Provisional period: the Scholar Council has not yet seated its first three members. Records labelled "verified" in the underlying registry are displayed as provisional until the council ratifies its first verdicts. Submissions still go through scholar review; only the public label downgrades.

Plate TXT · HN5GŚrīśivavivāhakavitāvalīDeva

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHDWSZPCN38YNCH946JHN5G

Scripture · text

Provisional

Śrīśivavivāhakavitāvalī

Śrīśivavivāhakavitāvalī

Liudmila Olalde

अथ श्रीशिवविवाह ।। दो० ।नमो युगल पंकजचरण, श्रीगणपति शिरनाइ। कहौं काथा शुभब्याहशिव, छन्दकवित्त वनाह।। सवैया ।। कण्ठबिराजत जाहि हलाहल, शीश धरे सित गंग की धारा । बाम शिवा अरधंगिनि जो,कटिशार्दुलचर्म कसे अहि- डाँरा ।। भस्मसुअंग ललाटशशी, कर शूल धरे बसहा असवारा ।सो शिव मोपर होहु दयाल…

Provenance ledger

2 entries

  1. AttributionLiudmila Olaldetextual
  2. SourceUpstream TEI document · san · Devapublished primary

IIText

san
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="navalkishore-srisivavivahakavitavali1919">  
  <teiHeader xml:lang="en"> 
    <fileDesc> 
      <titleStmt> 
       <title>Śrīśivavivāhakavitāvalī</title> 
		<author>Haj̱ārilāla</author>
        <funder>German Research Foundation (Deutsche Forschungsgemeinschaft, DFG); Project "CrossAsia - Fachinformationsdienst Asien" 2016-2018</funder>  
        <respStmt> 
          <resp>The text were scanned and OCRed at Heidelberg University with the software 
            <ref target="http://www.indsenz.com/int/index.php?content=software_ind_ocr_sanskrit">SanskritOCR</ref> Version 1.0.1.0 [+S] by
          </resp>  
          <name>Fachinformationsdienst Asien at Heidelberg University</name> 
        </respStmt>  
        <respStmt> 
          <resp>Rough corrections of the OCRed texts by</resp>  
          <name>Fachinformationsdienst Asien at Heidelberg University</name> 
        </respStmt> 
		<respStmt>
	  <resp>prepared for SARIT by</resp>
	  <persName ref="https://viaf.org/viaf/308710472/">Liudmila Olalde</persName>
	</respStmt>
      </titleStmt>  
      <editionStmt> 
        <p>The text was OCRed and has to be proofread. Only evident OCR errors were corrected.</p> 
      </editionStmt>  
      <publicationStmt> 
        <publisher>Project "CrossAsia - Fachinformationsdienst Asien", 2016-2018.</publisher>  
        <availability status="restricted"> 
          <licence> 
            <p>Distributed under a 
              <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International licence.</ref> Under this licence, you are free to:
            </p>  
            <list> 
              <item>Share — copy and redistribute the material in any medium or format.</item>  
              <item>Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.</item> 
            </list>  
            <p>The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.</p>  
            <p>Under the following terms:</p>  
