Provisional period: the Scholar Council has not yet seated its first three members. Records labelled "verified" in the underlying registry are displayed as provisional until the council ratifies its first verdicts. Submissions still go through scholar review; only the public label downgrades.

Plate TXT · WDG3ŚvetāśvataropaniṣadLatn

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVFRGTFZT7ZD077Z72HWDG3

Scripture · upanishad

Provisional

Śvetāśvataropaniṣad

Śvetāśvataropaniṣad

S. H.

Śvetāśvatara-Upaniṣad (Śvetāśvataropaniṣad) oṃ brahmavādino vadanti prathamo 'dhyāyaḥ kiṃkāraṇaṃ brahma kutaḥ sma jātā jīvāmaḥ kena kva ca saṃpratiṣṭhāḥ adhiṣṭhitāḥ kena sukhetareṣu vartāmahe brahmavido vyavasthām // kālaḥ svabhāvo niyatir yadṛcchā bhūtāni yoniḥ puruṣeti cinty…

Provenance ledger

3 entries

  1. Canonupanishadtextual
  2. AttributionS. H.textual
  3. SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary

IIText

san
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_zvetAzvataropaniSad">
  <teiHeader xml:lang="en">
  <fileDesc>
  <titleStmt>
	<title>Śvetāśvataropaniṣad</title>
	<author></author>
	<respStmt>
	 <resp>data entry</resp>
	 <name>S. H.</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>contribution to GRETIL</resp>
	 <name>S. H.</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>proofreading</resp>
	 <name>John Manetta</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
	 <name>Reinhold Grünendahl</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
	 <name>Maximilian Mehner</name>
	</respStmt>
  </titleStmt>

  <publicationStmt>
	<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
	<availability>
	 <p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed.
	 If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at <email>gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de</email>.
	 The file will be immediately removed pending resolution of the claim.</p>

	 <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
	</availability>
	<date when-iso="2020-07-31"/>
  </publicationStmt>

  <notesStmt>
	<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/1_veda/4_upa/svetu_au.htm">svetu_au.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
	<note type="legacyheader">
	 Svetasvatara-Upanisad (Svetasvataropanisad)
<lb/>Based on the electronic text available from &quot;Sanskrit Documents&quot; (http://sanskrit.gde.to).
<lb/>
<lb/>Input by S. H., proofread by John Manetta
<lb/>
<lb/>This GRETIL version has been checked against the edition
<lb/>by V.P. Limaye and R.D. Vadekar (Eighteen Principal Upanisads, vol. 1,
<lb/>Poona 1958), and the electronic version available on TITUS.
<lb/>In cases of divergence, preference has usually been given to the printed
<lb/>edition.
<lb/>
<lb/>TEXT WITH PADA MARKERS
	</note>
  </notesStmt>

  <sourceDesc>
	<bibl>the electronic text available from Sanskrit Documents (https://sanskritdocuments.org)</bibl>
  </sourceDesc>
  </fileDesc>

  <encodingDesc>
  <projectDesc>
	<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
  </projectDesc>

  <editorialDecl>
	<correction>
	 <p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
	</correction>

	<normalization>
	 <p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
	 Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>

	 <p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
	 Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
	 These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>

	 <p><table>
	 <head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
	 <row role="label">
	 <cell>Character</cell>
	 <cell>Character Name</cell>
	 <cell>Unicode Code Point</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>a</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
	 <cell>U+0061</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ā</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+0101</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>i</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
	 <cell>U+0069</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ī</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+012B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>u</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
	 <cell>U+0075</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ū</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+016B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṛ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E5B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṝ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E5D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḷ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E37</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḹ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E39</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>e</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
	 <cell>U+0065</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>o</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
	 <cell>U+006F</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṃ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E43</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḥ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E25</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>'</cell>
	 <cell>APOSTROPHE</cell>
	 <cell>U+0027</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>k</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
	 <cell>U+006B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>g</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
	 <cell>U+0067</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṅ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
	 <cell>U+1E45</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>c</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
	 <cell>U+0063</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>j</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
	 <cell>U+006A</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ñ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
	 <cell>U+00F1</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṭ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E6D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḍ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E0D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṇ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E47</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>p</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
	 <cell>U+0070</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>b</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
	 <cell>U+0062</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>m</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
	 <cell>U+006D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>y</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
	 <cell>U+0079</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>r</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
	 <cell>U+0072</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>l</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
	 <cell>U+006C</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>v</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
	 <cell>U+0076</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ś</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
	 <cell>U+x015B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṣ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E63</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>s</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
	 <cell>U+0073</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>h</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
	 <cell>U+0068</cell>
	 </row>
	 </table>
	</p>
  </normalization>

