Provisional period: the Scholar Council has not yet seated its first three members. Records labelled "verified" in the underlying registry are displayed as provisional until the council ratifies its first verdicts. Submissions still go through scholar review; only the public label downgrades.

Plate TXT · BZ1DKumārasaṃbhavaLatn

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVG4YJ0VF5P4JMYE024BZ1D

Scripture · kavya

Provisional

Kumārasaṃbhava

Kumārasaṃbhava

Kālidāsa

asty uttarasyāṃ diśi devatātmā himālayo nāma nagādhirājaḥ pūrvāparau toyanidhī vigāhya sthitaḥ pṛthivyā iva mānadaṇḍaḥ // yaṃ sarvaśailāḥ parikalpya vatsaṃ merau sthite dogdhari dohadakṣe bhāsvanti ratnāni mahauṣadhīś ca pṛthūpadiṣṭāṃ duduhur dharitrīm // anantaratnaprabhavasy…

Provenance ledger

3 entries

  1. Canonkavyatextual
  2. AttributionKālidāsatextual
  3. SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary

IIText

san
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_kAlidAsa-kumArasaMbhava">
  <teiHeader xml:lang="en">
  <fileDesc>
  <titleStmt>
	<title>Kumārasaṃbhava</title>
	<author>Kālidāsa</author>
	<respStmt>
	 <resp>data entry</resp>
	 <name>Utz Podzeit</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>contribution to GRETIL</resp>
	 <name>Utz Podzeit</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
	 <name>Reinhold Grünendahl</name>
	</respStmt>
	<respStmt>
	 <resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
	 <name>Maximilian Mehner</name>
	</respStmt>
  </titleStmt>

  <publicationStmt>
	<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
	<availability>
	 <p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed.
	 If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at <email>gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de</email>.
	 The file will be immediately removed pending resolution of the claim.</p>

	 <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
	</availability>
	<date when-iso="2020-07-31"/>
  </publicationStmt>

  <notesStmt>
	<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/5_poetry/2_kavya/kakumsau.htm">kakumsau.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
	<note type="legacyheader">
	 Kalidasa: Kumarasambhava
<lb/>
<lb/>Input by Utz Podzeit
<lb/>
<lb/>TEXT WITH PADA MARKERS
	</note>
  </notesStmt>

  <sourceDesc>
	<bibl></bibl>
  </sourceDesc>
  </fileDesc>

  <encodingDesc>
  <projectDesc>
	<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
  </projectDesc>

  <editorialDecl>
	<correction>
	 <p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
	</correction>

	<normalization>
	 <p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
	 Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>

	 <p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
	 Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
	 These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>

	 <p><table>
	 <head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
	 <row role="label">
	 <cell>Character</cell>
	 <cell>Character Name</cell>
	 <cell>Unicode Code Point</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>a</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
	 <cell>U+0061</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ā</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+0101</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>i</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
	 <cell>U+0069</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ī</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+012B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>u</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
	 <cell>U+0075</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ū</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
	 <cell>U+016B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṛ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E5B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṝ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E5D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḷ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E37</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḹ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
	 <cell>U+1E39</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>e</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
	 <cell>U+0065</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>o</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
	 <cell>U+006F</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṃ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E43</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḥ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E25</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>'</cell>
	 <cell>APOSTROPHE</cell>
	 <cell>U+0027</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>k</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
	 <cell>U+006B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>g</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
	 <cell>U+0067</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṅ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
	 <cell>U+1E45</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>c</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
	 <cell>U+0063</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>j</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
	 <cell>U+006A</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ñ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
	 <cell>U+00F1</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṭ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E6D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ḍ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E0D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṇ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E47</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>p</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
	 <cell>U+0070</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>b</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
	 <cell>U+0062</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>m</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
	 <cell>U+006D</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>y</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
	 <cell>U+0079</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>r</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
	 <cell>U+0072</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>l</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
	 <cell>U+006C</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>v</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
	 <cell>U+0076</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ś</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
	 <cell>U+x015B</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>ṣ</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
	 <cell>U+1E63</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>s</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
	 <cell>U+0073</cell>
	 </row>
	 <row>
	 <cell>h</cell>
	 <cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
	 <cell>U+0068</cell>
	 </row>
	 </table>
	</p>
  </normalization>

  <quotation marks="some">
	<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
  </quotation>

  <segmentation>
	<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
  </segmentation>

  <interpretation>
	<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
	<list>
	 <item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
	 <item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
	 <item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
	</list></p>
  </interpretation>
  </editorialDecl>

  <refsDecl>
  <p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
  <list>
	<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Kumārasaṃbhava = Ks,</item>
	<item>the number of the <label></label> in arabic numerals,</item>
	<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
  </list>
  </p>
  </refsDecl>
  </encodingDesc>

  <profileDesc>
  <langUsage>
  <language ident="en">English</language>
  <language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
  </langUsage>

  <textClass>
  <keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
	<term>Sanskrit -- Poetry -- Kāvya</term>
  </keywords>
  </textClass>
  </profileDesc>

  <revisionDesc>
  <listChange>
  <change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
  </listChange>
  </revisionDesc>

