Plate TXT · C5HAŚvetāśvataropaniṣadLatn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVFRHSWNSDAC350DGANC5HA
Scripture · upanishad
ProvisionalŚvetāśvataropaniṣad
Śvetāśvataropaniṣad
Jan Brzezinski
auṃ / saha nāv avatu / saha nau bhunaktu / saha vīryaṃ karavāvahai / tejasvi nāv adhītam astu / mā vidviṣāvahai / auṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ prathamo 'dhyāyaḥ hariḥ oṃ brahma-vādino vadanti kiṃ kāraṇaṃ brahma kutaḥ sma jātā jīvāma kena kva ca saṃpratiṣṭhāḥ adhiṣṭhitāḥ kena sukhe…
Provenance ledger
3 entries
- Canonupanishadtextual
- AttributionJan Brzezinskitextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
san<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_zvetAzvataropaniSad-alt">
<teiHeader xml:lang="en">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title>Śvetāśvataropaniṣad</title>
<author></author>
<respStmt>
<resp>data entry</resp>
<name>Jan Brzezinski</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>contribution to GRETIL</resp>
<name>Jan Brzezinski</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
<name>Reinhold Grünendahl</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
<name>Maximilian Mehner</name>
</respStmt>
</titleStmt>
<publicationStmt>
<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
<availability>
<p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed.
If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at <email>gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de</email>.
The file will be immediately removed pending resolution of the claim.</p>
<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
</availability>
<date when-iso="2020-07-31"/>
</publicationStmt>
<notesStmt>
<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/1_veda/4_upa/svetugau.htm">svetugau.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
<note type="legacyheader">
Svetasvatara-Upanisad (Svetasvataropanisad)
<lb/>Based on two editions:
<lb/>1. Isadi nau upanisad. Ed. by Harikrsnadas Goendaka. (Gorakhpur : Gita Press, 2038 samvat)
<lb/>2. Sri Sri Sruti-ratna-mala. Ed. by Bhakti Sudhakar. (Dhaka : 'Manjusa Printing Works) n.d
<lb/>
<lb/>Input by Jan Brzezinski
<lb/>
<lb/>TEXT WITH PADA MARKERS
</note>
</notesStmt>
<sourceDesc>
<bibl>two editions: 1. Isadi nau upanisad. Ed. by Harikrsnadas Goendaka. (Gorakhpur : Gita Press, 2038 samvat), 2. Sri Sri Sruti-ratna-mala. Ed. by Bhakti Sudhakar. (Dhaka : 'Manjusa Printing Works) n.d.</bibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
</projectDesc>
<editorialDecl>
<correction>
<p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
</correction>
<normalization>
<p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>
<p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>
<p><table>
<head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
<row role="label">
<cell>Character</cell>
<cell>Character Name</cell>
<cell>Unicode Code Point</cell>
</row>
<row>
<cell>a</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
<cell>U+0061</cell>
</row>
<row>
<cell>ā</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
<cell>U+0101</cell>
</row>
<row>
<cell>i</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
<cell>U+0069</cell>
</row>
<row>
<cell>ī</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
<cell>U+012B</cell>
</row>
<row>
<cell>u</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
<cell>U+0075</cell>
</row>
<row>
<cell>ū</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
<cell>U+016B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṛ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E5B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṝ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E5D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḷ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E37</cell>
</row>
<row>
<cell>ḹ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E39</cell>
</row>
<row>
<cell>e</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
<cell>U+0065</cell>
</row>
<row>
<cell>o</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
<cell>U+006F</cell>
</row>
<row>
<cell>ṃ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E43</cell>
</row>
<row>
<cell>ḥ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E25</cell>
</row>
<row>
<cell>'</cell>
<cell>APOSTROPHE</cell>
<cell>U+0027</cell>
</row>
<row>
<cell>k</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
<cell>U+006B</cell>
</row>
<row>
<cell>g</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
<cell>U+0067</cell>
</row>
<row>
<cell>ṅ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
<cell>U+1E45</cell>
</row>
<row>
<cell>c</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
<cell>U+0063</cell>
</row>
<row>
<cell>j</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
<cell>U+006A</cell>
</row>
<row>
<cell>ñ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
<cell>U+00F1</cell>
</row>
<row>
<cell>ṭ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E6D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḍ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E0D</cell>
</row>
<row>
<cell>ṇ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E47</cell>
</row>
<row>
<cell>p</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
<cell>U+0070</cell>
</row>
<row>
<cell>b</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
<cell>U+0062</cell>
</row>
<row>
<cell>m</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
<cell>U+006D</cell>
</row>
<row>
<cell>y</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
<cell>U+0079</cell>
</row>
<row>
<cell>r</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
<cell>U+0072</cell>
</row>
<row>
<cell>l</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
<cell>U+006C</cell>
</row>
<row>
<cell>v</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
<cell>U+0076</cell>
</row>
