Plate TXT · FAMR*ĪśvaravādimataparīkṣāLatn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHDWTZ1S4MR7WDBQFE1FAMR
Scripture · text
Provisional*Īśvaravādimataparīkṣā
*Īśvaravādimataparīkṣā
Birgit Kellner
*Īśvaravādimataparīkṣā Unter dem Titel Anekāntavādanirāsa hat IYENGAR a.a.O. , 81-85 einen Text Jitāris ediert, der im Kolophon als Digambaramataparīkṣā bezeichnet wird. Er beginnt: idānīm ārhatamataṃ vicāryate; - ihāmī digambarāḥ dravyaparyāyarūpeṇa utpattisthitipralayātmakaṃ…
Provenance ledger
2 entries
- AttributionBirgit Kellnertextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
san<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="isvaravadimatapariksa">
<teiHeader xml:lang="en">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title>*Īśvaravādimataparīkṣā</title>
<author>Jitāri</author>
<funder>German Research Foundation (DFG); Project "SARIT: Enriching Digital Text Collections in Indology" (Bilalteral Digital Humanities Programme DFG/NEH), 2013-2017</funder>
<principal>
<persName>Birgit Kellner</persName>
</principal>
<respStmt>
<resp>data entry by</resp>
<name key="aurorachana">Aurorachana, Auroville</name>
</respStmt>
<respStmt xml:id="sarit-encoder-imp">
<resp>prepared for SARIT by</resp>
<persName ref="https://viaf.org/viaf/308710472/">Liudmila Olalde</persName>
</respStmt>
</titleStmt>
<editionStmt>
<p> </p>
</editionStmt>
<publicationStmt>
<publisher>"Project SARIT: Enriching Digital Text Collections in Indology" (Bilalteral Digital Humanities Programme DFG/NEH), 2013-2017.</publisher>
<availability status="restricted">
<p>Copyright Notice:</p>
<p>Copyright 2016-2018 SARIT</p>
<licence>
<p>Distributed under a <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International licence.</ref> Under this licence, you are free to:</p>
<list>
<item>Share — copy and redistribute the material in any medium or format.</item> <item>Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.</item>
</list>
<p>The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.</p>
<p>Under the following terms:</p>
<list>
<item>Attribution — You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use.</item>
<item>ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.</item>
</list>
<p>More information and fuller details of this license are given on the Creative Commons website.</p>
</licence>
<p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the
rights of any copyright owners, known or unknown.</p>
</availability>
<date>2016</date>
</publicationStmt>
<sourceDesc>
<biblStruct xml:id="imp-buehnemann-1982">
<analytic>
<title level="a">*Īśvaravādimataparīkṣā</title>
<author>Jitāri</author>
</analytic>
<monogr>
<title level="m">Jitāri: Kleine Texte</title>
<author>Jitāri</author>
<editor xml:id="imp-bue"><forename>Gudrun</forename> <surname>Bühnemann</surname></editor>
<imprint>
<publisher>Arbeitskreis für tibetische und buddhisitsche Studien Universität Wien</publisher>
<pubPlace>Wien</pubPlace>
<date>1982</date>
<biblScope unit="pp">39-43</biblScope>
</imprint>
</monogr>
<series>
<title level="s">Wiener Studien zur Tibetologie und Buddhismskunde</title>
<biblScope unit="heft">8</biblScope>
</series>
<note><title>Kleine Texte</title> is an edition of: <title>Vedāprāmāṇyasiddhi</title>, <title>Sarvajñasiddhi</title>, <title>Nairātmyasiddhi</title>, <title>Jātinirākṛti</title>, and <title>*Īśvaravādimataparīkṣa</title>. Bühneman's edition is based on the manuscript described below.</note>
</biblStruct>
<listWit>
<witness xml:id="imp-ms">
<msDesc>
<msIdentifier>
<settlement>Patna</settlement>
<repository>Bihar Research Society</repository>
<idno>Glass plate negatives IA, IB, IIA, and IIB.</idno>
<altIdentifier>
<idno></idno>
