Plate TXT · 4HDYBṛhadyamasmṛti (Yamasmṛti, 182-verse version)Latn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVGEZ5GG5FDB4076YWH4HDY
Scripture · shastra
ProvisionalBṛhadyamasmṛti (Yamasmṛti, 182-verse version)
Bṛhadyamasmṛti (Yamasmṛti, 182-verse version)
Jürgen Neuß
adhyāya 1 athāto yamadharmasya prāyaścittaṃ vyākhyāsyāmaḥ / caturṇām api varṇānāṃ prāyaścittaṃ prakalpayet // brāhmaṇas tu śunā daṣṭo jambūkena vṛkeṇa vā / udite grahanakṣatre dṛṣṭvā sadyaḥ śucir bhavet // jalāgnibandhanabhraṣṭāḥ pravrajyānāśakacyutāḥ / viṣaprapannagātrāś ca ś…
Provenance ledger
3 entries
- Canonshastratextual
- AttributionJürgen Neußtextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
san<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_yamasmRti-182v">
<teiHeader xml:lang="en">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title>Bṛhadyamasmṛti (Yamasmṛti, 182-verse version)</title>
<author></author>
<respStmt>
<resp>data entry</resp>
<name xml:id="JN">Jürgen Neuß</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>contribution to GRETIL</resp>
<name>Jürgen Neuß</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>proof-reading</resp>
<name>Jürgen Neuß</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
<name>Reinhold Grünendahl</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
<name>Maximilian Mehner</name>
</respStmt>
</titleStmt>
<publicationStmt>
<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
<availability>
<p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed.
If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at <email>gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de</email>.
The file will be immediately removed pending resolution of the claim.</p>
<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
</availability>
<date when-iso="2020-01-21"/>
</publicationStmt>
<notesStmt>
<note>This is another version of the Yamasmṛti, termed Bṛhadyamasmṛti in the editions (but not in mss.), containing 182 verses in 5 adhyāyas.</note>
<note>Based on <ref target="#Apte1929">Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ</ref>, pp. 99-107.</note>
</notesStmt>
<sourceDesc>
<biblStruct xml:id="Apte1929">
<monogr>
<editor xml:id="VGA">Vinayaka Ganesa Apte</editor>
<title>Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ</title>
<imprint>
<pubPlace>Pune</pubPlace>
<publisher>Ānandāśrama</publisher>
<date when-iso="1929"/>
</imprint>
</monogr>
<series>
<title>Ānandāśramasaṃskṛtagranthāvaliḥ</title>
<biblScope unit="volume">48</biblScope>
</series>
</biblStruct>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
</projectDesc>
<editorialDecl>
<correction>
<p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
</correction>
<normalization>
<p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>
<p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>
<p><table>
<head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
<row role="label">
<cell>Character</cell>
<cell>Character Name</cell>
<cell>Unicode Code Point</cell>
</row>
<row>
<cell>a</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
<cell>U+0061</cell>
</row>
<row>
<cell>ā</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
<cell>U+0101</cell>
</row>
<row>
<cell>i</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
<cell>U+0069</cell>
</row>
<row>
<cell>ī</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
<cell>U+012B</cell>
</row>
<row>
<cell>u</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
<cell>U+0075</cell>
</row>
<row>
<cell>ū</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
<cell>U+016B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṛ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E5B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṝ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E5D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḷ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E37</cell>
</row>
<row>
<cell>ḹ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E39</cell>
</row>
<row>
<cell>e</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
<cell>U+0065</cell>
</row>
<row>
<cell>o</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
<cell>U+006F</cell>
</row>
<row>
<cell>ṃ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E43</cell>
</row>
<row>
<cell>ḥ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E25</cell>
</row>
<row>
<cell>'</cell>
<cell>APOSTROPHE</cell>
<cell>U+0027</cell>
</row>
<row>
<cell>k</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
<cell>U+006B</cell>
</row>
<row>
<cell>g</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
<cell>U+0067</cell>
</row>
<row>
<cell>ṅ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
<cell>U+1E45</cell>
</row>
<row>
<cell>c</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
<cell>U+0063</cell>
</row>
<row>
<cell>j</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
<cell>U+006A</cell>
</row>
<row>
<cell>ñ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
<cell>U+00F1</cell>
</row>
<row>
<cell>ṭ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E6D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḍ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E0D</cell>
</row>
<row>
<cell>ṇ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E47</cell>
</row>
<row>
<cell>t</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER T</cell>
<cell>U+0074</cell>
</row>
<row>
<cell>d</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER D</cell>
<cell>U+0064</cell>
</row>
<row>
<cell>n</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N</cell>
<cell>U+006E</cell>
</row>
<row>
<cell>p</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
<cell>U+0070</cell>
</row>
<row>
<cell>b</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
<cell>U+0062</cell>
</row>
<row>
<cell>m</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
<cell>U+006D</cell>
</row>
<row>
<cell>y</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
<cell>U+0079</cell>
</row>
<row>
<cell>r</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
<cell>U+0072</cell>
</row>
<row>
<cell>l</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
<cell>U+006C</cell>
</row>
<row>
<cell>v</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
<cell>U+0076</cell>
</row>
<row>
<cell>ś</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
<cell>U+x015B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṣ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E63</cell>
</row>
<row>
<cell>s</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
<cell>U+0073</cell>
</row>
<row>
<cell>h</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
<cell>U+0068</cell>
</row>
</table>
</p>
</normalization>
<quotation marks="some">
<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
</quotation>
<segmentation>
<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
</segmentation>
<interpretation>
<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
<list>
<item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
<item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
<item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the <att>resp</att> attribute identifying the agency.</item>
</list></p>
</interpretation>
</editorialDecl>
<refsDecl>
<p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
<list>
<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Bṛhadyamasmṛti (Yamasmṛti, 182-verse version) = YamS-182v,</item>
<item>the number of the <label type="tocinclude">adhyāya</label> in arabic numerals,</item>
<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
</list>
</p>
</refsDecl>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<langUsage>
<language ident="en">English</language>
<language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
</langUsage>
<textClass>
<keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
<term>Sanskrit -- Śāstra -- Dharma -- Smṛti</term>
</keywords>
</textClass>
</profileDesc></teiHeader>
<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="YamS-182v">
<body>
<div>
<div type="adhyāya" n="1">
<head>adhyāya 1</head>
<lg xml:id="YamS-182v_1.1 ">
<l><seg type="pāda" n="a">athāto yamadharmasya</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ vyākhyāsyāmaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">caturṇām api varṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ prakalpayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.2 ">