<row>
<cell>ś</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
<cell>U+x015B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṣ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E63</cell>
</row>
<row>
<cell>s</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
<cell>U+0073</cell>
</row>
<row>
<cell>h</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
<cell>U+0068</cell>
</row>
</table>
</p>
</normalization>
<quotation marks="some">
<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
</quotation>
<segmentation>
<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
</segmentation>
<interpretation>
<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
<list>
<item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
<item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
<item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
</list></p>
</interpretation>
</editorialDecl>
<refsDecl>
<p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
<list>
<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Śvetāśvataropaniṣad-alt = SvetUp,</item>
<item>the number of the <label></label> in arabic numerals,</item>
<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
</list>
</p>
</refsDecl>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<langUsage>
<language ident="en">English</language>
<language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
</langUsage>
<textClass>
<keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
<term>Sanskrit -- Veda -- Upaniṣad</term>
</keywords>
</textClass>
</profileDesc>
<revisionDesc>
<listChange>
<change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
</listChange>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="SvetUp">
<body>
<p>auṃ / saha nāv avatu / saha nau bhunaktu / saha vīryaṃ karavāvahai / tejasvi nāv adhītam astu / mā vidviṣāvahai /</p>
<p>auṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ</p>
<div type="adhyāya" n="1">
<head>prathamo 'dhyāyaḥ</head>
<p>hariḥ oṃ brahma-vādino vadanti</p>
<lg xml:id="SvetUp_1.1">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ kāraṇaṃ brahma kutaḥ sma jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvāma kena kva ca saṃpratiṣṭhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhiṣṭhitāḥ kena sukhetareṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">vartāmahe brahma-vido vyavasthām</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.2">
<l><seg type="pāda" n="a">kālaḥ svabhāvo niyatir yadṛcchā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtāni yoniḥ puruṣa iti cintyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃyoga eṣāṃ na tv ātma-bhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmāpy anīśaḥ sukha-duḥkha-hetoḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.3">
<l><seg type="pāda" n="a">te dhyāna-yogānugatā apaśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">devātma-śaktiṃ sva-guṇair nigūḍhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ kāraṇāni nikhilāni tāni</seg> <seg type="pāda" n="d">kālātma-yuktāny adhitiṣṭhaty ekaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.4">
<l><seg type="pāda" n="a">tam eka-nemiṃ tri-vṛtaṃ ṣoḍaśāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śatārdhāraṃ viṃśati-pratyarābhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭakaiḥ ṣaḍbhir viśva-rūpaika-pāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tri-mārga-bhedaṃ dvi-nimittaika-moham</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.5">
<l><seg type="pāda" n="a">pañca-sroto 'mbuṃ pañca-yony-ugra-vakrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pañca-prāṇormiṃ pañca-buddhy-ādi-mūlām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcāvartāṃ pañca-duḥkhaugha-vegāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcāśad-bhedāṃ pañca-parvām adhīmaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvājīve sarva-saṃsthe bṛhante</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin haṃso bhrāmyate brahma-cakre</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthag ātmānaṃ preritāraṃ ca matvā</seg> <seg type="pāda" n="d">juṣṭas tatas tenāmṛtatvam eti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.7">
<l><seg type="pāda" n="a">udgītam etat paramaṃ tu brahma</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmiṃs trayaṃ supratiṣṭhākṣaraṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atrāntaraṃ brahma-vido viditvā</seg> <seg type="pāda" n="d">līnā brahmaṇi tat-parā yoni-muktāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.8">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃyuktam etat kṣaram akṣaraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyaktāvyaktaṃ bharate viśvam īśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anīśaś cātmā badhyate bhoktṛ-bhāvāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.9">
<l><seg type="pāda" n="a">jñājñau dvāv ajāv īśanīśāv</seg> <seg type="pāda" n="b">ajā hy ekā bhoktṛ-bhogyārtha-yuktā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantaś cātmā viśva-rūpo hy akartā</seg> <seg type="pāda" n="d">trayaṃ yadā vindate brahmam etat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.10">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaraṃ pradhānam amṛtākṣaraṃ haraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣarātmānāv īśate deva ekaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyābhidhyānād yojanāt tattva-bhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūyaś cānte viśva-māyā-nivṛttiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.11">
<l><seg type="pāda" n="a">jñātvā devaṃ sarva-pāśāpahāniḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīṇaiḥ kleśair janma-mṛtyu-prahāṇiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyābhidhyānāt tṛtīyaṃ deha-bhede</seg> <seg type="pāda" n="d">viśvaiśvaryaṃ kevala āpta-kāmaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.12">