<note>See manuscript description in <bibl>JBORS 21. 1935, pt. I, 41. No. 33(2) 158</bibl>; <bibl>JBORS 23. 1937, pt. I, 55, No. 27</bibl>.</note>
</altIdentifier>
</msIdentifier>
<msContents>
<msItem n="1">
<author>Jitāri</author>
<title>Apohasiddhi</title>
</msItem>
<msItem n="2">
<author>Jitāri</author>
<title>Kṣaṇajabhaṅga</title>
</msItem>
<msItem n="3">
<author>Jitāri</author>
<title>Śrutikartṛsiddhi</title>
</msItem>
<msItem n="4">
<locus>IB.1.14; IA.1.14; IB.2.10; IA.2.10; IB.2.11; IA.2.11; IB.2.13; IA.2.13</locus>
<author>Jitāri</author>
<title>Vedāprāmāṇyasiddhi</title>
</msItem>
<msItem n="5">
<locus>IA.2.13 (Fol. Nr. 23a); IB.2.14 (Fol. Nr. 24b); IA.2.14; IB.2.15 (Fol. Nr. 25)</locus><note>one folio is missing (23b und 24a)</note>
<author>Jitāri</author>
<title>Sarvajñasiddhi</title>
</msItem>
<msItem n="6">
<author>Jitāri</author>
<title>Vyāpakānupalambha</title>
</msItem>
<msItem n="7">
<locus>IB.2.7; IA.2.7</locus>
<author>Jitāri</author>
<title>Nairātmyasiddhi</title>
</msItem>
<msItem n="8">
<locus>IB.2.9; IA.2.9; IIB.4; IIA.4; IIB.5; IIA.5; IIB.7; IIA.7; IIB.8; IIA.8.</locus>
<author>Jitāri</author>
<title>Jātinirākṛti</title>
</msItem>
<msItem n="9">
<locus>IIB.9; IIA.9; IIB.6; IIA.6; IIB.11; IIA.11; IIB.10; IIA.10; IIB.12; IIA.12</locus>
<author>Jitāri</author>
<title>*Īśvaravādimataparīkṣa</title>
</msItem>
<msItem n="10">
<locus>IIA.13</locus>
<title></title>
<note>Not identified.</note>
</msItem>
</msContents>
<physDesc>
<objectDesc>
<p><note>This is the description given by Bühnemann in the introduction (in German) to the her <ref target="#imp-buehnemann-1982">1982 edition</ref>, pp. 8-9.</note>Low quality photographs of the manuscript, which is therefore difficult to read. Only parts of the manuscript were photographed; the beginning and the end are missing, as well as other folios. The preserved folios are not arranged in order. The numbers given on the margin seem not to correspond to the reconstructed sequence of the folios (for this reason Bühneman did not reproduced them in her edition). The script is Proto-Maithili. The manuscript has several mistakes.</p>
<p>The references to the folios are by number of the glass plate, column, and folio number (counting from the top to the bottom), e.g. IA.2.13 = glass plate IA, colum 2, folio 13.</p>
</objectDesc>
</physDesc>
<history>
<p>Rāhula Sāṅkṛtyāyana took pictures of the manuscripts in Tibet <note>Cf. Bühneman's introduction to her <ref target="#imp-buehnemann-1982">1982 edition</ref>, pp. 8-9</note>.</p>
</history>
</msDesc>
</witness></listWit>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<p><list>
<item>Line breaks: In the source file, there were two types of line breaks: returns (and possible surrounding space) and hyphens+returns. These were replaced with lb-elements. The ed-attribute "gb" refers to Bühnemann's <ref target="#imp-buehnemann-1982">1982 edition</ref>.</item>
<item>The glass plate numbers were encoded as pb-elements with the <att>edRef</att> attribute with <val>#imp-ms</val>.</item>
<item>The variant readings in the footnotes were enclosed in a <egXML xmlns="http://www.tei-c.org/ns/Examples"><q type="variant" /></egXML>.</item>
<item>References were enclosed in a ref-element.</item>
<item>Round brackets were encoded as <egXML xmlns="http://www.tei-c.org/ns/Examples"><hi rend="brackets" /></egXML>.</item>
<item>Square brackets were encoded as <gi>surplus</gi>. This follows <ref target="#imp-buehnemann-1982">Bühnemann 1982</ref> p. 48: <q xml:lang="de">[ ] auszulassen</q>.</item>
<item>Angle brackets were encoded as <gi>supplied</gi>. This follows <ref target="#imp-buehnemann-1982">Bühnemann 1982</ref> p. 48: <q xml:lang="de">< > zu ergänzen</q>.</item>