            <list> 
              <item>Attribution — You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use.</item>  
              <item>ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.</item> 
            </list>  
            <p>More information and fuller details of this license are given on the Creative Commons website.</p> 
          </licence>  
          <p>SARIT assumes no responsibility for unauthorised use that infringes the rights of any copyright owners, known or unknown.</p> 
        </availability>  
        <date>2018</date> 
      </publicationStmt>  
      <sourceDesc> 
        <p><bibl>Haj̱ārīlāla. Śivavivāhakavitāvalī. 5th ed. Lakhanaū: Navalakiśora Presa; 1919. doi: <ref target="https://doi.org/10.11588/diglit.29097">https://doi.org/10.11588/diglit.29097</ref>.</bibl></p>
      </sourceDesc> 
    </fileDesc> 
  </teiHeader>  
  <text> 
    <body xml:lang="braj-Deva"> 
      <div> 
           <pb n="02"/>  
            <head>अथ श्रीशिवविवाह ।।</head><lb/>  
			<ab>
            दो० ।नमो युगल पंकजचरण, श्रीगणपति शिरनाइ।<lb/>  
            कहौं काथा शुभब्याहशिव, छन्दकवित्त वनाह।।<lb/>  
            सवैया ।। कण्ठबिराजत जाहि हलाहल,<lb/>  
            शीश धरे सित गंग की धारा । बाम शिवा<lb/>  
            अरधंगिनि जो,कटिशार्दुलचर्म कसे अहि-<lb/>  
            डाँरा ।। भस्मसुअंग ललाटशशी, कर शूल<lb/>  
            धरे बसहा असवारा ।सो शिव मोपर होहु<lb/>  
            दयाल, नमो चरणाम्बुज बारहिंबारा १ ।।<lb/>  
            धनाक्षरी।। शङ्कर के ब्याहकी भईहै तइयारी<lb/>  
            जब, गण सब दुल्लह शृँगार शिव करहीं ।<lb/>  
            माथेजटामुकुटभुजंगनकोमौरगूथि; कुण्डल<lb/>  
            कानन पहिराये बिषधरहीं ।। होथे ब्याल<lb/>  
            कङ्कण बिभूति सर्बअंगन में, शशिभाल<lb/>  
            शशि गङ्गा सोहत सुँदरहीं। कांधे उपबीत<lb/>  
            सर्पनैनतीनबिषकण्ठ,डालेगलेबीचमाला<lb/> 
          <pb n="03"/>  
            गूथी नरशिरहीं १ दुल्लह स्वरूप बनि<lb/>  
            चढ़िशिव बसहापै, साजिके समाज निज<lb/>  
            चले ले बराति जो।अमितप्रकार गण बेषहुँ<lb/>  
            अनेक बिधि, निज निज बाहन चढ़े हैं बहु<lb/>  
            भाँति जो ।। खर श्वान असुर शृगाल बाघ<lb/>  
            मूषगण,बिबिध स्वरूप सब अगणित जाति<lb/>  
            जो। भूत प्रेत योगिनी पिशाच बहुरंगनको,<lb/>  
            चले सब हरषित सकलजमाति जो२ वि-<lb/>  
            कट सरूप बिकराल रुद्रगण जेते, अदभुत<lb/>  
            शोभा नहिं बनत बखानते। काहू अंग मुख-<lb/>  
            हीन काहू अति पुष्ट पीन, कोउ कृशगात<lb/>  
            छीन कोउ हीन कानते।। काहू कर पद नाहीं<lb/>  
            काहू बहुपगबाहीं, कोउ बिनु शीश धाहीं<lb/>  
            नाचरंग ठानते । काहू को बिपुल नैन काहू<lb/>  
            को एक हुहैन,कोउ बहुमुख बैनगावतसता-<lb/> 
          <pb n="04"/>  
            नते ३ मगबीच चलेजात परम तरङ्गी सब,<lb/>  
            भूत प्रेत योगिनी पिशाच बहुभावते । हँसत<lb/>  
            खेलत बहु करत तमाशा मिलि, बिबिध<lb/>  
            बजाइ बाजा नाचि नाचि गावते।। अङ्गन में<lb/>  