<l><seg type="pāda" n="a">etaj jñeyaṃ nityam evātma-saṃsthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nātaḥ paraṃ veditavyaṃ hi kiñcit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoktā bhogyaṃ preritāraṃ ca matvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ proktaṃ trividhaṃ brahmam etat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.13">
<l><seg type="pāda" n="a">vahner yathā yoni-gatasya mūrtir</seg> <seg type="pāda" n="b">na dṛśyate naiva ca liṅga-nāśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhūya evendhana-yoni-gṛhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tad vobhayaṃ vai praṇavena dehe</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sva-deham araṇiṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavaṃ cottarāraṇim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhyāna-nirmathanābhyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ paśyan nigūḍhavat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tileṣu tailaṃ dadhanīva sarpir</seg> <seg type="pāda" n="b">āpaḥ srotaḥsv araṇīṣu cāgniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam ātmātmani gṛhyate 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">satyenainaṃ tapasā yo 'nupaśyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_1.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-vyāpinam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīre sarpir ivārpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātma-vidyā-tapo-mūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad brahmopaniṣat param</seg> //</l>
</lg>
<p>tad brahmopaniṣat param</p>
<trailer>iti prathamo 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<div type="adhyāya" n="2">
<head>dvitīyo 'dhyāyaḥ</head>
<lg xml:id="SvetUp_2.1">
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjānaḥ prathamaṃ manas</seg><seg type="pāda" n="b">tattvāya savitā dhiyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agner jyotir nicāyya</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivyā adhyābharat [*1]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*1] This mantra is also found in Yajurveda 11.1.</note>
<lg xml:id="SvetUp_2.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktena manasā vayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devasya savituḥ save</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suvargeyāya śaktyā [*2]</seg> <seg type="pāda" n="d">...</seg> //</l>
</lg>
<note>[*2] This mantra is also found in Yajurveda 11.2.</note>
<lg xml:id="SvetUp_2.3">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktvāya manasā devān</seg> <seg type="pāda" n="b">suvaryato dhiyā divam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bṛhaj jyotiḥ kariṣyataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">savitā prasuvāti tān [*3]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*3] This mantra is also found in Yajurveda 11.3</note>
<lg xml:id="SvetUp_2.4">
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjate mana uta yuñjate dhiyo</seg> <seg type="pāda" n="b">viprā viprasya bṛhato vipaścitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi hotrā dadhe vayunāvid eka</seg> <seg type="pāda" n="d">inmahī devasya savituḥ pariṣṭutiḥ [*4]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*4] This mantra is also found in Yajurveda 11.4, 5.14, and Rigveda 5.81.1.</note>
<lg xml:id="SvetUp_2.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yuje vāṃ brahma pūrvyaṃ namobhir</seg> <seg type="pāda" n="b">viśloka etu pathy eva sūreḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇvantu viśve amṛtasya putrā</seg> <seg type="pāda" n="d">ā ye dhāmāni divyāni tasthuḥ [*5]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*5] This mantra is also found in Yajurveda 11.5 and Rigveda 10.13.1.</note>
<lg xml:id="SvetUp_2.6">
<l><seg type="pāda" n="a">agnir yatrābhimathyate</seg> <seg type="pāda" n="b">vāyur yatrādhirudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">somo yatrātiricyate</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra sañjāyate manaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.7">
<l><seg type="pāda" n="a">savitrā prasavena</seg> <seg type="pāda" n="b">juṣeta brahma pūrvyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra yoniṃ kṛṇavase</seg> <seg type="pāda" n="d">na hi te pūrvam akṣipat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.8">
<l><seg type="pāda" n="a">trir unnataṃ sthāpya samaṃ śarīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdīndriyāṇi manasā sanniveśya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmoḍupena pratareta vidvān</seg> <seg type="pāda" n="d">srotāṃsi sarvāṇi bhayāvahāni</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.9">
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇān prapīḍyeha saṃyukta-ceṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīṇe prāṇe nāsikayocchvasīta</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭāśva-yuktam iva vāham enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidvān mano dhārayetāpramattaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.10">
<l><seg type="pāda" n="a">same śucau śarkarā-vahni-bālukā</seg><seg type="pāda" n="b">vivarjite śabda-jalāśrayādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mano 'nukūle na tu cakṣu-pīḍane</seg> <seg type="pāda" n="d">guhā-nivātāśrayaṇe prayojayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.11">
<l><seg type="pāda" n="a">nīhāra-dhūmārkānilānalānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khadyota-vidyut-sphaṭika-śaśīnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāni rūpāṇi puraḥ-sarāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmaṇy abhivyakti-karāṇi yoge</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.12">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthivy-ap-tejo 'nila-khe samutthite</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcātmake yoga-guṇe pravṛtte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasya rogo na jarā na mṛtyuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptasya yogāgni-mayaṃ śarīram</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.13">