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇas tu śunā daṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="b">jambūkena vṛkeṇa vā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">udite grahanakṣatre</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā sadyaḥ śucir bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.3 ">
<l><seg type="pāda" n="a">jalāgnibandhanabhraṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravrajyānāśakacyutāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣaprapannagātrāś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śastrāghātahatāś ca ye</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.4 ">
<l><seg type="pāda" n="a">navaite pratyavasitāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvadharmabahiṣkṛtāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">cāndrāyaṇena śudhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">taptakṛcchradvayena ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.5 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ubhayāvasitāḥ pāpā</seg> <seg type="pāda" n="b">ye śāmaśabalācyutāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">indudvayena śudhyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">dattvā dhenuṃ tathā vṛṣam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.6 ">
<l><seg type="pāda" n="a">gobrāhmaṇahataṃ dagdhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛtam udbandhanena tu</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāśaṃ chittvā tatas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">taptakṛcchradvayaṃ caret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.7 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛmibhir brahmasaṃyuktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">makṣikaiś copaghātitam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchrārdhaṃ saṃprakurvīta</seg> <seg type="pāda" n="d">śaktyā dadyāt tu dakṣiṇām</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.8 ">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālabhāṇḍasaṃspṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pītvā bhūmigataṃ jalam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">gomūtrayāvakāhāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍrātreṇa viśudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.9 ">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālaghaṭabhāṇḍasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yas toyaṃ pibati dvijaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatkṣanāt kṣipate yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">prājāpatyena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.10 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi na kṣipate toyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śarīre yasya jīryati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prājāpatyaṃ na dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchraṃ sāṃtapanādikam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.11 ">
<l><seg type="pāda" n="a">caret sāṃtapanaṃ vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prājāpatyaṃ tu kṣattriyaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadardhaṃ tu cared vaiśyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pādaṃ śūdrasya dāpayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.12 ">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālānnaṃ bhakṣayitvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tadvat salilam eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">māsaṃ kṛcchraṃ cared vipraś</seg> <seg type="pāda" n="d">cāndrāyaṇam athāpi vā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.13 ">
<l><seg type="pāda" n="a">gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dadhi sarpiḥ kuśodakam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekarātropavāsaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ smṛtam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.14 ">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālamūrtikā ye ca</seg> <seg type="pāda" n="b">ye ca saṃkīrṇayonayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ dattvā ca bhuktvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">taptakṛcchraṃ samācaret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_1.15 ">
<l><seg type="pāda" n="a">cāṇḍālikāsu nārīṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijo maithunakārakaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtvā 'ghamarṣaṇaṃ pakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śudhyate ca payovratāt</seg> //</l>
</lg>
<p>iti śrīyāmye dharmaśāstre prathamo 'dhyāyaḥ ||</p>
</div>
<div type="adhyāya" n="2">
<head>adhyāya 2</head>
<lg xml:id="YamS-182v_2.1 ">
<l><seg type="pāda" n="a">na<choice><orig>ṭāṃ</orig><corr resp="#VGA">ṭīṃ</corr></choice> śailūṣikāṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">rajakīṃ veṇujīvinīm</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā cāndrāyaṇaṃ kuryāt</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā carmopajīvinīm</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.2 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kāpālikānnabhoktṝṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tanayāgāmināṃ tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajñānāt kṛcchram uddiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jñātvā caiva vratadvayam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.3 ">
<l><seg type="pāda" n="a">surāyāḥ saṃprapānena</seg> <seg type="pāda" n="b">gomāṃsabhakṣaṇe kṛte</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">taptakṛcchraṃ cared vipro</seg> <seg type="pāda" n="d">mauñjīhomena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.4 ">
<l><seg type="pāda" n="a">gokṣattriyaṃ tathā vaiśyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūdraṃ cāpy anulomajam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñātvā viśeṣeṇa tataś</seg> <seg type="pāda" n="d">carec cāndrāyaṇaṃ vratam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.5 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kukkuṭāṇḍakamātraṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">grāsaṃ ca parikalpayet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyathābhāvadoṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">navame 'ti ca śudhyahni</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.6 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaikaṃ vardhayed grāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śukle kṛṣṇe ca hrāsayet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">amāyāṃ tu na bhuñjīta</seg> <seg type="pāda" n="d">eṣa cāndrāyaṇo vidhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.7 ">
<l><seg type="pāda" n="a">prāyaścittam upakramya</seg> <seg type="pāda" n="b">kartā yadi vipadyate</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūtas tad ahared vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">iha loke paratra ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.8 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad ekaḥ pṛthag bhāvyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ na sevate</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">apraśastā na te spṛśyās</seg> <seg type="pāda" n="d">te sarve 'pi vigarhitāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_2.9 ">
<l><seg type="pāda" n="a">abhojyāś cāpratigrāhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃpaṅktyāvivāhikāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūyante tu vrate cīrṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">sarve te rikthabhāginaḥ</seg> //</l>
</lg>
<p>iti śrīyāmye dharmaśāstre dvitīyo 'dhyāyaḥ ||</p>
</div>
<div type="adhyāya" n="3">
<head>adhyāya 3</head>
<lg xml:id="YamS-182v_3.1 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ūnaikādaśavarṣasya</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcavarṣāt parasya ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ cared bhrāta</seg> <seg type="pāda" n="d">pitā vā 'nyo 'pi bāndhavaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.2 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ato bālatarasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">nāparādho na pātakam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājadaṇḍo na tasyāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.3 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aśītyadhikavarṣāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">bālo vā 'py ūnaṣoḍaśaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittārdham arhanti</seg> <seg type="pāda" n="d">striyo vyādhita eva ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.4 ">
