Plate TXT · 1N7AYogapradīpaLatn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHGYFEKXSH4VP97BF891N7A
Scripture · text
ProvisionalYogapradīpa
Yogapradīpa
Jason Birch
atha yogapradīpaprārambhaḥ yāvan na grasyate rogair yāvan nābhyeti te jarā | yāvan na kṣīyate vāyus tāvat kalyāṇam ācara ||1|| kuto 'smi kva gamiṣyāmi kutrāyāto 'smi sāṃprataṃ | ko bandhur mama kasyāham ity ātmānaṃ vicintayet ||2|| puruṣās tīrtham icchanti kiṃ tirthaiḥ kleśakā…
Provenance ledger
2 entries
- AttributionJason Birchtextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
san<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xml:id="sarit__Yogapradīpa" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<teiHeader xml:lang="en">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title type="main">Yogapradīpa</title>
<title type="sub">A SARIT edition</title>
<author>Anonymous</author>
<respStmt>
<persName>Jason Birch</persName>
<resp when="2017-02-23">Creation of machine-readable version.</resp>
</respStmt>
</titleStmt>
<publicationStmt>
<authority>SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts</authority>
<availability status="restricted">
<p>Copyright Notice</p>
<p>Copyright 2017-2018 Jason Birch and SARIT</p>
<p>
<ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/" type="licence"
>Distributed by <ref target="http://sarit.indology.info" type="url"
>SARIT</ref> under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0
International License. </ref>
</p>
<p>Under this licence, you are free <list>
<item>to Share — to copy, distribute and transmit the work</item>
<item>to Remix — to adapt the work </item>
</list></p>
<p>Under the following conditions:</p>
<p>
<list>
<item>Attribution — You must attribute the work in the manner specified
by the author or licensor (but not in any way that suggests that
they endorse you or your use of the work).</item>
<item>Share Alike — If you alter, transform, or build upon this work,
you may distribute the resulting work only under the same or similar
license to this one.</item>
</list>
</p>
<p>More information and fuller details of this license are given on the Creative
Commons website.</p>
<p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the
rights of any copyright owners, known or unknown.</p>
</availability>
<date>2017</date>
</publicationStmt>
<notesStmt>
<note>Transcription of MS EAP729/1/2/660 in the Chinmaya International Foundation's
collection</note>
<note>This eText is transcribed from digital scans of an Original manuscript written
in Devanāgarī script.</note>
<note> A transcription from a scan of MS Chinmaya International Foundation (CIF)
EAP729/1/2/660.</note>
<note type="email" source="Jason Birch">A text on the Yoga philosophy. A Jain text
because it mentions śukladhyāna, the three jewels (jñānadarśanacaritra),
aṣṭakarma and pārśvaprabhu (= pārśvanātha). It teaches a system of aṣṭāṅgayoga
(saṃyama, niyama, karaṇa, prāṇāyāma, pratyahārā samādhir dhāraṇā and dhyāna.
Dhyāna seems higher than samādhi. However, there are references to the no-mind
state and laya (absorption) in Brahma.</note>
<note>The text may be any of the several works of this title mentioned in NCC 22,
pp. 80-81. It is not <persName>Śubhacandra</persName>'s
<title>Jñānārṇava</title></note>
</notesStmt>
<sourceDesc>
<!-- this is where you describe the physical edition
or manuscript from which the e-text is derived. -->
<bibl>
<msIdentifier>
<country>India</country>
<collection>MS Chinmaya International Foundation (CIF)</collection>
<idno>EAP729/1/2/660</idno>
<msName>Yogapradīpa</msName>
</msIdentifier>
<extent>23 tiff images representing 23 folios</extent>
<persName type="owner">Harilalya</persName>
<ref target="http://eap.bl.uk/database/overview_item.a4d?catId=31624;r=29815"
>Digital copy at the <orgName>British Library</orgName></ref>
</bibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<editorialDecl>
<p>The manuscript from which this e-text was transcribed is written in the
Devanāgarī script. The electronic text below is in a lossless transliteration
using the Latin alphabet. The transliteration scheme used is the IAST (<ref
target="http://en.wikipedia.org/wiki/International_Alphabet_of_Sanskrit_Transliteration"