<l><seg type="pāda" n="a">laghutvam ārogyam alolupatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇa-prasādaṃ svara-sauṣṭhavaṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandhaḥ śubho mūtra-purīṣam alpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yoga-pravṛttiṃ prathamāṃ vadanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.14">
<l><seg type="pāda" n="a">yathaiva bimbaṃ mṛdayopaliptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tejo-mayaṃ bhrājate tat sudhāntam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vātma-tattvaṃ prasamīkṣya dehī</seg> <seg type="pāda" n="d">ekaḥ kṛtārtho bhavate vīta-śokaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.15">
<l><seg type="pāda" n="a">yad ātma-tattvena tu brahma-tattvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpopameneha yuktaḥ prapaśyet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajaṃ dhruvaṃ sarva-tattvair viśuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.16">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa ha devaḥ pradiśo 'nu sarvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvo ha jātaḥ sa u garbhe antaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva jātaḥ sa janiṣyamāṇaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyaṅ janāṃs tiṣṭhati sarvato-mukhaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_2.17">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devo agnau yo 'psu</seg> <seg type="pāda" n="b">yo viśvaṃ bhuvanam āviveśa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya oṣadhīṣu yo vanaspatiṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai devāya namo namaḥ</seg> //</l>
</lg>
<trailer>iti dvitīyo 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<div type="adhyāya" n="3">
<head>tṛtīyo 'dhyāyaḥ</head>
<lg xml:id="SvetUp_3.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eko jālavān īśata īśanībhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvāṃl lokān īśata īśanībhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya evaika udbhave sambhave ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.2">
<l><seg type="pāda" n="a">eko hi rudro na dvitīyāya tasthur</seg> <seg type="pāda" n="b">ya imāṃl lokān īśata īśanībhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyaṅ janāṃs tiṣṭhati sañcukocānta-kāle</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsṛjya viśvā bhuvanāni gopāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.3">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvataś cakṣur uta viśvato-mukho</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvato-bāhur uta viśvatas-pāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃ[*6] bāhubhyāṃ dhamati sampatatrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dyāv-ābhūmī janayan deva ekaḥ [*7]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*6] taṃ</note>
<note>[*7] This mantra is also found in Yajurveda 17.19 and Rigveda 10.82.3.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.4">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānāṃ prabhavaś codbhavaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhipo rudro maharṣiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiraṇyagarbhaṃ janayāmāsa pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yā te rudra śivā tanūr</seg> <seg type="pāda" n="b">aghorāpāpa-kāśinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā nas tanuvā śantamayā</seg> <seg type="pāda" n="d">giriśantābhicākaśīhi [*8]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*8] Yajurveda 16.2.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.6">
<l><seg type="pāda" n="a">yābhiṣuṃ giriśanta</seg> <seg type="pāda" n="b">haste bibharṣy astave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śivāṃ giritra tāṃ kuru</seg> <seg type="pāda" n="d">mā hiṃsīḥ puruṣaṃ jagat [*9]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*9] Yajurveda 16.3.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paraṃ brahma paraṃ bṛhantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathānikāyaṃ sarva-bhūteṣu gūḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāram</seg> <seg type="pāda" n="d">īśaṃ taṃ jñātvāmṛtā bhavanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.8">
<l><seg type="pāda" n="a">vedāham etaṃ puruṣaṃ mahāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">āditya-varṇaṃ tamasaḥ parastāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva viditvātimṛtyum eti</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya [*10]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*10] Yajurveda 31.8.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.9">
<l><seg type="pāda" n="a">yasmāt paraṃ nāparam asti kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmān nāṇīyo na jyāyo 'sti kaścit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhaty ekas</seg> <seg type="pāda" n="d">tenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tato yad uttarataraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad arūpam anāmayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya etad vidur amṛtāste bhavanti</seg> <seg type="pāda" n="d">athetare duḥkham evāpi yanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.11">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvānana-śiro-grīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-bhūta-guhāśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-vyāpī sa bhagavāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt sarva-gataḥ śivaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.12">