  <quotation marks="some">
	<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
  </quotation>

  <segmentation>
	<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
  </segmentation>

  <interpretation>
	<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
	<list>
	 <item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
	 <item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
	 <item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
	</list></p>
  </interpretation>
  </editorialDecl>

  <refsDecl>
  <p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
  <list>
	<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Śvetāśvataropaniṣad = SvetUp,</item>
	<item>the number of the <label></label> in arabic numerals,</item>
	<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
  </list>
  </p>
  </refsDecl>
  </encodingDesc>

  <profileDesc>
  <langUsage>
  <language ident="en">English</language>
  <language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
  </langUsage>

  <textClass>
  <keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
	<term>Sanskrit -- Veda -- Upaniṣad</term>
  </keywords>
  </textClass>
  </profileDesc>

  <revisionDesc>
  <listChange>
  <change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
  </listChange>
  </revisionDesc>

</teiHeader>

<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="SvetUp">
  <body>
<head>Śvetāśvatara-Upaniṣad (Śvetāśvataropaniṣad)</head>

<p>oṃ brahmavādino vadanti</p>

<div type="adhyāya" n="1">

<head>prathamo 'dhyāyaḥ</head>

<lg xml:id="SvetUp_1.1">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃkāraṇaṃ brahma kutaḥ sma jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">jīvāmaḥ kena kva ca saṃpratiṣṭhāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhiṣṭhitāḥ kena sukhetareṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">vartāmahe brahmavido vyavasthām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.2">
<l><seg type="pāda" n="a">kālaḥ svabhāvo niyatir yadṛcchā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtāni yoniḥ puruṣeti cintyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃyoga eṣāṃ na tv ātmabhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmā hy anīśaḥ sukhaduḥkhahetoḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.3">
<l><seg type="pāda" n="a">te dhyānayogānugatā apaśyan</seg> <seg type="pāda" n="b">devātmaśaktiṃ svaguṇair nigūḍhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaḥ kāraṇāni nikhilāni tāni</seg> <seg type="pāda" n="d">kālātmayuktāny adhitiṣṭhaty ekaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.4">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ekanemiṃ trivṛtaṃ ṣoḍaśāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śatārdhāraṃ viṃśatipratyarābhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭakaiḥ ṣaḍbhir viśvarūpaikapāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">trimārgabhedaṃ dvinimittaikamoham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.5">
<l><seg type="pāda" n="a">pañcasroto'mbuṃ pañcayonyugravaktrāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcaprāṇormiṃ pañcabuddhyādimūlāṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcāvartāṃ pañcaduḥkhaughavegāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcāśadbhedāṃ pañcaparvām adhīmaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvājīve sarvasaṃsthe bṛhante</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmin haṃso bhrāmyate brahmacakre</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthag ātmānaṃ preritāraṃ ca matvā</seg> <seg type="pāda" n="d">juṣṭas tatas tenāmṛtatvam eti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.7">
<l><seg type="pāda" n="a">udgītam etat paramaṃ tu brahma</seg> <seg type="pāda" n="b">tasmiṃs trayaṃ svapratiṣṭhākṣaraṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atrāntaraṃ brahmavido viditvā</seg> <seg type="pāda" n="d">līnā brahmaṇi tatparā yonimuktāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.8">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃyuktam etat kṣaram akṣaraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyaktāvyaktaṃ bharate viśvam īśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anīśaś cātmā badhyate bhoktṛbhāvāj</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.9">
<l><seg type="pāda" n="a">jñājñau dvāv ajāv īśanīśāv ajā hy</seg> <seg type="pāda" n="b">ekā bhoktṛbhogārthayuktā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantaś cātmā viśvarūpo hy akartā</seg> <seg type="pāda" n="d">trayaṃ yadā vindate brahmam etat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.10">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣaraṃ pradhānam amṛtākṣaraṃ haraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣarātmānāv īśate deva ekaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyābhidhyānād yojanāt tattvabhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūyaś cānte viśvamāyānivṛttiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.11">
<l><seg type="pāda" n="a">jñātvā devaṃ sarvapāśāpahāniḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīnaiḥ kleśair janmamṛtyuprahāṇiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyābhidhyānāt tṛtīyaṃ dehabhede</seg> <seg type="pāda" n="d">viśvaiśvaryaṃ kevala āptakāmaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.12">
<l><seg type="pāda" n="a">etaj jñeyaṃ nityam evātmasaṃsthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nātaḥ paraṃ veditavyaṃ hi kiṃcit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhoktā bhogyaṃ preritāraṃ ca matvā</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvaṃ proktaṃ trividhaṃ brahmam etat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.13">
<l><seg type="pāda" n="a">vahner yathā yonigatasya mūrtir</seg> <seg type="pāda" n="b">na dṛśyate naiva ca liṅganāśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhūya evendhanayonigṛhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvobhayaṃ vai praṇavena dehe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.14">
<l><seg type="pāda" n="a">svadeham araṇiṃ kṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavaṃ cottarāraṇiṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhyānanirmathanābhyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ paśyen nigūḍhavat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tileṣu tailaṃ dadhanīva sarpir</seg> <seg type="pāda" n="b">āpaḥ srotaḥsv araṇīṣu cāgniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam ātmā ātmani gṛhyate 'sau</seg> <seg type="pāda" n="d">satyenainaṃ tapasā yo 'nupaśyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_1.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvavyāpinam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīre sarpir ivārpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmavidyātapomūlaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad brahmopaniṣatparaṃ tad brahmopaniṣatparam</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="adhyāya" n="2">