<l><seg type="pāda" n="a">pitṛvyabhrātṛbhāryāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaginīṃ mātur eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvaśrūṃ pitṛṣvasāraṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">taptakṛcchraṃ samācaret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.5 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñīm ācāryaśiṣyāṃ vā</seg> <seg type="pāda" n="b">upādhyāyasya yoṣitaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">etā gatvā striyo mohāt</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaṇmāsaṃ kṛcchram ācaret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.6 ">
<l><seg type="pāda" n="a">dvau māsau bhakṣya bhojyaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvau māsau yāvakena tu</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvau māsau pañcagavyena</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaṇmāsaṃ kṛcchram ācaret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.7 ">
<l><seg type="pāda" n="a">mātaraṃ gurupatnīṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">svasāraṃ duhitāṃ tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">gatvā tu praviśed agniṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyā śuddhir vidhīyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.8 ">
<l><seg type="pāda" n="a">astaṃ gate yadā sūrye</seg> <seg type="pāda" n="b">cāṇḍālam ṛtumatstriyaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃspṛśet tu yadā kaścit</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.9 ">
<l><seg type="pāda" n="a">jātarūpyaṃ suvarṇaṃ tu</seg> <seg type="pāda" n="b">divā ''hṛtaṃ ca yaj jalaṃ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena snātvā ca pītvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">gām ālabhya viśudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.10 ">
<l><seg type="pāda" n="a">dāsanāpitagopāla</seg><seg type="pāda" n="b">kulamitrārdhasīriṇaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ete śūdrās tu bhojyānnā</seg> <seg type="pāda" n="d">yaś cā ''tmānaṃ nivedayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.11 ">
<l><seg type="pāda" n="a">asac chūdreṣu annādyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ye bhuñjanty abudhā dvijāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ tathā prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">carec cāndrāyaṇavratam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.12 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ karoty ekarātreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛṣalīsevanaṃ dvijaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadbhakṣaṇe japen nityaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tribhir varṣair vyapohati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.13 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛṣalīṃ yas tu gṛhṇāti</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇo madamohitaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadā sūtakitā tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmahatyā dine dine</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.14 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛṣalīgamanaṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">māsam ekaṃ nirantaram</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">iha janmani śūdratvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">punaḥ śvāno bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.15 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛṣalīphenapītasya</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥśvāsopagatasya ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāṃ caiva prasūtasya</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣkṛtir na vidhīyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.16 ">
<l><seg type="pāda" n="a">agre māhiṣakaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">madhye ca vṛṣalīpatim</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ante vārdhuṣikaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirāśāḥ pitaro gatāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.17 ">
<l><seg type="pāda" n="a">mahiṣīty ucyate bhāryā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā caiva vyabhicāriṇī</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān doṣān kṣamate yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vai māhiṣakaḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.18 ">
<l><seg type="pāda" n="a">pitur gehe tu yā kanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyaty asaṃskṛtā rajaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrūṇahatyā pitus tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyā sā vṛṣalī smṛtā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.19 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yas tāṃ vivāhayet kanyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇo madamohitaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṃbhaṣyo hy apāṅkteyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sa vipro vṛṣalīpatiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.20 ">
<l><seg type="pāda" n="a">prāpte dvādaśame varṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyāṃ yo na prayacchati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">māsi māsi rajas tasyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pitā pibati śoṇitam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.21 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aṣṭavarṣā bhaved gaurī</seg> <seg type="pāda" n="b">navavarṣā ca rohiṇī</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśavarṣā bhavet kanyā</seg> <seg type="pāda" n="d">ata ūrdhvaṃ rajasvalā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.22 ">
<l><seg type="pāda" n="a">mātā caiva pitā caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">jyeṣṭhabhrātā tathaiva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">trayas te narakaṃ yānti</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā kanyāṃ rajasvalām</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.23 ">
<l><seg type="pāda" n="a">samarghaṃ dhanam utsṛjya</seg> <seg type="pāda" n="b">ma<choice><orig>ha</orig><corr resp="#VGA">hā</corr></choice>rghaṃ yaḥ prayacchati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa vai vārdhuṣiko jñeyo</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmavādiṣu garhitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.24 ">
<l><seg type="pāda" n="a">śukrakṣayakarā vandhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tyājyaiti parikīrtitā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyās tu yo bhaved bhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ tu vidyād ajāvikam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.25 ">
<l><seg type="pāda" n="a">dūrāc chrāntaṃ bhayagrastaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇaṃ gṛham āgatam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">anarcayitvā yo bhuṅkte</seg> <seg type="pāda" n="d">tat kṣaṇe 'sau vidhīyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.26 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ajāviko māhiṣaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā ca vṛṣalīpatiḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tṛṇāgreṇāpi saṃspṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="d">savāsā jalam āviśet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.27 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad uṣṇaṃ bhaved annaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad bhuñjanti vāgyatāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitaras tāvad aśnanti</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvan noktā havirguṇāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.28 ">
<l><seg type="pāda" n="a">havirguṇā na vaktavyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaro yānty atarpitāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛbhis tarpitaiḥ paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktavyaṃ śobhanaṃ haviḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.29 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvato grasate grāsān</seg> <seg type="pāda" n="b">havyakavyeṣv amantritaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvato grasate pretya</seg> <seg type="pāda" n="d">dīptān grāsān ayomayān</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.30 ">