>The International Alphabet of Sanskrit Transliteration</ref>). IAST differs
in small ways from ISO 15919, but is preferred by most working Sanskrit
scholars. Conversion of this file to ISO 15919 can be achieved by performing the
following replacements throughout the file: <code> ṛ -> r̥ and ṃ -> ṁ </code>
</p>
<p>Text division is etymological ("ity evam" not "ityevam".) </p>
<p>Notes and queries by the CIF transcriber are marked as <tag>note</tag>s.</p>
<segmentation>
<p>Verse passages are grouped
within the line-group tag, <tag>lg</tag>, and individually tagged as verse
lines, <tag>l</tag>.</p>
</segmentation>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
<revisionDesc>
<change when="2017-05-25" who="Dominik Wujastyk"> Added TEI encoding. </change>
<change when="2017-05-27" who="Dominik Wujastyk"> Small updates to the TEI encoding of
<tag>label</tag> and <tag>lb</tag> tags. </change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text xml:id="sarit_Yogapradīpa" xml:lang="sa-Latn">
<body xml:lang="sa-Latn">
<div>
<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="1v"/>
<l>atha yogapradīpaprārambhaḥ</l>
<lg>
<l>yāvan na grasyate rogair yāvan nābhyeti te jarā |</l>
<l>yāvan na kṣīyate vāyus tāvat kalyāṇam ācara<label type="verse">
||1||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kuto 'smi kva gamiṣyāmi kutrāyāto 'smi sāṃprataṃ |</l>
<l>ko bandhur mama kasyāham ity ātmānaṃ vicintayet<label type="verse">
||2||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>puruṣās tīrtham icchanti kiṃ tirthaiḥ kleśakāraṇaiḥ |</l>
<l>dharmatīrthaṃ śarīrasthaṃ sarvatīrthādhikaṃ mataṃ<label type="verse">
||3||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>idaṃ tīrtham idaṃ tīrtham iti jñātvā bhramante ye |</l>
<l>jñānadhyānavihīnās te sati tīrthaṃ svam eva hi<label type="verse">
||4||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ājanmopārjitaṃ sarvaṃ bhakṣayet kāyasaṃsthitaḥ |</l>
<l>kenāpi dṛśyate naiva svātmāyaṃ paśyato haraḥ<label type="verse">
||5||</label>
<note>[svātmānaṃ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>lokair vilokyate cauro gate svalpe 'pi vastuni |</l>
<l>sarvasvaharam ātmānaṃ manāk paśyanti no jaḍāḥ<label type="verse">
||6||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>taśyāmāpi kadā yena kāyadurgasamāśritaḥ | <note>[tan nāmāpi?]</note>
</l>
<l>ajñānachāditaḥ svātmā nirīkṣyo yogibhiḥ sadā<label type="verse">
||7||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ātmaiva suprasa<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="2r"/>nno
<add>'</add>tra sugatiḥ parikīrtatā |</l>
<l>aprasannaḥ punar ayaṃ durgatiḥ syād asaṃśayam<label type="verse">
||8||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tīrthaṃ tīrthaṃ kurvatīha yasya darśanavāñchayā |</l>
<l>vasann atraiva dehe <add>'</add>sau devo draṣṭuṃ na śakyate<label>
||9||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sthāne sthāne bhramantīha devadarśanahetave |</l>
<l>śarīrasthaṃ na paśyanti devam ajñānabuddhayaḥ<label type="verse">
||10||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sarvadhātuvinirmukto jñānarūpo nirañjanaḥ |</l>
<l>ātmaiva karmanirmukto dhyātavyo mokṣakāṅkṣibhiḥ<label type="verse">
||11||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>santoṣāmṛtanirmagnaḥ śatrumitrasamaḥ sadā |</l>
<l>sukhaduḥkhāparijñātā rāgadveṣaparāṅmukhaḥ<label type="verse">
||12||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>prabhārāśir iva śrīmān sarvaviśvopakārakaḥ |</l>
<l>sadānandasukho pūrṇaḥ svātmā dhātavya īśaḥ<label type="verse"> ||13||</label>
<note>[dhyātavya]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>śuddhasphaṭikasaṃkāśaḥ sarvajñaguṇabhūṣitaḥ |</l>
<l>paramātmākalāyukto dhyeyaḥ svātmā manīṣibhiḥ<label type="verse">
||14||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ṣaṭcakravat tu pīṭhādi sarvaṃ tyaktā mumukṣubhiḥ | [tyaktvā?]</l>
<l>ātmā dhyātavya<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="2v"/> evāyaṃ dhyāne
rūpavivarjite<label type="verse"> ||15||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>evam abhyāsayogena dhyānenānena yogibhiḥ |</l>
<l>śarīrāntaḥsthitaḥ svātmā yathāvastho <add>'</add>valokyate<label>