<item>The footnotes were encoded as note-elements with their corresponding n-attribute. The footnote references were replaced with the corresponding note. Line breaks in the notes have been removed</item>
</list></p>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<!-- ... -->
</profileDesc>
<revisionDesc>
<change who="https://viaf.org/viaf/308710472/" when="2017-03-25">For a complete history of the changes in this file go to <ref target="https://github.com/sarit/SARIT-corpus/commits/master/jitari-isvaravadimatapariksa.xml">SARIT GitHub Repository</ref>.</change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text xml:lang="sa-Latn">
<body>
<div><pb ed="gb" n="39"/>
<head>*Īśvaravādimataparīkṣā</head><lb ed="gb"/>
<note resp="#sarit-encoder-imp" xml:lang="de"><p><quote>Unter dem Titel <title>Anekāntavādanirāsa</title> hat <ref target="http://east.uni-hd.de/buddh/ind/26/75/570/">IYENGAR a.a.O.</ref>, 81-85 einen Text Jitāris ediert, der im Kolophon als <title>Digambaramataparīkṣā</title> bezeichnet wird. Er beginnt: <quote xml:lang="sa-Latn">idānīm ārhatamataṃ vicāryate; - ihāmī digambarāḥ dravyaparyāyarūpeṇa utpattisthitipralayātmakaṃ bhāvagrāmaṃ varṇayanti |...</quote> Im vorliegenden Konvolut findet sich nun ein Text, der eine ganz ähnliche Struktur hat, dessen Titel uns aber nicht erhalten ist. Er umfaßt die Folios IIB|9; IIA|9; IIB|6; IIA|6; IIB|11; IIA|11; IIB|10; IIA|10; IIB|12; IIA|12; (Schluß fehlt). Entsprechend der <title>Digambaramataparīkṣā</title> wird hier <title>Īśvaravādimataparīkṣā</title> als tentativer Titel vorgeschlagen.</quote> <ref target="#imp-buehnemann-1982">Bühnemann 1982</ref>, p. 19.</p></note>
<p><pb edRef="#imp-ms" n="IIB.9"/> idānīm īśvaravādimataṃ parīkṣyate |<lb ed="gb"/>
ihāmī naiyāyikādayas tarvādikam<note n="39-1" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tanvādi°</q> <hi rend="brackets">?</hi> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> akhilaṃ kāryam Īśvarakṛtam<lb ed="gb"/>
ācakṣate |<lb ed="gb"/>
kiṃ punaḥ tatra teṣāṃ pramāṇam <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> anumānam | tathā hi<lb ed="gb"/>
yat kāryaṃ tat kartṛnāntarīyakaṃ dṛṣṭaṃ <supplied resp="#imp-bue">|</supplied><lb ed="gb"/>
tad yathā kalaśādikāryaṃ <supplied resp="#imp-bue">|</supplied><lb ed="gb"/>
<supplied resp="#imp-bue">tathā</supplied> ca vivādāspadībhūtatarvādīti<note n="39-2" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°tunvādi°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |<lb ed="gb"/>
yaś cāsau kartā sa bhagavān Īśvara iti |</p><lb ed="gb"/>
<p>atrocyate | yadi kāryamātraṃ buddhimaddhetukatvena pra<lb break="no" ed="gb"/>siddhavyāptikaṃ<note n="39-3" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°vya°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> bhavet <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> bhavet kāryatādarśanāt tarvādīnāṃ<note n="39-4" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tanvādi°</q> <hi rend="brackets">?</hi> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note><lb ed="gb"/>
buddhimaddhetukatvānumānam<note n="39-5" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°mataḥ | kartṛiranu°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> | kevalam iyam eva vyāptir aśakyā<lb ed="gb"/>
pratipattuṃ<note n="39-6" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yatuṃ | yatraṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> tathā hi puruṣasya vyāpāram antareṇāpy upa<lb break="no" ed="gb"/>jāyamānās tṛṇādayaḥ<note n="39-7" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tṛnā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> padārthā dṛśyante | tat kathaṃ prekṣā<lb break="no" ed="gb"/>pūrvakāriṇā sarvaṃ kāryaṃ pauruṣeyam iti niścīyeta |</p><lb ed="gb"/>