</teiHeader>

<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="Ks">
  <body>

<div type="sarga" n="1">
<lg xml:id="Ks_1.1">
<l><seg type="pāda" n="a">asty uttarasyāṃ diśi devatātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">himālayo nāma nagādhirājaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvāparau toyanidhī vigāhya</seg> <seg type="pāda" n="d">sthitaḥ pṛthivyā iva mānadaṇḍaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.2">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ sarvaśailāḥ parikalpya vatsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">merau sthite dogdhari dohadakṣe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsvanti ratnāni mahauṣadhīś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pṛthūpadiṣṭāṃ duduhur dharitrīm</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.3">
<l><seg type="pāda" n="a">anantaratnaprabhavasya yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">himaṃ na saubhāgyavilopi jātam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eko hi doṣo guṇasaṃnipāte</seg> <seg type="pāda" n="d">nimajjatīndoḥ kiraṇeṣv ivāṅkaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.4">
<l><seg type="pāda" n="a">yaś cāpsarovibhramamaṇḍanānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃpādayitrīṃ śikharair bibharti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balāhakacchedavibhaktarāgām</seg> <seg type="pāda" n="d">akālasaṃdhyām iva dhātumattām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.5">
<l><seg type="pāda" n="a">āmekhalaṃ saṃcaratāṃ ghanānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cchāyām adhaḥsānugatāṃ niṣevya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udvejitā vṛṣṭibhir āśrayante</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṅgāṇi yasyātapavanti siddhāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.6">
<l><seg type="pāda" n="a">padaṃ tuṣārasrutidhautaraktaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yasminn adṛṣṭvāpi hatadvipānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidanti mārgaṃ nakharandhramuktair</seg> <seg type="pāda" n="d">muktāphalaiḥ kesariṇāṃ kirātāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.7">
<l><seg type="pāda" n="a">nyastākṣarā dhāturasena yatra</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūrjatvacaḥ kuñjarabinduśoṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrajanti vidyādharasundarīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">anaṅgalekhakriyayopayogam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.8">
<l><seg type="pāda" n="a">yaḥ pūrayan kīcakarandhrabhāgān</seg> <seg type="pāda" n="b">darīmukhotthena samīraṇena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udgāsyatām icchati kiṃnarāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tānapradāyitvam ivopagantum</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.9">
<l><seg type="pāda" n="a">kapolakaṇḍūḥ karibhir vinetuṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vighaṭṭitānāṃ saraladrumāṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra srutakṣīratayā prasūtaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sānūni gandhaḥ surabhīkaroti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.10">
<l><seg type="pāda" n="a">vanecarāṇāṃ vanitāsakhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">darīgṛhotsaṅganiṣaktabhāsaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanti yatrauṣadhayo rajanyām</seg> <seg type="pāda" n="d">atailapūrāḥ suratapradīpāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.11">
<l><seg type="pāda" n="a">udvejayaty aṅgulipārṣṇibhāgān</seg> <seg type="pāda" n="b">mārge śilībhūtahime 'pi yatra</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na durvahaśroṇipayodharārtā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhindanti mandāṃ gatim aśvamukhyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.12">
<l><seg type="pāda" n="a">divākarād rakṣati yo guhāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">līnaṃ divā bhītam ivāndhakāram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣudre 'pi nūnaṃ śaraṇaṃ prapanne</seg> <seg type="pāda" n="d">mamatvam uccaiḥśirasāṃ satīva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.13">
<l><seg type="pāda" n="a">lāṅgūlavikṣepavisarpiśobhair</seg> <seg type="pāda" n="b">itas tataś candramarīcigauraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyārthayuktaṃ girirājaśabdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kurvanti vālavyajanaiś camaryaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.14">
<l><seg type="pāda" n="a">yatrāṃśukākṣepavilajjitānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yadṛcchayā kiṃpuruṣāṅganānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">darīgṛhadvāravilambibimbās</seg> <seg type="pāda" n="d">tiraskariṇyo jaladā bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.15">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāgīrathīnirjharasīkarāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">voḍhā muhuḥ kampitadevadāruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad vāyur anviṣṭamṛgaiḥ kirātair</seg> <seg type="pāda" n="d">āsevyate bhinnaśikhaṇḍibarhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.16">
<l><seg type="pāda" n="a">saptarṣihastāvacitāvaśeṣāṇy</seg> <seg type="pāda" n="b">adho vivasvān parivartamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmāni yasyāgrasaroruhāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">prabodhayaty ūrdhvamukhair mayūkhaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.17">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñāṅgayonitvam avekṣya yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">sāraṃ dharitrīdharaṇakṣamaṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāpatiḥ kalpitayajñabhāgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śailādhipatyaṃ svayam anvatiṣṭhat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.18">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mānasīṃ merusakhaḥ pitṝṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyāṃ kulasya sthitaye sthitijñaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">menāṃ munīnām api mānanīyām</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmānurūpāṃ vidhinopayeme</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.19">
<l><seg type="pāda" n="a">kālakrameṇātha tayoḥ pravṛtte</seg> <seg type="pāda" n="b">svarūpayogye surataprasaṅge</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manoramaṃ yauvanam udvahantyā</seg> <seg type="pāda" n="d">garbho 'bhavad bhūdhararājapatnyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.20">
<l><seg type="pāda" n="a">asūta sā nāgavadhūpabhogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mainākam ambhonidhibaddhasakhyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kruddhe 'pi pakṣacchidi vṛtraśatrāv</seg> <seg type="pāda" n="d">avedanājñaṃ kuliśakṣatānām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.21">
<l><seg type="pāda" n="a">athāvamānena pituḥ prayuktā</seg> <seg type="pāda" n="b">dakṣasya kanyā bhavapūrvapatnī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">satī satī yogavisṛṣṭadehā</seg> <seg type="pāda" n="d">tāṃ janmane śailavadhūṃ prapede</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.22">
<l><seg type="pāda" n="a">sā bhūdharāṇām adhipena tasyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samādhimatyām udapādi bhavyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samyakprayogād aparikṣatāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nītāv ivotsāhaguṇena saṃpat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.23">
<l><seg type="pāda" n="a">prasannadik pāṃsuviviktavātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkhasvanānantarapuṣpavṛṣṭi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīriṇāṃ sthāvarajaṅgamānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sukhāya tajjanmadinaṃ babhūva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.24">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā duhitrā sutarāṃ savitrī</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuratprabhāmaṇḍalayā cakāse</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidūrabhūmir navameghaśabdād</seg> <seg type="pāda" n="d">udbhinnayā ratnaśalākayeva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.25">
<l><seg type="pāda" n="a">dine dine sā parivardhamānā</seg> <seg type="pāda" n="b">labdhodayā cāndramasīva lekhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pupoṣa lāvaṇyamayān viśeṣāñ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyotsnāntarāṇīva kalāntarāṇi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ pārvatīty ābhijanena nāmnā</seg> <seg type="pāda" n="b">bandhupriyāṃ bandhujano juhāva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">u meti mātrā tapaso niṣiddhā</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād umākhyāṃ sumukhī jagāma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.27">
<l><seg type="pāda" n="a">mahībhṛtaḥ putravato 'pi dṛṣṭis</seg> <seg type="pāda" n="b">tasminn apatye na jagāma tṛptim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantapuṣpasya madhor hi cūte</seg> <seg type="pāda" n="d">dvirephamālā saviśeṣasaṅgā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.28">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhāmahatyā śikhayeva dīpas</seg> <seg type="pāda" n="b">trimārgayeva tridivasya mārgaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃskāravatyeva girā manīṣī</seg> <seg type="pāda" n="d">tayā sa pūtaś ca vibhūṣitaś ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.29">
<l><seg type="pāda" n="a">mandākinīsaikatavedikābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā kandukaiḥ kṛtrimaputrakaiś ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">reme muhur madhyagatā sakhīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">krīḍārasaṃ nirviśatīva bālye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.30">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ haṃsamālāḥ śaradīva gaṅgāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mahauṣadhiṃ naktam ivātmabhāsaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthiropadeśām upadeśakāle</seg> <seg type="pāda" n="d">prapedire prāktanajanmavidyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.31">
<l><seg type="pāda" n="a">asaṃbhṛtaṃ maṇḍanam aṅgayaṣṭer</seg> <seg type="pāda" n="b">anāsavākhyaṃ karaṇaṃ madasya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāmasya puṣpavyatiriktam astraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālyāt paraṃ sātha vayaḥ prapede</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.32">
<l><seg type="pāda" n="a">unmīlitaṃ tūlikayeva citraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sūryāṃśubhir bhinnam ivāravindam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">babhūva tasyāś caturasraśobhi</seg> <seg type="pāda" n="d">vapur vibhaktaṃ navayauvanena</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.33">
<l><seg type="pāda" n="a">abhyunnatāṅguṣṭhanakhaprabhābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣepaṇād rāgam ivodgirantau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ājahratus taccaraṇau pṛthivyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthalāravindaśriyam avyavasthām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.34">
<l><seg type="pāda" n="a">sā rājahaṃsair iva saṃnatāṅgī</seg> <seg type="pāda" n="b">gateṣu līlāñcitavikrameṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyanīyata pratyupadeśalubdhair</seg> <seg type="pāda" n="d">āditsubhir nūpurasiñjitāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛttānupūrve ca na cātidīrghe</seg> <seg type="pāda" n="b">jaṅghe śubhe sṛṣṭavatas tadīye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śeṣāṅganirmāṇavidhau vidhātur</seg> <seg type="pāda" n="d">lāvaṇya utpādya ivāsa yatnaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.36">
<l><seg type="pāda" n="a">nāgendrahastās tvaci karkaśatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ekāntaśaityāt kadalīviśeṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">labdhvāpi loke pariṇāhi rūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jātās tadūrvor upamānabāhyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.37">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvatā nanv anumeyaśobhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāñcīguṇasthānam aninditāyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āropitaṃ yad giriśena paścād</seg> <seg type="pāda" n="d">ananyanārīkamanīyam aṅkam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.38">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ praviṣṭā natanābhirandhraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rarāja tanvī navalomarājiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nīvīm atikramya sitetarasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tanmekhalāmadhyamaṇer ivārciḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.39">
<l><seg type="pāda" n="a">madhyena sā vedivilagnamadhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">valitrayaṃ cāru babhāra bālā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārohaṇārthaṃ navayauvanena</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmasya sopānam iva prayuktam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.40">
<l><seg type="pāda" n="a">anyonyam utpīḍayad utpalākṣyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">stanadvayaṃ pāṇḍu tathā pravṛddham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhye yathā śyāmamukhasya tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛṇālasūtrāntaram apy alabhyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.41">
<l><seg type="pāda" n="a">śirīṣapuṣpādhikasaukumāryau</seg> <seg type="pāda" n="b">bāhū tadīyāv iti me vitarkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parājitenāpi kṛtau harasya</seg> <seg type="pāda" n="d">yau kaṇṭhapāśau makaradhvajena</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.42">
<l><seg type="pāda" n="a">kaṇṭhasya tasyāḥ stanabandhurasya</seg> <seg type="pāda" n="b">muktākalāpasya ca nistalasya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anyonyaśobhājananād babhūva</seg> <seg type="pāda" n="d">sādhāraṇo bhūṣaṇabhūṣyabhāvaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.43">
<l><seg type="pāda" n="a">candraṃ gatā padmaguṇān na bhuṅkte</seg> <seg type="pāda" n="b">padmāśritā cāndramasīm abhikhyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">umāmukhaṃ tu pratipadya lolā</seg> <seg type="pāda" n="d">dvisaṃśrayāṃ prītim avāpa lakṣmīḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.44">
<l><seg type="pāda" n="a">puṣpaṃ pravālopahitaṃ yadi syān</seg> <seg type="pāda" n="b">muktāphalaṃ vā sphuṭavidrumastham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tato 'nukuryād viśadasya tasyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tāmrauṣṭhaparyastarucaḥ smitasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.45">
<l><seg type="pāda" n="a">svareṇa tasyām amṛtasruteva</seg> <seg type="pāda" n="b">prajalpitāyām abhijātavāci</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apy anyapuṣṭā pratikūlaśabdā</seg> <seg type="pāda" n="d">śrotur vitantrīr iva tāḍyamānā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.46">
<l><seg type="pāda" n="a">pravātanīlotpalanirviśeṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">adhīraviprekṣitam āyatākṣyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā gṛhītaṃ nu mṛgāṅganābhyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tato gṛhītaṃ nu mṛgāṅganābhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.47">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ śalākāñjananirmiteva</seg> <seg type="pāda" n="b">kāntir bhruvor ānatalekhayor yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ vīkṣya līlācaturām anaṅgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svacāpasaundaryamadaṃ mumoca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.48">
<l><seg type="pāda" n="a">lajjā tiraścāṃ yadi cetasi syād</seg> <seg type="pāda" n="b">asaṃśayaṃ parvatarājaputryāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ keśapāśaṃ prasamīkṣya kuryur</seg> <seg type="pāda" n="d">vālapriyatvaṃ śithilaṃ camaryaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.49">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvopamādravyasamuccayena</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāpradeśaṃ viniveśitena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā nirmitā viśvasṛjā prayatnād</seg> <seg type="pāda" n="d">ekasthasaundaryadidṛkṣayeva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ nāradaḥ kāmacaraḥ kadā cit</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyāṃ kila prekṣya pituḥ samīpe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samādideśaikavadhūṃ bhavitrīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">premṇā śarīrārdhaharāṃ harasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.51">
<l><seg type="pāda" n="a">guruḥ pragalbhe 'pi vayasy ato 'syās</seg> <seg type="pāda" n="b">tasthau nivṛttānyavarābhilāṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛte kṛśānor na hi mantrapūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">arhanti tejāṃsy aparāṇi havyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.52">
<l><seg type="pāda" n="a">ayācitāraṃ na hi devadevam</seg> <seg type="pāda" n="b">adriḥ sutāṃ grāhayituṃ śaśāka</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyarthanābhaṅgabhayena sādhur</seg> <seg type="pāda" n="d">mādhyasthyam iṣṭe 'py avalambate 'rthe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.53">
<l><seg type="pāda" n="a">yadaiva pūrve janane śarīraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā dakṣaroṣāt sudatī sasarja</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadāprabhṛty eva vimuktasaṅgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">patiḥ paśūnām aparigraho 'bhūt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.54">
<l><seg type="pāda" n="a">sa kṛttivāsās tapase yatātmā</seg> <seg type="pāda" n="b">gaṅgāpravāhokṣitadevadāru</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasthaṃ himādrer mṛganābhigandhi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ cit kvaṇatkiṃnaram adhyuvāsa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.55">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṇā nameruprasavāvataṃsā</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūrjatvacaḥ sparśavatīr dadhānāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaḥśilāvicchuritā niṣeduḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaileyanaddheṣu śilātaleṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tuṣārasaṃghātaśilāḥ khurāgraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samullikhan darpakalaḥ kakudmān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭaḥ kathaṃ cid gavayair vivignair</seg> <seg type="pāda" n="d">asoḍhasiṃhadhvanir unnanāda</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāgnim ādhāya samitsamiddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svam eva mūrtyantaram aṣṭamūrtiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svayaṃ vidhātā tapasaḥ phalānām</seg> <seg type="pāda" n="d">kenāpi kāmena tapaś cacāra</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.58">
<l><seg type="pāda" n="a">anarghyam arghyeṇa tam adrināthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svargaukasām arcitam arcayitvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ārādhanāyāsya sakhīsametāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">samādideśa prayatāṃ tanūjām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.59">
<l><seg type="pāda" n="a">pratyarthibhūtām api tāṃ samādheḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śuśrūṣamāṇāṃ giriśo 'numene</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikārahetau sati vikriyante</seg> <seg type="pāda" n="d">yeṣāṃ na cetāṃsi ta eva dhīrāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_1.60">
<l><seg type="pāda" n="a">avacitabalipuṣpā vedisaṃmārgadakṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">niyamavidhijalānāṃ barhiṣāṃ copanetrī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">giriśam upacacāra pratyahaṃ sā sukeśī</seg> <seg type="pāda" n="d">niyamitaparikhedā tacchiraścandrapādaiḥ</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="2">