<l><seg type="pāda" n="a">āsaneśv āsanaṃ dadyān</seg> <seg type="pāda" n="b">na tu haste kadācana</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">hasteśv āsanadāne ca</seg> <seg type="pāda" n="d">nirāśāḥ pitaro gatāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.31 ">
<l><seg type="pāda" n="a">āsane pādam ārūḍho</seg> <seg type="pāda" n="b">vastrasyārdham adhaḥ kṛtam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhena dhamitaṃ bhuṅkte</seg> <seg type="pāda" n="d">dvijaś cāndrāyaṇaṃ caret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.32 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgulyāṃ yaḥ pavitrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtvā gandhān sama<choice><orig>rca</orig><corr resp="#VGA">rpa</corr></choice>yet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṝṇāṃ nopatiṣṭheta</seg> <seg type="pāda" n="d">rākṣasair vipralupyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.33 ">
<l><seg type="pāda" n="a">hasangrāsaṃ ca yo bhuṅkte</seg> <seg type="pāda" n="b">saśabdaṃ seṅgitaṃ tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">lehitaṃ vartitaṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">ṣaḍ ete paṅktidūṣakāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.34 ">
<l><seg type="pāda" n="a">śvitrī kuṣṭḥī tathā śūlī</seg> <seg type="pāda" n="b">kunakhī śyāvadantakaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">rogī hīnātiriktāṅgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">piśuno matsarī tathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.35 ">
<l><seg type="pāda" n="a">durbhago hi tathā ṣaṇḍhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pākhaṇḍī vedanindakaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">haitukaḥ śūdrayājī ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ayājyānāṃ ca yājakaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.36 ">
<l><seg type="pāda" n="a">nityaṃ pratigrahe lubdho</seg> <seg type="pāda" n="b">yācako viṣayātmakaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">śyāvadanto 'tha vaidyaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">asadālāpakas tathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.37 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ete śrāddhe ca dāne ca</seg> <seg type="pāda" n="b">varjanīyāḥ prayatnataḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā devalakaś caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">bhṛtako vedavikrayī</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.38 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ete varjyāḥ prayatnena</seg> <seg type="pāda" n="b">evam eva yamo 'bravīt</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirāśāḥ pitaras tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti ṛṇabhāginaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.39 ">
<l><seg type="pāda" n="a">atha cen ma<choice><orig>tra</orig><corr resp="#VGA">ntra</corr></choice>vidyukto</seg> <seg type="pāda" n="b">vaiṣṇavo jñānavān hi saḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">havyakavye niyoktavya</seg> <seg type="pāda" n="d">iti prāha svayaṃ yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.40 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt sarvaprayatnena</seg> <seg type="pāda" n="b">śrāddhe yajñe ca karmaṇi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">adūṣyaṃ caiva viprendraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yoja<choice><orig>nīyaṃ</orig><corr resp="#VGA">yettu</corr></choice> prayatnataḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.41 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tathaiva mantravidyuktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śārīraiḥ paṅktidūṣanaiḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">varjitaṃ ca yamaḥ prāha</seg> <seg type="pāda" n="d">paṅktipāvana eva saḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.42 ">
<l><seg type="pāda" n="a">nirmatsaraḥ sadācāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrotriyo brahmavidyuvā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyāvinayasaṃpannaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pātrabhūto dvijottamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.43 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vedāntavijjyeṣṭhasāmā</seg> <seg type="pāda" n="b">alubdho veda tat paraḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">yojanīyaḥ prayatnena</seg> <seg type="pāda" n="d">daive pitrye ca karmaṇi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="e">yad attaṃ ca hutaṃ tasmai hy</seg> <seg type="pāda" n="f">anantaṃ nātra saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.44 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchiṣṭocchiṣṭasaṃspṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śunā śūdreṇa vā dvijaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">upoṣya rajanīm ekāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcagavyena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.45 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchiṣṭabhājanaṃ yena</seg> <seg type="pāda" n="b">vipreṇa cānnavarjitam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">spṛṣṭaṃ tena pramādāc ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prājāpatyaṃ samācaret</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.46 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchiṣṭocchiṣṭasaṃspṛṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇo brāhmaṇena hi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">daśarudrīṃ japet paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">gāyatryā śodhanaṃ param</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.47 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchiṣṭocchiṣṭasaṃspṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣattriyo vaiśya eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramādocchiṣṭasaṃspṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūdreṇa tu yadā dvijaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.48 ">
<l><seg type="pāda" n="a">upoṣya rajanīm ekāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pañcagavyena śudhyati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">śvānakukkuṭamārjārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāko vā spṛśate yadi</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.49 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ucchiṣṭaṃ taṃ dvijaṃ yas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">ahorātreṇa śudhyati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pañcagavyena śuddhiḥ syād</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āha bhagavān yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.50 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rajasvalāṃ spṛśed yas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">trirātraṃ tatra kārayet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">upoṣya dvijasaṃskāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcagavyena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.51 ">
<l><seg type="pāda" n="a">udakyā dṛṣṭipātena</seg> <seg type="pāda" n="b">śrutaśabdena caiva hi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">snānaṃ devārcanaṃ dānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">havanaṃ ca praṇaśyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.52 ">
<l><seg type="pāda" n="a">raktavastrasya vikretā</seg> <seg type="pāda" n="b">lākṣārajakameva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">veṇujīvanakaivarta</seg><seg type="pāda" n="d">takṣacarmopajīvinaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.53 ">
<l><seg type="pāda" n="a">eteṣāṃ sparśanāt pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā caiva tu mohitaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratigrahāc ca vipro vai</seg> <seg type="pāda" n="d">narakaṃ pratigacchati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.54 ">