<p>nanu yeṣāṃ puruṣavyāpāram antare <pb edRef="#imp-ms" n="IIA.9"/>ṇotpatti<supplied resp="#imp-bue">r</supplied> dṛśya<lb break="no" ed="gb"/>te <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> yeṣāṃ cotpattir dṛśyate<note n="39-8" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">idṛ°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> kāryāṇāṃ<note n="39-9" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°ṇā</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> te sarve tṛṇādayo<lb ed="gb"/>
bhūdharādayaś<note n="39-10" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°dhayaś</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> ca pakṣīkṛtā eva | na ca pakṣīkṛte vyāpti<lb break="no" ed="gb"/>grahaṇam<note n="39-11" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">sāntigra°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> upapadyate | kvacit <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> parokṣatayā vyāpakasya<lb ed="gb"/>
vyāpter grahītum aśakyatvāt kvacic ca vyāptigrāhiṇa eva pra<lb break="no" ed="gb"/>māṇasyāpy<note n="39-12" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°māṇe so°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> asiddher anumānānavatāraprasaṅgāt<note n="39-13" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°mānāva°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> | tasmād yathā<lb ed="gb"/>
mahānasādau dhūmasya vahninā vyāptiḥ pratīyate <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> tathehāpi<lb ed="gb"/>
ghaṭādau kāryasya buddhimaddhetukatvena vyāptiḥ pratīyate |<lb ed="gb"/>
yathā vānyatra gṛhītavyāptikaḥ puruṣaḥ parvatādau dhūmadarśa<lb break="no" ed="gb"/>nā<supplied resp="#imp-bue">d</supplied> vahnim anumimīte <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> tathā tṛṇādau kāryatādarśanāt ka<lb break="no" ed="gb"/>rtāram anumimīta iti na kiṃcid anupapannaṃ nāma |</p><lb ed="gb"/>
<pb ed="gb" n="40"/>
<p>tad asat | tathā hi puruṣavyāpāram antareṇāpi tṛṇādīn<lb ed="gb"/>
udayamānān avalokayaṃl<note n="40-1" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yaṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> lokaḥ kāryamātraṃ puruṣapūrvakam iti<lb ed="gb"/>
vyāptim eva na <pb edRef="#imp-ms" n="IIB.6"/> pratipadyata iti proktam<note n="40-2" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tyāktaṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref>; cf. 39.10f.</p></note> | tatrānenā<lb break="no" ed="gb"/>karṇahṛdayena tṛṇādayo 'smābhiḥ sarva eva pakṣīkṛtā iti bru<lb break="no" ed="gb"/>vatā kiṃ nāma samādhānaṃ dattam iti na pratīmaḥ | yadi hi dhūmo<lb ed="gb"/>
vahnim antareṇāpy upajāyamāno dṛśyeta kiṃ tasya kaścit tato<lb ed="gb"/>
vyāptiṃ pratipadyeta<note n="40-3" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yate</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha <supplied resp="#imp-bue">ma</supplied>tam | adṛśyo 'sāv atīndriyaḥ<note n="40-4" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">atīntrīyaḥ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> puruṣaviśeṣas <supplied resp="#imp-bue">|</supplied><lb ed="gb"/>
tena tadvyāpārapuraḥsaraprasūtir<note n="40-5" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tvad°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> api tṛṇādis tathātvena na<lb ed="gb"/>
pratīyate | na cādṛśyānupalambho 'rthābhāvaṃ sādhayati | tato<lb ed="gb"/>
yady api tṛṇādayaḥ puruṣapūrvakā na pratīyante tathāpi na teṣām<lb ed="gb"/>
apauruṣeyataiva yato vyāpter agrahaṇaṃ syāt |</p><lb ed="gb"/>
<p>etad apy asat | yato na tāvad iha puruṣavyāpārapūrvakatā<lb ed="gb"/>
pratīyate tṛṇādīnām | sā ca puruṣasyādṛśyatvād<note n="40-6" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°sya dṛ°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> asattvād vā<lb ed="gb"/>