  <head>dvitīyo 'dhyāyaḥ</head>
  
<lg xml:id="SvetUp_2.1">
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjānaḥ prathamaṃ manas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatvāya savitā dhiyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">agner jyotir nicāyya</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivyā adhy ābharat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktena manasā vayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">devasya savituḥ save</seg> </l>
<l>suvargeyāya śaktyā % //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.3">
<l><seg type="pāda" n="a">yuktvāya manasā devān</seg> <seg type="pāda" n="b">suvar yato dhiyā divaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bṛhaj jyotiḥ kariṣyataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">savitā prasuvāti tān</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.4">
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjate mana uta yuñjate dhiyo</seg> <seg type="pāda" n="b">viprā viprasya bṛhato vipaścitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi hotrā dadhe vayunāvid eka in</seg> <seg type="pāda" n="d">mahī devasya savituḥ pariṣṭutiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yuje vāṃ brahma pūrvyaṃ namobhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vi śloka etu pathyeva sūreḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇvanti viśve amṛtasya putrā</seg> <seg type="pāda" n="d">ā ye dhāmāni diviyāni tasthuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.6">
<l><seg type="pāda" n="a">agnir yatrābhimathyate</seg> <seg type="pāda" n="b">vāyur yatrādhirudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">somo yatrātiricyate</seg> <seg type="pāda" n="d">tatra saṃjāyate manaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.7">
<l><seg type="pāda" n="a">savitrā prasavena</seg> <seg type="pāda" n="b">juṣeta brahma pūrvyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra yoniṃ kṛṇavase</seg> <seg type="pāda" n="d">nahi te pūrtam akṣipat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.8">
<l><seg type="pāda" n="a">trirunnataṃ sthāpya samaṃ śarīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdīndriyāṇi manasā saṃniveśya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmoḍupena pratareta vidvān</seg> <seg type="pāda" n="d">srotāṃsi sarvāṇi bhayāvahāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.9">
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇān prapīḍyeha sa yuktaceṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣīne prāṇe nāsikayocchvasīta</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duṣṭāśvayuktam iva vāham enaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vidvān mano dhārayetāpramattaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.10">
<l><seg type="pāda" n="a">same śucau śarkarāvahnivālukā</seg><seg type="pāda" n="b">vivarjite śabdajalāśrayādibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mano'nukūle na tu cakṣupīḍane</seg> <seg type="pāda" n="d">guhānivātāśrayaṇe prayojayet</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.11">
<l><seg type="pāda" n="a">nīhāradhūmārkānalānilānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">khadyotavidyutsphaṭikāśaśīnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etāni rūpāṇi puraḥsarāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmaṇy abhivyaktikarāṇi yoge</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.12">
<l><seg type="pāda" n="a">pṛthvyaptejo'nilakhe samutthite</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcātmake yogaguṇe pravṛtte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasya rogo na jarā na mṛtyuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptasya yogāgnimayaṃ śarīram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.13">
<l><seg type="pāda" n="a">laghutvam ārogyam alolupatvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇaprasādaḥ svarasauṣṭhavaṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gandhaḥ śubho mūtrapurīṣam alpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yogapravṛttiṃ prathamāṃ vadanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.14">
<l><seg type="pāda" n="a">yathaiva bimbaṃ mṛdayopaliptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tejomayaṃ bhrājate tat sudhāntam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad vātmatattvaṃ prasamīkṣya dehī</seg> <seg type="pāda" n="d">ekaḥ kṛtārtho bhavate vītaśokaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.15">
<l><seg type="pāda" n="a">yad ātmatattvena tu brahmatattvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dīpopameneha yuktaḥ prapaśyet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajaṃ dhruvaṃ sarvatattvair viśuddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.16">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa ha devaḥ pradiśo 'nu sarvāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvo ha jātaḥ sa u garbhe antaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva jātaḥ sa janiṣyamānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyaṅ janās tiṣṭhati sarvatomukhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_2.17">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devo agnau yo apsu</seg> <seg type="pāda" n="b">yo viśvaṃ bhuvanam āviveśa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya oṣadhīṣu yo vanaspatīṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmai devāya namo namaḥ</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="adhyāya" n="3">