<lg xml:id="Ks_2.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin viprakṛtāḥ kāle</seg> <seg type="pāda" n="b">tārakeṇa divaukasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">turāsāhaṃ purodhāya</seg> <seg type="pāda" n="d">dhāma svāyaṃbhuvaṃ yayuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.2,">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣām āvir abhūd brahmā</seg> <seg type="pāda" n="b">parimlānamukhaśriyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarasāṃ suptapadmānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prātar dīdhitimān iva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.3">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sarvasya dhātāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">te sarve sarvatomukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāgīśaṃ vāgbhir arthyābhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇipatyopatasthire</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.4">
<l><seg type="pāda" n="a">namas trimūrtaye tubhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prāk sṛṣṭeḥ kevalātmane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇatrayavibhāgāya</seg> <seg type="pāda" n="d">paścād bhedam upeyuṣe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yad amogham apām antar</seg> <seg type="pāda" n="b">uptaṃ bījam aja tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ataś carācaraṃ viśvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prabhavas tasya gīyase</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.6">
<l><seg type="pāda" n="a">tisṛbhis tvam avasthābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">mahimānam udīrayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pralayasthitisargāṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ekaḥ kāraṇatāṃ gataḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.7">
<l><seg type="pāda" n="a">strīpuṃsāv ātmabhāgau te</seg> <seg type="pāda" n="b">bhinnamūrteḥ sisṛkṣayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasūtibhājaḥ sargasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tāv eva pitarau smṛtau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.8">
<l><seg type="pāda" n="a">svakālaparimāṇena</seg> <seg type="pāda" n="b">vyastarātriṃdivasya te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yau tu svapnāvabodhau tau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūtānāṃ pralayodayau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.9">
<l><seg type="pāda" n="a">jagadyonir ayonis tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jagadanto nirantakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagadādir anādis tvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jagadīśo nirīśvaraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.10">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmānam ātmanā vetsi</seg> <seg type="pāda" n="b">sṛjasy ātmānam ātmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmanā kṛtinā ca tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmany eva pralīyase</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.11">
<l><seg type="pāda" n="a">dravaḥ saṃghātakaṭhinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūlaḥ sūkṣmo laghur guruḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyakto vyaktetaraś cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">prākāmyaṃ te vibhūtiṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.12">
<l><seg type="pāda" n="a">udghātaḥ praṇavo yāsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nyāyais tribhir udīraṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karma yajñaḥ phalaṃ svargas</seg> <seg type="pāda" n="d">tāsāṃ tvaṃ prabhavo girām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tvām āmananti prakṛtiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">puruṣārthapravartinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taddarśinam udāsīnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvām eva puruṣaṃ viduḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.14">
<l><seg type="pāda" n="a">tvaṃ pitṝṇām api pitā</seg> <seg type="pāda" n="b">devānām api devatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parato 'pi paraś cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">vidhātā vedhasām api</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.15">
<l><seg type="pāda" n="a">tvam eva havyaṃ hotā ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhojyaṃ bhoktā ca śāśvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vedyaṃ ca veditā cāsi</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyātā dhyeyaṃ ca yat param</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.16">
<l><seg type="pāda" n="a">iti tebhyaḥ stutīḥ śrutvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yathārthā hṛdayaṃgamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādābhimukho vedhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyuvāca divaukasaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.17">
<l><seg type="pāda" n="a">purāṇasya kaves tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">caturmukhasamīritā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pravṛttir āsīc chabdānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caritārthā catuṣṭayī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.18">
<l><seg type="pāda" n="a">svāgataṃ svān adhīkārān</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhāvair avalambya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yugapad yugabāhubhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāptebhyaḥ prājyavikramāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.19">
<l><seg type="pāda" n="a">kim idaṃ dyutim ātmīyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na bibhrati yathā purā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">himakliṣṭaprakāśāni</seg> <seg type="pāda" n="d">jyotīṃṣīva mukhāni vaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.20">
<l><seg type="pāda" n="a">praśamād arciṣām etad</seg> <seg type="pāda" n="b">anudgīrṇasurāyudham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛtrasya hantuḥ kuliśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kuṇṭhitāśrīva lakṣyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.21">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ cāyam aridurvāraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāṇau pāśaḥ pracetasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mantreṇa hatavīryasya</seg> <seg type="pāda" n="d">phaṇino dainyam āśritaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.22">
<l><seg type="pāda" n="a">kuberasya manaḥśalyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṃsatīva parābhavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaviddhagado bāhur</seg> <seg type="pāda" n="d">bhagnaśākha iva drumaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.23">
<l><seg type="pāda" n="a">yamo 'pi vilikhan bhūmiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">daṇḍenāstamitatviṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kurute 'sminn amoghe 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">nirvāṇālātalāghavam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.24">
<l><seg type="pāda" n="a">amī ca katham ādityāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratāpakṣatiśītalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">citranyastā iva gatāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prakāmālokanīyatām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.25">
<l><seg type="pāda" n="a">paryākulatvān marutāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vegabhaṅgo 'numīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ambhasām oghasaṃrodhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratīpagamanād iva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.26">
<l><seg type="pāda" n="a">āvarjitajaṭāmauli</seg><seg type="pāda" n="b">vilambiśaśikoṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rudrāṇām api mūrdhānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣatahuṃkāraśaṃsinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.27">
<l><seg type="pāda" n="a">labdhapratiṣṭhāḥ prathamaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yūyaṃ kiṃ balavattaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apavādair ivotsargāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtavyāvṛttayaḥ paraiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.28">
<l><seg type="pāda" n="a">tad brūta vatsāḥ kim itaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prārthayadhve samāgatāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mayi sṛṣṭir hi lokānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">rakṣā yuṣmāsv avasthitā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tato mandāniloddhūta</seg><seg type="pāda" n="b">kamalākaraśobhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guruṃ netrasahasreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">codayām āsa vāsavaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.30">
<l><seg type="pāda" n="a">sa dvinetro hareś cakṣuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasranayanādhikam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācaspatir uvācedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāñjalir jalajāsanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.31">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ yad āttha bhagavann</seg> <seg type="pāda" n="b">āmṛṣṭaṃ naḥ paraiḥ padam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyekaṃ viniyuktātmā</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ na jñāsyasi prabho</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.32">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavallabdhavarodīrṇas</seg> <seg type="pāda" n="b">tārakākhyo mahāsuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upaplavāya lokānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhūmaketur ivotthitaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.33">
<l><seg type="pāda" n="a">pure tāvantam evāsya</seg> <seg type="pāda" n="b">tanoti ravir ātapam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghikākamalonmeṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">yāvanmātreṇa sādhyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.34">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvābhiḥ sarvadā candras</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ kalābhir niṣevate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nādatte kevalāṃ lekhāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">haracūḍāmaṇīkṛtām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāvṛttagatir udyāne</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumasteyasādhvasāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na vāti vāyus tatpārśve</seg> <seg type="pāda" n="d">tālavṛntānilādhikam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.36">
<l><seg type="pāda" n="a">paryāyasevām utsṛjya</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣpasaṃbhāratatparāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">udyānapālasāmānyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ṛtavas tam upāsate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.37">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyopāyanayogyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">ratnāni saritāṃ patiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katham apy ambhasām antar</seg> <seg type="pāda" n="d">ā niṣpatteḥ pratīkṣate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.38">
<l><seg type="pāda" n="a">jvalanmaṇiśikhāś cainaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vāsukipramukhā niśi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthirapradīpatām etya</seg> <seg type="pāda" n="d">bhujaṃgāḥ paryupāsate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.39">
<l><seg type="pāda" n="a">tatkṛtānugrahāpekṣī</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ muhur dūtahāritaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anukūlayatīndro 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpadrumavibhūṣaṇaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.40">
<l><seg type="pāda" n="a">ittham ārādhyamāno 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">kliśnāti bhuvanatrayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāmyet pratyapakāreṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">nopakāreṇa durjanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.41">
<l><seg type="pāda" n="a">tenāmaravadhūhastaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadayālūnapallavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhijñāś chedapātānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kriyante nandanadrumāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.42">
<l><seg type="pāda" n="a">vījyate sa hi saṃsuptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śvāsasādhāraṇānilaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cāmaraiḥ surabandīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bāṣpaśīkaravarṣibhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.43">
<l><seg type="pāda" n="a">utpāṭya meruśṛṅgāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣuṇṇāni haritāṃ khuraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākrīḍaparvatās tena</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpitāḥ sveṣu veśmasu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.44">
<l><seg type="pāda" n="a">mandākinyāḥ payaḥśeṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">digvāraṇamadāvilam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hemāmbhoruhasasyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvāpyo dhāma sāṃpratam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.45">
<l><seg type="pāda" n="a">bhuvanālokanaprītiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svargibhir nānubhūyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khilībhūte vimānānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadāpātabhayāt pathi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.46">
<l><seg type="pāda" n="a">yajvabhiḥ saṃbhṛtaṃ havyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vitateṣv adhvareṣu saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātavedomukhān māyī</seg> <seg type="pāda" n="d">miṣatām ācchinatti naḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.47">
<l><seg type="pāda" n="a">uccair uccaiḥśravās tena</seg> <seg type="pāda" n="b">hayaratnam ahāri ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dehabaddham ivendrasya</seg> <seg type="pāda" n="d">cirakālārjitaṃ yaśaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tasminn upāyāḥ sarve naḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krūre pratihatakriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīryavaty auṣadhānīva</seg> <seg type="pāda" n="d">vikāre sāṃnipātike</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.49">
<l><seg type="pāda" n="a">jayāśā yatra cāsmākaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratighātotthitārciṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haricakreṇa tenāsya</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭhe niṣka ivārpitaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tadīyās toyadeṣv adya</seg> <seg type="pāda" n="b">puṣkarāvartakādiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhyasyanti taṭāghātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjitairāvatā gajāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tad icchāmo vibho sṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">senānyaṃ tasya śāntaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karmabandhacchidaṃ dharmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavasyeva mumukṣavaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.52">
<l><seg type="pāda" n="a">goptāraṃ surasainyānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yaṃ puraskṛtya gotrabhit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyāneṣyati śatrubhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bandīm iva jayaśriyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.53">
<l><seg type="pāda" n="a">vacasy avasite tasmin</seg> <seg type="pāda" n="b">sasarja giram ātmabhūḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">garjitānantarāṃ vṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saubhāgyena jigāya yā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.54">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃpatsyate vaḥ kāmo yaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kālaḥ kaścit pratīkṣyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tv asya siddhau yāsyāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sargavyāpāram ātmanā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.55">
<l><seg type="pāda" n="a">itaḥ sa daityaḥ prāptaśrīr</seg> <seg type="pāda" n="b">neta evārhati kṣayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣavṛkṣo 'pi saṃvardhya</seg> <seg type="pāda" n="d">svayaṃ chettum asāṃpratam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.56">
<l><seg type="pāda" n="a">vṛtaṃ tenedam eva prāṅ</seg> <seg type="pāda" n="b">mayā cāsmai pratiśrutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vareṇa śamitaṃ lokān</seg> <seg type="pāda" n="d">alaṃ dagdhuṃ hi tattapaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.57">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃyuge sāṃyugīnaṃ tam</seg> <seg type="pāda" n="b">udyataṃ prasaheta kaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṃśād ṛte niṣiktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">nīlalohitaretasaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.58">
<l><seg type="pāda" n="a">sa hi devaḥ paraṃ jyotis</seg> <seg type="pāda" n="b">tamaḥpāre vyavasthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paricchinnaprabhāvarddhir</seg> <seg type="pāda" n="d">na mayā na ca viṣṇunā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.59">
<l><seg type="pāda" n="a">umārūpeṇa te yūyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃyamastimitaṃ manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaṃbhor yatadhvam ākraṣṭum</seg> <seg type="pāda" n="d">ayaskāntena lohavat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.60">
<l><seg type="pāda" n="a">ubhe eva kṣame voḍhum</seg> <seg type="pāda" n="b">ubhayor vīryam āhitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā vā śaṃbhos tadīyā vā</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrtir jalamayī mama</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyātmā śitikaṇṭhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">saināpatyam upetya vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mokṣyate surabandīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veṇīr vīryavibhūtibhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.62">
<l><seg type="pāda" n="a">iti vyāhṛtya vibudhān</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvayonis tirodadhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manasy āhitakartavyās</seg> <seg type="pāda" n="d">te 'pi pratiyayur divam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.63">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra niścitya kandarpam</seg> <seg type="pāda" n="b">agamat pākaśāsanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manasā kāryasaṃsiddhi</seg><seg type="pāda" n="d">tvarādviguṇaraṃhasā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_2.64">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sa lalitayoṣidbhrūlatācāruśṛṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rativalayapadāṅke cāpam āsajya kaṇṭhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahacaramadhuhastanyastacūtāṅkurāstraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śatamakham upatasthe prāñjaliḥ puṣpadhanvā</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="3">
<lg xml:id="Ks_3.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin maghonas tridaśān vihāya</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasram akṣṇāṃ yugapat papāta</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayojanāpekṣitayā prabhūṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāyaś calaṃ gauravam āśriteṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.2">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vāsavenāsanasaṃnikṛṣṭam</seg> <seg type="pāda" n="b">ito niṣīdeti visṛṣṭabhūmiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartuḥ prasādaṃ pratinandya mūrdhnā</seg> <seg type="pāda" n="d">vaktuṃ mithaḥ prākramataivam enam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.3">
<l><seg type="pāda" n="a">ājñāpaya jñātaviśeṣa puṃsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lokeṣu yat te karaṇīyam asti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugrahaṃ saṃsmaraṇapravṛttam</seg> <seg type="pāda" n="d">icchāmi saṃvardhitam ājñayā te</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.4">