na pratīyatāṃ <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> kim anena vicāritena<note n="40-7" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vimari°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> sarvathā kiṃcit<lb ed="gb"/>
kāryaṃ puruṣapūrvakam apaśyann avyāptim <surplus resp="#imp-bue">|</surplus><pb edRef="#imp-ms" n="IIA.6"/> kāryamātrasya<lb ed="gb"/>
puruṣeṇa kaścid avagacchati | vyāpter anavagame<note n="40-8" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">asavaga°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> ca kuto 'nu<lb break="no" ed="gb"/>mānavārtāpi<note n="40-9" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">anumānu°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied></p><lb ed="gb"/>
<p>syād etat | yadi na buddhimatpūrvakaṃ kāryaṃ ghaṭādikam<lb ed="gb"/>
api tathābhūtaṃ na syāt | akāraṇāt sakṛd apy anutpatteḥ |<lb ed="gb"/>
tasmād ekam api kāryaṃ puruṣakāraṇakaṃ pratiyan viśeṣābhā<lb break="no" ed="gb"/>vāt <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> sarvam eva kāryaṃ buddhimatpūrvakatvena pratipadyate |<lb ed="gb"/>
yathā mahānase vahnihetukaṃ dhūmam upalabhamānaḥ sarvam eva<lb ed="gb"/>
dhūmaṃ taddhetukam ākalayati |</p><lb ed="gb"/>
<p>etad apy ayuktam | viśeṣābhāvasyaivāsiddheḥ<note n="40-10" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°ddhaiḥ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> anyā<lb break="no" ed="gb"/>dṛśam eva hi kārya<supplied resp="#imp-bue">ṃ</supplied> puruṣanibandhanaṃ ghaṭādi dṛṣṭam |<lb ed="gb"/>
anyādṛśaṃ cedam <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> tanutaruprabhṛti | kāryam iti abhidhānam<lb ed="gb"/>
<pb ed="gb" n="41"/>
eva samānaṃ pralāpaḥ | tato vyāptipratītikāle pratikṣiptam<lb ed="gb"/>
evedṛśam | na hi vahnivyāptaṃ dhūmaṃ pratipadyamāna<supplied resp="#imp-bue">ḥ</supplied> kaś<supplied resp="#imp-bue">cic</supplied><lb ed="gb"/>
citranyastam api dhūmaṃ dhūmaśabdābhidheyatāmā<pb edRef="#imp-ms" n="IIB.11"/>trasāmyād<lb ed="gb"/>
vahnivyāptaṃ pratipadyate |</p><lb ed="gb"/>
<p>nanu ghaṭādikam api kāraṇe sati bhāvāt <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> kāryam ity<lb ed="gb"/>
ucyate | tarvādikam api sati kāraṇe bhavat kāryavyavahārayogyam<lb ed="gb"/>
iti kāryatvena vivādāspadībhūtetarayor aviśeṣād ekatra buddhi<lb break="no" ed="gb"/>matpūrvakatāpratipādyaḥ<note n="41-1" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°pādyā</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sarvatra tathābhāvaḥ pratīyate |</p><lb ed="gb"/>
<p>atrocyate | dhūmādhūmayor api kāryatvenāviśeṣād dhūma<lb break="no" ed="gb"/>kāryasya hutāśanahetukatāpratītyā<note n="41-2" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°kātā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sarvasya kāryasya taddhe<lb break="no" ed="gb"/>tukatānumānam apy evaṃvādi<supplied resp="#imp-bue">rī</supplied>tyā devānāṃpriyasya prasajyate |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha manyase na kāryamātraṃ vahnimātravyāptaṃ pratipannaṃ<lb ed="gb"/>
kiṃ tu kāryaviśeṣo dhūma iti tata eva tasyānumānaṃ na kārya<lb break="no" ed="gb"/>mātrād iti |</p><lb ed="gb"/>
<p>kasmāt punaḥ kāryamātra<supplied resp="#imp-bue">ṃ</supplied> puruṣavyāptam ivāgnivyāptam<lb ed="gb"/>
api na pratīyata ity etad evocyate | tatrāpi hi śakyam etad<lb ed="gb"/>
abhidhātum <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> yadi kiṃcid<note n="41-3" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°mid</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> kāryam agnipūrva<pb edRef="#imp-ms" n="IIA.11"/>kaṃ na<lb ed="gb"/>
syāt <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> dhūmo 'py agnipūrvako na syāt | akāraṇasya sakṛd apy<lb ed="gb"/>