||16||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>na jñātaḥ puruṣo yena guṇaprakṛtivarjitaḥ |</l>
<l>tenaiva tīrthayajñādi sevanīyaṃ na yogibhiḥ<label type="verse">
||17||</label>
</l>
<l>ātmajñānaṃ paraṃ tīrthaṃ na jalaṃ tīrtham ucyate |</l>
<l>svātmajñānena yac chaucaṃ tac chaucaṃ paramaṃ smṛtam<label>
||18||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ātmajñānaṃ paro dharmaḥ sarve dharmakarmaṇāṃ |
<note>[sarvadharmakarmaṇāṃ?]</note></l>
<l>pradhānaṃ sarvavidvānāṃ prāpyate hy amṛtaṃ tataḥ<label type="verse">
||18||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tapobhir dustapais taptair vratais tais taiś ca puṣkaraiḥ |</l>
<l>ātmajñānaṃ vinā mokṣo na bhaved yogīnām api<label type="verse">
||20||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sarvadharmamayaḥ śrīmān sarvasvarṇavivarjitaḥ |</l>
<l>ātmāyaṃ jñāyate tena tasya janma vidyate<label type="verse">
||21||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>evaṃ dhyātvā svamātmānaṃ svakāye kāyavarjitaṃ |</l>
<l>dhyeyaḥ parapadāruḍhaṃ deveśaṃ muktihetave<label type="verse">
||22||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śaṅkaro vā jineśo vā yo yasyābhimataḥ sa<pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="3r"/>dā |</l>
<l>eka eva prabhuḥ śānto nirvāṇastho vilokyate<label type="verse">
||23||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>surāsuranarādhīśaṃ pūjito jagatāṃ hitaḥ |</l>
<l>savvadoṣavinirmukto deveśaḥ parikīrtitaḥ<label type="verse"> ||24||</label>
<note>[sarvadoṣa-?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>puṇyāpuṇyapathātīto bhavavallīvināśanaḥ |</l>
<l>avyakto vyaktarūpaś ca sarvajñaḥ saradarśanaḥ<label type="verse">
||25||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nirākāro nirābhāso niḥprapañco nirañjanaḥ |</l>
<l>sadānandamayo devaḥ siddho buddho nirāmayaḥ<label type="verse">
||26||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>anantakevalo nityo vyomarūpaḥ sanātanaḥ |</l>
<l>devādhidevo viśvātmā viśvavyāpī purātanaḥ<label type="verse">
||27||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kṛtsnakarmakalātītaḥ sakalo niṣkalo 'pi ca |</l>
<l>paramātmā paraṃ jyotiḥ paraṃ brahma parāt paraḥ<label type="verse">
||28||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>guṇatrayavinirmukto gandhasparśavivarjitaḥ |</l>
<l>achedyaś cāpy abhedyaś ca nirlepo nirmalaprabhuḥ<label type="verse">
||29||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>saguṇo nirguṇaḥ śāntaḥ saṃsārārṇavatārakaḥ |</l>
<l>durlakṣo lakṣyaṃ āpannaḥ suvarṇo varṇavarjitaḥ <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="3v"/><label type="verse"> ||30||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>eko 'py anekarūpaś ca sthūlasūkṣmo laghur guruḥ |</l>
<l>nirvāṇapadamārūḍho deveśo <add>'</add>yam ihocyate<label type="verse">
||31||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>brāhmaṇair lakṣyate brahmā viṣṇuḥ pītāṃ varais tathā |</l>
<l>rudras tapasvibhir dṛṣṭa eṣa eva nirañjanaḥ<label type="verse">
||32||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>jinendro jalpyate jainair buddhaḥ kṛtvā sa saugataiḥ |</l>
<l>kaulikaiḥ kola ākhyātaḥ sa evāyaṃ sanātanaḥ<label type="verse">
||33||</label>
<note>[kaula?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>sphaṭiko bahurūpaḥ syād yathaivopādhivarjitaḥ |</l>
<l>sa tathā darśanaiḥ ṣaḍbhiḥ khyāta eko <add>'</add>py anekadhā<label>
||34||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>yathāpy anekarūpaṃ syāj jalaṃ bhūvarṇabhedataḥ |</l>
<l>tathā bhāvavibhedena nānārūpaḥ sa gīyate<label type="verse">
||35||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>bhāvabhedān na ma sthanti darśanāny ekavartmanā | <note>[na
tiṣṭhanti?]</note></l>
<l>ekatrāpi sthitāḥ kārye pañcaite viṣayā yathā<label type="verse">
||36||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>niṣakalo nirmamaḥ śāntaḥ sarvajñaḥ sukhadaḥ prabhuḥ |</l>
<l>sa eva bhagavān eko devo jñeyo nirañjanaḥ<label type="verse">
||37||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>vyomarūpo jagannāthaḥ kriyākālaguṇottaraḥ <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="4r"/> |</l>
<l>saṃsārasṛṣṭibhir muktaḥ sarvatejo vilakṣaṇaḥ<label type="verse">