<l><seg type="pāda" n="a">udakyāḥ sparśane caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇo vai pramādataḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaḍrātropoṣitaḥ snātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcagavyena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.55 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sūtake vartamāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">dāsavargasya kā kriyā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">svāmitulyaṃ bhavet tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">sūtakaṃ tu praśasyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.56 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yan na kārayate tat tan</seg> <seg type="pāda" n="b">nānyaṃ pratyabravīd yamaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāhotsavayajñeṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">kārye caivam upasthite</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.57 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rajaḥ paśyati yā nārī</seg> <seg type="pāda" n="b">tasya kālasya kā kriyā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vipule ca jale snātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">śuklavāsās tv alaṅkṛtā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.58 ">
<l><seg type="pāda" n="a">āpo hiṣṭḥety ṛgabhiṣiktā</seg><seg type="pāda" n="b">''yaṃ gauriti vā ṛ<choice><orig>caḥ</orig><corr resp="#VGA">cā</corr></choice></seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūjānte homayet paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">ghṛtāhutyā śatāṣṭakaṃ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.59 ">
<l><seg type="pāda" n="a">gāyatryā vyāhṛtibhiś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">tataḥ karma samācaret</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad dvijā na cārcyante</seg> <seg type="pāda" n="d">annadānahiraṇyakaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.60 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tāvaccīrṇavratasyāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">tat pāpaṃ na praṇaśyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.61 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yad dehakaṃ kākabalākacillām</seg><seg type="pāda" n="b">edhyena liptaṃ tu bhavet kadācit</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">śrotre mukhe vā parimastake vā</seg> <seg type="pāda" n="d"><choice><orig>jñā</orig><corr resp="#VGA">snā</corr></choice>nena lepopahatasya śuddhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.62 ">
<l><seg type="pāda" n="a">abhakṣyāṇām apeyānām</seg> <seg type="pāda" n="b">alehyānāṃ ca bhakṣaṇe</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">retomūtrapurīṣāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.63 ">
<l><seg type="pāda" n="a">padmodumbarabilvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kuśāśvatthapalāśayoḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">eteṣām udakaṃ pītvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcagavyena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.64 ">
<l><seg type="pāda" n="a">strīṇāṃ rajasvalānāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">sparśaś caiva bhaved yadi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">caturṇām api varṇanāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.65 ">
<l><seg type="pāda" n="a">spṛṣṭvā rajasvalā 'nyonyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sagotrā cānyagotrakā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāmād akāmato vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">trirātrāc cuddhir iṣyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.66 ">
<l><seg type="pāda" n="a">spṛṣṭvā rajasvalā 'nyonyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇī kṣattriyā tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ardhakṛcchraṃ caret pūrvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pādakṛcchraṃ tathottarā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.67 ">
<l><seg type="pāda" n="a">spṛṣṭvā rajasvalā 'nyonyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇī vaiśyinī tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādahīnaṃ caret pūrvā</seg> <seg type="pāda" n="d">pādam ekaṃ tathottarā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.68 ">
<l><seg type="pāda" n="a">spṛṣṭvā rajasvalā 'nyonyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇī śūdriṇī tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛcchreṇa śudhyate śūdrī</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmī dānena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.69 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vipraḥ spṛṣṭo niśāyāṃ tū</seg><seg type="pāda" n="b">dakyayā patitena vā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">divā ''nītena toyena</seg> <seg type="pāda" n="d">snāpayed agnisaṃnidhau</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_3.70 ">
<l><seg type="pāda" n="a">divā caivārkasaṃspṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rātrau nakṣatradarśanāt</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdhyayor ubhayor vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">pavitraṃ sarvadā jalam</seg> //</l>
</lg>
<p>iti śrīyāmye dharmaśāstre tṛtīyo 'dhyāyaḥ ||</p>
</div>
<div type="adhyāya" n="4">
<head>adhyāya 4</head>
<lg xml:id="YamS-182v_4.1 ">
<l><seg type="pāda" n="a">khātaṃ vāpī tathā kūpa</seg><seg type="pāda" n="b">pāṣāṇe śastraghātite</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">yaṣṭyā tu ghātite caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtpiṇḍānyeva sādhayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.2 ">
<l><seg type="pāda" n="a">govadhe caiva yat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">balīvardasya caiva hi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ bhavet tatra</seg> <seg type="pāda" n="d">striyā vā puruṣasya vā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.3 ">
<l><seg type="pāda" n="a">khāte ca patitā yā gauḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kūpe vā cāvaṭe 'pi vā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā<choice><orig>śā</orig><corr resp="#VGA">śai</corr></choice>vālaku<choice><orig>ḍe</orig><corr resp="#VGA">ṇḍe</corr></choice> vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">śastraghātena caiva hi</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.4 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṣṭyā tu patitā yā gaur</seg> <seg type="pāda" n="b">balīvardo mṛto 'pi vā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vatso vatsataro vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittī bhaven naraḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.5 ">
<l><seg type="pāda" n="a">nārī vā 'pi kumāro vā</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittād viśudhyati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāpī prakhyāpayet pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dattvā dhenuṃ tathā vṛṣam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.6 ">
<l><seg type="pāda" n="a">pracchannapāpino ye syuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtaghnā duṣṭacāriṇaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">narakeṣu ca pacyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvad ābhūtasaṃplavam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.7 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāc ca pāpinā grāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ yathā tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramādāc ca hatā yena</seg> <seg type="pāda" n="d">kapilā vā tathetarā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.8 ">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā brahmavadhe pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapilāyā vadhe tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">balīvarde 'pi ca tathā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ samaṃ smṛtam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.9 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rodhane bandhane caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛtpiṇḍanavagomaye</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">utkṛṣṭenāpi gohantā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittena śudhyati</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.10 ">
<l><seg type="pāda" n="a">muṣṭyā vā nihatā yā gauḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śakaṭe <choice><orig>dhā</orig><corr resp="#VGA">vā</corr></choice>ripaṅkayoḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">govartapatitā gāvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śvanadyām uttare 'pi vā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.11 ">