  <head>tṛtīyo 'dhyāyaḥ</head>
  
<lg xml:id="SvetUp_3.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eko jālavān īśata īśanībhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvāṃl lokān īśata īśanībhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya evaika udbhave saṃbhave ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.2">
<l><seg type="pāda" n="a">eko hi rudro na dvitīyāya tasthe</seg> <seg type="pāda" n="b">ya imāṃl lokān īśata īśanībhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyaṅ janās tiṣṭhati saṃcukocāntakāle</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsṛjya viśvā bhuvanāni gopāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.3">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvataścakṣur uta viśvatomukho</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvatobāhur uta viśvataspāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃ bāhubhyāṃ dhamati saṃ patatrair</seg> <seg type="pāda" n="d">dyāvābhūmī janayan deva ekaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.4">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānāṃ prabhavaś codbhavaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhipo rudro maharṣiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiraṇyagarbhaṃ janayāmāsa pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yā te rudra śivā tanūr</seg> <seg type="pāda" n="b">aghorāpāpakāśinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā nas tanuvā śaṃtamayā</seg> <seg type="pāda" n="d">giriśantābhicākaśīhi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.6">
<l><seg type="pāda" n="a">yām iṣuṃ giriśanta</seg> <seg type="pāda" n="b">haste bibharṣy astave</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śivāṃ giritra tāṃ kuru</seg> <seg type="pāda" n="d">mā hiṃsīḥ puruṣaṃ jagat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paraṃ brahma paraṃ bṛhantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yathānikāyaṃ sarvabhūteṣu gūḍhaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāram</seg> <seg type="pāda" n="d">īśaṃ taṃ jñātvāmṛtā bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.8">
<l><seg type="pāda" n="a">vedāham etaṃ puruṣaṃ mahāntam</seg> <seg type="pāda" n="b">ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva viditvāti mṛtyum eti</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.9">
<l><seg type="pāda" n="a">yasmāt paraṃ nāparam asti kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmān nāṇīyo na jyāyo 'sti kiṃcit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhaty ekas</seg> <seg type="pāda" n="d">tenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tato yad uttarataraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad arūpam anāmayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> <seg type="pāda" n="d">athetare duḥkham evāpiyanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.11">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvānanaśirogrīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvabhūtaguhāśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvavyāpī sa bhagavāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt sarvagataḥ śivaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.12">
<l><seg type="pāda" n="a">mahān prabhur vai puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sattvasyaiṣa pravartakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sunirmalām imāṃ prāptim</seg> <seg type="pāda" n="d">īśāno jyotir avyayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.13">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo 'ntarātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā manīṣā manasābhikḷpto</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sahasraśīrṣā puruṣaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasrākṣaḥ sahasrapāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhūmiṃ viśvato vṛtvā</seg> <seg type="pāda" n="d">atyatiṣṭhad daśāṅgulam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.15">
<l><seg type="pāda" n="a">puruṣa evedaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad bhūtaṃ yac ca bhavyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utāmṛtatvasyeśāno</seg> <seg type="pāda" n="d">yad annenātirohati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvataḥpāṇipādaṃ tat</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvato'kṣiśiromukhaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvataḥśrutimal loke</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvam āvṛtya tiṣṭhati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.17">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvendriyaguṇābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvendriyavivarjitaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvasya prabhum īśānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvasya śaraṇaṃ suhṛt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.18">
<l><seg type="pāda" n="a">navadvāre pure dehī</seg> <seg type="pāda" n="b">haṃso lelāyate bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaśī sarvasya lokasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāvarasya carasya ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.19">
<l><seg type="pāda" n="a">apāṇipādo javano grahītā</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyaty acakṣuḥ sa śṛṇoty akarṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa vetti vedyaṃ na ca tasyāsti vettā</seg> <seg type="pāda" n="d">tam āhur agryaṃ puruṣaṃ mahāntam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.20">
<l><seg type="pāda" n="a">aṇor aṇīyān mahato mahīyān</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmā guhāyāṃ nihito 'sya jantoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam akratuṃ paśyati vītaśoko</seg> <seg type="pāda" n="d">dhātuprasādān mahimānam īśam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_3.21">
<l><seg type="pāda" n="a">vedāham etam ajaraṃ purāṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvātmānaṃ sarvagataṃ vibhutvāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janmanirodhaṃ pravadanti yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmavādino hi pravadanti nityam</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="adhyāya" n="4">