<l><seg type="pāda" n="a">mahān prabhur vai puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sattvasyaiṣa pravartakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sunirmalām imāṃ prāptim</seg> <seg type="pāda" n="d">īśāno jyotir avyayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.13">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅguṣṭha-mātraḥ puruṣo 'ntarātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā janānāṃ hṛdaye sanniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā manīṣo[*11] manasābhikḷpto</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>
<note>[*11] manvīśo</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasra-śīrṣā puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasrākṣaḥ sahasra-pāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā</seg><seg type="pāda" n="d">[a]tyatiṣṭhad daśāṅgulam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.15">
<l><seg type="pāda" n="a">puruṣa evedaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad bhūtaṃ yac ca bhavyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utāmṛtatvasyeśāno</seg> <seg type="pāda" n="d">yad annenātirohati [*12]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*12] Yajurveda 31.1-2, Rigveda 10.90.1-2. Atharva-veda 19.6.1,4.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvataḥ pāṇi-pādaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvato 'kṣi-śiro-mukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvataḥ śrutimal loke</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam āvṛtya tiṣṭhati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.17">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvendriya-guṇābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvendriya-vivarjitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvasya prabhum īśānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvasya śaraṇaṃ bṛhat[*13]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*13] suhṛt</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.18">
<l><seg type="pāda" n="a">nava-dvāre pure dehī</seg> <seg type="pāda" n="b">haṃso lelāyate bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśī sarvasya lokasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāvarasya carasya ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.19">
<l><seg type="pāda" n="a">apāṇi-pādo javano grahītā</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyaty acakṣuḥ sa śṛṇoty akarṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa vetti vedyaṃ na ca tasyāsti vettā</seg> <seg type="pāda" n="d">tam āhur agryaṃ puruṣaṃ mahāntam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_3.20">
<l><seg type="pāda" n="a">aṇor aṇīyān mahato mahīyān</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmā guhāyāṃ nihito 'sya jantoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam akratuḥ paśyati vīta-śoko</seg> <seg type="pāda" n="d">dhātuḥ prasādān mahimānam īśam [*14]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*14] See KaṭhaU 1.2.20.</note>
<lg xml:id="SvetUp_3.21">
<l><seg type="pāda" n="a">vedāham etam ajaraṃ purāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvātmānaṃ sarva-gataṃ vibhutvāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janma-nirodhaṃ pravadanti yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">brahma-vādino hi pravadanti nityam</seg> //</l>
</lg>
<trailer>iti tṛtīyo 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<div type="adhyāya" n="4">
<head>caturtho 'dhyāyaḥ</head>
<lg xml:id="SvetUp_4.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eko 'varṇo bahudhā śakti-yogād</seg> <seg type="pāda" n="b">varaṇān anekān nihitārtho dadhāti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi caiti cānte viśvam ādau sa devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.2">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evāgnis tad ādityas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad vāyus tad u candramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva śukraṃ tad brahma</seg> <seg type="pāda" n="d">tad āpas tat prajāpatiḥ [*15]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*15] Yajurveda 32.1.</note>
<lg xml:id="SvetUp_4.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ strī pumān asi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ kumāra uta vā kumārī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ jīrṇo daṇḍena vañcasi</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ jāto bhavasi viśvato-mukhaḥ [*16]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*16] Atharva-veda 10.8.27.</note>
<lg xml:id="SvetUp_4.4">
<l><seg type="pāda" n="a">nīlaḥ pataṅgo harito lohitākṣas</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍid-garbha ṛtavaḥ samudrāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anādimat tvaṃ vibhutvena vartase</seg> <seg type="pāda" n="d">yato jātāni bhuvanāni viśvā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ajām ekāṃ lohita-śukla-kṛṣṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sa-rūpāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajo hy eko juṣamāṇo 'nuśete</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāty enāṃ bhukta-bhogām ajo 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.6">
<l><seg type="pāda" n="a">dvā suparṇā sayujā sakhāyā</seg> <seg type="pāda" n="b">samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayor anyaḥ pippalaṃ svādv atty</seg> <seg type="pāda" n="d">anaśnann anyo abhicākaśīti [*17]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*17] Atharva-veda 9.14.20, Rigveda 1.164.20.</note>
<lg xml:id="SvetUp_4.7">