<l><seg type="pāda" n="a">kenābhyasūyā padakāṅkṣiṇā te</seg> <seg type="pāda" n="b">nitāntadīrghair janitā tapobhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yāvad bhavaty āhitasāyakasya</seg> <seg type="pāda" n="d">matkārmukasyāsya nideśavartī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.5">
<l><seg type="pāda" n="a">asaṃmataḥ kas tava muktimārgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">punarbhavakleśabhayāt prapannaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">baddhaś ciraṃ tiṣṭhatu sundarīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">ārecitabhrūcaturaiḥ kaṭākṣaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.6">
<l><seg type="pāda" n="a">adhyāpitasyośanasāpi nītiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuktarāgapraṇidhir dviṣas te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyārthadharmau vada pīḍayāmi</seg> <seg type="pāda" n="d">sindhos taṭāv ogha iva pravṛddhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.7">
<l><seg type="pāda" n="a">kām ekapatnīvrataduḥkhaśīlāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">lolaṃ manaś cārutayā praviṣṭām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nitambinīm icchasi muktalajjāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaṇṭḥe svayaṃgrāhaniṣaktabāhum</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.8">
<l><seg type="pāda" n="a">kayāsi kāmin suratāparādhāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pādānataḥ kopanayāvadhūtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyāḥ kariṣyāmi dṛḍhānutāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pravālaśayyāśaraṇaṃ śarīram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.9">
<l><seg type="pāda" n="a">prasīda viśrāmyatu vīra vajraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śarair madīyaiḥ katamaḥ surāriḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bibhetu moghīkṛtabāhuvīryaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">strībhyo 'pi kopasphuritādharābhyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.10">
<l><seg type="pāda" n="a">tava prasādāt kusumāyudho 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">sahāyam ekaṃ madhum eva labdhvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuryāṃ harasyāpi pinākapāṇer</seg> <seg type="pāda" n="d">dhairyacyutiṃ ke mama dhanvino 'nye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.11">
<l><seg type="pāda" n="a">athorudeśād avatārya pādam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākrāntisaṃbhāvitapādapīṭham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpithārthe vivṛtātmaśaktim</seg> <seg type="pāda" n="d">ākhaṇḍalaḥ kāmam idaṃ babhāṣe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.12">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvaṃ sakhe tvayy upapannam etad</seg> <seg type="pāda" n="b">ubhe mamāstre kuliśaṃ bhavāṃś ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vajraṃ tapovīryamahatsu kuṇṭḥaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvaṃ sarvatogāmi ca sādhakaṃ ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.13">
<l><seg type="pāda" n="a">avaimi te sāram ataḥ khalu tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kārye guruṇy ātmasamaṃ niyokṣye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyādiśyate bhūdharatām avekṣya</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇena dehodvahanāya śeṣaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.14">
<l><seg type="pāda" n="a">āśaṃsatā bāṇagatiṃ vṛṣāṅke</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaṃ tvayā naḥ pratipannakalpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nibodha yajñāṃśabhujām idānīm</seg> <seg type="pāda" n="d">uccairdviṣām īpsitam etad eva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.15">
<l><seg type="pāda" n="a">amī hi vīryaprabhavaṃ bhavasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jayāya senānyam uśanti devāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa ca tvadekeṣunipātasādhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">brahmāṅgabhūr brahmaṇi yojitātmā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.16">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai himādreḥ prayatāṃ tanūjāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yatātmane rocayituṃ yatasva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yoṣitsu tadvīryaniṣekabhūmiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saiva kṣamety ātmabhuvopadiṣṭam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.17">
<l><seg type="pāda" n="a">guror niyogāc ca nagendrakanyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāṇuṃ tapasyantam adhityakāyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anvāsta ity apsarasāṃ mukhebhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śrutaṃ mayā matpraṇidhiḥ sa vargaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.18">
<l><seg type="pāda" n="a">tad gaccha siddhyai kuru devakāryam</seg> <seg type="pāda" n="b">artho 'yam arthāntarabhāvya eva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apekṣate pratyayam uttamaṃ tvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bījāṅkuraḥ prāg udayād ivāmbhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.19">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin surāṇāṃ vijayābhyupāye</seg> <seg type="pāda" n="b">tavaiva nāmāstragatiḥ kṛtī tvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apy aprasiddhaṃ yaśase hi puṃsām</seg> <seg type="pāda" n="d">ananyasādhāraṇam eva karma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.20">
<l><seg type="pāda" n="a">surāḥ samabhyarthayitāra ete</seg> <seg type="pāda" n="b">kāryaṃ trayāṇām api viṣṭapānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cāpena te karma na cātihiṃsram</seg> <seg type="pāda" n="d">aho batāsi spṛhaṇīyavīryaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.21">
<l><seg type="pāda" n="a">madhuś ca te manmatha sāhacaryād</seg> <seg type="pāda" n="b">āsav anukto 'pi sahāya eva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samīraṇo nodayitā bhaveti</seg> <seg type="pāda" n="d">vyādiśyate kena hutāśanasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.22">
<l><seg type="pāda" n="a">tatheti śeṣām iva bhartur ājñām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādāya mūrdhnā madanaḥ pratasthe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">airāvatāsphālanakarkaśena</seg> <seg type="pāda" n="d">hastena pasparśa tadaṅgam indraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.23">
<l><seg type="pāda" n="a">sa mādhavenābhimatena sakhyā</seg> <seg type="pāda" n="b">ratyā ca sāśaṅkam anuprayātaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅgavyayaprārthitakāryasiddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthāṇvāśramaṃ haimavataṃ jagāma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.24">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin vane saṃyamināṃ munīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tapaḥsamādheḥ pratikūlavartī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkalpayoner abhimānabhūtam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmānam ādhāya madhur jajṛmbhe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.25">
<l><seg type="pāda" n="a">kuberaguptāṃ diśam uṣṇaraśmau</seg> <seg type="pāda" n="b">gantuṃ pravṛtte samayaṃ vilaṅghya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dig dakṣiṇā gandhavahaṃ mukhena</seg> <seg type="pāda" n="d">vyalīkaniḥśvāsam ivotsasarja</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.26">
<l><seg type="pāda" n="a">asūta sadyaḥ kusumāny aśokaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">skandhāt prabhṛty eva sapallavāni</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pādena nāpaikṣata sundarīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃparkam āsiñjitanūpureṇa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.27">
<l><seg type="pāda" n="a">sadyaḥ pravālodgamacārupatre</seg> <seg type="pāda" n="b">nīte samāptiṃ navacūtabāṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niveśayām āsa madhur dvirephān</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmākṣarāṇīva manobhavasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.28">
<l><seg type="pāda" n="a">varṇaprakarṣe sati karṇikāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dunoti nirgandhatayā sma cetaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyeṇa sāmagryavidhau guṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">parāṅmukhī viśvasṛjaḥ pravṛttiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.29">
<l><seg type="pāda" n="a">bālenduvakrāṇy avikāsabhāvād</seg> <seg type="pāda" n="b">babhuḥ palāśāny atilohitāni</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sadyo vasantena samāgatānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nakhakṣatānīva vanasthalīnām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.30">
<l><seg type="pāda" n="a">lagnadvirephāñjanabhakticitram</seg> <seg type="pāda" n="b">mukhe madhuśrīs tilakaṃ prakāśya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rāgeṇa bālāruṇakomalena</seg> <seg type="pāda" n="d">cūtapravāloṣṭham alaṃcakāra</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.31">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛgāḥ priyāladrumamañjarīṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rajaḥkaṇair vighnitadṛṣṭipātāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madoddhatāḥ pratyanilaṃ vicerur</seg> <seg type="pāda" n="d">vanasthalīr marmarapatramokṣāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.32">
<l><seg type="pāda" n="a">cūtāṅkurāsvādakaṣāyakaṇṭhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">puṃskokilo yan madhuraṃ cukūja</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manasvinīmānavighātadakṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eva jātaṃ vacanaṃ smarasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.33">
<l><seg type="pāda" n="a">himavyapāyād viśadādharāṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">āpāṇḍurībhūtamukhacchavīnām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svedodgamaḥ kiṃpuruṣāṅganānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakre padaṃ patraviśeṣakeṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tapasvinaḥ sthāṇuvanaukasas tām</seg> <seg type="pāda" n="b">ākālikīṃ vīkṣya madhupravṛttim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prayatnasaṃstambhitavikriyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ cid īśā manasāṃ babhūvuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.35">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ deśam āropitapuṣpacāpe</seg> <seg type="pāda" n="b">ratidvitīye madane prapanne</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāṣṭhāgatasneharasānuviddhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dvandvāni bhāvaṃ kriyayā vivavruḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.36">
<l><seg type="pāda" n="a">madhu dvirephaḥ kusumaikapātre</seg> <seg type="pāda" n="b">papau priyāṃ svām anuvartamānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṅgeṇa ca sparśanimīlitākṣīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛgīm akaṇḍūyata kṛṣṇasāraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.37">
<l><seg type="pāda" n="a">dadau rasāt paṅkajareṇugandhi</seg> <seg type="pāda" n="b">gajāya gaṇḍūṣajalaṃ kareṇuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ardhopabhuktena bisena jāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayām āsa rathāṅganāmā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.38">
<l><seg type="pāda" n="a">gītāntareṣu śramavārileśaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcitsamucchvāsitapatralekham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṣpāsavāghūrṇitanetraśobhi</seg> <seg type="pāda" n="d">priyāmukhaṃ kiṃpuruṣaś cucumbe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.39">
<l><seg type="pāda" n="a">paryāptapuṣpastabakastanābhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuratpravālauṣṭhamanoharābhyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latāvadhūbhyas taravo 'py avāpur</seg> <seg type="pāda" n="d">vinamraśākhābhujabandhanāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.40">
<l><seg type="pāda" n="a">śrutāpsarogītir api kṣaṇe 'smin</seg> <seg type="pāda" n="b">haraḥ prasaṃkhyānaparo babhūva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmeśvarāṇāṃ na hi jātu vighnāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samādhibhedaprabhavo bhavanti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.41">
<l><seg type="pāda" n="a">latāgṛhadvāragato 'tha nandī</seg> <seg type="pāda" n="b">vāmaprakoṣṭhārpitahemavetraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhārpitaikāṅgulisaṃjñayaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">mā cāpalāyeti gaṇān vyanaiṣīt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.42">
<l><seg type="pāda" n="a">niṣkampavṛkṣaṃ nibhṛtadvirephaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mūkāṇḍajaṃ śāntamṛgapracāram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tacchāsanāt kānanam eva sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">citrārpitārambham ivāvatasthe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.43">
<l><seg type="pāda" n="a">dṛṣṭiprapātaṃ parihṛtya tasya</seg> <seg type="pāda" n="b">kāmaḥ puraḥśukram iva prayāṇe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prānteṣu saṃsaktanameruśākhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhyānāspadaṃ bhūtapater viveśa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.44">
<l><seg type="pāda" n="a">sa devadārudrumavedikāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śārdūlacarmavyavadhānavatyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīnam āsannaśarīrapātas</seg> <seg type="pāda" n="d">tryambakaṃ saṃyaminaṃ dadarśa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.45">
<l><seg type="pāda" n="a">paryaṅkabandhasthirapūrvakāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛjvāyataṃ saṃnamitobhayāṃsam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uttānapāṇidvayasaṃniveśāt</seg> <seg type="pāda" n="d">praphullarājīvam ivāṅkamadhye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.46">
<l><seg type="pāda" n="a">bhujaṃgamonnaddhajaṭākalāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇāvasaktadviguṇākṣasūtram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaṇṭhaprabhāsaṅgaviśeṣanīlāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛṣṇatvacaṃ granthimatīṃ dadhānam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.47">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃcitprakāśastimitogratārair</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrūvikriyāyāṃ virataprasaṅgaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">netrair avispanditapakṣmamālair</seg> <seg type="pāda" n="d">lakṣyīkṛtaghrāṇam adhomayūkhaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.48">
<l><seg type="pāda" n="a">avṛṣṭisaṃrambham ivāmbuvāham</seg> <seg type="pāda" n="b">apām ivādhāram anuttaraṅgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaścarāṇāṃ marutāṃ nirodhān</seg> <seg type="pāda" n="d">nivātaniṣkampam iva pradīpam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.49">
<l><seg type="pāda" n="a">kapālanetrāntaralabdhamārgair</seg> <seg type="pāda" n="b">jyotiḥprarohair uditaiḥ śirastaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mṛṇālasūtrādhikasaukumāryāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bālasya lakṣmīṃ glapayantam indoḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.50">
<l><seg type="pāda" n="a">mano navadvāraniṣiddhavṛtti</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdi vyavasthāpya samādhivaśyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yam akṣaraṃ kṣetravido vidus tam</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmānam ātmany avalokayantam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.51">
<l><seg type="pāda" n="a">smaras tathābhūtam ayugmanetraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paśyann adūrān manasāpy adhṛṣyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nālakṣayat sādhvasasannahastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">srastaṃ śaraṃ cāpam api svahastāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.52">
<l><seg type="pāda" n="a">nirvāṇabhūyiṣṭham athāsya vīryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhukṣayantīva vapurguṇena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anuprayātā vanadevatābhyām</seg> <seg type="pāda" n="d">adṛśyata sthāvararājakanyā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.53">
<l><seg type="pāda" n="a">aśokanirbhartsitapadmarāgam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākṛṣṭahemadyutikarṇikāram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktākalāpīkṛtasinduvāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vasantapuṣpābharaṇaṃ vahantī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.54">
<l><seg type="pāda" n="a">āvarjitā kiṃ cid iva stanābhyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vāso vasānā taruṇārkarāgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryāptapuṣpastabakāvanamrā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃcāriṇī pallavinī lateva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.55">
<l><seg type="pāda" n="a">srastāṃ nitambād avalambamānā</seg> <seg type="pāda" n="b">punaḥ-punaḥ kesaradāmakāñcīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nyāsīkṛtāṃ sthānavidā smareṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">maurvīṃ dvitīyām iva kārmukasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.56">
<l><seg type="pāda" n="a">sugandhiniḥśvāsavivṛddhatṛṣṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bimbādharāsannacaraṃ dvirepham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratikṣaṇaṃ saṃbhramaloladṛṣṭir</seg> <seg type="pāda" n="d">līlāravindena nivārayantī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ vīkṣya sarvāvayavānavadyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rater api hrīpadam ādadhānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jitendriye śūlini puṣpacāpaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">svakāryasiddhiṃ punar āśaśaṃse</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.58">
<l><seg type="pāda" n="a">bhaviṣyataḥ patyur umā ca śaṃbhoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samāsasāda pratihārabhūmim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yogāt sa cāntaḥ paramātmasaṃjñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭvā paraṃ jyotir upārarāma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.59">
<l><seg type="pāda" n="a">tato bhujaṃgādhipateḥ phaṇāgrair</seg> <seg type="pāda" n="b">adhaḥ kathaṃ cid dhṛtabhūmibhāgaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śanaiḥ kṛtaprāṇavimuktir īśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">paryaṅkabandhaṃ nibiḍaṃ bibheda</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.60">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai śaśaṃsa praṇipatya nandī</seg> <seg type="pāda" n="b">śuśrūṣayā śailasutām upetām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praveśayām āsa ca bhartur enāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhrūkṣepamātrānumatapraveśām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.61">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ sakhībhyāṃ praṇipātapūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svahastalūnaḥ śiśirātyayasya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyakīryata tryambakapādamūle</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣpoccayaḥ pallavabhaṅgabhinnaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.62">
<l><seg type="pāda" n="a">umāpi nīlālakamadhyaśobhi</seg> <seg type="pāda" n="b">visraṃsayantī navakarṇikāram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakāra karṇacyutapallavena</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrdhnā praṇāmaṃ vṛṣabhadhvajāya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.63">
<l><seg type="pāda" n="a">ananyabhājaṃ patim āpnuhīti</seg> <seg type="pāda" n="b">sā tathyam evābhihitā bhavena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na hīśvaravyāhṛtayaḥ kadā cit</seg> <seg type="pāda" n="d">puṣyanti loke viparītam artham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.64">
<l><seg type="pāda" n="a">kāmas tu bāṇāvasaraṃ pratīkṣya</seg> <seg type="pāda" n="b">pataṅgavad vahnimukhaṃ vivikṣuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">umāsamakṣaṃ harabaddhalakṣyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarāsanajyāṃ muhur āmamarśa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.65">
<l><seg type="pāda" n="a">athopaninye giriśāya gaurī</seg> <seg type="pāda" n="b">tapasvine tāmrarucā kareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viśoṣitāṃ bhānumato mayūkhair</seg> <seg type="pāda" n="d">mandākinīpuṣkarabījamālām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.66">