  <head>caturtho 'dhyāyaḥ</head>
  
<lg xml:id="SvetUp_4.1">
<l><seg type="pāda" n="a">ya eko 'varṇo bahudhā śaktiyogād</seg> <seg type="pāda" n="b">varṇān anekān nihitārtho dadhāti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi caiti cānte viśvam ādau sa devaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.2">
<l><seg type="pāda" n="a">tad evāgnis tad ādityas</seg> <seg type="pāda" n="b">tad vāyus tad u candramāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva śukraṃ tad brahma</seg> <seg type="pāda" n="d">tad āpas tat prajāpatiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ strī tvaṃ pumān asi</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṃ kumāra uta vā kumārī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ jīrṇo daṇḍena vañcasi</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ jāto bhavasi viśvatomukhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.4">
<l><seg type="pāda" n="a">nīlaḥ pataṅgo harito lohitākṣas</seg> <seg type="pāda" n="b">taḍidgarbha ṛtavaḥ samudrāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anādimāṃs tvaṃ vibhutvena vartase</seg> <seg type="pāda" n="d">yato jātāni bhuvanāni viśvā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ajām ekāṃ lohitaśuklakṛṣṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sarūpāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajo hy eko juṣamāṇo 'nuśete</seg> <seg type="pāda" n="d">jahāty enāṃ bhuktabhogām ajo 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.6">
<l><seg type="pāda" n="a">dvā suparṇā sayujā sakhāyā</seg> <seg type="pāda" n="b">samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayor anyaḥ pippalaṃ svādv atty</seg> <seg type="pāda" n="d">anaśnann anyo abhicākaśīti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.7">
<l><seg type="pāda" n="a">samāne vṛkṣe puruṣo nimagno</seg> <seg type="pāda" n="b">anīśayā śocati muhyamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">juṣṭaṃ yadā paśyaty anyam īśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">asya mahimānam iti vītaśokaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.8">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛco akṣare parame vyoman</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmin devā adhi viśve niṣedhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yas tan na veda kim ṛcā kariṣyati</seg> <seg type="pāda" n="d">ya it tad vidus ta ime samāsate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.9">
<l><seg type="pāda" n="a">chandāṃsi yajñāḥ kratavo vratāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtaṃ bhavyaṃ yac ca vedā vadanti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmān māyī sṛjate viśvam etat</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmiṃś cānyo māyayā saṃniruddhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.10">
<l><seg type="pāda" n="a">māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyinaṃ tu maheśvaraṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāvayavabhūtais tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāptaṃ sarvaṃ idaṃ jagat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.11">
<l><seg type="pāda" n="a">yo yoniṃ-yonim adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="b">yasminn idaṃ saṃ ca vi caiti sarvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam īśānaṃ varadaṃ devam īḍyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nicāyyemāṃ śāntim atyantam eti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.12">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānāṃ prabhavaś codbhavaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhiko rudro maharṣiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hiraṇyagarbhaṃ paśyata jāyamānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.13">
<l><seg type="pāda" n="a">yo devānām adhipo</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmiṃl lokā adhiśritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya īśe asya dvipadaś catuṣpadaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kasmai devāya haviṣā vidhema</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sūkṣmātisūkṣmaṃ kalilasya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvasya sraṣṭāram anekarūpaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā śivaṃ śāntim atyantam eti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.15">
<l><seg type="pāda" n="a">sa eva kāle bhuvanasya goptā</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvādhipaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasmin yuktā brahmarṣayo devatāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tam evaṃ jñātvā mṛtyupāśāṃś chinatti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.16">
<l><seg type="pāda" n="a">ghṛtāt paraṃ maṇḍam ivātisūkṣmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñātvā śivaṃ sarvabhūteṣu gūḍhaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.17">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa devo viśvakarmā mahātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā manīṣā manasābhikḷpto</seg> <seg type="pāda" n="d">ya etad vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yadātamas tan na divā na rātrir</seg> <seg type="pāda" n="b">na san na cāsac chiva eva kevalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad akṣaraṃ tat savitur vareṇyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prajñā ca tasmāt prasṛtā purāṇī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.19">
<l><seg type="pāda" n="a">nainam ūrdhvaṃ na tiryañcaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na madhye parijagrabhat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tasya pratimā asti</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya nāma mahad yaśaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.20">
<l><seg type="pāda" n="a">na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpam asya</seg> <seg type="pāda" n="b">na cakṣuṣā paśyati kaścanainaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hṛdā hṛdisthaṃ manasā ya enam</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ vidur amṛtās te bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.21">
<l><seg type="pāda" n="a">ajāta ity evaṃ kaścid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhīruḥ prapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rudra yat dakṣiṇaṃ mukham</seg> <seg type="pāda" n="d">tena māṃ pāhi nityam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_4.22">
<l><seg type="pāda" n="a">mā nas toke tanaye mā na āyuṣi</seg> <seg type="pāda" n="b">mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīrān mā no rudra bhāmito vadhīr</seg> <seg type="pāda" n="d">haviṣmantaḥ sadam it tvā havāmahe</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="adhyāya" n="5">