            भूषण अनेक भाँति बिकराल,गले में कपाल<lb/>  
            माल शोणित चूआवते । अतिही अपा-<lb/>  
            वन डरावन सरूप सब, कूदतफांदत पंथ<lb/>  
            चलतहैं धावते ४ हरि बिधि और हुँ सकल<lb/>  
            देव दिशिराज, साजिके समाज निज बहुत<lb/>  
            प्रकारहीं । चढ़ि चढ़ि बाहनन बिलगबिलग<lb/>  
            वृन्द,चले हैं बरात चित्त हरष अपारहीं ।।<lb/>  
            मगु महँ कौतुक अनेक बिधि होत जात,<lb/>  
            शिवको समाज लखि हँसें बारबारहीं । सुर-<lb/>  
            तियशस्भुहिंबिलोकि के कहति हँसि, दुल्लह<lb/>  
            के योग्य दुलहिनि न संसारहीं ५ इत हिम-<lb/> 
          <pb n="05"/>  
            गिरि निज नगर में नाना भाँति, अतिही<lb/>  
            बिचित्र सुबितान रचवाये हैं । घर घर<lb/>  
            तोरण पताका ध्वजर रङ्गराङ्ग, मण्डप अनेक<lb/>  
            भाँति शुचि बनवाये हैं ।। बनबाग उपबन<lb/>  
            बापिकातङागकूप,सुन्दरअनूपरम्भाथम्भ<lb/>  
            लगवाये हैं । जहां तहां गृह बहु राखे सँव-<lb/>  
            राइ भल, सजल हाटक घट द्वार धरवाये<lb/>  
            हैं ६ सकल जगतमहँ लघु औ बिशाल<lb/>  
            शैल, सागर तलाव नद नदी बन जितनै ।<lb/>  
            सब कहँ हिमवन्त नेवता पठाइ दिये,<lb/>  
            सुनत चले हैं हरषित सब तितनै ।। सुन्दर<lb/>  
            सुहावन समाज निज लेइ लेइ, नारिन स-<lb/>  
            हित तन धरि धरि कितनै । पहुँचे हिमाचल<lb/>  
            नगर माहँ आइ सब, टिके यथायोग्य ठौर<lb/>  
            ठौर जाको मितनै ७ उतते बरात आइ<lb/> 
          <pb n="06"/>  
            पहुँची नगर पास,सुनि पुरबासी लोग हिये<lb/>  
            हरषाइ जो । हाथी घोड़ा ऊंट रथ आदिक<lb/>  
            अनेक भांति, सजि सजि बाहनन शोभा<lb/>  
            अधिकाइ जो ।। चले लेन अगुवान सादर<lb/>  
            सकलमिलि, आनँद उछाह मन बरणी न<lb/>  
            जाइजो । देवन समाज लखि मुदित हृदय<lb/>  
            सब, हरिहिं बिलोकी अति आनँद हू छाइ<lb/>  
            जो ८ शिवको समाज अवलोके पुरलोगन<lb/>  
            जो, देखत चकित सब परमभयावनै । कहुँ<lb/>  
            भूत प्रेतगण कहुँ बाघ ब्याल कहुँ, निशि-<lb/>  
            चर बिकट सरूप जो अपावनै ।। देखतहिं<lb/>  
            बाहनबिडरि सब भागिचले,कहुँ हाथी कहुँ<lb/>  
            घोड़ा प्राणको बचावनै । बालक सकलडरि<lb/>  
            भागिगये घरघर, रहे धीर धरि स्यान गये<lb/>  
            जो बुलावनै ९ पूछत धरन पितु मातु सब<lb/> 
          <pb n="07"/>  
            बालकहिं, कम्पितशरीर भययुत बैन क-<lb/>  
            हहीं । हालकौन पूछतहौ कहत बनै न कछु,<lb/>  
            है सो बरिआत किधों यमधार अहहीं ।।<lb/>  
            भूत प्रेत योगिनी पिशाचगण निशिचर,<lb/>  
            डाले गले मुण्डमाल नाचें जहां तहँहीं ।<lb/>  
            बाघ सिंह खर श्वान भुजग भयावन जो,<lb/>  
            घनिभाग वाके देखि जीवत जो रहहीं १०<lb/>  
            बर बउराह सब अंगन लगाये छार, कंकन<lb/>  
            भुजंगकर कुण्डल हुँ ब्याल हैं । सर्पको जनेउ<lb/>  
            कांधे माथ हुँ में नागबांधे, देखत भयावन<lb/>  
            गले में मुण्डमाल हैं ।। बस्त्र तन बाघ-<lb/>  
            छाला कटिकसे अहिकाला,गङ्गशीश चन्द्र-<lb/>  