<l><seg type="pāda" n="a">pratigrahītuṃ praṇayipriyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">trilocanas tām upacakrame ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃmohanaṃ nāma ca puṣpadhanvā</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanuṣy amoghaṃ samadhatta bāṇam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.67">
<l><seg type="pāda" n="a">haras tu kiṃcitpariluptadhairyaś</seg> <seg type="pāda" n="b">candrodayārambha ivāmburāśiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">umāmukhe bimbaphalādharoṣṭhe</seg> <seg type="pāda" n="d">vyāpārayām āsa vilocanāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.68">
<l><seg type="pāda" n="a">vivṛṇvatī śailasutāpi bhāvam</seg> <seg type="pāda" n="b">aṅgaiḥ sphuradbālakadambakalpaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sācīkṛtā cārutareṇa tasthau</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhena paryastavilocanena</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.69">
<l><seg type="pāda" n="a">athendriyakṣobham ayugmanetraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">punar vaśitvād balavan nigṛhya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hetuṃ svacetovikṛter didṛkṣur</seg> <seg type="pāda" n="d">diśām upānteṣu sasarja dṛṣṭim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.70">
<l><seg type="pāda" n="a">sa dakṣiṇāpāṅganiviṣṭamuṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">natāṃsam ākuñcitasavyapādam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadarśa cakrīkṛtacārucāpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prahartum abhyudyatam ātmayonim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tapaḥparāmarśavivṛddhamanyor</seg> <seg type="pāda" n="b">bhrūbhaṅgaduṣprekṣyamukhasya tasya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sphurann udarciḥ sahasā tṛtīyād</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣṇaḥ kṛśānuḥ kila niṣpapāta</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.72">
<l><seg type="pāda" n="a">krodhaṃ prabho saṃhara saṃhareti</seg> <seg type="pāda" n="b">yāvad giraḥ khe marutāṃ caranti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāvat sa vahnir bhavanetrajanmā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhasmāvaśeṣaṃ madanaṃ cakāra</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.73">
<l><seg type="pāda" n="a">tīvrābhiṣaṅgaprabhaveṇa vṛttim</seg> <seg type="pāda" n="b">mohena saṃstambhayatendriyāṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajñātabhartṛvyasanā muhūrtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtopakāreva ratir babhūva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tam āśu vighnaṃ tapasas tapasvī</seg> <seg type="pāda" n="b">vanaspatiṃ vajra ivāvabhajya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strīsaṃnikarṣaṃ parihartum icchann</seg> <seg type="pāda" n="d">antardadhe bhūtapatiḥ sabhūtaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.75">
<l><seg type="pāda" n="a">śailātmajāpi pitur ucchiraso 'bhilāṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vyarthaṃ samarthya lalitaṃ vapur ātmanaś ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakhyoḥ samakṣam iti cādhikajātalajjā</seg> <seg type="pāda" n="d">śūnyā jagāma bhavanābhimukhī kathaṃ cit</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_3.76">
<l><seg type="pāda" n="a">sapadi mukulitākṣīṃ rudrasaṃrambhabhītyā</seg> <seg type="pāda" n="b">duhitaram anukampyām adrir ādāya dorbhyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suragaja iva bibhrat padminīṃ dantalagnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratipathagatir āsīd vegadīrghīkṛtāṅgaḥ</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="4">
<lg xml:id="Ks_4.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mohaparāyaṇā satī</seg> <seg type="pāda" n="b">vivaśā kāmavadhūr vibodhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidhinā pratipādayiṣyatā</seg> <seg type="pāda" n="d">navavaidhavyam asahyavedanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.2">
<l><seg type="pāda" n="a">avadhānapare cakāra sā</seg> <seg type="pāda" n="b">pralayāntonmiṣite vilocane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na viveda tayor atṛptayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyam atyantaviluptadarśanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.3">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi jīvitanātha jīvasīty</seg> <seg type="pāda" n="b">abhidhāyotthitayā tayā puraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dadṛśe puruṣākṛti kṣitau</seg> <seg type="pāda" n="d">harakopānalabhasma kevalam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.4">
<l><seg type="pāda" n="a">atha sā punar eva vihvalā</seg> <seg type="pāda" n="b">vasudhāliṅganadhūsarastanī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilalāpa vikīrṇamūrdhajā</seg> <seg type="pāda" n="d">samaduḥkhām iva kurvatī sthalīm</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.5">
<l><seg type="pāda" n="a">upamānam abhūd vilāsināṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">karaṇaṃ yat tava kāntimattayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad idaṃ gatam īdṛśīṃ daśāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na vidīrye kaṭhināḥ khalu striyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.6">
<l><seg type="pāda" n="a">kva nu māṃ tvadadhīnajīvitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vinikīrya kṣaṇabhinnasauhṛdaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nalinīṃ kṣatasetubandhano</seg> <seg type="pāda" n="d">jalasaṃghāta ivāsi vidrutaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.7">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtavān asi vipriyaṃ na me</seg> <seg type="pāda" n="b">pratikūlaṃ na ca te mayā kṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kim akāraṇam eva darśanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vilapantyai rataye na dīyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.8">
<l><seg type="pāda" n="a">smarasi smara mekhalāguṇair</seg> <seg type="pāda" n="b">uta gotraskhaliteṣu bandhanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cyutakeśaradūṣitekṣaṇāny</seg> <seg type="pāda" n="d">avataṃsotpalatāḍanāni vā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.9">
<l><seg type="pāda" n="a">hṛdaye vasasīti matpriyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad avocas tad avaimi kaitavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upacārapadaṃ na ced idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam anaṅgaḥ katham akṣatā ratiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.10">
<l><seg type="pāda" n="a">paralokanavapravāsinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pratipatsye padavīm ahaṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidhinā jana eṣa vañcitas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvadadhīnaṃ khalu dehināṃ sukham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.11">
<l><seg type="pāda" n="a">rajanītimirāvaguṇṭhite</seg> <seg type="pāda" n="b">puramārge ghanaśabdaviklavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vasatiṃ priya kāmināṃ priyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tvad ṛte prāpayituṃ ka īśvaraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nayanāny aruṇāni ghūrṇayan</seg> <seg type="pāda" n="b">vacanāni skhalayan pade-pade</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asati tvayi vāruṇīmadaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramadānām adhunā viḍambanā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.13">
<l><seg type="pāda" n="a">avagamya kathīkṛtaṃ vapuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">priyabandhos tava niṣphalodayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahule 'pi gate niśākaras</seg> <seg type="pāda" n="d">tanutāṃ duḥkham anaṅga mokṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.14">
<l><seg type="pāda" n="a">haritāruṇacārubandhanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalapuṃskokilaśabdasūcitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vada saṃprati kasya bāṇatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">navacūtaprasavo gamiṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.15">
<l><seg type="pāda" n="a">alipaṅktir anekaśas tvayā</seg> <seg type="pāda" n="b">guṇakṛtye dhanuṣo niyojitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">virutaiḥ karuṇasvanair iyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guruśokām anuroditīva mām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.16">
<l><seg type="pāda" n="a">pratipadya manoharaṃ vapuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">punar apy ādiśa tāvad utthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratidūtipadeṣu kokilāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhurālāpanisargapaṇḍitām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.17">
<l><seg type="pāda" n="a">śirasā praṇipatya yācitāny</seg> <seg type="pāda" n="b">upagūḍhāni savepathūni ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suratāni ca tāni te rahaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">smara saṃsmṛtya na śāntir asti me</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.18">
<l><seg type="pāda" n="a">racitaṃ ratipaṇḍita tvayā</seg> <seg type="pāda" n="b">svayam aṅgeṣu mamedam ārtavam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhriyate kusumaprasādhanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tava tac cāru vapur na dṛśyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.19">
<l><seg type="pāda" n="a">vibudhair asi yasya dāruṇair</seg> <seg type="pāda" n="b">asamāpte parikarmaṇi smṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam imaṃ kuru dakṣiṇetaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">caraṇaṃ nirmitarāgam ehi me</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.20">
<l><seg type="pāda" n="a">aham etya pataṅgavartmanā</seg> <seg type="pāda" n="b">punar aṅkāśrayiṇī bhavāmi te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caturaiḥ surakāminījanaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priya yāvan na vilobhyase divi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.21">
<l><seg type="pāda" n="a">madanena vinākṛtā ratiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇamātraṃ kila jīviteti me</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vacanīyam idaṃ vyavasthitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ramaṇa tvām anuyāmi yady api</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.22">
<l><seg type="pāda" n="a">kriyatāṃ katham antyamaṇḍanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paralokāntaritasya te mayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samam eva gato 'sy atarkitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gatim aṅgena ca jīvitena ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.23">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛjutāṃ nayataḥ smarāmi te</seg> <seg type="pāda" n="b">śaram utsaṅganiṣaṇṇadhanvanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">madhunā saha sasmitaṃ kathāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nayanopāntavilokitaṃ ca yat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.24">
<l><seg type="pāda" n="a">kva nu te hṛdayaṃgamaḥ sakhā</seg> <seg type="pāda" n="b">kusumāyojitakārmuko madhuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na khalūgraruṣā pinākinā</seg> <seg type="pāda" n="d">gamitaḥ so 'pi suhṛdgatāṃ gatim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.25">
<l><seg type="pāda" n="a">atha taiḥ paridevitākṣarair</seg> <seg type="pāda" n="b">hṛdaye digdhaśarair ivārditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratim abhyupapattum āturāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">madhur ātmānam adarśayat puraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.26">
<l><seg type="pāda" n="a">tam avekṣya ruroda sā bhṛśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">stanasaṃbādham uro jaghāna ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svajanasya hi duḥkham agrato</seg> <seg type="pāda" n="d">vivṛtadvāram ivopajāyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.27">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cainam uvāca duḥkhitā</seg> <seg type="pāda" n="b">suhṛdaḥ paśya vasanta kiṃ sthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad idaṃ kaṇaśaḥ prakīryate</seg> <seg type="pāda" n="d">pavanair bhasma kapotakarburam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ayi saṃprati dehi darśanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">smara paryutsuka eṣa mādhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dayitāsv anavasthitaṃ nṛṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na khalu prema calaṃ suhṛjjane</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.29">
<l><seg type="pāda" n="a">amunā nanu pārśvavartinā</seg> <seg type="pāda" n="b">jagad ājñāṃ sasurāsuraṃ tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bisatantuguṇasya kāritaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhanuṣaḥ pelavapuṣpapatriṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.30">
<l><seg type="pāda" n="a">gata eva na te nivartate</seg> <seg type="pāda" n="b">sa sakhā dīpa ivānilāhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aham asya daśeva paśya mām</seg> <seg type="pāda" n="d">aviṣahyavyasanapradhūṣitām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.31">
<l><seg type="pāda" n="a">vidhinā kṛtam ardhavaiśasaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nanu mām kāmavadhe vimuñcatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anaghāpi hi saṃśrayadrume</seg> <seg type="pāda" n="d">gajabhagne patanāya vallarī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.32">
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ kriyatām anantaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatā bandhujanaprayojanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidhurāṃ jvalanātisarjanān</seg> <seg type="pāda" n="d">nanu māṃ prāpaya patyur antikam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.33">
<l><seg type="pāda" n="a">śaśinā saha yāti kaumudī</seg> <seg type="pāda" n="b">saha meghena taḍit pralīyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pramadāḥ pativartmagā iti</seg> <seg type="pāda" n="d">pratipannaṃ hi vicetanair api</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.34">
<l><seg type="pāda" n="a">amunaiva kaṣāyitastanī</seg> <seg type="pāda" n="b">subhagena priyagātrabhasmanā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">navapallavasaṃstare yathā</seg> <seg type="pāda" n="d">racayiṣyāmi tanuṃ vibhāvasau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.35">
<l><seg type="pāda" n="a">kusumāstaraṇe sahāyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahuśaḥ saumya gatas tvam āvayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuru saṃprati tāvad āśu me</seg> <seg type="pāda" n="d">praṇipātāñjaliyācitaś citām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tad anu jvalanaṃ madarpitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvarayer dakṣiṇavātavījanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viditaṃ khalu te yathā smaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣaṇam apy utsahate na māṃ vinā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.37">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cāpi vidhāya dīyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">salilasyāñjalir eka eva nau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avibhajya paratra taṃ mayā</seg> <seg type="pāda" n="d">sahitaḥ pāsyati te sa bāndhavaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.38">
<l><seg type="pāda" n="a">paralokavidhau ca mādhava</seg> <seg type="pāda" n="b">smaram uddiśya vilolapallavāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nivapeḥ sahakāramañjarīḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">priyacūtaprasavo hi te sakhā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.39">
<l><seg type="pāda" n="a">iti devavimuktaye sthitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ratim ākāśabhavā sarasvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śapharīṃ hradaśoṣaviklavāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamā vṛṣṭir ivānvakampata</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.40">
<l><seg type="pāda" n="a">kusumāyudhapatni durlabhas</seg> <seg type="pāda" n="b">tava bhartā na cirād bhaviṣyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śṛṇu yena sa karmaṇā gataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śalabhatvaṃ haralocanārciṣi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.41">
<l><seg type="pāda" n="a">abhilāṣam udīritendriyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svasutāyām akarot prajāpatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha tena nigṛhya vikriyām</seg> <seg type="pāda" n="d">abhiśaptaḥ phalam etad anvabhūt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.42">
<l><seg type="pāda" n="a">pariṇeṣyati pārvatīṃ yadā</seg> <seg type="pāda" n="b">tapasā tatpravaṇīkṛto haraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upalabdhasukhas tadā smaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vapuṣā svena niyojayiṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.43">
<l><seg type="pāda" n="a">iti cāha sa dharmayācitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">smaraśāpāvadhidāṃ sarasvatīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśaner amṛtasya cobhayor</seg> <seg type="pāda" n="d">vaśinaś cāmbudharāś ca yonayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.44">
<l><seg type="pāda" n="a">tad idaṃ parirakṣa śobhane</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavitavyapriyasaṃgamaṃ vapuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ravipītajalā tapātyaye</seg> <seg type="pāda" n="d">punar oghena hi yujyate nadī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.45">
<l><seg type="pāda" n="a">itthaṃ rateḥ kim api bhūtam adṛśyarūpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mandīcakāra maraṇavyavasāyabuddhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatpratyayāc ca kusumāyudhabandhur enām</seg> <seg type="pāda" n="d">āśvāsayat sucaritārthapadair vacobhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_4.46">
<l><seg type="pāda" n="a">atha madanavadhūr upaplavāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vyasanakṛśā paripālayāṃ babhūva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaśina iva divātanasya lekhā</seg> <seg type="pāda" n="d">kiraṇaparikṣayadhūsarā pradoṣam</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="5">
<lg xml:id="Ks_5.1">
<l><seg type="pāda" n="a">tathā samakṣaṃ dahatā manobhavaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pinākinā bhagnamanorathā satī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nininda rūpaṃ hṛdayena pārvatī</seg> <seg type="pāda" n="d">priyeṣu saubhāgyaphalā hi cārutā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.2">
<l><seg type="pāda" n="a">iyeṣa sā kartum avandhyarūpatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samādhim āsthāya tapobhir ātmanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avāpyate vā katham anyathā dvayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathāvidhaṃ prema patiś ca tādṛśaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.3">
<l><seg type="pāda" n="a">niśamya caināṃ tapase kṛtodyamāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sutāṃ girīśapratisaktamānasām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uvāca menā parirabhya vakṣasā</seg> <seg type="pāda" n="d">nivārayantī mahato munivratāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.4">
<l><seg type="pāda" n="a">manīṣitāḥ santi gṛhe 'pi devatās</seg> <seg type="pāda" n="b">tapaḥ kva vatse kva ca tāvakaṃ vapuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padaṃ saheta bhramarasya pelavaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śirīśapuṣpaṃ na punaḥ patatriṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.5">
<l><seg type="pāda" n="a">iti dhruvecchām anuśāsatī sutāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaśāka menā na niyantum udyamāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka īpsitārthasthiraniścayaṃ manaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">payaś ca nimnābhimukhaṃ pratīpayet</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.6">