ajanakatvād iti |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha kāryāntaram agnim antareṇāpi jāyamānaṃ dṛṣṭam iti na<lb ed="gb"/>
kāryamātrasyāgninā vyāptir iti |</p><lb ed="gb"/>
<p>yady evaṃ<note n="41-4" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">evā</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> tṛṇādikam api puruṣam antareṇa jāyamānaṃ dṛṣṭam<lb ed="gb"/>
iti <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> na kāryamātrasya puruṣavyāptatā pratyetuṃ śakyā |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha yādṛśam eva kāryam anvayavyatirekābhyām <supplied resp="#imp-bue">tatpūrvakam</supplied><note n="41-5" xml:lang="de"><p>zu ergänzen wegen <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tadvyāptam</q> und wegen <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">puruṣapūrvakam</q> im nächsten Satz.</p></note><lb ed="gb"/>
upalabhyate tādṛśam eva tadvyāptam avadhāryata iti kāryamātrād<note n="41-6" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°mātrad</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note><lb ed="gb"/>
eṣyam anumānam |</p><lb ed="gb"/>
<p>evaṃ tarhi yādṛśam eva kāryam anvayavyatirekābhyā<supplied resp="#imp-bue">ṃ</supplied> pu<lb break="no" ed="gb"/>ruṣapūrvakam upalabhyate tādṛśam eva tadvyāptam avadhāryata<lb ed="gb"/>
<pb ed="gb" n="42"/>
i<supplied resp="#imp-bue">ti</supplied> na kāryamātrāt puruṣānumānam <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> anyādṛśam eva ca kāryaṃ<lb ed="gb"/>
ghaṭādi puruṣānvayavyatirekānuvidhāyi<note n="42-1" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°dhyātyi</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> pratipannam ity akāme<lb break="no" ed="gb"/>nāpi pareṇābhyupagantavyaṃ...<note n="42-2" xml:lang="de"><p>1/2 Zeile wird vom oberen Teil des nächsten Folio verdeckt.</p></note> <pb edRef="#imp-ms" n="IIB.10"/>dibhyo akriyā<lb break="no" ed="gb"/>darśino 'pi kṛtabuddhijanakebhyo vṛkṣādīnāṃ vaisādṛśyam<note n="42-3" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vaisa°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |<lb ed="gb"/>
asati ca vivādāspadībhūtetaratvād<note n="42-4" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°tvār</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> anyādṛśatve śūnyanagara<lb break="no" ed="gb"/>dṛṣṭasya devakulāder iva vṛkṣāder api nāsmadādivilakṣaṇakartṛ<lb break="no" ed="gb"/>pūrvakānumānam<note n="42-5" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°dātīvi°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref>. Eine Negation ist überflüssig. Tilge <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">na</q> in <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">nāsmād°.</q></p></note> anavaśyaṃ syāt |</p><lb ed="gb"/>
<p>athādṛśyatvād evāsmadāder vailakṣanyaṃ vṛkṣādividhātur<lb ed="gb"/>
abhidhīyate<note n="42-6" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°dhā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |</p><lb ed="gb"/>
<p>tad api na yuktimat<note n="42-7" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°mata</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> na hi ghaṭaviṭapikāraṇayor<note n="42-8" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yo</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> dṛśyā<lb break="no" ed="gb"/>dṛśyatāmātreṇa vailakṣaṇyam īśvarakāraṇavādinām<note n="42-9" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°vahninām</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> iṣṭam | pi<lb break="no" ed="gb"/>śācāder adṛśyasya saṃbhavāt | na ca ya eva vṛkṣādikārī puruṣo<lb ed="gb"/>