            भाल नैन लाल लाल हैं । कहैं अस<lb/>  
            सब बाल निज निज घर हाल, दुल्लह<lb/>  
            स्वरूप तो बड़ाहि बिकराल हैं ११<lb/> 
          <pb n="08"/>  
            जननी जनक सब बालकन बैन सुनि,<lb/>  
            शङ्कर समाज हाल बूझि मुसुकाइकै ।<lb/>  
            कह्यो सो बहुत बिधि बालकहिं समुझाइ,<lb/>  
            निडररहहु सबभय बिसराइकै ।। सुनिमातु<lb/>  
            पितुवानी धीरज लहे सो बाल, करि अगु-<lb/>  
            वान लोग फिरे सब आइकै । सुन्दर सुहा-<lb/>  
            वन सुपावन जो ठौर तहाँ, जनवास दिये<lb/>  
            हैं बरातहिं लिवाइकै १२ दुल्लहको परि-<lb/>  
            छन हेतु बहु भाँतिनको, साजिके मङ्गल<lb/>  
            साज मैना हरषाइकै । साथ बहु सुन्दरि<lb/>  
            सोहागिनी शृङ्गार करि, भूषण बसन भल<lb/>  
            अङ्गनसजाइकै ।। दूब दधि रोचन अक्षत पान<lb/>  
            पुष्प दीप, धरि हेमथारनसुमङ्गल रचाइकै ।<lb/>  
            चलीं लेइ गीतशुभ गावती सुराग धरि,<lb/>  
            सब पिकबैनी मन आनँद बढ़ाइकै १३<lb/> 
          <pb n="09"/>  
            बरके समीप जाइ पहुँची सुन्दरि जब,<lb/>  
            बिकट स्वरूप लखि शोच उर छाइगै ।<lb/>  
            व्याकुल शंकित होइ भागि भागि चलीं<lb/>  
            घर, तनकर सुधि सब काहुहिं भुलाइगै ।।<lb/>  
            भूषण खसत कहुँ हारहुँ टूटत कहुँ, बसन<lb/>  
            फटत कहुँ मुख कुम्हिलाइगै । काहू बिधि<lb/>  
            गिरति पड़ति धाइ धाइ सब, निज निज<lb/>  
            भवनमें आइकै लुकाइगै १४ शङ्कर समाज<lb/>  
            निज लिये जनवासे गये, मैनाउर शोकभये<lb/>  
            दुख अधिकायेहैं । गिरिजाहिं लीन्हीं सो<lb/>  
            बुलाइसहप्रीति बड़ि,गोद बिठलाई दृगआँ<lb/>  
            सू भरि आये हैं ॥ बिलखि पछताइ के<lb/>  
            सुताहिं लखि, जौन बिधि तोहिं असरूपहूं<lb/>  
            बनाये हैं । तौन जड़कस बर किन्ह बउराह<lb/>  
            फल, सुरतरु योग सो बबूरहिं लगाये हैं १५<lb/> 
          <pb n="10"/>  
            गिरिपर चढ़ि गिरि मरौं धरनी पै बरु,<lb/>  
            तुमहीं सहित जाइ जलनिधि परिहौं ।<lb/>  
            घरहुँ उजरे अरु बसेकर शोच नहिं, जग<lb/>  
            उपहास नहिं कुछ मन डरिहौं ।। मोह नहिं<lb/>  
            जीवनकी नेकहुँ कछुक मोहिं, लोगन<lb/>  
            हँसेन लाज बिषखाइ मरिहौं । सकल<lb/>  
            कलङ्क सहौं बिकल कहति मैना, जीवत न<lb/>  
            सुता ब्याह शिवसन करिहौं १६ ।। सवैया ।।<lb/>  
            जननी कहँ ब्याकुल शोचभरी, लखिके<lb/>  
            गिरिजा अतिकोमल बानी । भरि युक्ति<lb/>  
            बिबेक सुबोलि उठीं, सुनु मातु करौ मन<lb/>  
            व्यर्थ गलानी ।। बिधि जौन रच्यो टरि है<lb/>  
            नहिं सो, किये कोटि उपाय हिये अनु-<lb/>  
            मानी । तजि दो मन शोच न लाभ कछू<lb/>  
            बिधिअङ्क अमेट कहैं मुनि ज्ञानी १७ जो<lb/> 
          <pb n="11"/>  
            मम भाग्य लिख्यो बर बाउर, तो अब दोष<lb/>  
            लगाइये काहीं । मेटिसकै तुमसे बिधिअङ्क<lb/>  
            कि, मातु कलङ्क न लेहु वृथाहीं ।। जो सुख<lb/>  
            दुःख ललाट लिखा मम, जाब जहैं तहँ<lb/>  
            पाउब वाहीं । बूझि हिये अस शोच तजौ,<lb/>  