<l><seg type="pāda" n="a">samāne vṛkṣe puruṣo nimagno</seg> <seg type="pāda" n="b">'nīśayā śocati muhyamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">juṣṭaṃ yadā paśyaty anyam īśam</seg> <seg type="pāda" n="d">asya mahimānam iti vīta-śokaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.8">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛco akṣare parame vyoman</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmin devā adhi viśve niṣeduḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yas taṃ na veda kim ṛcā kariṣyati</seg> <seg type="pāda" n="d">ya it tad vidus ta ime samāsate [*18]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*18] Atharva-veda 9.15.18, Rigveda 1.164.39.</note>
<lg xml:id="SvetUp_4.9">
<l><seg type="pāda" n="a">chandāṃsi yajñāḥ kratavo vratāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtaṃ bhavyaṃ yac ca vedā vadanti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān māyī sṛjate viśvam etat</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmiṃś cānyo māyayā sanniruddhaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.10">
<l><seg type="pāda" n="a">māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyinaṃ ca maheśvaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāvayava-bhūtais tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāptaṃ sarvam idaṃ jagat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.11">
<l><seg type="pāda" n="a">yo yoniṃ yonim adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="b">yasminn idam saṃ ca vicaiti sarvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam īśānaṃ varadaṃ devam īḍyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nicāyyemāṃ śāntim atyantam eti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.12">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānāṃ prabhavaś codbhavaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhipo rudro maharṣiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiraṇyagarbhaṃ paśyata jāyamānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.13">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānām adhipo</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmin lokā adhiśritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya īśe asya dvipadaś catuṣpadaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmai devāya haviṣā vidhema</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sūkṣmātisūkṣmaṃ kalilasya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvasya sraṣṭāram aneka-rūpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā śivaṃ śāntim atyantam eti [*19]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*19] See below 5.13.</note>
<lg xml:id="SvetUp_4.15">
<l><seg type="pāda" n="a">sa eva kāle bhuvanasya goptā</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhipaḥ sarva-bhūteṣu gūḍhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmin yuktā brahmarṣayo devatāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tam evaṃ jñātvā mṛtyu-pāśāṃś chinatti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.16">
<l><seg type="pāda" n="a">ghṛtāt paraṃ maṇḍam ivātisūkṣmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātvā śivaṃ sarva-bhūteṣu gūḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.17">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa devo viśva-karmā mahātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā manīṣā manasābhikḷpto</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yadātamas tan na divā na rātrir</seg> <seg type="pāda" n="b">na san na cāsac chiva eva kevalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad akṣaraṃ tat savitur vareṇyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñā ca tasmāt prasṛtā purāṇī</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.19">
<l><seg type="pāda" n="a">nainam ūrdhvaṃ na tiryañcaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na madhye na parijagrabhat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasya pratimā asti</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya nāma mahad yaśaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.20">
<l><seg type="pāda" n="a">na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpam asya</seg> <seg type="pāda" n="b">na cakṣuṣā paśyati kaścanainam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā hṛdi-sthaṃ manasā ya enam</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ vidur amṛtāste bhavanti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.21">
<l><seg type="pāda" n="a">ajāta ity evaṃ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīruḥ prapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rudra yat te dakṣiṇaṃ mukhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena māṃ pāhi nityam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_4.22">
<l><seg type="pāda" n="a">mā nas toke tanaye mā na āyuṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā no goṣu mā na aśveṣu rīriṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīrān mā no rudra bhāmito</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhīr haviṣmantaḥ sadāmit tvā havāmahe [*20]</seg> //</l>
</lg>
<note>[*20] Yajurveda 16.16, Rigveda 10.114.8.</note>
<trailer>iti caturtho 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<div type="adhyāya" n="5">
<head>pañcamo 'dhyāyaḥ</head>
<lg xml:id="SvetUp_5.1">