<l><seg type="pāda" n="a">kadā cid āsannasakhīmukhena sā</seg> <seg type="pāda" n="b">manorathajñaṃ pitaraṃ manasvinī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayācatāraṇyanivāsam ātmanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalodayāntāya tapaḥsamādhaye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.7">
<l><seg type="pāda" n="a">athānurūpābhiniveśatoṣiṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtābhyanujñā guruṇā garīyasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prajāsu paścāt prathitaṃ tadākhyayā</seg> <seg type="pāda" n="d">jagāma gaurī śikharaṃ śikhaṇḍimat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.8">
<l><seg type="pāda" n="a">vimucya sā hāram ahāryaniścayā</seg> <seg type="pāda" n="b">vilolayaṣṭipraviluptacandanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">babandha bālāruṇababhru valkalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">payodharotsedhaviśīrṇasaṃhati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.9">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā prasiddhair madhuraṃ śiroruhair</seg> <seg type="pāda" n="b">jaṭābhir apy evam abhūt tadānanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na śaṭpadaśreṇibhir eva paṅkajaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saśaivalāsaṅgam api prakāśate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.10">
<l><seg type="pāda" n="a">pratikṣaṇaṃ sā kṛtaromavikriyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vratāya mauñjīṃ triguṇāṃ babhāra yām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akāri tatpūrvanibaddhayā tayā</seg> <seg type="pāda" n="d">sarāgam asyā rasanāguṇāspadam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.11">
<l><seg type="pāda" n="a">visṛṣṭarāgād adharān nivartitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">stanāṅgarāgāruṇitāc ca kandukāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuśāṅkurādānaparikṣatāṅguliḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛto 'kṣasūtrapraṇayī tayā karaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.12">
<l><seg type="pāda" n="a">mahārhaśayyāparivartanacyutaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svakeśapuṣpair api yā sma dūyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśeta sā bāhulatopadhāyinī</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣeduṣī sthaṇḍila eva kevale</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.13">
<l><seg type="pāda" n="a">punar grahītuṃ niyamasthayā tayā</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaye 'pi nikṣepa ivārpitam dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">latāsu tanvīṣu vilāsaceṣṭitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viloladṛṣṭaṃ hariṇāṅganāsu ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.14">
<l><seg type="pāda" n="a">atandritā sā svayam eva vṛkṣakān</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭastanaprasravaṇair vyavardhayat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guho 'pi yeṣāṃ prathamāptajanmanāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na putravātsalyam apākariṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.15">
<l><seg type="pāda" n="a">araṇyabījāñjalidānalālitās</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā ca tasyāṃ hariṇā viśaśvasuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tadīyair nayanaiḥ kutūhalāt</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥ sakhīnām amimīta locane</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.16">
<l><seg type="pāda" n="a">kṛtābhiśekāṃ hutajātavedasaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaguttarāsaṅgavatīm adhītinīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">digdṛkṣavas tām ṛṣayo 'bhyupāgaman</seg> <seg type="pāda" n="d">na dharmavṛddheṣu vayaḥ samīkṣyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.17">
<l><seg type="pāda" n="a">virodhisattvojjhitapūrvamatsaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">drumair abhīṣṭaprasavārcitātithi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">navoṭajābhyantarasaṃbhṛtānalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tapovanaṃ tac ca babhūva pāvanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā phalaṃ pūrvatapaḥsamādhinā</seg> <seg type="pāda" n="b">na tāvatā labhyam amaṃsta kāṅkṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadānapekṣya svaśarīramārdavaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tapo mahat sā carituṃ pracakrame</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.19">
<l><seg type="pāda" n="a">klamaṃ yayau kandukalīlayāpi yā</seg> <seg type="pāda" n="b">tayā munīnāṃ caritaṃ vyagāhyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhruvaṃ vapuḥ kāñcanapadmanirmitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mṛdu prakṛtyā ca sasāram eva ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.20">
<l><seg type="pāda" n="a">śucau caturṇāṃ jvalatāṃ havirbhujāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śucismitā madhyagatā sumadhyamā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijitya netrapratighātinīṃ prabhām</seg> <seg type="pāda" n="d">ananyadṛṣṭiḥ savitāram aikṣata</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.21">
<l><seg type="pāda" n="a">tathābhitaptaṃ savitur gabhastibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">mukhaṃ tadīyaṃ kamalaśriyaṃ dadhau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apāṅgayoḥ kevalam asya dīrghayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śanaiḥ-śanaiḥ śyāmikayā kṛtaṃ padam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.22">
<l><seg type="pāda" n="a">ayācitopasthitam ambu kevalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rasātmakasyoḍupateś ca raśmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">babhūva tasyāḥ kila pāraṇāvidhir</seg> <seg type="pāda" n="d">na vṛkṣavṛttivyatiriktasādhanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.23">
<l><seg type="pāda" n="a">nikāmataptā vividhena vahninā</seg> <seg type="pāda" n="b">nabhaścareṇendhanasaṃbhṛtena ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapātyaye vāribhir ukṣitā navair</seg> <seg type="pāda" n="d">bhuvā sahoṣmāṇam amuñcad ūrdhvagam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.24">
<l><seg type="pāda" n="a">sthitāḥ kṣaṇaṃ pakṣmasu tāḍitādharāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">payodharotsedhanipātacūrṇitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">valīṣu tasyāḥ skhalitāḥ prapedire</seg> <seg type="pāda" n="d">cireṇa nābhiṃ prathamodabindavaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.25">
<l><seg type="pāda" n="a">śilāśayāṃ tām aniketavāsinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nirantarāsv antaravātavṛṣṭiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vyalokayann unmiṣitais taḍinmayair</seg> <seg type="pāda" n="d">mahātapaḥsākṣya iva sthitāḥ kṣapāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.26">
<l><seg type="pāda" n="a">nināya sātyantahimotkirānilāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sahasyarātrīr udavāsatatparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parasparākrandini cakravākayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puro viyukte mithune kṛpāvatī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.27">
<l><seg type="pāda" n="a">mukhena sā padmasugandhinā niśi</seg> <seg type="pāda" n="b">pravepamānādharapatraśobhinā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tuṣāravṛṣṭikṣatapadmasaṃpadāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarojasaṃdhānam ivākarod apām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.28">
<l><seg type="pāda" n="a">svayaṃviśīrṇadrumaparṇavṛttitā</seg> <seg type="pāda" n="b">parā hi kāṣṭhā tapasas tayā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad apy apākīrṇam ataḥ priyaṃvadāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vadanty aparṇeti ca tāṃ purāvidaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.29">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛṇālikāpelavam evamādibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vrataiḥ svam aṅgaṃ glapayanty aharniśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapaḥ śarīraiḥ kaṭhinair upārjitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tapasvināṃ dūram adhaś cakāra sā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.30">
<l><seg type="pāda" n="a">athājināṣāḍhadharaḥ pragalbhavāg</seg> <seg type="pāda" n="b">jvalann iva brahmamayena tejasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viveśa kaścij jaṭilas tapovanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīrabaddhaḥ prathamāśramo yathā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ātitheyī bahumānapūrvayā</seg> <seg type="pāda" n="b">saparyayā pratyudiyāya pārvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanti sāmye 'pi niviṣṭacetasāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vapurviśeṣeṣv atigauravāḥ kriyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.32">
<l><seg type="pāda" n="a">vidhiprayuktāṃ parigṛhya satkriyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pariśramaṃ nāma vinīya ca kṣaṇam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">umāṃ sa paśyann ṛjunaiva cakṣuṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">pracakrame vaktum anujjhitakramaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.33">
<l><seg type="pāda" n="a">api kriyārthaṃ sulabhaṃ samitkuśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jalāny api snānavidhikṣamāṇi te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api svaśaktyā tapasi pravartase</seg> <seg type="pāda" n="d">śarīram ādyaṃ khalu dharmasādhanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.34">
<l><seg type="pāda" n="a">api tvadāvarjitavārisaṃbhṛtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pravālam āsām anubandhi vīrudhām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cirojjhitālaktakapāṭalena te</seg> <seg type="pāda" n="d">tulāṃ yad ārohati dantavāsasā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.35">
<l><seg type="pāda" n="a">api prasannaṃ hariṇeṣu te manaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karasthadarbhapraṇayāpahāriṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ya utpalākṣi pracalair vilocanais</seg> <seg type="pāda" n="d">tavākṣisādṛśyam iva prayuñjate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.36">
<l><seg type="pāda" n="a">yad ucyate pārvati pāpavṛttaye</seg> <seg type="pāda" n="b">na rūpam ity avyabhicāri tad vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi te śīlam udāradarśane</seg> <seg type="pāda" n="d">tapasvinām apy upadeśatāṃ gatam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.37">
<l><seg type="pāda" n="a">vikīrṇasaptarṣibaliprahāsibhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tathā na gāṅgaiḥ salilair divaś cyutaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tvadīyaiś caritair anāvilair</seg> <seg type="pāda" n="d">mahīdharaḥ pāvita eṣa sānvayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.38">
<l><seg type="pāda" n="a">anena dharmaḥ saviśeṣam adya me</seg> <seg type="pāda" n="b">trivargasāraḥ pratibhāti bhāvini</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvayā manonirviṣayārthakāmayā</seg> <seg type="pāda" n="d">yad eka eva pratigṛhya sevyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.39">
<l><seg type="pāda" n="a">prayuktasatkāraviśeṣam ātmanā</seg> <seg type="pāda" n="b">na māṃ paraṃ saṃpratipattum arhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yataḥ satāṃ saṃnatagātri saṃgataṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manīṣibhiḥ sāptapadīnam ucyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.40">
<l><seg type="pāda" n="a">ato 'tra kiṃcid bhavatīṃ bahukṣamāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvijātibhāvād upapannacāpalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayaṃ janaḥ praṣṭumanās tapodhane</seg> <seg type="pāda" n="d">na ced rahasyaṃ prativaktum arhasi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.41">
<l><seg type="pāda" n="a">kule prasūtiḥ prathamasya vedhasas</seg> <seg type="pāda" n="b">trilokasaundaryam ivoditaṃ vapuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amṛgyam aiśvaryasukhaṃ navaṃ vayas</seg> <seg type="pāda" n="d">tapaḥphalaṃ syāt kim ataḥ paraṃ vada</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.42">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavaty aniṣṭād api nāma duḥsahān</seg> <seg type="pāda" n="b">manasvinīnāṃ pratipattir īdṛśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vicāramārgaprahitena cetasā</seg> <seg type="pāda" n="d">na dṛśyate tac ca kṛśodari tvayi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.43">
<l><seg type="pāda" n="a">alabhyaśokābhibhaveyam ākṛtir</seg> <seg type="pāda" n="b">vimānanā subhru kutaḥ pitur gṛhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parābhimarśo na tavāsti kaḥ karaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasārayet pannagaratnasūcaye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.44">
<l><seg type="pāda" n="a">kim ity apāsyābharaṇāni yauvane</seg> <seg type="pāda" n="b">dhṛtaṃ tvayā vārddhakaśobhi valkalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vada pradoṣe sphuṭacandratārake</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhāvarī yady aruṇāya kalpate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.45">
<l><seg type="pāda" n="a">divaṃ yadi prārthayase vṛthā śramaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pituḥ pradeśās tava devabhūmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">athopayantāram alaṃ samādhinā</seg> <seg type="pāda" n="d">na ratnam anviṣyati mṛgyate hi tat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.46">
<l><seg type="pāda" n="a">niveditaṃ niśvasitena soṣmaṇā</seg> <seg type="pāda" n="b">manas tu me saṃśayam eva gāhate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na dṛśyate prārthayitavya eva te</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaviṣyati prārthitadurlabhaḥ katham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.47">
<l><seg type="pāda" n="a">aho sthiraḥ ko 'pi tavepsito yuvā</seg> <seg type="pāda" n="b">cirāya karṇotpalaśūnyatāṃ gate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upekṣate yaḥ ślathalambinīr jaṭāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kapoladeśe kalamāgrapiṅgalāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.48">
<l><seg type="pāda" n="a">munivratais tvām atimātrakarśitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">divākarāpluṣṭavibhūṣaṇāspadām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaśāṅkalekhām iva paśyato divā</seg> <seg type="pāda" n="d">sacetasaḥ kasya mano na dūyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.49">
<l><seg type="pāda" n="a">avaimi saubhāgyamadena vañcitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tava priyaṃ yaś caturāvalokinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karoti lakṣyaṃ ciram asya cakṣuṣo</seg> <seg type="pāda" n="d">na vaktram ātmīyam arālapakṣmaṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.50">
<l><seg type="pāda" n="a">kiyac ciraṃ śrāmyasi gauri vidyate</seg> <seg type="pāda" n="b">mamāpi pūrvāśramasaṃcitaṃ tapaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadardhabhāgena labhasva kāṅkṣitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">varaṃ tam icchāmi ca sādhu veditum</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.51">
<l><seg type="pāda" n="a">iti praviśyābhihitā dvijanmanā</seg> <seg type="pāda" n="b">manogataṃ sā na śaśāka śaṃsitum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atho vayasyāṃ paripārśvavartinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vivartitānañjananetram aikṣata</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.52">
<l><seg type="pāda" n="a">sakhī tadīyā tam uvāca varṇinaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nibodha sādho tava cet kutūhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yadartham ambhojam ivoṣṇavāraṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtaṃ tapaḥsādhanam etayā vapuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.53">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ mahendraprabhṛtīn adhiśriyaś</seg> <seg type="pāda" n="b">caturdigīśān avamatya māninī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arūpahāryaṃ madanasya nigrahāt</seg> <seg type="pāda" n="d">pinākapāṇiṃ patim āptum icchati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.54">
<l><seg type="pāda" n="a">asahyahuṃkāranivartitaḥ purā</seg> <seg type="pāda" n="b">purārim aprāptamukhaḥ śilīmukhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">imāṃ hṛdi vyāyatapātam akṣaṇod</seg> <seg type="pāda" n="d">viśīrṇamūrter api puṣpadhanvanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.55">
<l><seg type="pāda" n="a">tadāprabhṛty unmadanā pitur gṛhe</seg> <seg type="pāda" n="b">lalāṭikācandanadhūsarālakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na jātu bālā labhate sma nirvṛtiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tuṣārasaṃghātaśilātaleṣv api</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.56">
<l><seg type="pāda" n="a">upāttavarṇe carite pinākinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sabāṣpakaṇṭhaskhalitaiḥ padair iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anekaśaḥ kinnararājakanyakā</seg> <seg type="pāda" n="d">vanāntasaṃgītasakhīr arodayat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.57">
<l><seg type="pāda" n="a">tribhāgaśeṣāsu niśāsu ca kṣaṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">nimīlya netre sahasā vyabudhyata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kva nīlakaṇṭha vrajasīty alakṣyavāg</seg> <seg type="pāda" n="d">asatyakaṇṭhārpitabāhubandhanā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.58">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā budhaiḥ sarvagatas tvam ucyase</seg> <seg type="pāda" n="b">na vetsi bhāvastham imaṃ janaṃ katham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iti svahastāllikhitaś ca mugdhayā</seg> <seg type="pāda" n="d">rahasy upālabhyata candraśekharaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.59">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā ca tasyādhigame jagatpater</seg> <seg type="pāda" n="b">apaśyad anyaṃ na vidhiṃ vicinvatī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā sahāsmābhir anujñayā guror</seg> <seg type="pāda" n="d">iyaṃ prapannā tapase tapovanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.60">
<l><seg type="pāda" n="a">drumeṣu sakhyā kṛtajanmasu svayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">phalaṃ tapaḥsākṣiṣu dṛṣṭam eṣv api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca prarohābhimukho 'pi dṛśyate</seg> <seg type="pāda" n="d">manoratho 'syāḥ śaśimaulisaṃśrayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.61">
<l><seg type="pāda" n="a">na vedmi sa prārthitadurlabhaḥ kadā</seg> <seg type="pāda" n="b">sakhībhir asrottaram īkṣitām imām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapaḥkṛśām abhyupapatsyate sakhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛṣeva sītāṃ tadavagrahakṣatām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.62">
<l><seg type="pāda" n="a">agūḍhasadbhāvam itīṅgitajñayā</seg> <seg type="pāda" n="b">nivedito naiṣṭhikasundaras tayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ayīdam evaṃ parihāsa ity umām</seg> <seg type="pāda" n="d">apṛcchad avyañjitaharṣalakṣaṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.63">
<l><seg type="pāda" n="a">athāgrahaste mukulīkṛtāṅgulau</seg> <seg type="pāda" n="b">samarpayantī sphaṭikākṣamālikām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kathaṃ cid adres tanayā mitākṣaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">ciravyavasthāpitavāg abhāṣata</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.64">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā śrutaṃ vedavidāṃ vara tvayā</seg> <seg type="pāda" n="b">jano 'yam uccaiḥpadalaṅghanotsukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapaḥ kiledaṃ tadavāptisādhanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manorathānām agatir na vidyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.65">
<l><seg type="pāda" n="a">athāha varṇī vidito maheśvaras</seg> <seg type="pāda" n="b">tadarthinī tvaṃ punar eva vartase</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amaṅgalābhyāsaratiṃ vicintya taṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tavānuvṛttiṃ na ca kartum utsahe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.66">
<l><seg type="pāda" n="a">avastunirbandhapare kathaṃ nu te</seg> <seg type="pāda" n="b">karo 'yam āmuktavivāhakautukaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kareṇa śaṃbhor valayīkṛtāhinā</seg> <seg type="pāda" n="d">sahiṣyate tatprathamāvalambanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.67">