            करहू करुणा कस ओसर नाहीं १८ गि-<lb/>  
            रिजा मुखबैन बिनीत मृदू, सुनिकै अबला<lb/>  
            सब शोचति भारी । ब्‌हुभांतिन दोष बिरं-<lb/>  
            चिहिं दै, पछताइ बिलाचन मोचति बारी ।।<lb/>  
            बिधि जौन रच्यो अस रूप उमा,गुण शील<lb/>  
            सुभाव भली सुकुमारी । कस सो बरसे अस<lb/>  
            ब्याह लिख्यो, बिधि बुद्धिबड़ी अहही कु-<lb/>  
            बिचारी १९ सप्तऋषी सह नारदजू, तिहि<lb/>  
            औसर आये हिमाचल गेहा । हालेसुनी<lb/>  
            समुझावत लोगन, पूर्वकथा शिव गौरि<lb/> 
          <pb n="12"/>  
            सनेहा ।। सत्य कहौं सुनहू मयना, गिरिजा<lb/>  
            जु सुता जनमी तव एहा । है अबिनाशिनि<lb/>  
            शक्ति अजा, जग जो रचि पालि करै पुनि<lb/>  
            खेहा २० शिवकी अरधङ्गिनि नित्य उमा,<lb/>  
            निज इच्छित देहधरे जग आई । प्रथमै<lb/>  
            जनमीरहि दक्षघरै, तन सुन्दर नाम सती<lb/>  
            अस पाई ।। तहँऊँ सतिव्याह भयो हर से,<lb/>  
            जेहिकी सुप्रसिद्ध कथा जग छाई । तुम्हरे<lb/>  
            घर जो अब जन्म लई, कुछ हाल कहौं ति-<lb/>  
            हिको समुझाई २१ एक समय चलिआ-<lb/>  
            वति जो रहि, शङ्कर सङ्ग सती मगुमाहीं ।<lb/>  
            देखि तहां वनमें रघुनाथहिं, मोह बिशेष<lb/>  
            भयो मनजाहीं ।। मानो नहीं शिवको कहना,<lb/>  
            यदपी समुझायउ सो बहुताहीं । बेषधरी<lb/>  
            सियको तहँवां, बश भावि बिचार रहा मन<lb/> 
          <pb n="13"/>  
            नाहीं २२ जानकिबेष बनी सति जो, स-<lb/>  
            मुझी शिव सो मन खेद बढ़ाई । याकहँ<lb/>  
            त्यागिदियो तुरतै, भइ स्वामि बियोग हिये<lb/>  
            बिकलाई ।। जाइ पिता के मखानल में,<lb/>  
            जरि सो जनमी तुम्हरे गृह आई। शम्भु<lb/>  
            प्रिया गिरिजा नितहीं, यह बूझि तजौ सब<lb/>  
            शोच बृथाई २३ ।। घनाक्षरी ।। सुनत नारद<lb/>  
            बानी मिटी मन शोच ग्लनी, उमा जग-<lb/>  
            दम्बा जानी सब हरषाये हैं । क्षणही में<lb/>  
            बात यहफ ैलग इप ुरमहँ, सुनिल ोगज हाँ<lb/>  
            तहँ अतिस ुख पाये हैं ।। मैना हिमवन्त<lb/>  
            मन अतिमुद तेहि छन, भयो पुलकित<lb/>  
            तन प्रेम अधिकाये हैं । उमा पद पुनि<lb/>  
            पुनि सेवित जो सिद्ध मुनि, दम्पति स्व-<lb/>  
            भाग्य गुनि बन्दी शीश नाये हैं २४ नगर<lb/> 
          <pb n="14"/>  
            की नर नारी आनँद हृदय भारी, मङ्गल<lb/>  
            की तइयारी करें घरघरहीं । हेमघट भरि<lb/>  
            बारी निज निज द्वारे धारी, गावैं गीत<lb/>  
            शुभकारी तीये मृदुसुरहीं ।। तोरण बन्दन-<lb/>  
            वार अमित सुमनहार, शोमित सबन द्वार<lb/>  
            रचित सुन्दरहीं । बिबिध मङ्गलाचार करें<lb/>  
            सब बारबार, शोभाकी न वारपार कहि<lb/>  
            किमि परहीं २५ शैलेश भंडार माहीं जेवँ-<lb/>  
            नार बहुताहीं, षटरस स्वाद जाहीं अमित<lb/>  
            प्रकारकै । भयो सब तइयार सूपशास्त्र<lb/>  
            अनुसार, जस कु ब्यवहार है जो जेवँ-<lb/>  
            नारकै ।। पठये बुलाइ तब आये हैं बराती<lb/>  
            सब, बैठे सो बिबिधढब पांतिन सँवारकै ।<lb/>  