'smadādīnām adṛśyaḥ sa eveśvara iti <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> śakyate vaktum<note n="42-10" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vaktaṃvyaṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref>. Es liegt eine Kombination von <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">iti śakyate vaktum</q> und <q type="variant" xml:lang="sa-Latn">iti vaktavyam</q> vor.</p></note> |<lb ed="gb"/>
ka eva hi viśvanirmāṇapravīṇaḥ<note n="42-11" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°nirvāṇapradhīṇaḥ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sarvapadārthaparamārthajñaḥ<lb ed="gb"/>
puruṣaviśeṣo maheśvara iti teṣām<note n="42-12" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">teṣāṃm</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> abhipretam | na cādṛśya<lb break="no" ed="gb"/>kartṛkapūrvakatāprasiddhāv api sajātīyānām api ta<pb edRef="#imp-ms" n="IIA.10"/>rūṇām<lb ed="gb"/>
ekakartṛkatā sidhyati | prāg eva nagaranadīparvatādīnām ekā<lb break="no" ed="gb"/>ntena parasparavijātīyānāṃ<note n="42-13" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°rāvījā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> na hi dṛśyakartṛpūrvakāṇām<lb ed="gb"/>
api ghaṭādīnām e<supplied resp="#imp-bue">ka</supplied>kartṛkatā pratīyate |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha manyeta <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> jānīma eva vayam ātmātmamānānāṃ sāmarthya<lb break="no" ed="gb"/>gocaram | na cāsmadādijanena śaktenāpi<note n="42-14" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vahnanāpi</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> nirmātum amī pāryante<lb ed="gb"/>
parvatādayaḥ | tataḥ parvatādīnāṃ racayitā<note n="42-15" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°ta</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sidhyann asmadādi<lb break="no" ed="gb"/>vilakṣaṇa eva sidhyatīti <supplied resp="#imp-bue">|</supplied></p><lb ed="gb"/>
<p>vismaraṇaśīlo devānāṃpriyaḥ prakaraṇaṃ na lakṣayati<note n="42-16" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">lakṣurpyati</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |<lb ed="gb"/>
tathā hīdam<note n="42-17" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">hi°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> atra prakṛtam | Īśvaravādināpi vṛkṣādīnāṃ gha<lb break="no" ed="gb"/>ṭādibhyo vailakṣaṇyaṃ<note n="42-18" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°kṣeṇyaṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> niyamenābhyupagantavyam | anyapuruṣa<lb break="no" ed="gb"/>kāryebhyo viśeṣam anubhavantaḥ katham amī tadvilakṣaṇena kartrā<lb ed="gb"/><lb ed="gb"/>
<pb ed="gb" n="43"/>
kṛtāḥ sādhyerann iti | tato yady ayam idānīm asmadādyatiśā<lb break="no" ed="gb"/>yipuruṣaprasiddhipratyāśayā asmadādyaśakyakri<pb edRef="#imp-ms" n="IIB.12"/>yatayā<lb ed="gb"/>
asmadādikāryebhyo vṛkṣādīnāṃ vailakṣaṇyam ācakṣīta<note n="43-1" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°kṣīt</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> tadā<lb ed="gb"/>
siddham eṣām anyādṛśatvam | siddhe cānyādṛśatve na ghaṭādīnāṃ<lb ed="gb"/>
kāryāṇāṃ pauruṣeyatvaprasiddhā sarvasya kāryasya pauruṣeyatā<lb break="no" ed="gb"/>vyāptiḥ<note n="43-2" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yatarvyā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sidhyatīti salilāñjalir īśvarasiddhaye deyaḥ |</p><lb ed="gb"/>
<p>atha pratyakṣabādhitatvān na kāryamātram agnivyāptaṃ<note n="43-3" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°tiṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> pra<lb break="no" ed="gb"/>tīyate <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> puruṣeṇa vyāptiḥ punar adṛśyatvāt <supplied resp="#imp-bue">t</supplied>asya na pra<lb break="no" ed="gb"/>tyakṣeṇa bādhyate tṛṇādau <supplied resp="#imp-bue">|</supplied> tad etad api nyāyācāryasya<note n="43-4" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">nyāya°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> bhā<lb break="no" ed="gb"/>ṣitam |</p><lb ed="gb"/>