||38||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kevalajñānasaṃpūrṇaḥ kevalānandasaṃśritaḥ |</l>
<l>kevaladhyānagamyaś ca deveśo <add>'</add>yam ihocyate<label>
||39||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ityanantaguṇākīrṇam anantaṃ sukhaśālinaṃ |</l>
<l>dhyāyen muktipadārūḍhaṃ deveśam apunarbhavaṃ<label type="verse">
||40||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śamaraktasvasthagaṅgājalena snāpayet prabhuṃ |</l>
<l>pūjayet taṃ tato yogī bhāvaṃ puṣpaiḥ sugandhibhiḥ<label type="verse">
||41||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>bhaktisthale viśāle ca vaśyaṃ kṛtvā sthiraṃ manaḥ |</l>
<l>nikṣipya paramānandasnehapūraṃ sudhādikaṃ<label type="verse"> ||42||</label>
</l>
</lg>
<lg>
<l>dīpaśreṇīṃ sudīptāṃ ca prabodhyajñānatejasā |</l>
<l>uttārayet prabhoḥ puṇyam ārārtrikam iti kramāt<label type="verse">
||43||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sadaiva vidhinānena deveśasya prabhor ahaṃ |</l>
<l>bhaveyaṃ bhāvataḥ pūjākārakaś ceti cintayet<label type="verse">
||44||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>svahaṃsam atarātmānaṃ cidrūpaṃ paramātmani <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="4v"/> | <note>[antarātmānaṃ ?]</note></l>
<l>yojayet parame haṃse nirvāṇapadam aśnute<label type="verse">
||45||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>dvābhyām ekaṃ vidhāyātha śubhadhyānena yogavit | </l>
<l>paramātmasvarūpaṃ taṃ svam ātmā cainaṃ vicintayet<label type="verse">
||43||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sulabdhānandasāmrājyaṃ kevalajñānabhāskaraḥ |</l>
<l>paramātmā svarūpo <add>'</add>haṃ jātas tyaktabhavārṇavaḥ<label>
||47||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ahaṃ nirañjano devaḥ sarvalokāgram āśritaḥ |</l>
<l>iti dhyānaṃ sadā dhyāyed akṣayasthānakāraṇaṃ<label type="verse">
||48||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ātmano dhyānalīnasya dṛṣṭo deve nirañjane |</l>
<l>ānandāśruprayātaḥ syād romāndaś ceti lakṣaṇaṃ<label type="verse">
||49||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>saṃyamo niyamaś caiva karaṇaṃ ca tṛtīyakaṃ |</l>
<l>prāṇāyāmapratyahārā samādhir dhāraṇā tathā<label type="verse">
||50||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>dhyānaṃ cetīha yogasya jñeyam aṣṭāṅgakaṃ budhaiḥ |</l>
<l>pūrṇāṅgakriyamāṇas tu muktaye syād asau satām<label type="verse">
||51||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>taddharma<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="5r"/>taddharmas tadvrataṃ
dhyānaṃ tat ta yo yoga eva saḥ | [tat tat ?]</l>
<l>sa eva hi padāroho na yatra kliśyate manaḥ<label type="verse">
||52||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>saṅkalpena vikalpena hīne hetuvivarjite |</l>
<l>dhāraṇādhyeyaniryukto nirmalasthānake dhruve<label type="verse">
||53||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>niyuñjita sadā cittaṃ sabhāve bhāvanāṃ kuru | <note>[niyuñjīta ?]</note></l>
<l>pade tatra gato yogī na punar janmatāṃ vrajet<label type="verse">
||54||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>jñeyaṃ sarvapadātītaṃ jñānaṃ ca mana ucyate |</l>
<l>jñānaṃ jñeyaṃ samaṃ kuryān nānyo mokṣapathaḥ punaḥ<label type="verse">
||55||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>bhruvopari mano nītvā tat paraṃ cāvalokyate |</l>
<l>parāt parataraṃ tac ca ta chukṣmaṃ tan nirañjanaṃ<label type="verse">
||56||</label> [tac chūkṣmaṃ ?]</l>
</lg>
<lg>
<l>pūrvamārgena mokṣo <add>'</add>sti paścime <add>'</add>pi na vidyate |</l>
<l>unmārga unmanībhāve muktiḥ syān mārgavarjitā<label type="verse">
||57||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>bhavabhrāntiparityāgād ānandaikarasātmikā |</l>
<l>sahajāvasthitaḥ sādhor ayaṃ mokṣapathaḥ smṛtaḥ<label type="verse">
||58||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>mano yat kāyarahitaṃ śvāsocchāsavivarjitaṃ |</l>
<l>gamāga<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="5v"/>mapathātītaṃ
sarvavyāpāravarjitaṃ<label type="verse"> ||59||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nirāśrayaṃ nirādhāraṃ sarvādhāraṃ mahodayaṃ |</l>
<l>parācinaṃ padaṃ jñeyaṃ yogibhis tan nirañjanaṃ<label type="verse">