<l><seg type="pāda" n="a">dve akṣare brahma-pare tv anante</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyāvidye nihite yatra gūḍhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaraṃ tv avidyā hy amṛtaṃ tu vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāvidye īśate yas tu so 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yo yoniṃ yonim adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvāni rūpāṇi yonīś ca sarvāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣiṃ prasūtaṃ kapilaṃ yas tam agre</seg> <seg type="pāda" n="d">jñānair bibharti jāyamānaṃ ca paśyet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.3">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaika-jālaṃ bahudhā vikurvann</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin kṣetre saṃharaty eṣa devaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūyaḥ sṛṣṭvā patayas tatheśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvādhipatyaṃ kurute mahātmā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.4">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvā diśa ūrdhvam adhaś ca tiryak</seg> <seg type="pāda" n="b">prakāśayan bhrājate yad v anaḍvān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ sa devo bhagavān vareṇyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yoni-svabhāvān adhitiṣṭhaty ekaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca svabhāvaṃ pacati viśva-yoniḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pācyāṃś ca sarvān pariṇāmayed yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam etad viśvam adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇāṃś ca sarvān viniyojayed yaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tad veda-guhyopaniṣatsu gūḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad brahmā vedate brahma-yonim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye pūrvaṃ devā ṛṣayaś ca tad vidus</seg> <seg type="pāda" n="d">te tan-mayā amṛtā vai babhūvuḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.7">
<l><seg type="pāda" n="a">guṇānvayo yaḥ phala-karma-kartā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtasya tasyaiva sa copabhoktā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa viśva-rūpas triguṇas trivartmā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇādhipaḥ sañcarati sva-karmabhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.8">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅguṣṭha-mātro ravi-tulya-rūpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṅkalpāhaṅkāra-samanvito yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddher guṇenātma-guṇena caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">ārāgra-mātro 'py aparo 'pi dṛṣṭaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.9">
<l><seg type="pāda" n="a">bālāgra-śata-bhāgasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śatadhā kalpitasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāgo jīvaḥ sa vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa cānantyāya kalpate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.10">
<l><seg type="pāda" n="a">naiva strī na pumān eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">na caivāyaṃ napuṃsakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad yac charīram ādatte</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tena sa yujyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.11">
<l><seg type="pāda" n="a">saṅkalpana-sparśana-dṛṣṭi-mohair</seg> <seg type="pāda" n="b">grāsāmbu-vṛṣṭyātma-vivṛddhi-janma</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmānugāny anukrameṇa dehī</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāneṣu rūpāṇy abhisamprapadyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.12">
<l><seg type="pāda" n="a">sthūlāni sūkṣmāṇi bahūni caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpāṇi dehī sva-guṇair vṛṇoti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyā-guṇair ātma-guṇaiś ca teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃyoga-hetur aparo 'pi dṛṣṭaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.13">
<l><seg type="pāda" n="a">anādy-anantaṃ kalilasya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvasya sraṣṭāram aneka-rūpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_5.14">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāva-grāhyam anīḍākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvābhāva-karaṃ śivam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalā-sarga-karaṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ye vidus te jahus tanum</seg> //</l>
</lg>
<trailer>iti pañcamo 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<div type="adhyāya" n="6">
<head>ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ</head>
<lg xml:id="SvetUp_6.1">
<l><seg type="pāda" n="a">svabhāvam eke kavayo vadanti</seg> <seg type="pāda" n="b">kālaṃ tathānye parimuhyamānāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasyaiṣa mahimā tu loke</seg> <seg type="pāda" n="d">yenedaṃ bhrāmyate brahma-cakram</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yenāvṛtaṃ nityam idaṃ hi sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ kāla-kālo guṇī sarva-vid yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teneśitaṃ karma vivartate ha</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivy-ap-tejo 'nila-khāni cintyam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tat karma kṛtvā vinivartya bhūyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvasya tattvena sametya yogam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekena dvābhyāṃ tribhir aṣṭabhir vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena caivātma-guṇaiś ca sūkṣmaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.4">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya karmāṇi guṇānvitāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvāṃś ca sarvān viniyojayed yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām abhāve kṛta-karma-nāśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karma-kṣaye yāti sa tattvato 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiḥ sa saṃyoga-nimitta-hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paras trikālād akalo 'pi dṛṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ viśva-rūpaṃ bhava-bhūtam īḍyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ sva-citta-stham upāsya pūrvam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vṛkṣa-kālākṛtibhiḥ paro 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmāt prapañcaḥ parivartate 'yam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmāvahaṃ pāpa-nudaṃ bhageśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvātma-stham amṛtaṃ viśva-dhāma</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tam īśvarāṇāṃ paramaṃ maheśvaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ devatānāṃ paramaṃ ca daivatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patiṃ patīnāṃ paramaṃ parastād</seg> <seg type="pāda" n="d">vidāma devaṃ bhuvaneśam īḍyam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.8">