<p>tathā hy atra vikalpadvayam | yad<note n="43-5" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">yat</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> yad agnivyāptiṃ kārya<lb break="no" ed="gb"/>sya gṛhṇāti tat pratyakṣaṃ pramāṇam<note n="43-6" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°ṇaṃm</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> apramāṇaṃ vā syāt | yadi<lb ed="gb"/>
tāvat tat pramāṇaṃ kathaṃ tasya pramā<supplied resp="#imp-bue">ṇā</supplied>ntareṇa bādhaḥ<note n="43-7" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°dhā</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |<lb ed="gb"/>
athāpramāṇaṃ dhūmasyāpi tena vahnivyāptir aśakyā sādhayitum <supplied resp="#imp-bue">|</supplied><lb ed="gb"/>
atha dhūmakāryasya vahnivyāptiṃ sādhayati kāryatvenāviśeṣād<lb ed="gb"/>
anyasyāpi kiṃ na sādhayatīti dustaravyasanaśaṃkāpraveśaḥ<note n="43-8" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">trastara°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> |</p><lb ed="gb"/>
<p><pb edRef="#imp-ms" n="IIA.12"/> atha viśiṣṭam<note n="43-9" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vaśiṣṭam</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> eva kāryaṃ<note n="43-10" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">kāmam</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> vahnināntarīyakam iti<lb ed="gb"/>
<supplied resp="#imp-bue">na</supplied> tadvijātīyasya<note n="43-11" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">taḥnnijā°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> kāryasya vahnivyāptatvāvasāyaḥ |</p><lb ed="gb"/>
<p>viśiṣṭam eva tarhi kārya<supplied resp="#imp-bue">ṃ</supplied> puruṣanāntarīyakam iti na<lb ed="gb"/>
tadvijātīyasya puruṣavyāptatvāvasāya iti na pratyakṣabādhābā<lb break="no" ed="gb"/>dhayor upakṣepaḥ<note n="43-12" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°kṣeyaḥ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> sādhīyān | asmadādyasāmarthyam<note n="43-13" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tasmādīty asamātrārtham</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> atattvam |<lb ed="gb"/>
yadi bhaved darśanādarśanābhyāṃ vyāptiḥ<note n="43-14" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">vya°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> <surplus resp="#imp-bue">|</surplus> sādhyasādhanayor<lb ed="gb"/>
apratibandhavatāṃ<note n="43-15" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">atitotātravatāṃ</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> tadā na kāryamātrasya puruṣapūrvakatayā<lb ed="gb"/>
vyāptir upavarṇayitu<supplied resp="#imp-bue">ṃ</supplied> yuktā | puruṣavyāpārādarśane 'pi tṛṇā<lb break="no" ed="gb"/>dīnām udayamānānām<note n="43-16" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">°yānām</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note> upalambhāt | atha pratibandhanibandhanā<note n="43-17" xml:lang="de"><p><q type="variant" xml:lang="sa-Latn">tāti°</q> <ref target="#imp-ms">MS</ref></p></note><lb ed="gb"/>
tadāpi na kāryamātrasya puruṣapūrvakatayā vyāptir upavarṇa<lb break="no" ed="gb"/>yituṃ yuktā | tasyaiva pratibandhasiddher asiddher ity alaṃ<lb ed="gb"/>
bahubhāṣitayā |<lb ed="gb"/>
tasmād avasthitam etat | akartṛkam idam ||<note n="43-18" xml:lang="de"><p>Kolophon fehlt.</p></note></p><lb ed="gb"/>
</div>
</body></text></TEI>
Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHDWTZ1S4MR7WDBQFE1FAMR