<l><seg type="pāda" n="a">etat te kathitaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gavāṃ <choice><orig>ca </orig><corr resp="#VGA">vi</corr></choice>ghātam uttamam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra yatra mriyed gauś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ pṛthak pṛthak</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.12 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vane ca patitā yā gauḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāmaratrā<choice><orig>ṭa</orig><corr resp="#VGA">sa</corr></choice>śaṅktitā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛtā caiva yadā sā gauḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittī bhavec ca saḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.13 ">
<l><seg type="pāda" n="a">preṣitaḥ puruṣo vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ ca yat smṛtam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ābdikaṃ caiva śūdrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiśyasya dviguṇaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.14 ">
<l><seg type="pāda" n="a">triguṇaṃ kṣattriyasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">viprasyaiva caturguṇam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">goṣṭhe nivasanaṃ kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">goghno 'ham iti vācayet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.15 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṣṭena vartamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kālenaiva śucir bhavet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">gavāṃ madhye vased rātrau</seg> <seg type="pāda" n="d">divā gā vai<note resp="#JN">?</note> hy anuvrajet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.16 ">
<l><seg type="pāda" n="a">na strīṇāṃ vapanaṃ kuryān</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca govrajanaṃ smṛtam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca goṣṭhe vased rātrau</seg> <seg type="pāda" n="d">na kuryād vaidikīṃ śrutim</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.17 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvān keśān samucchritya</seg> <seg type="pāda" n="b">cchedayed aṅguladvayam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c"><choice><orig>eṣa</orig><corr resp="#VGA">evam</corr></choice> eva tu nārīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiromuṇḍāpanaṃ smṛtam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.18 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sūtake mṛtake caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">vidhiṃ prabrūhi no yama</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātake vartamāne 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛtakaṃ ca yadā bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.19 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ko vidhiḥ sa vinirdiṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kathayasva yathā tatham</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam ukto hi bhagavān</seg> <seg type="pāda" n="d">yamaḥ prāha yathā tatham</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.20 ">
<l><seg type="pāda" n="a">jātake naiva mṛtakaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣayaṃ yāti na saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvavratam anirdiṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mayā ca sūtakaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.21 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sūtakena na lipyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">iti prāha svayaṃ yamaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sūtakena na lipyeta</seg> <seg type="pāda" n="d">vrataṃ saṃpūrṇatāṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.22 ">
<l><seg type="pāda" n="a">śrāddhaṃ dānaṃ tapo yajño</seg> <seg type="pāda" n="b">devatārādhanaṃ tathā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahmahā ca surāpaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">svarṇasteyī gurudruhaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.23 ">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃsargī pañcamo jñeyas</seg> <seg type="pāda" n="b">tatsamo nātra saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">eteṣu dvādaśābdaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ vidhīyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.24 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā pātakināṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaḍabdaṃ caiva saṃsmṛtam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">upapātakināṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tripañcābdaṃ vidhīyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.25 ">
<l><seg type="pāda" n="a">prājāpatyais tribhiḥ kṛcchraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛcchraṃ vai dvādaśābdikam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekabhaktaṃ tathā naktam</seg> <seg type="pāda" n="d">upavāsam athāpi vā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.26 ">
<l><seg type="pāda" n="a">etad dinacatuṣkeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">pādakṛcchraś ca jāyate</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tripādakṛcchro vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpakśayakaraḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.27 ">
<l><seg type="pāda" n="a">dharmaśāstrānusāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ manīṣibhiḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">dātavyaṃ pāpamuktyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāṇināṃ pāpakāriṇām</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.28 ">
<l><seg type="pāda" n="a">anutā<choice><orig>pād ya</orig><corr resp="#VGA">po ya</corr></choice>dā puṃ<choice><orig>sāṃ</orig><corr resp="#VGA">so</corr></choice></seg> <seg type="pāda" n="b">bhaved vai pāpinaḥ kila</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ tadā deyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āha bhagavān yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.29 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ajñātvā dharmaśāstrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ dadāti yaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittī bhavet pūtas</seg> <seg type="pāda" n="d">tat pāpaṃ parṣadaṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.30 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāc chāstrānusāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ vidhīyate</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭaśālyāṃ mṛtā ye ca</seg> <seg type="pāda" n="d">ye ca strīsūtake mṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.31 ">
<l><seg type="pāda" n="a">draṃṣṭrābhir bhakṣitā ye ca</seg> <seg type="pāda" n="b">ye ca ātmahano janāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṣṭaśālyāṃ mṛto vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ tu bandhubhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.32 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kāryaṃ tu ābdikaṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā strīṇāṃ ca dāpayet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">śuddhyarthaṃ nānyathā bhāvyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āha bhagavān yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.33 ">
<l><seg type="pāda" n="a">durmṛtyumaraṇaṃ prāptā</seg> <seg type="pāda" n="b">ye 'py adhogatim āgatāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ śuddhyartham evātra</seg> <seg type="pāda" n="d">dvitryabdaṃ hi viśiṣyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.34 ">
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇakṣattriyaviśāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śūdrānāṃ cāntyajātinām</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāratam yena dātavyam</seg> <seg type="pāda" n="d">iti prāha svayaṃ yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.35 ">
<l><seg type="pāda" n="a">patitānāṃ ca viprāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā strīṇāṃ vigarhitam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ śuddhir bhavet tāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ caiva viśeṣataḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.36 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vyabhicārād ṛtau śuddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">strīṇāṃ caiva na saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">garbhe jāte parityāgo</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyathā mama bhāṣitam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.37 ">