<l><seg type="pāda" n="a">tvam eva tāvat paricintaya svayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kadā cid ete yadi yogam arhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūdukūlaṃ kalahaṃsalakṣaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gajājinaṃ śoṇitabinduvarṣi ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.68">
<l><seg type="pāda" n="a">catuṣkapuṣpaprakarāvikīrṇayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">paro 'pi ko nāma tavānumanyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alaktakāṅkāni padāni pādayor</seg> <seg type="pāda" n="d">vikīrṇakeśāsu paretabhūmiṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.69">
<l><seg type="pāda" n="a">ayuktarūpaṃ kim ataḥ paraṃ vada</seg> <seg type="pāda" n="b">trinetravakṣaḥ sulabhaṃ tavāpi yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">stanadvaye 'smin haricandanāspade</seg> <seg type="pāda" n="d">padaṃ citābhasmarajaḥ kariṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.70">
<l><seg type="pāda" n="a">iyaṃ ca te 'nyā purato viḍambanā</seg> <seg type="pāda" n="b">yad ūḍhayā vāraṇarājahāryayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilokya vṛddhokṣam adhiṣṭhitaṃ tvayā</seg> <seg type="pāda" n="d">mahājanaḥ smeramukho bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.71">
<l><seg type="pāda" n="a">dvayaṃ gataṃ saṃprati śocanīyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">samāgamaprārthanayā kapālinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalā ca sā kāntimatī kalāvatas</seg> <seg type="pāda" n="d">tvam asya lokasya ca netrakaumudī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.72">
<l><seg type="pāda" n="a">vapur virūpākṣam alakṣyajanmatā</seg> <seg type="pāda" n="b">digambaratvena niveditaṃ vasu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vareṣu yad bālamṛgākṣi mṛgyate</seg> <seg type="pāda" n="d">tad asti kiṃ vyastam api trilocane</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.73">
<l><seg type="pāda" n="a">nivartayāsmād asadīpsitān manaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kva tadvidhas tvaṃ kva ca puṇyalakṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apekṣyate sādhujanena vaidikī</seg> <seg type="pāda" n="d">śmaśānaśūlasya na yūpasatkriyā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.74">
<l><seg type="pāda" n="a">iti dvijātau pratikūlavādini</seg> <seg type="pāda" n="b">pravepamānādharalakṣyakopayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikuñcitabhrūlatam āhite tayā</seg> <seg type="pāda" n="d">vilocane tiryag upāntalohite</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.75">
<l><seg type="pāda" n="a">uvāca cainaṃ paramārthato haraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na vetsi nūnaṃ yata evam āttha mām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">alokasāmānyam acintyahetukaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dviṣanti mandāś caritaṃ mahātmanām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.76">
<l><seg type="pāda" n="a">vipatpratīkārapareṇa maṅgalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">niṣevyate bhūtisamutsukena vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jagaccharaṇyasya nirāśiṣaḥ sataḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ebhir āśopahatātmavṛttibhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.77">
<l><seg type="pāda" n="a">akiñcanaḥ san prabhavaḥ sa saṃpadāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">trilokanāthaḥ pitṛsadmagocaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa bhīmarūpaḥ śiva ity udīryate</seg> <seg type="pāda" n="d">na santi yāthārthyavidaḥ pinākinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.78">
<l><seg type="pāda" n="a">vibhūṣaṇodbhāsi pinaddhabhogi vā</seg> <seg type="pāda" n="b">gajājinālambi dukūladhāri vā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kapāli vā syād atha venduśekharaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na viśvamūrter avadhāryate vapuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tadaṅgasaṃsargam avāpya kalpate</seg> <seg type="pāda" n="b">dhruvaṃ citābhasmarajo viśuddhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi nṛtyābhinayakriyācyutaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vilipyate maulibhir ambaraukasāṃ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.80">
<l><seg type="pāda" n="a">asaṃpadas tasya vṛṣeṇa gacchataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhinnadigvāraṇavāhano vṛṣā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karoti pādāv upagamya maulinā</seg> <seg type="pāda" n="d">vinidramandārarajoruṇāṅgulī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.81">
<l><seg type="pāda" n="a">vivakṣatā doṣam api cyutātmanā</seg> <seg type="pāda" n="b">tvayaikam īśaṃ prati sādhu bhāṣitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yam āmananty ātmabhuvo 'pi kāraṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ sa lakṣyaprabhavo bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.82">
<l><seg type="pāda" n="a">alaṃ vivādena yathā śrutas tvayā</seg> <seg type="pāda" n="b">tathāvidhas tāvad aśeṣam astu saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mamātra bhāvaikarasaṃ manaḥ sthitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na kāmavṛttir vacanīyam īkṣate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.83">
<l><seg type="pāda" n="a">nivāryatām āli kim apy ayaṃ baṭuḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">punar vivakṣuḥ sphuritottarādharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na kevalaṃ yo mahato 'pabhāṣate</seg> <seg type="pāda" n="d">śṛṇoti tasmād api yaḥ sa pāpabhāk</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.84">
<l><seg type="pāda" n="a">ito gamiśyāmy athaveti vādinī</seg> <seg type="pāda" n="b">cacāla bālā stanabhinnavalkalā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svarūpam āsthāya ca tāṃ kṛtasmitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samālalambe vṛṣarājaketanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.85">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ vīkṣya vepathumatī sarasāṅgayaṣṭir</seg> <seg type="pāda" n="b">nikṣepaṇāya padam uddhṛtam udvahantī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārgācalavyatikarākuliteva sindhuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śailādhirājatanayā na yayau na tasthau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_5.86">
<l><seg type="pāda" n="a">adyaprabhṛty avanatāṅgi tavāsmi dāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krītas tapobhir iti vādini candramaulau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ahnāya sā niyamajaṃ klamam utsasarja</seg> <seg type="pāda" n="d">kleśaḥ phalena hi punar navatāṃ vidhatte</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="6">
<lg xml:id="Ks_6.1">
<l><seg type="pāda" n="a">atha viśvātmane gaurī</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdideśa mithaḥ sakhīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dātā me bhūbhṛtāṃ nāthaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pramāṇīkriyatām iti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.2">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā vyāhṛtasaṃdeśā</seg> <seg type="pāda" n="b">sā babhau nibhṛtā priye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cūtayaṣṭir ivābhyāṣye</seg> <seg type="pāda" n="d">madhau parabhṛtāmukhī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.3">
<l><seg type="pāda" n="a">sa tatheti pratijñāya</seg> <seg type="pāda" n="b">visṛjya katham apy umām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣīñ jyotirmayān sapta</seg> <seg type="pāda" n="d">sasmāra smaraśāsanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.4">
<l><seg type="pāda" n="a">te prabhāmaṇḍalair vyoma</seg> <seg type="pāda" n="b">dyotayantas tapodhanāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sārundhatīkāḥ sapadi</seg> <seg type="pāda" n="d">prādur āsan puraḥ prabhoḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.5">
<l><seg type="pāda" n="a">āplutās tīramandāra</seg><seg type="pāda" n="b">kusumotkiravīciṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśagaṅgāsrotassu</seg> <seg type="pāda" n="d">diṅnāgamadagandhiṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.6">
<l><seg type="pāda" n="a">muktāyajñopavītāni</seg> <seg type="pāda" n="b">bibhrato haimavalkalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratnākṣasūtrāḥ pravrajyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpavṛkṣā ivāśritāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.7">
<l><seg type="pāda" n="a">adhaḥpravarttitāśvena</seg> <seg type="pāda" n="b">samāvarjitaketunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sahasraraśminā śaśvat</seg> <seg type="pāda" n="d">sapramāṇam udīkṣitāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.8">
<l><seg type="pāda" n="a">āsaktabāhulatayā</seg> <seg type="pāda" n="b">sārdham uddhṛtayā bhuvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahāvarāhadaṃṣṭrāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">viśrāntāḥ pralayāpadi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.9">
<l><seg type="pāda" n="a">sargaśeṣapraṇayanād</seg> <seg type="pāda" n="b">viśvayoner anantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">purātanāḥ purāvidbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">dhātāra iti kīrtitāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.10">
<l><seg type="pāda" n="a">prāktanānāṃ viśuddhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">paripākam upeyuṣām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tapasām upabhuñjānāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalāny api tapasvinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.11">
<l><seg type="pāda" n="a">teṣāṃ madhyagatā sādhvī</seg> <seg type="pāda" n="b">patyuḥ pādārpitekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sākṣād iva tapaḥsiddhir</seg> <seg type="pāda" n="d">babhāse bahv arundhatī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tām agauravabhedena</seg> <seg type="pāda" n="b">munīṃś cāpaśyad īśvaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strī pumān ity anāsthaiṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">vṛttaṃ hi mahitaṃ satām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.13">
<l><seg type="pāda" n="a">taddarśanād abhūc chambhor</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūyān dārārtham ādaraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kriyāṇāṃ khalu dharmyāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">satpatnyo mūlasādhanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.14">
<l><seg type="pāda" n="a">dharmeṇāpi padaṃ śarve</seg> <seg type="pāda" n="b">kārite pārvatīṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvāparādhabhītasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmasyocchvāsitaṃ manaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.15">
<l><seg type="pāda" n="a">atha te munayaḥ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">mānayitvā jagadgurum</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idam ūcur anūcānāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prītikaṇṭakitatvacaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.16">
<l><seg type="pāda" n="a">yad brahma samyag āmnātaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yad agnau vidhinā hutam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yac ca taptaṃ tapas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">vipakvaṃ phalam adya naḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.17">
<l><seg type="pāda" n="a">yad adhyakṣeṇa jagatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vayam āropitās tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manorathasyāviṣayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manoviṣayam ātmanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yasya cetasi vartethāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sa tāvat kṛtināṃ varaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ punar brahmayoner yas</seg> <seg type="pāda" n="d">tava cetasi vartate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.19">
<l><seg type="pāda" n="a">satyam arkāc ca somāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">param adhyāsmahe padam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adya tūccaistaraṃ tasmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">smaraṇānugrahāt tava</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tvatsaṃbhāvitam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bahu manyāmahe vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyaḥ pratyayam ādhatte</seg> <seg type="pāda" n="d">svaguṇeṣūttamādaraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.21">
<l><seg type="pāda" n="a">yā naḥ prītir virūpākṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">tvadanudhyānasaṃbhavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā kim āvedyate tubhyam</seg> <seg type="pāda" n="d">antarātmāsi dehinām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.22">
<l><seg type="pāda" n="a">sākṣād dṛṣṭo 'si na punar</seg> <seg type="pāda" n="b">vidmas tvāṃ vayam añjasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasīda kathayātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na dhiyāṃ pathi vartase</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.23">
<l><seg type="pāda" n="a">kiṃ yena sṛjasi vyaktam</seg> <seg type="pāda" n="b">uta yena bibharṣi tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atha viśvasya saṃhartā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāgaḥ katama eṣa te</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.24">
<l><seg type="pāda" n="a">athavā sumahaty eṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">prārthanā deva tiṣṭhatu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cintitopasthitāṃs tāvac</seg> <seg type="pāda" n="d">chādhi naḥ karavāma kim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.25">
<l><seg type="pāda" n="a">atha mauligatasyendor</seg> <seg type="pāda" n="b">viśadair daśanāṃśubhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upacinvan prabhāṃ tanvīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyāha parameśvaraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.26">
<l><seg type="pāda" n="a">viditaṃ vo yathā svārthā</seg> <seg type="pāda" n="b">na me kāścit pravṛttayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nanu mūrtibhir aṣṭābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">itthaṃbhūto 'smi sūcitaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.27">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'haṃ tṛṣṇāturair vṛṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vidyutvān iva cātakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ariviprakṛtair devaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasūtiṃ prati yācitaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ata āhartum icchāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">pārvatīm ātmajanmane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utpattaye havirbhoktur</seg> <seg type="pāda" n="d">yajamāna ivāraṇim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tām asmadarthe yuṣmābhir</seg> <seg type="pāda" n="b">yācitavyo himālayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikriyāyai na kalpante</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbandhāḥ sadanuṣṭhitāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.30">
<l><seg type="pāda" n="a">unnatena sthitimatā</seg> <seg type="pāda" n="b">dhuram udvahatā bhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena yojitasaṃbandhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vitta mām apy avañcitam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.31">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vācyaḥ sa kanyārtham</seg> <seg type="pāda" n="b">iti vo nopadiśyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavatpraṇītam ācāram</seg> <seg type="pāda" n="d">āmananti hi sādhavaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.32">
<l><seg type="pāda" n="a">āryāpy arundhatī tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpāraṃ kartuṃ arhati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyeṇaivaṃvidhe kārye</seg> <seg type="pāda" n="d">purandhrīṇāṃ pragalbhatā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.33">
<l><seg type="pāda" n="a">tat prayātauṣadhiprasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">siddhaye himavatpuram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mahākośīprapāte 'smin</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃgamaḥ punar eva naḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.34">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin saṃyaminām ādye</seg> <seg type="pāda" n="b">jāte pariṇayonmukhe</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jahuḥ parigrahavrīḍāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prājāpatyās tapasvinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.35">
<l><seg type="pāda" n="a">tataḥ paramam ity uktvā</seg> <seg type="pāda" n="b">pratasthe munimaṇḍalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavān api saṃprāptaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prathamoddiṣṭam āspadam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.36">
<l><seg type="pāda" n="a">te cākāśam asiśyāmam</seg> <seg type="pāda" n="b">utpatya paramarṣayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsedur oṣadhiprasthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manasā samaraṃhasaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.37">
<l><seg type="pāda" n="a">alakām ativāhyeva</seg> <seg type="pāda" n="b">vasatiṃ vasusaṃpadām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargābhiṣyandavamanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṛtvevopaniveśitam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.38">
<l><seg type="pāda" n="a">gaṅgāsrotaḥparikṣipta</seg><seg type="pāda" n="b">vaprāntarjvalitauṣadhi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bṛhanmaṇiśilāsālaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">guptāv api manoharam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.39">
<l><seg type="pāda" n="a">jitasiṃhabhayā nāgā</seg> <seg type="pāda" n="b">yatrāśvā bilayonayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yakṣāḥ kiṃpuruṣāḥ paurā</seg> <seg type="pāda" n="d">yoṣito vanadevatāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.40">
<l><seg type="pāda" n="a">śikharāsaktameghānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vyajante yatra veśmanām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anugarjitasaṃdigdhāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">karaṇair murajasvanāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.41">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra kalpadrumair eva</seg> <seg type="pāda" n="b">vilolaviṭapāṃśukaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhayantrapatākāśrīr</seg> <seg type="pāda" n="d">apaurādaranirmitā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.42">
<l><seg type="pāda" n="a">yatra sphaṭikaharmyeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">naktam āpānabhūmiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jyotiṣāṃ pratibimbāni</seg> <seg type="pāda" n="d">prāpnuvanty upahāratām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.43">
<l><seg type="pāda" n="a">yatrauṣadhiprakāśena</seg> <seg type="pāda" n="b">naktaṃ darśitasaṃcarāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anabhijñās tamisrāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">durdineṣv abhisārikāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.44">
<l><seg type="pāda" n="a">yauvanāntaṃ vayo yasminn</seg> <seg type="pāda" n="b">ātaṅkaḥ kusumāyudhaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ratikhedasamutpannā</seg> <seg type="pāda" n="d">nidrā saṃjñāviparyayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.45">
<l><seg type="pāda" n="a">bhrūbhedibhiḥ sakampoṣṭhair</seg> <seg type="pāda" n="b">lalitāṅgulitarjanaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra kopaiḥ kṛtāḥ strīṇām</seg> <seg type="pāda" n="d">āprasādārthinaḥ priyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.46">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtānakatarucchāyā</seg><seg type="pāda" n="b">suptavidyādharādhvagam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya copavanaṃ bāhyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sugandhir gandhamādanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.47">