||60||</label>
<note>[parācīnaṃ ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>pavano mriyate yatra mano yatra vilīyate |</l>
<l>vijñeyaṃ sahajaṃ sthānaṃ tatsūkṣmam ajarāmaraṃ<label type="verse">
||61||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>mano vyāpāranirmuktaṃ sadaivabhyāsayogataḥ |</l>
<l>unmanībhāvam āyātaṃ labhate tat padaṃ kramāt<label type="verse">
||62||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>vimuktaviṣayāsaṅgaṃ sannirūddhaṃ mano hṛdi |</l>
<l>yadā yāty unmatibhāvaṃ tadā tat paramaṃ padaṃ<label type="verse">
||63||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>dhyātṛ dhyāno bhayābhāvo dhyeyanaikyaṃ padā vrajet |</l>
<l>so <add>'</add>yaṃ samarasībhāvas tad ekīkaraṇaṃ mataṃ<label>
||64||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śubhadhyānasya sūkṣmasya nirākārasya kiṃ cana |</l>
<l>athātaḥ procyate tattvaṃ durjñeyaṃ mahatām api<label type="verse">
||65||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>rātrau suptena mūkena labdhaḥ svapno <add>'</add>tra kena cit |</l>
<l>na brūte sno pi mūkas tu tena svapno na budhyate <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="6r"/><label type="verse"> ||66||</label>
<note>[brūte bho 'pi ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>yo mūko yādṛśī rātri svapno <add>'</add>pi prājñayā dṛśaḥ |</l>
<l>phalaṃ ca yādṛśaṃ tasya śṛṇu saumya tadā darāt<label type="verse">
||67||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>avidyā rātri supte na citta mūkena yoginā |</l>
<l>svapno bhāvamayo labdhas tasyaivānandadāyakaḥ<label type="verse">
||68||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kṛtas tena sthiro bhāva parabrahmaṇi yoginā |</l>
<l>parabrahmagato bhāvas tasya muktiphalo bhavet<label type="verse">
||69||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>somasūryadvayātītaṃ vāyusaṃcāravarjitaṃ |</l>
<l>saṅkalpavarjitaṃ cittaṃ parabrahmani gadyate<label type="verse">
||70||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>parabrahmaiva tad jñeyaṃ siddhyarthaṃ vibudhaiḥ |</l>
<l>sadā svapnārthaḥ kathitaḥ prājñaḥ yogayuktyā tavāgrataḥ<label>
||71||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>na kiṃ cic cintayec cittam unmanībhāvasaṅgataṃ |</l>
<l>nirākāraṃ mahāsūkṣmaṃ mahādhyānaṃ tad ucyate<label type="verse">
||72||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>piṇḍarūpapadair bhedāḥ śukladhyānāsya ye purā |</l>
<l>uktās tasyaiva rohārthaṃ prāsāde padi<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio"
n="6v"/>kaṃ yathā<label type="verse"> ||72||</label>
<note>[duplication of numbering in ms.]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>kādṛśo <add>'</add>smi kva gantāsmi kiṃ karomi smarāmi kiṃ |</l>
<l>iti yogī na jānāti laye līno nirañjane<label type="verse"> ||73||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ācchādite jñānanetre viṣayaiḥ paṭalopamaiḥ |</l>
<l>dhyānaṃ siddhipurīdvāraṃ naiva paśyanti jantavaḥ<label type="verse">
||74||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>pañcabhiś cañcalair iṣṭaiḥ pṛthak viṣayanāmabhiḥ |</l>
<l>aniruddhair indriyād vai dhyānād avyāvartate manaḥ<label type="verse">
||74||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śamaṃ nīteṣu teṣv atra kaṣāyeṣv indriyeṣv api |</l>
<l>dhyānasvairyakṛte cittaṃ kāryaṃ saṅkalpavarjitaṃ<label type="verse">
||76||</label>
<note>[dhyānasthairyakṛte ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>dhyānaṃ manaḥsamāyuktaṃ manas tatra calācalaṃ |</l>
<l>vaśyaṃ yena kṛtaṃ tasya bhaved vaśyaṃ jagatrayaṃ<label type="verse">
||77||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>yac chubhaṃ karmakatṛtvaṃ tat kuryān manasā saha | <note>[-kartṛtvaṃ
?]</note></l>
<l>manas tulyaṃ phalaṃ yasmāt śūnye śūnyaṃ bhavet punaḥ<label>
||78||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kṛtvābhyāso yathā dhanvī lakṣyaṃ vidhyati tanmanā | <note>[kṛtābhyāso
?]</note></l>
<l>ekacittas tathā yo<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="7r"/>gī vāñchitaṃ
karma sādhayet<label type="verse"> ||79||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tasmād apy uttamaṃ sāraṃ pavitraṃ karmanāśanaṃ |</l>
<l>sarvadharmottaraṃ cittaṃ kāryaṃ śamarasātmakaṃ<label type="verse">