<l><seg type="pāda" n="a">duṣṭastrīdarśanenaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">pitaro yānty adhogatim</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghṛtaṃ yonyāṃ kṣiped ghoraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parapuṃsagatā hi yā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.38 ">
<l><seg type="pāda" n="a">havanaṃ ca prayatnena</seg> <seg type="pāda" n="b">gāyatryā cāyutatrayam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">brāhmaṇān bhojayet paścāc</seg> <seg type="pāda" n="d">chatam aṣṭottareṇa hi</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.39 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vidhavā caiva yā nārī</seg> <seg type="pāda" n="b">puṃsopagatasevinī</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tyājyā sā bandhubhiś caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">nānyathā yamabhāṣitam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.40 ">
<l><seg type="pāda" n="a">patitasya ca viprasya</seg> <seg type="pāda" n="b">anutāparatasya ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pāpāc caiva nivṛttasya</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittī bhavet tadā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.41 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tāratam yena dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittaṃ yathā vidhi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakāmo hi yadā vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pāpācāraparo bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.42 ">
<l><seg type="pāda" n="a"><choice><orig>dṛṣṭvā</orig><corr resp="#VGA">diṣṭyā</corr></choice> nivṛttapāpaughaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāyaścittī tadārhati</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā kṣattriyavaiśyau vā</seg> <seg type="pāda" n="d">śūdro vā 'pi yathā kramāt</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.43 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vidhav āgamane pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sakṛc caiva tu yad bhavet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">asakṛc ca yadā jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ pravartate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.44 ">
<l><seg type="pāda" n="a">asakṛd gamanāc caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">carec cāndrāyaṇadvayam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakṛd gamane yat pāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prājāpatyadvayena hi</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.45 ">
<l><seg type="pāda" n="a">punarbhūr vikṛtā yena</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtā vipreṇa caiva hi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vinā śākhāprabhedena</seg> <seg type="pāda" n="d">punarbhūr bhaṇyate hi sā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.46 ">
<l><seg type="pāda" n="a">savarṇaś ca savarṇāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">abhiṣikto yadā bhavet</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">brāhmaṇaḥ kāmalubdho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">śrāddhe yajñe ca garhitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.47 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣattriyo brāhmaṇīsaktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣattriṇyāṃ viśa eva vā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaiśyāyā gamane śūdraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">patitāyā bhavān yathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.48 ">
<l><seg type="pāda" n="a">prātilomye mahatpāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravadanti manīṣiṇaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ cā ''nulomye</seg> <seg type="pāda" n="d">na bhavaty eva cānyathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.49 ">
<l><seg type="pāda" n="a">mānasaṃ vācikaṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">kāyikaṃ pātakaṃ smṛtam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmāt pāpād viśuddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaścittaṃ dine dine</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.50 ">
<l><seg type="pāda" n="a">prātah saṃdhyāṃ sanakṣatrām</seg> <seg type="pāda" n="b">upā<choice><orig>syām e</orig><corr resp="#VGA">sītai</corr></choice>va yatnataḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhyāhne ca tathā raudrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sāyaṃ caiva tu vaiṣṇavīm</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.51 ">
<l><seg type="pāda" n="a">trividhaṃ pāpaśuddhyarthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhyopāsanam eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃdhyāhīno hi yo vipraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">snānahīnas tathaiva ca</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.52 ">
<l><seg type="pāda" n="a">snānahīno malāśī syāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhyāhīno hi bhrūṇahā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c"><choice><orig>naiśaṃ</orig><corr resp="#VGA">naśyet</corr></choice> pāpaṃ hi yāṃ dhyā<choice><orig>tvā</orig><corr resp="#VGA">tur</corr></choice></seg> <seg type="pāda" n="d">upāsanaparo hi saḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.53 ">
<l><seg type="pāda" n="a">brahmalokaṃ vrajaty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">nānyathā yamabhāṣitam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyāt apobhyāṃ saṃyuktaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāntaḥ śucir alampaṭaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.54 ">
<l><seg type="pāda" n="a">alubhdāhlādaniṣpāpā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūdevā nātra saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pātrībhūtāś ca vijñeyā</seg> <seg type="pāda" n="d">viprās te nātra saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.55 ">
<l><seg type="pāda" n="a">tebhyo dattam anantaṃ hi</seg> <seg type="pāda" n="b">ity āha bhagavān yamaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kukarmasthās tu ye viprā</seg> <seg type="pāda" n="d">lolupā vedavarjitāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.56 ">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdhyāhīnā vratabhraṣṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">piśunā viṣayātmakāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tebhyo dattaṃ niṣphalaṃ syān</seg> <seg type="pāda" n="d">nātra kāryāvicāraṇā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.57 ">
<l>pratigrahe saṃkucitā yadānyātaiyavidhṛtā |</l>
<l>bhūmidarśanāt pāpamocakā kṛtatretādvāpare kalau nauvarvīroṣitaḥ ||</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.58 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rājapratigrahāt sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brahmavarcasam eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">naśyatīti na saṃdeha</seg> <seg type="pāda" n="d">ity āha bhagavān yamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.59 ">
<l><seg type="pāda" n="a">rājñāṃ pratigrahas tyājyo</seg> <seg type="pāda" n="b">lokatrayajigīṣubhiḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">rājñaḥ pratigrahāc caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇyaṃ hi vilupyate</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.60 ">
<l><seg type="pāda" n="a">gāvo dūrapracāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">hiraṇyaṃ lobhalipsayā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">strī vinaśyati gar<choice><orig>ve</orig><corr resp="#VGA">bhe</corr></choice>ṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">brāhmaṇo rājasevayā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.61 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sevakāś cāpi viprāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rājñāṃ sukṛtanāmabhiḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kumbhīpākeṣu pacyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvad ābhūtasaṃplavam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_4.62 ">
<l><seg type="pāda" n="a">asevyāsevino viprā</seg> <seg type="pāda" n="b">ayājyānāṃ ca yājakāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāṅktās te ca vijñeyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvadharmabahiṣkatāḥ</seg> //</l>
</lg>
<p>iti śrīyāmye dharmaśāstre caturtho 'dhyāyaḥ ||</p>
</div>
<div type="adhyāya" n="5">
<head>adhyāya 5</head>