<l><seg type="pāda" n="a">na tasya kāryaṃ karaṇaṃ ca vidyate</seg> <seg type="pāda" n="b">na tat-samaś cābhyadhikaś ca dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāsya śaktir vividhaiva śrūyate</seg> <seg type="pāda" n="d">svābhāvikī jñāna-bala-kriyā ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.9">
<l><seg type="pāda" n="a">na tasya kaścit patir asti loke</seg> <seg type="pāda" n="b">na ceśitā naiva ca tasya liṅgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kāraṇaṃ karaṇādhipādhipo</seg> <seg type="pāda" n="d">na cāsya kaścij janitā na cādhipaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tantu-nābha iva tantubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pradhānajaiḥ svabhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva ekaḥ svam āvṛṇoti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no dadhātu brahmāpyayam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.11">
<l><seg type="pāda" n="a">eko devaḥ sarva-bhūteṣu gūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-vyāpī sarva-bhūtāntarātmā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmādhyakṣaḥ sarva-bhūtādhivāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣī cetā kevalo nirguṇaś ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.12">
<l><seg type="pāda" n="a">eko vaśī niṣkriyāṇāṃ bahūnām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekaṃ bījaṃ bahudhā yaḥ karoti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam ātma-sthaṃ ye 'nupaśyanti dhīrās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ sukhaṃ śāśvataṃ netareṣām</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.13">
<l><seg type="pāda" n="a">nityo nityānāṃ cetanaś cetanānām</seg> <seg type="pāda" n="b">eko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kāraṇaṃ sāṅkhya-yogādhigamyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.14">
<l><seg type="pāda" n="a">na tatra sūryo bhāti na candra-tārakaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nemā vidyuto bhānti kuto 'yam agniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva bhāntam anubhāti sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya bhāsā sarvam idaṃ vibhāti</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.15">
<l><seg type="pāda" n="a">eko haṃso bhuvanasyāsya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">sa evāgniḥ salile saṃniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva viditvātimṛtyum eti</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sa viśva-kṛd viśva-vid ātma-yonir</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ kāla-kālo guṇī sarva-vid yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhāna-kṣetra-jña-patir guṇeśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsāra-mokṣa-sthiti-bandha-hetuḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.17">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tan-mayo hy amṛta īśa-saṃstho</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ sarvago bhuvanasyāsya goptā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya īśe 'sya jagato nityam eva</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyo hetur vidyata īśanāya</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yo vai vedāṃś ca prahiṇoti tasmai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ ha devaṃ ātma-buddhi-prakāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mumukṣur vai śaraṇam ahaṃ prapadye</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.19">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkalaṃ niṣkriyaṃ śāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niravadyaṃ nirañjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtasya paraṃ setuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdhendanam ivānalam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.20">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā carmavad ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">veṣṭayiṣyanti mānavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā devam avijñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhasyānto bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥ-prabhāvād deva-prasādāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">brahma ha śvetāśvataro 'tha vidvān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atyāśramibhyaḥ paramaṃ pavitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">provāca samyag-ṛṣi-saṅgha-juṣṭam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.22">
<l><seg type="pāda" n="a">vedānte paramaṃ guhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purā-kalpe pracoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāpraśāntāya dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāputrāyāśiṣyāya vā punaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="SvetUp_6.23">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya deve parā bhaktiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā deve tathā gurau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyaite kathitā hy arthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśante mahātmanaḥ</seg> //</l>
</lg>
<p>oṃ saha nāv avatu saha nau bhunaktu saha vīryaṃ karavāvahai
tejasvi nāvadhītam astu mā vidviṣāvahai</p>
<p>oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ</p>
<trailer>iti ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ</trailer>
</div>
<trailer>|| iti śvetāśvataropaniṣat sampūrṇā ||</trailer>
</body>
</text>
</TEI>
Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVFRHSWNSDAC350DGANC5HA