||80||</label>
<note>[samarasātmakaṃ ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>janma lakṣyair vratair ugrair yatraiva kṣīyate kva cit |</l>
<l>manaḥ śamarase magnaṃ tat karma kṣayayet kṣaṇāt<label type="verse">
||81||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sarvārambhaparityāgāt citte śamarasaṃ gate |</l>
<l>sā siddhiḥ syāt satāṃ yāno sarvatīrthāvagāhane<label type="verse">
||82||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>vidyamāne pare mūḍhā yoge samarasātmake |</l>
<l>yogaṃ yogaṃ prakurvāṇā saṃbhrāmanti diśo diśo<label type="verse">
||83||</label>
<note>[sambhrāmyati ?]</note></l>
<l>tāvad varṇaviśeṣo <add>'</add>sti yāvad brahmāna vindati | <note>[brahmāṇo
vidanti ?]</note></l>
<l>saṃprāptā paramaṃ brahma sarve varṇā dvijātayaḥ<label type="verse">
||84||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>dharmamārgā ghanās santi darśanānāṃ vibhedantaḥ | <note>[vibhedataḥ
?]</note></l>
<l>mokṣārthaṃ samatāṃ yāti samudraṃ sarito yathā<label type="verse">
||85||</label> [yānti ?]</l>
</lg>
<lg>
<l>gavām anekavarṇānām ekavarṇaṃ yathā payaḥ <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="7v"/> |</l>
<l>ṣaḍdarśanamārgāṇāṃ mokṣamārgas tathā samaḥ<label type="verse">
||86||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>saṅkalpakalpanāmuktaṃ rāgadveṣavivarjitaṃ |</l>
<l>sadānandalaye līnaṃ manaḥ samarasaṃ smṛtaṃ<label type="verse"> ||87||</label>
</l>
<l>atītaṃ ca bhaviṣyac ca yan na śocati mānasaṃ |</l>
<l>tān sāmāyikam ity āhur nivātasthānadīpavat<label type="verse"> ||88||</label>
<note>[tat ?]</note></l>
<l>niḥsaṅgaṃ yan nirābhāsaṃ nirākaraṃ nirāśrayaṃ |</l>
<l>puṇyapāpavinirmuktaṃ manaṃ sāmāyikaṃ smṛtaṃ<label type="verse">
||89||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>gate śoko na yasyāstī na ca harṣaḥ samāgate |</l>
<l>śatrumitrasamaṃ cittaṃ sāmāyikam ihocyate<label type="verse">
||90||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>yat prasarpati loke <add>'</add>smin śāstraṃ kukavibhi kṛtaṃ |</l>
<l>avidyā sā vinirdiṣṭā samatā bhramakāraṇaṃ<label type="verse">
||91||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>yathā rātrau tame mūḍhā naiva paśyanti jantavaḥ || <note>[tamre ?]</note></l>
<l>naivaikṣante tathā tattvam avidyātamasā vṛtāḥ<label type="verse">
||92||</label>
</l>
</lg>
<lg>
<l>mohamāyāmayī duṣṭā sādhūnāṃ mokṣakāṅkṣiṇāṃ |</l>
<l>mukti<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="8r"/>mārgārgalā nityam avidyā
nirmitā bhuvi<label type="verse"> ||93||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>iti jñātvā budhair nityaṃ svātmane hitavāñchayā |</l>
<l>avidyā nirmitā bhuvi<label type="verse"> ||94||</label>
<note>??</note></l>
<l>iti jñātvā budhair nityaṃ dūratas tyājyā na śrotavyā kadā cana<label>
||94||</label>
</l>
<l><note>[avidyā nirmitā tyājyā na śrotavyā kadā cana ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>sarvajñoktā tu sadvidyā bhavavicchedakāraṇaṃ |</l>
<l>saiva sevyā sadā sadbhir mokṣamārgapradāyikā<label type="verse">
||95||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sattvaṃ rajas tamaś ceti śarīrāntarguṇatrayaṃ ||</l>
<l>rajas tamaś ca santyajya sattvam ekaṃ samāśrayet<label type="verse">
||96||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sattvaṃ sarvaguṇādhāraṃ sattvaṃ dharmakaraṃ dharaṃ |</l>
<l>saṃsāranāsanaṃ sattvaṃ sattvaṃ svargāpavargadaṃ<label type="verse">
||97||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nirālambe nirākāre sadānandāspande śubhe |</l>
<l>santāṃ dhyānamaye saudhe sattvastambho dṛdho mataḥ<label type="verse">
||98||</label>
<note>[satāṃ ?]</note></l>
</lg>
<!-- where's v.99? -->
<lg>
<l>yathā vahnilavenāpi dahyante dārusañcayāḥ |</l>
<l>śukladhyānena karmāṇi kṣīyante<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="8v"/>
yogināṃ tathā<label type="verse"> ||100||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>yaḥ sadā snāti yogīndro dhyānasvacchamahājale |</l>
<l>lakṣam ekaṃ kathaṃ tiṣṭhet tasmin karma rajo malaḥ<label type="verse">
||101||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>na laget padmini patre yathā toyaṃ svabhāvataḥ |</l>
<l>pāṣāṇo bhidyate naiva jalamadhyasthito yathā<label type="verse">