<lg xml:id="YamS-182v_5.1 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ataḥ paraṃ pravakṣyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇudhvaṃ munipuṅgavāḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarveṣām antyajātīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varṇādīnāṃ yathā kramam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.2 ">
<l><seg type="pāda" n="a">strīsaṃparkādikaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jātam antyajasaṃjñakam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">yonisaṃkarajaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varṇataś cāpi sarvaśaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.3 ">
<l><seg type="pāda" n="a">viprakṣattriyaviṭśūdrā</seg><seg type="pāda" n="b">varṇijātyeṣv anukramāt</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ete brāhmaṇakutsāḥ syus</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād brāhma<choice><orig>ṇa</orig><corr resp="#VGA">ṇya</corr></choice>m uttamam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.4 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vedācārarato vipro</seg> <seg type="pāda" n="b">vedavedāṅgapāragaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">tair apy anuṣṭhito dharma</seg> <seg type="pāda" n="d">uktaś caiva viśeṣataḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.5 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kārye caiva viśeṣeṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">tribhir varnair atandritaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">balād dāsī kṛtā ye ca</seg> <seg type="pāda" n="d">mlecchacāṇḍāladasyubhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.6 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aśubhaṃ kāritāḥ karma</seg> <seg type="pāda" n="b">gavādiprāṇihiṃsanam</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaścittaṃ ca dātavyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāratam yena vā dvijaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.7 ">
<l><seg type="pāda" n="a">śrāddhakāle yadā jātā</seg> <seg type="pāda" n="b">patnī yasya rajasvalā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasūtā vā na kārya ca</seg> <seg type="pāda" n="d">daivikaṃ paitṛkaṃ tathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.8 ">
<l><seg type="pāda" n="a">brāhmaṇā mantritāś caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇitā vā prayatnataḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">uddiśya pitṛpākaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">kāryaṃ paitṛkam eva tat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.9 ">
<l><seg type="pāda" n="a">āśaucaṃ na bhavaty eva</seg> <seg type="pāda" n="b">nātra kāryā vicāraṇā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthāne vā pitā tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">pañcatvaṃ ca gato bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.10 ">
<l><seg type="pāda" n="a">śrāddhādikām tu putreṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">ajñātena kṛtaṃ yadā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanyā pradānasamaye</seg> <seg type="pāda" n="d">śru<choice><orig>taṃ ca</orig><corr resp="#VGA">tavān</corr></choice> pitaraṃ mṛtam</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.11 ">
<l><seg type="pāda" n="a">kanyādānaṃ ca tat kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vacanād bhava<choice><orig>te</orig><corr resp="#VGA">ti</corr></choice> kṣamaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pituḥ pātrādikaṃ karma</seg> <seg type="pāda" n="d">paścāt sarvaṃ yathā vidhi</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.12 ">
<l><seg type="pāda" n="a">ajñānāc ca kṛtaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">daivikaṃ paitṛkaṃ ca yat</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātake <choice><orig>sū</orig><corr resp="#VGA">mṛ</corr></choice>take vā 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">tat sarvaṃ saphalaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<p xml:id="YamS-182v_5.13 ">
vyāsenoktasmṛtau svakīye ajñānāt pitari mṛte yadā jñātu sadaiva kāryaṃ pitṛkam eva vā //
</p>
<lg xml:id="YamS-182v_5.14 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aneke yasya ye putrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsṛṣṭā hi bhavanti ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyeṣṭhena hi kṛtaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saphalaṃ paitṛkaṃ bhavet</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.15 ">
<l><seg type="pāda" n="a">vaidikaṃ ca tathā sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavaty eva na saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthak piṇḍaṃ pṛthak śrāddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vaiśvadevādikaṃ ca yat</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.16 ">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrātaraś ca pṛthak kuryur</seg> <seg type="pāda" n="b">nāvibhaktāḥ kadācana</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">aputrasya ca putrāḥ syuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartāraḥ sāṃparāyaṇāḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.17 ">
<l><seg type="pāda" n="a">saphalaṃ jāyate sarvām</seg> <seg type="pāda" n="b">iti śātātapo 'bravīt</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca datto 'pyahīno 'ti</seg><seg type="pāda" n="d">snehena ca tathā 'paraḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.18 ">
<l><seg type="pāda" n="a">balād gṛhīto baddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bandhubhir datta eva ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhrātuḥ putro mitraputraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śiṣyaś caiva tathaurasaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.19 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aputrasya ca vijñeyā</seg> <seg type="pāda" n="b">dāyādā nātra saṃśayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">navaite putravatpālyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paralokapradā hy amī</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.20 ">
<l><seg type="pāda" n="a">aurasena samā jñeyā</seg> <seg type="pāda" n="b">vacasoddālakasya ca</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">idānīṃ bhāganirṇayam</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛṣiḥ śātātapo 'bravīt</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.21 ">
<l><seg type="pāda" n="a">jyeṣṭhena vā kaniṣṭhena</seg> <seg type="pāda" n="b">vibhāgasya vinirṇayaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">samabhāgapradātā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">aputrebhyo na saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.22 ">
<l><seg type="pāda" n="a">samabhāgo grahītavyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">putramatyā sadaiva hi</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">pitṛbhyo bhrātṛputrebhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">dāyādebhyo yathā kramāt</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.23 ">
<l><seg type="pāda" n="a">adhikasya ca bhāgau dvau</seg> <seg type="pāda" n="b">itarebhyaḥ<note resp="#JN">?</note> samāsataḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhau pratigrahe krānte</seg> <seg type="pāda" n="d">pūrvā tu balavattarā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.24 ">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvesv eva vivādeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">balavaty uttarā kriyā</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">samavidyottaraṃ caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyavaskandanaṃ tathā</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.25 ">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvaṃ nyāsavidhiś caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">uttaraḥ syāc caturvidhaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">sākṣiṣūbhayataḥ satsu</seg> <seg type="pāda" n="d">sākṣiṇaḥ pūrvavādinaḥ</seg> //</l>
</lg>
<lg xml:id="YamS-182v_5.26 ">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvapakṣe 'dharībhūte</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavanty uttaravādinaḥ</seg> /</l>
<l><seg type="pāda" n="c">asākṣivyavahāreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">divyaṃ deyaṃ yathā vidhi</seg> //</l>
</lg>
<p>iti śrīyāmye dharmaśāstre pañcamo 'dhyāyaḥ |</p>
</div>
<div>
<p>samāpteyaṃ bṛhadyamasmṛtiḥ ||</p>
</div>
</div>
</body>
</text>
</TEI>
Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVGEZ5GG5FDB4076YWH4HDY