  <head>pañcamo 'dhyāyaḥ</head>
  
<lg xml:id="SvetUp_5.1">
<l><seg type="pāda" n="a">dve akṣare brahmapare tv anante</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyāvidye nihite yatra gūḍhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣaraṃ tv avidyā hy amṛtaṃ tu vidyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyāvidye īśate yas tu so 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yo yoniṃ yonim adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvāni rūpāṇi yonīś ca sarvāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣiṃ prasūtaṃ kapilaṃ yas tam agre</seg> <seg type="pāda" n="d">jñānair bibharti jāyamānaṃ ca paśyet</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.3">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaikaṃ jālaṃ bahudhā vikurvann</seg> <seg type="pāda" n="b">asmin kṣetre saṃharaty eṣa devaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūyaḥ sṛṣṭvā patayas tatheśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvādhipatyaṃ kurute mahātmā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.4">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvā diśa ūrdhvam adhaś ca tiryak</seg> <seg type="pāda" n="b">prakāśayan bhrājate yad vānaḍvān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ sa devo bhagavān vareṇyo</seg> <seg type="pāda" n="d">yonisvabhāvān adhitiṣṭhaty ekaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yac ca svabhāvaṃ pacati viśvayoniḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pācyāṃś ca sarvān pariṇāmayed yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam etad viśvam adhitiṣṭhaty eko</seg> <seg type="pāda" n="d">guṇāṃś ca sarvān viniyojayed yaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tad vedaguhyopaniṣatsu gūḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tad brahmā vedate brahmayoniṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ye pūrvaṃ devā ṛṣayaś ca tad vidus</seg> <seg type="pāda" n="d">te tanmayā amṛtā vai babhūvuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.7">
<l><seg type="pāda" n="a">guṇānvayo yaḥ phalakarmakartā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtasya tasyaiva sa copabhoktā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa viśvarūpas triguṇas trivartmā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇādhipaḥ saṃcarati svakarmabhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.8">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅguṣṭhamātro ravitulyarūpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkalpāhaṃkārasamanvito yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddher guṇenātmaguṇena caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">ārāgramātro hy avaro 'pi dṛṣṭaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.9">
<l><seg type="pāda" n="a">vālāgraśatabhāgasya</seg> <seg type="pāda" n="b">śatadhā kalpitasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāgo jīvaḥ sa vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa cānantyāya kalpate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.10">
<l><seg type="pāda" n="a">naiva strī na pumān eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">na caivāyaṃ napuṃsakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad yac charīram ādatte</seg> <seg type="pāda" n="d">tena tena sa yujyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.11">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃkalpanasparśanadṛṣṭimohair</seg> <seg type="pāda" n="b">grāsāmbuvṛṣṭyā cātmavivṛddhijanma</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmānugāny anukramena dehī</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāneṣu rūpāṇy abhisaṃprapadyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.12">
<l><seg type="pāda" n="a">sthūlāni sūkṣmāṇi bahūni caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">rūpāṇi dehī svaguṇair vṛṇoti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyāguṇair ātmaguṇaiś ca teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃyogahetur aparo 'pi dṛṣṭaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.13">
<l><seg type="pāda" n="a">anādyanantaṃ kalilasya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvasya sraṣṭāram anekarūpaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_5.14">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvagrāhyam anīḍākhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvābhāvakaraṃ śivaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalāsargakaraṃ devaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ye vidus te jahus tanum</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="adhyāya" n="6">