            लागे तब परुसन निपुण सुआरजन, लाइ<lb/>  
            लाइ भोजन को बस्तुन सुधारकै २६<lb/> 
          <pb n="15"/>  
            देवन जेंवत जानी पुरकी सुन्दरि स्यानी,<lb/>  
            मधुर सरस बानी हिये प्रेमभावहीं । गा-<lb/>  
            वति मंगलगारी सुरन को नामधारी, ब्यंग<lb/>  
            बैन मुदकारी बहुत सुनावहीं ।। सुनि<lb/>  
            सुनि देवगन हँसत मुदित मन, प्रेमपुल-<lb/>  
            कित तन बर सुख पावहीं । अधिक बिलम्ब<lb/>  
            लाइ जेंवें सब हरषाइ, सुखसो न कहिजाइ<lb/>  
            कैसेको बतावहीं २७ जेंई सुर समुदाइ<lb/>  
            हृदये आनन्दछाइ, अँचई गै पान पाइ<lb/>  
            निज निज बासहीं । आये पुनि मुनिजन<lb/>  
            मुदित अधिकमन, गुणिब्याह लगनजो<lb/>  
            हिमगिरि पासहीं ।। सुनि शुभलग्न बर<lb/>  
            मुदित गिरीश उर, पठये बुलाइ सुर सब<lb/>  
            जनवासहीं । सुनतहिं ततक्षण आये सब<lb/>  
            देवगण, पाइ बर आसनन बैठे सुहुला-<lb/> 
          <pb n="16"/>  
            सहीं २८ ब्याहको मण्डप बर रचना बि-<lb/>  
            चित्रतर,सकल मनोहर जो परम सहावनै ।<lb/>  
            बने हैं सुन्दराकार जस श्रुति ब्यवहार,<lb/>  
            बेदिका सँवार तस रुचिर सुपावनै ।। गज<lb/>  
            मणिमय रूरी रचि रचि चौकपूरी, ललित<lb/>  
            जो शोभाभूरी अति मनभावनै । कंचन<lb/>  
            कलशधारी दीपहुँ अनेक बारी, ब्याहगीत<lb/>  
            गावें नारी आनँद बढ़ावनै २९ सुन्दर<lb/>  
            सिंहासन जो मणिन प्रकाशन सो, जड़ित<lb/>  
            कंजासनसों करते सँवारे हैं । सकल सुदिब्य<lb/>  
            बर शोभा रङ्ग मनोहर, रतनन द्युति तर<lb/>  
            मण्डप सो धारे हैं ।। ताहीपर बैठे ईश<lb/>  
            बिप्रन को नाइ शीश, सुमिरिकै जगदीश<lb/>  
            जो निजेष्टप्यारे हैं । बेदधुनि बिप्रगन क-<lb/>  
            रहिं मुदितमन, बार बार बन्दीजन सुयश<lb/> 
          <pb n="17"/>  
            उचारे हैं ३० दूब दधि पुङ्गीफल रोचन<lb/>  
            ताम्बूल दल, अक्षत सुमन भल दीप बहु<lb/>  
            बारिकै । धरि धरि हेमथारी हृदये आनन्द<lb/>  
            भारी, आारति करति नारीशिहितकारिकै ।<lb/>  
            गावतीं मधुरगीत प्रमुदित सहप्रीत, करति<lb/>  
            मंगल रीति बिबिध प्रकारिकै । बाजन अ-<lb/>  
            नेकढंग बाजत बहुतरंग, सुनत उमंगअंग<lb/>  
            होतनरनारिकै ३१ गिरिजाहिं मुनिन बुलाइ<lb/>  
            पठये हैं तब, सखिन शृंगारसाज बिबिध<lb/>  
            सजाइकै । अंग अंग भूषण मणिन नगज-<lb/>  
            टित जो, बसन बिचित्र यथोचित पहिरा-<lb/>  
            इकै ।। सकल मनोहर शृंगार नव सप्तकरि,<lb/>  
            गावति मंगलगीत सखि हरषाइकै । ल्याइ<lb/>  
            हैं उमाहिं जहां मण्डपअमर मनि, छबिसों<lb/>  
            जगत मातु कहे कौन गाइकै ३२ देवगण<lb/> 
          <pb n="18"/>  
            गिरिजाहिं देखिके मनहिं मन, जानि भव<lb/>  
            बामा जु प्रणाम सब किये हैं । तब मुनि<lb/>  
            आयसु भवानी मध्य मण्डप के, गवनी हैं<lb/>  
            जहां शिव प्राणपति प्रियेहैं ।। पतिपदपं-<lb/>  
            कजमें मधुकर मन बस्यो, सकति बिलोकि<lb/>  