||102||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sphaṭiko malino na syāt rajasā chādito yathā |</l>
<l>na lipyate tathā pāpair ātmā saddhyānam āśritaḥ<label type="verse">
||103||</label>
<note>[saddhyāna-m-āśritaḥ?]</note></l>
</lg>
<lg>
<l>śukladhyānasamā yogā brahmavit brahmaṇi sthitaḥ |</l>
<l>bhūmistho <add>'</add>pi bhajed yogī śākhāgraphalam uttamaṃ<label>
||104||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>muktiśrīparamānandadhyānenānena yoginaḥ |</l>
<l>rūpātītaṃ nirākāraṃ dhyānaṃ dhyeyaṃ tato niśaṃ<label type="verse">
||105||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>granthānn abhyasya tattvārthaṃ tattvajñāne punaḥ sudhīḥ |</l>
<l>palālam iva dhyānārthaṃ tyajed granthān śeṣataḥ<label type="verse">
||106||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>kṣīyante yāni kālena kiṃ taiḥ kartavyam akṣaraiḥ |</l>
<l>yāvan no nakṣaraprāptaṃ tāvan mokṣasukhaṃ kutaḥ <pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="9r"/><label type="verse"> ||107||</label>
<note><note>[yāvan na-n-akṣaraprāptaṃ ?]</note></note></l>
</lg>
<lg>
<l>dhyānaṃ kalpatarur loke jñānapuṣpaiḥ sapuṣpito | <note>[supuṣpito
?]</note></l>
<l>mokṣāmṛtaphalair nityaṃ phalito <add>'</add>yaṃ sukhapradaiḥ<label>
||108||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tathā kuru yathā śukladhyānavṛkṣasamāśritaḥ |</l>
<l>cinvāno jñānapuṣpāṇi labhen mokṣaphalaṃ budhaḥ<label type="verse">
||109||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>asminn eva bhave saumya vyomarūpaḥ sanātanaḥ |</l>
<l>śukladhyānāt sadānando yogī muktipadaṃ vrajet<label type="verse">
||110||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>jñānadarśanacāritrarūparatnatrayātmakaṃ | <note>[-ātmakaḥ ?]</note></l>
<l>yogo muktipadaprāptāv upāyaḥ parikīrtitaḥ<label type="verse">
||111||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>vyāpārachinnasaṃsāraḥ sa yogo muktiyojakaḥ |</l>
<l>vibhaktaḥ saṃyamādyaṅgaiḥ so <add>'</add>pi syād aṣṭadhā punaḥ<label>
||112||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>maṇihutavahatārāsomasūryādayo <add>'</add>pi ca |</l>
<l>kṣiti viṣayam ihālpaṃ bāhyam udyojayanti<label type="verse"> ||113||</label>
<note>(metre 15 syllables?)</note></l>
</lg>
<lg>
<l>sahajalayasamuthaṃ dyotayej jyotir anta | <note>[-samutthaṃ]</note>
<note>(metre?)</note></l>
<l>stribhuvanam api sūkṣmasthūlabhedaṃ sadaiva<label type="verse">
||114||</label>
<note>(metre?)</note></l>
</lg>
<lg>
<l>paramānandāspandaṃ sūkṣmaṃ lakṣyaṃ svānubhavā<pb ed="msEAP729/1/2/660"
type="folio" n="9v"/>t paraṃ | <note>(17 syllables?)</note></l>
<l>adhastād dvādaśāntasya dhyāyen nādam anāhataṃ<label type="verse">
||115||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tailadhārām ivāchannaṃ dīrghaghaṇṭā ninādavat |</l>
<l>layaṃ praṇavanādasya yas taṃ vetti sa yogavit<label type="verse">
||116||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ghaṇṭānāde yathā prāpte praśāmyan madhuro bhavet |</l>
<l>anāhato <add>'</add>pi nādo <add>'</add>rtha tathā śānto vibhāvyatāṃ<label>
||117||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nadaty avyaktarūpeṇa sarvabhūtahṛdi sthitaḥ |</l>
<l>sa nādo <add>'</add>nāhatas tena na nādo vyaktisaṃbhavaḥ<label>
||118||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sa nādasarvadehastho nāśāgre tu vyavasthitaḥ | <note>[nādaḥ sarva-
?]</note></l>
<l>pratyakṣasarvabhūtānāṃ dṛśyate naiva lakṣyate<label type="verse">
||119||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>akṣaradhvaninirmuktaṃ nistaraṅgaṃ same sthitaṃ |</l>
<l>yac cittaṃ sahajāvasthaṃ sa nādas tena bhidyate<label type="verse">
||120||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>tāvad eveṅdriyāṇi syuḥ kaṣāyās tāvad eva hi |</l>
<l>anāhate mano nāde yāval līnaṃ na yoginaḥ<label type="verse">
||121||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>saukhyaṃ viṣayikaṃ tāvat suramyaṃ pratibhāsate |</l>
<l>anāhatalayotpannaṃ sukhaṃ yāva<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="10r"
/>n na labhyate |</l>
<l>janmakālārjitaṃ karma dhyānenānena yoginaḥ |</l>
<l>tamaḥ sūryodayeneva tat sarvaṃ naśyati kṣaṇāt<label type="verse">
||123||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca sākāraṃ śubhadhyānam iti sphutaṃ |</l>