  <head>ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ</head>
  
<lg xml:id="SvetUp_6.1">
<l><seg type="pāda" n="a">svabhāvam eke kavayo vadanti</seg> <seg type="pāda" n="b">kālaṃ tathānye parimuhyamānāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasyaiṣa mahimā tu loke</seg> <seg type="pāda" n="d">yenedaṃ bhrāmyate brahmacakram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yenāvṛtaṃ nityam idaṃ hi sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ kālakālo guṇī sarvavidyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teneśitaṃ karma vivartate ha</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthivyāptejo'nilakhāni cintyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.3">
<l><seg type="pāda" n="a">tat karma kṛtvā vinivartya bhūyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvasya tattvena sametya yogam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekena dvābhyāṃ tribhir aṣṭabhir vā</seg> <seg type="pāda" n="d">kālena caivātmaguṇaiś ca sūkṣmaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.4">
<l><seg type="pāda" n="a">ārabhya karmāṇi guṇānvitāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvāṃś ca sarvān viniyojayed yaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām abhāve kṛtakarmanāśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karmakṣaye yāti sa tattvato 'nyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.5">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiḥ sa saṃyoganimittahetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paras trikālād akalo 'pi dṛṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ viśvarūpaṃ bhavabhūtam īḍyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devaṃ svacittastham upāsya pūrvam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.6">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vṛkṣakālākṛtibhiḥ paro 'nyo</seg> <seg type="pāda" n="b">yasmāt prapañcaḥ parivartate 'yaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dharmāvahaṃ pāpanudaṃ bhageśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvātmastham amṛtaṃ viśvadhāma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.7">
<l><seg type="pāda" n="a">tam īśvarāṇāṃ paramaṃ maheśvaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ devatānāṃ paramaṃ ca daivataṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patiṃ patīnāṃ paramaṃ parastād</seg> <seg type="pāda" n="d">vidāma devaṃ bhuvaneśam īḍyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.8">
<l><seg type="pāda" n="a">na tasya kāryaṃ karaṇaṃ ca vidyate</seg> <seg type="pāda" n="b">na tatsamaś cābhyadhikaś ca dṛśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parāsya śaktir vividhaiva śrūyate</seg> <seg type="pāda" n="d">svābhāvikī jñānabalakriyā ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.9">
<l><seg type="pāda" n="a">na tasya kaścit patir asti loke</seg> <seg type="pāda" n="b">na ceśitā naiva ca tasya liṅgaṃ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa kāraṇaṃ karaṇādhipādhipo</seg> <seg type="pāda" n="d">na cāsya kaścij janitā na cādhipaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.10">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tantunābha iva tantubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pradhānajaiḥ svabhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">deva ekaḥ svam āvṛṇoti</seg> <seg type="pāda" n="d">sa no dadhād brahmāpyayam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.11">
<l><seg type="pāda" n="a">eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmādhyakṣaḥ sarvabhūtādhivāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣī cetā kevalo nirguṇaś ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.12">
<l><seg type="pāda" n="a">eko vaśī niṣkriyāṇāṃ bahūṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">ekaṃ bījaṃ bahudhā yaḥ karoti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam ātmasthaṃ ye 'nupaśyanti dhīrās</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ sukhaṃ śāśvataṃ netareṣāṃ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.13">