            न सकोच अति हिये हैं । लोक कुललाज<lb/>  
            स्वइ भयोहै बियोग निशा, थकित चकई<lb/>  
            दृग प्रीति बरजिये हैं ३३ पाइ अनुशासन<lb/>  
            मुनीशनको शिवशिवा, पूजेहैं अनादि देव<lb/>  
            गणपति प्रीतिसो । जस कछु ब्याह को<lb/>  
            बिधान बेदबरणन, मुनिन कराये तस स-<lb/>  
            कल सुरीतिसो ।। मुदित गिरीश तब गहि<lb/>  
            कुश कन्यापाणि, शंभुहिं समर्पे करि बिधि<lb/>  
            जस नीतिसो । सुन्दरि सकल कलबैन<lb/>  
            शुभ गीत गावें, अतिही उछाह उर कहे<lb/> 
          <pb n="19"/>  
            कौन मीतिसो ३४ जब पाणिग्रहण उमा<lb/>  
            को किये शङ्करजू, आनँद अधिक भयो<lb/>  
            हृदय अमरहीं । बारबार मुदित कहत सब<lb/>  
            जयजय, मुनिनहरषि बेदमन्त्र सुउचरहीं ।।<lb/>  
            सुमन अनेक भाँति गगन ते वृष्टि होत,<lb/>  
            सानँद भूदेव बहु शङ्खधुनि करहीं ।<lb/>  
            बाजन बिबिध बिधि बाजत सुहावन जो,<lb/>  
            परम आनन्द भयो ब्याह उमा हरहीं ३५<lb/>  
            दाइज अनेक भांति दीन्ह हिमगिरि केते,<lb/>  
            गज बाज बाहन बिबिध रंग जाति जो ।<lb/>  
            दास दासी धेनु बहुक्षीरदेनिहारी जौन,करि<lb/>  
            अलंकृतसह बत्सन सुहाति जो ।। भूषण<lb/>  
            बसन मणि बस्तु बर मोलनको, कनक<lb/>  
            भाजनभरि अन्न बहु भांति जो । सुन्दर<lb/>  
            सकल बिधि अगणित बस्तु सब, दिये हैं<lb/> 
          <pb n="20"/>  
            बखानि कछु लेखा न कहाति जो ३६ कर<lb/>  
            जोरि बिनती करत गिरि शंकर सों, तमहीं<lb/>  
            मैं देउँ कहा शिव भगवानजू । तुमतौ औ-<lb/>  
            ढरदानि सकल पूरणकाम, तुम्हारे न योग्य<lb/>  
            मैंहौं करुणानिधान जू ।। मोहिंपर राखब<lb/>  
            कृपाल अब छोह नित, कहि अस गहे पद-<lb/>  
            कञ्ज सुखखानजू । करुणाभवन हर सुनि<lb/>  
            बैन ससुरको; कीन्ह बहुबिधि परितोष सन-<lb/>  
            मानजू ३७ गहि पदपंकज सुप्रेम पुलकित<lb/>  
            हिये, कहती निहोरि मैना करुणा बचनजू ।<lb/>  
            नाथ यह उमा मम अहईजु प्राणसम, जानि<lb/>  
            निज दासी याहि राखब सदनजु ।। क्षमि<lb/>  
            अपराध सब करि दया यहिपर, दीजै बर-<lb/>  
            दान अब करुणायतनजू । याहिबिधि सुनि<lb/>  
            शिव सासुको बिनय बहु, समुझायो गइ<lb/> 
          <pb n="21"/>  
            शिरनाइ सो भवनजू ३८ गिरिजाहिं जननी<lb/>  
            बुलाइ लीन्हि घरमाहिं, लेइके उछंग तिये<lb/>  
            धर्महिं सिखावती । शङ्कर कमलपद करिहो<lb/>  
            पूजन नित, पतिहीं के सेवे नारि सर्व सुख<lb/>  
            पावती ।। तिये धर्म एक पति देव नहिं दूजा<lb/>  
            कोउ, पतिपद पूजा जेहि नारी मन भावती ।<lb/>  
            तेहिकहँ दुर्लभ न कछु दुहुँ लोकन में, सब<lb/>  
            बिधि सोइ बरभागिनी कहावती ३९ ।। सवैया ।।<lb/>  
            सिखदेइयथोचितमातुउमा, सह प्रेमलगाइ<lb/>  
            पुनी उरमाहीं । बिलखी भरि बारि बिलोच-<lb/>  
            न में, ह्वइब्याकुल नेहसुता अधिकाहीं ।। क-<lb/>  
            हिके करुणामय बैन बहू, उरप्रीति बियोग<lb/>  
            बिथा पछिताहीं । बिधि क्यों सिरजे जग में<lb/>  