<l>rūpātītaṃ samākhyātaṃ nirākāram athocyate<label type="verse">
||124||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nirākāram api dhyānaṃ rūpātītaṃ samujvalaṃ | <note>[samujjvalaṃ ?]</note></l>
<l>sthūlasūkṣmavibhedena dvividhaṃ parikīrtitaṃ<label type="verse">
||125||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śarīraṃ sakalaṃ tyaktvā brahmadvāre sthiraṃ manaḥ |</l>
<l>kriyate yadi tat sukṣmaṃ nirākāram ihocyate<label type="verse">
||126||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>dhyāne tv anāhate śuddhe nityābhyāsaprayogataḥ |</l>
<l>dvādaśānte nirākāre mano yogaṃ niveśayet<label type="verse">
||127||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>brāhmamābhyantaraṃ yogī tyaktvātmānaṃ vidhāyi ca | <note>[bāhyam ābhyantaraṃ
?]</note></l>
<l>brahmadvāraṃ nirākāraṃ paramātmapadaṃ śrayet<label type="verse">
||128||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ekāṅguliparimāṇaṃ suvṛttaṃ vyomasannibhaṃ |</l>
<l>yogīndraḥ prathamaṃ yāvat dvādaśāntaṃ vicintayet<label type="verse">
||129||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>netramaṅgalaṃ saṃsthā<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="10v"/>yī
dvādaśātmā nigadyate | <note>[dvādaśānto ?]</note></l>
<l>tasmād apy ūrdhvagaṃ brahma dvādaśānte tathā smṛtaṃ<label>
||130||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nādabindukalātītaṃ paramātmakalāyutaṃ |</l>
<l>dvādaśāntaṃ sadā dhyāyet sadānandaikamandiraṃ<label type="verse">
||131||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>ruddhā yogi kaṣāyaprasaram <note>[ruddhvā yogī ?]</note> aticalān indriyān
svān niyamya</l>
<l>tyaktvā vā saṅgam anyaṃ paramapadasukhaprāptaye baddhabuddhiḥ |</l>
<l>kṛtvā cittaṃ sthiraṃ svaṃ śamarasakalitaṃ sattvaṃ ālambya bāḍhaṃ</l>
<l> dhyānaṃ dhyātuṃ yateta pratidinam amalaṃ śuddhadharmāvitaṇḍaḥ<label>
||132||</label>
</l>
</lg>
<lg>
<l>chitvā saṃsṛtipāśam antarabalaṃ jitvātha mohādikaṃ dīkṣāṃ</l>
<l>mokṣakarīṃ prapadya sa budhaḥ pārśvaprabhor udyataḥ |</l>
<l>brahmajñānalayena kevalamayaṃ jñānaṃ samutpādya ca prāyan</l>
<l>muktipadaṃ sadā sukhamayaṃ kṣīṇāṣṭakarmākrāmāt<label type="verse">
||133||</label>
</l>
</lg>
<lg>
<l>ahiṃsā satyam asteyaṃ brahmacaryam asaṅgataḥ |</l>
<l>ity etāni vratāny atra saṁya<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="11r"
/>maḥ pañcadhā smṛtaḥ<label type="verse"> ||134||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>śaucaṃ tapaś ca santoṣaḥ svādhyāyo devatāsmṛtiḥ |</l>
<l>niyamaḥ pañcadhā jñeyaḥ karaṇaṃ punar āsanaṃ<label type="verse">
||135||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>svāsapraśvāsayoḥ sthairyaṃ prāṇāyāmo bhavet punaḥ |</l>
<l>pratyāhāro viṣayadhvaṃsa indriyāṇāṃ samāhitaṃ<label type="verse">
||136||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>samādhir bhavahaṃ tṛṇaṃ vākyānām arthacintanaṃ |</l>
<l>sthairyahetor bhaved dhyeyo dhāraṇāvittayo janā<label type="verse">
||137||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sthūle vā yadi vā sūkṣme sākāre ca nirākṛtau | </l>
<l>dhyānaṃ dhyāyet sthiraṃ cittaṃ ekapratyayasaṅgate<label type="verse">
||138||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>evaṃ yogo bhaved yogair aṣṭadhā saṃyamādibhiḥ | <note>[bhaved aṅgair
?]</note></l>
<l>sarvātisayasampannaṃ dhyānaṃ kalyāṇakāraṇaṃ<label type="verse">
||139||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>divi bhūmau tathā kāśe bahir antaś ca yo vibhūḥ |</l>
<l>yo vibhāty eva bhāsātmā tasmai sarvātmane namaḥ<label type="verse">
||140||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>nāhaṃ baddho vimuktaś ca iti yasyāsti niścayaḥ |</l>
<l>nānyaṃ tato jñāno mūrkhaḥ so<pb ed="msEAP729/1/2/660" type="folio" n="11v"/>
<add>'</add>smin śāstre <add>'</add>dhikāravān<label type="verse">
||141||</label></l>
</lg>
<lg>
<l>sarvasaṅkalpasanyastam ekāntadhanavāsanaṃ |</l>
<l>nakiṃcitbhāvanākāraṃ tat brahma paramaṃ padaṃ ||</l>
</lg>
<trailer><lg>
<l>iti śrī<title type="main">yogapradīpa</title>samāptam ||</l>
</lg>
<lg>
<l>pustakaṃ <persName type="owner">harilalyasya</persName></l>
</lg></trailer>
</div>
</body>
</text>
</TEI>
Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHGYFEKXSH4VP97BF891N7A