<l><seg type="pāda" n="a">nityo nityānāṃ cetanaś cetanānām</seg> <seg type="pāda" n="b">eko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat kāraṇaṃ sāṃkhyayogādhigamyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā devaṃ mucyate sarvapāśaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.14">
<l><seg type="pāda" n="a">na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nemā vidyuto bhānti kuto 'yam agniḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva bhāntam anubhāti sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya bhāsā sarvam idaṃ vibhāti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.15">
<l><seg type="pāda" n="a">eko haṃso bhuvanasyāsya madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">sa evāgniḥ salile saṃniviṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva viditvāti mṛtyum eti</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyaḥ panthā vidyate 'yanāya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.16">
<l><seg type="pāda" n="a">sa viśvakṛd viśvavid ātmayonir</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ kālakālo guṇī sarvavidyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pradhānakṣetrajñapatir guṇeśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsāramokṣasthitibandhahetuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.17">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tanmayo hy amṛta īśasaṃstho</seg> <seg type="pāda" n="b">jñaḥ sarvago bhuvanasyāsya goptā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa īśe asya jagato nityam eva</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyo hetur vidyata īśanāya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yo vai vedāṃś ca prahiṇoti tasmai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ ha devam ātmabuddhiprakāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mumukṣur vai śaraṇam ahaṃ prapadye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.19">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkalaṃ niṣkriyaṃ śāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niravadyaṃ nirañjanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛtasya paraṃ setuṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dagdhendhanam ivānalam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.20">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā carmavad ākāśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">veṣṭayiṣyanti mānavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā devam avijñāya</seg> <seg type="pāda" n="d">duḥkhasyānto bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥprabhāvād devaprasādāt</seg> <seg type="pāda" n="b">brahma ha śvetāśvataro 'tha vidvān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atyāśramibhyaḥ paramaṃ pavitraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">provāca samyag ṛṣisaṅghajuṣṭam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.22">
<l><seg type="pāda" n="a">vedānte paramaṃ guhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">purākalpe pracoditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāpraśāntāya dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāputrāyāśiṣyāya vā punaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="SvetUp_6.23">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya deve parā bhaktir</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā deve tathā gurau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyaite kathitā hy arthāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāśante mahātmanaḥ prakāśante mahātmanaḥ</seg> //</l>
</lg>
</div>

  </body>
</text>
</TEI>
Cite this

Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVFRGTFZT7ZD077Z72HWDG3

वंशनिधि

Civilization memory · Federated · Established 2026

Vamshanidhiवंशनिधिvamshanidhi.in

As of 2026-05-24 · Provenance: self-published

Śvetāśvataropaniṣad · Manuscript · Vamshanidhi