            अबला, परके वश जो सपने सुख नाहीं ४०<lb/>  
            अतिप्रेम अधीर हुई जननी, उर बारहिंबार<lb/> 
          <pb n="22"/>  
            सुताहिं लगाई । मिलती बहुरी पदपै पड़-<lb/>  
            ती, जल पङ्कज नैनन सों बहि जाई ।। बरनी<lb/>  
            नहिं जाहि दशा तवनी, समुझी कुसमै उर<lb/>  
            धीरज लाई । तब जाइ उमा सब नारिन सों,<lb/>  
            मिलि मातु हिये लपटी पुनि आई ४१<lb/>  
            जननीसन भेटि चली गिरिजा, सबसों शुभ<lb/>  
            आशिष सुन्दर पाई । फिरि फीरि बिलो-<lb/>  
            कति मातु दिशी, अतिनेह भई हृदये बिक-<lb/>  
            लाई ।। कहिजाति नहीं सो बियोगबिथा,<lb/>  
            कठिनी जग प्रीतिकि रीति सदाई । उरधीर<lb/>  
            धरी सखिलेइ उमा,तब शंकर पास दई पहुँ-<lb/>  
            चाई ४२ सब याचकही सनमानि भले, नि-<lb/>  
            जधाम चले भवसाथ भवानी । हरषी उर<lb/>  
            देवन पुष्प बहू; बरषैं कहि सुन्दरि जयजय<lb/>  
            बानी ।। नभ दुन्दुभि आदिक भांति कितै,<lb/> 
          <pb n="23"/>  
            बहुबाजन बाजहिं आनँददानी । हिमवानहुँ<lb/>  
            साथ चले शिवको, पहुँचावन प्रीति हृद<lb/>  
            अधिकानी ४३ बहुभांति कही परितष करी,<lb/>  
            गिरिनाथहिंकीन्ह बिदागिरिजेशू । इत आये<lb/>  
            गृही हिमवन्त निजै, गवने उत आपन धाम<lb/>  
            महेशु ॥ सब सागर शैल सरादिक जो, रहे<lb/>  
            नेवत आये धरी बहुभेशू । अतिसादर<lb/>  
            कीन्ह गिरीशबिदा, गवने अपने अपने सब<lb/>  
            देशु ४४ जबहीं शशिशेखर संगशिव, पहुँचे<lb/>  
            कयलासहिं जो सुखधामा । उर मोद भरे<lb/>  
            सब देव गये, अपनो अपनो जहँ जाकर<lb/>  
            ठामा ।। जग मातु पिता शिव पारबती, कय-<lb/>  
            लास रहे जन पूरण कामा । किम ताहि<lb/>  
            शृँगार कथा कहिये, नित भोग बिलास च-<lb/>  
            रित्र ललामा ४५ हरगौरि बिवाह चरित्र<lb/> 
          <pb n="24"/>  
            कथा, बहु भांतिन नित्य नवीन उदारा ।<lb/>  
            अवगाह अनंत अगोचरजो, गमनाहिं जहां<lb/>  
            मन बुद्धि बिचारा ।। सहसानन बानि न<lb/>  
            अन्तलहैं, श्रुति जानिसकै नहिं भेद अपारा ।<lb/>  
            किमि सो यह राम औतार कहै, अतिमन्द-<lb/>  
            मती अघलीन गँवारा ४६ ।। दोहा ।। शंकर<lb/>  
            ब्याह चरित्र शुभ, मुददायक सुखखान ।।<lb/>  
            कहत सुनत शङ्कर शिवा, कृपा परम क-<lb/>  
            ल्यान १ आश्विन सित तिथि प्रतिपदा,<lb/>  
            उदधिसुवनसुतबार ।। संबत १९४९ ग्रह<lb/>  
            वेदाङ्क शशि, ग्रन्थ समाप्ति बिचार २ जो<lb/>  
            कुछ दूषण याहिमहँ, देखव सज्जन लोग ।।<lb/>  
            देव सुधारि बिचारि उर, तन गुण दोष<lb/>  
            सँयोग ३ ।। </ab><lb/>  
            <trailer>इति शिवविवाह मम्पूर्ण ।।</trailer>
      </div> 
    </body> 
  </text> 
</TEI>
Cite this

Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTHDWSZPCN38YNCH946JHN5G

वंशनिधि

Civilization memory · Federated · Established 2026

Vamshanidhiवंशनिधिvamshanidhi.in

As of 2026-05-24 · Provenance: self-published

Śrīśivavivāhakavitāvalī · Manuscript · Vamshanidhi