<l><seg type="pāda" n="a">atha te munayo divyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prekṣya haimavataṃ puram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svargābhisaṃdhisukṛtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vañcanām iva menire</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.48">
<l><seg type="pāda" n="a">te sadmani girer vegād</seg> <seg type="pāda" n="b">unmukhadvāḥsthavīkṣitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avaterur jaṭābhārair</seg> <seg type="pāda" n="d">likhitānalaniścalaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.49">
<l><seg type="pāda" n="a">gaganād avatīrṇā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">yathāvṛddhapurassarā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">toyāntar bhāskarālīva</seg> <seg type="pāda" n="d">reje muniparamparā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.50">
<l><seg type="pāda" n="a">tān arghyān arghyam ādāya</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrāt pratyudyayau giriḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">namayan sāragurubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pādanyāsair vasundharām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.51">
<l><seg type="pāda" n="a">dhātutāmrādharaḥ prāṃśur</seg> <seg type="pāda" n="b">devadārubṛhadbhujaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛtyaiva śiloraskaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suvyakto himavān iti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.52">
<l><seg type="pāda" n="a">vidhiprayuktasatkāraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svayaṃ mārgasya darśakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa tair ākramayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhāntaṃ śuddhakarmabhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra vetrāsanāsīnān</seg> <seg type="pāda" n="b">kṛtāsanaparigrahaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity uvāceśvarān vācaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāñjaliḥ pṛthivīdharaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.54">
<l><seg type="pāda" n="a">apameghodayaṃ varṣam</seg> <seg type="pāda" n="b">adṛṣṭakusumaṃ phalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atarkitopapannaṃ vo</seg> <seg type="pāda" n="d">darśanaṃ pratibhāti me</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.55">
<l><seg type="pāda" n="a">mūḍhaṃ buddham ivātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">haimībhūtam ivāyasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūmer divam ivārūḍhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manye bhavadanugrahāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.56">
<l><seg type="pāda" n="a">adyaprabhṛti bhūtānām</seg> <seg type="pāda" n="b">adhigamyo 'smi śuddhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad adhyāsitam arhadbhis</seg> <seg type="pāda" n="d">tad dhi tīrthaṃ pracakṣate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.57">
<l><seg type="pāda" n="a">avaimi pūtam ātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayenaiva dvijottamāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrdhni gaṅgāprapātena</seg> <seg type="pāda" n="d">dhautapādāmbhasā ca vaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.58">
<l><seg type="pāda" n="a">jaṅgamaṃ praiṣyabhāve vaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāvaraṃ caraṇāṅkitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vibhaktānugrahaṃ manye</seg> <seg type="pāda" n="d">dvirūpam api me vapuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.59">
<l><seg type="pāda" n="a">bhavatsaṃbhāvanotthāya</seg> <seg type="pāda" n="b">paritoṣāya mūrcchate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api vyāptadigantāni</seg> <seg type="pāda" n="d">nāṅgāni prabhavanti me</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.60">
<l><seg type="pāda" n="a">na kevalaṃ darīsaṃsthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāsvatāṃ darśanena vaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antargatam apāstaṃ me</seg> <seg type="pāda" n="d">rajaso 'pi paraṃ tamaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.61">
<l><seg type="pāda" n="a">kartavyaṃ vo na paśyāmi</seg> <seg type="pāda" n="b">syāc cet kiṃ nopapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śaṅke matpāvanāyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">prasthānaṃ bhavatām iha</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tathāpi tāvat kasmiṃś cid</seg> <seg type="pāda" n="b">ājñāṃ me dātum arhatha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viniyogaprasādā hi</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṅkarāḥ prabhaviṣṇuṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.63">
<l><seg type="pāda" n="a">ete vayam amī dārāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kanyeyaṃ kulajīvitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brūta yenātra vaḥ kāryam</seg> <seg type="pāda" n="d">anāsthā bāhyavastuṣu</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.64">
<l><seg type="pāda" n="a">ity ūcivāṃs tam evārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">darīmukhavisarpiṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvir iva pratiśabdena</seg> <seg type="pāda" n="d">vyājahāra himālayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.65">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṅgirasam agraṇyam</seg> <seg type="pāda" n="b">udāharaṇavastuṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṛṣayaś codayām āsuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyuvāca sa bhūdharam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.66">
<l><seg type="pāda" n="a">upapannam idaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ param api tvayi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manasaḥ śikharāṇāṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">sadṛśī te samunnatiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.67">
<l><seg type="pāda" n="a">sthāne tvāṃ sthāvarātmānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣṇum āhus tathā hi te</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">carācarāṇāṃ bhūtānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kukṣir ādhāratāṃ gataḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.68">
<l><seg type="pāda" n="a">gām adhāsyat kathaṃ nāgo</seg> <seg type="pāda" n="b">mṛṇālamṛdubhiḥ phaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ā rasātalamūlāt tvam</seg> <seg type="pāda" n="d">avālambiṣyathā na cet</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.69">
<l><seg type="pāda" n="a">acchinnāmalasaṃtānāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">samudrormyanivāritāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">punanti lokān puṇyatvāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kīrtayaḥ saritaś ca te</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.70">
<l><seg type="pāda" n="a">yathaiva ślāghyate gaṅgā</seg> <seg type="pāda" n="b">pādena parameṣṭhinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prabhaveṇa dvitīyena</seg> <seg type="pāda" n="d">tathaivocchirasā tvayā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tiryag ūrdhvam adhastāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpako mahimā hareḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">trivikramodyatasyāsīt</seg> <seg type="pāda" n="d">sa ca svābhāvikas tava</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.72">
<l><seg type="pāda" n="a">yajñabhāgabhujāṃ madhye</seg> <seg type="pāda" n="b">padam ātasthuṣā tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">uccair hiraṇmayaṃ śṛṅgaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sumeror vitathīkṛtam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.73">
<l><seg type="pāda" n="a">kāṭhinyaṃ sthāvare kāye</seg> <seg type="pāda" n="b">bhavatā sarvam arpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">idaṃ tu bhaktinamraṃ te</seg> <seg type="pāda" n="d">satām ārādhanaṃ vapuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tad āgamanakāryaṃ naḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇu kāryaṃ tavaiva tat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śreyasām upadeśāt tu</seg> <seg type="pāda" n="d">vayam atrāṃśabhāginaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.75">
<l><seg type="pāda" n="a">aṇimādiguṇopetam</seg> <seg type="pāda" n="b">aspṛṣṭapuruṣāntaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śabdam īśvara ity uccaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sārdhacandraṃ bibharti yaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.76">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpitānyonyasāmarthyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthivyādibhir ātmani</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yenedaṃ dhriyate viśvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhuryair yānam ivādhvani</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.77">
<l><seg type="pāda" n="a">yogino yaṃ vicinvanti</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣetrābhyantaravartinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāvṛttibhayaṃ yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">padam āhur manīṣiṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.78">
<l><seg type="pāda" n="a">sa te duhitaraṃ sākṣāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sākṣī viśvasya karmaṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛṇute varadaḥ śaṃbhur</seg> <seg type="pāda" n="d">asmatsaṃkrāmitaiḥ padaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tam artham iva bhāratyā</seg> <seg type="pāda" n="b">sutayā yoktum arhasi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aśocyā hi pituḥ kanyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sadbhartre pratipāditā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.80">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad etāni bhūtāni</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāvarāṇi carāṇi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātaraṃ kalpayanty enām</seg> <seg type="pāda" n="d">īśo hi jagataḥ pitā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.81">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇamya śitikaṇṭhāya</seg> <seg type="pāda" n="b">vibudhās tadanantaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">caraṇau rañjayanty asyāś</seg> <seg type="pāda" n="d">cūḍāmaṇimarīcibhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.82">
<l><seg type="pāda" n="a">umā vadhūr bhavān dātā</seg> <seg type="pāda" n="b">yācitāra ime vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varaḥ śaṃbhur alaṃ hy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">tvatkulodbhūtaye vidhiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.83">
<l><seg type="pāda" n="a">astotuḥ stūyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="b">vandyasyānanyavandinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sutāsaṃbandhavidhinā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhava viśvaguror guruḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.84">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ vādini devarṣau</seg> <seg type="pāda" n="b">pārśve pitur adhomukhī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">līlākamalapatrāṇi</seg> <seg type="pāda" n="d">gaṇayām āsa pārvatī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.85">
<l><seg type="pāda" n="a">śailaḥ saṃpūrṇakāmo 'pi</seg> <seg type="pāda" n="b">menāmukham udaikṣata</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāyeṇa gṛhiṇīnetrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyārthe hi kuṭumbinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.86">
<l><seg type="pāda" n="a">mene menāpi tat sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">patyuḥ kāryam abhīpsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhavanty avyabhicāriṇyo</seg> <seg type="pāda" n="d">bhartur iṣṭe pativratāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.87">
<l><seg type="pāda" n="a">idam atrottaraṃ nyāyyam</seg> <seg type="pāda" n="b">iti buddhyā vimṛśya saḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādade vacasām ante</seg> <seg type="pāda" n="d">maṅgalālaṅkṛtāṃ sutām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.88">
<l><seg type="pāda" n="a">ehi viśvātmane vatse</seg> <seg type="pāda" n="b">bhikṣāsi parikalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">arthino munayaḥ prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">gṛhamedhiphalaṃ mayā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.89">
<l><seg type="pāda" n="a">etāvad uktvā tanayām</seg> <seg type="pāda" n="b">ṛṣīn āha mahīdharaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">iyaṃ namati vaḥ sarvāṃs</seg> <seg type="pāda" n="d">trilocanavadhūr iti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.90">
<l><seg type="pāda" n="a">īpsitārthakriyodāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">te 'bhinandya girer vacaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśīrbhir edhayām āsuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">puraḥpākābhir ambikām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ praṇāmādarasrasta</seg><seg type="pāda" n="b">jāmbūnadavataṃsakām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṅkam āropayām āsa</seg> <seg type="pāda" n="d">lajjamānām arundhatī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.92">
<l><seg type="pāda" n="a">tanmātaraṃ cāśrumukhīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">duhitṛsnehaviklavām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">varasyānanyapūrvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">viśokām akarod guṇaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.93">
<l><seg type="pāda" n="a">vaivāhikīṃ tithiṃ pṛṣṭās</seg> <seg type="pāda" n="b">tatkṣaṇaṃ harabandhunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te tryahād ūrdhvam ākhyāya</seg> <seg type="pāda" n="d">celuś cīraparigrahāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.94">
<l><seg type="pāda" n="a">te himālayam āmantrya</seg> <seg type="pāda" n="b">punaḥ prekṣya ca śūlinam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">siddhaṃ cāsmai nivedyārthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvisṛṣṭāḥ kham udyayuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_6.95">
<l><seg type="pāda" n="a">paśupatir api tāny ahāni kṛcchrād</seg> <seg type="pāda" n="b">agamayad adrisutāsamāgamotkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kam aparam avaśaṃ na viprakuryur</seg> <seg type="pāda" n="d">vibhum api taṃ yad amī spṛśanti bhāvāḥ</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="7">
<lg xml:id="Ks_7.1">
<l><seg type="pāda" n="a">athauṣadhīnām adhipasya vṛddhau</seg> <seg type="pāda" n="b">tithau ca jāmitraguṇānvitāyām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sametabandhur himavān sutāyā</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāhadīkṣāvidhim anvatiṣṭhat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.2">
<l><seg type="pāda" n="a">vaivāhikaiḥ kautukasaṃvidhānair</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhe gṛhe vyagrapuraṃdhrivargam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsīt puraṃ sānumato 'nurāgād</seg> <seg type="pāda" n="d">antaḥpuraṃ caikakulopameyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.3">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃtānakākīrṇamahāpathaṃ tac</seg> <seg type="pāda" n="b">cīnāṃśukaiḥ kalpitaketumālam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāsā jvalat kāñcanatoraṇānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sthānāntarasvarga ivābabhāse</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.4">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaiva satyām api putrapaṅktau</seg> <seg type="pāda" n="b">cirasya dṛṣṭeva mṛtotthiteva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āsannapāṇigrahaṇeti pitror</seg> <seg type="pāda" n="d">umā viśeṣocchvasitaṃ babhūva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.5">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅkād yayāv aṅkam udīritāśīḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā maṇḍanān maṇḍanam anvabhuṅkta</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃbandhibhinno 'pi gireḥ kulasya</seg> <seg type="pāda" n="d">snehas tadekāyatanaṃ jagāma</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.6">
<l><seg type="pāda" n="a">maitre muhūrte śaśalāñchanena</seg> <seg type="pāda" n="b">yogaṃ gatāsūttaraphalgunīṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāḥ śarīre pratikarma cakrur</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhustriyo yāḥ patiputravatyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.7">
<l><seg type="pāda" n="a">sā gaurasiddhārthaniveśavadbhir</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrvāpravālaiḥ pratibhinnarāgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirnābhikauśeyam upāttabāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhyaṅganepathyam alañcakāra</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.8">
<l><seg type="pāda" n="a">babhau ca saṃparkam upetya bālā</seg> <seg type="pāda" n="b">navena dīkṣāvidhisāyakena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kareṇa bhānor bahulāvasāne</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃdhukṣyamāṇeva śaśāṅkalekhā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.9">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ lodhrakalkena hṛtāṅgatailām</seg> <seg type="pāda" n="b">āśyānakāleyakṛtāṅgarāgām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāso vasānām abhiṣekayogyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāryaś catuṣkābhimukhaṃ vyanaiṣuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.10">
<l><seg type="pāda" n="a">vinyastavaidūryaśilātale 'sminn</seg> <seg type="pāda" n="b">aviddhamuktāphalabhakticitre</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvarjitāṣṭāpadakumbhatoyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">satūryam enāṃ snapayāṃ babhūvuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.11">
<l><seg type="pāda" n="a">sā maṅgalasnānaviśuddhagātrī</seg> <seg type="pāda" n="b">gṛhītapatyudgamanīyavastrā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirvṛttaparjanyajalābhiṣekā</seg> <seg type="pāda" n="d">praphullakāśā vasudheva reje</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.12">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmāt pradeśāc ca vitānavantaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yuktaṃ maṇistambhacatuṣṭayena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pativratābhiḥ parigṛhya ninye</seg> <seg type="pāda" n="d">kḷptāsanaṃ kautukavedimadhyam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.13">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ prāṅmukhīṃ tatra niveśya tanvīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣaṇaṃ vyalambanta puro niṣaṇṇāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhūtārthaśobhāhriyamāṇanetrāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prasādhane sannihite 'pi nāryaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.14">
<l><seg type="pāda" n="a">dhūpoṣmaṇā tyājitam ārdrabhāvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">keśāntam antaḥkusumaṃ tadīyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paryākṣipat kācid udārabandhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dūrvāvatā pāṇḍumadhūkadāmnā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.15">
<l><seg type="pāda" n="a">vinyastaśuklāguru cakrur asyā</seg> <seg type="pāda" n="b">gorocanāpatravibhaṅgam aṅgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā cakravākāṅkitasaikatāyās</seg> <seg type="pāda" n="d">trisrotasaḥ kāntim atītya tasthau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.16">
<l><seg type="pāda" n="a">lagnadvirephaṃ paribhūya padmaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sameghalekhaṃ śaśinaś ca bimbam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadānanaśrīr alakaiḥ prasiddhaiś</seg> <seg type="pāda" n="d">ciccheda sādṛśyakathāprasaṅgam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.17">
<l><seg type="pāda" n="a">karṇārpito lodhrakaṣāyarūkṣe</seg> <seg type="pāda" n="b">gorocanākṣepanitāntagaure</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasyāḥ kapole parabhāgalābhād</seg> <seg type="pāda" n="d">babandha cakṣūṃṣi yavaprarohaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.18">
<l><seg type="pāda" n="a">rekhābibhaktaś ca vibhaktagātryāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcinmadhūcchiṣṭavimṛṣṭarāgaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kām apy abhikhyāṃ sphuritair apuṣyad</seg> <seg type="pāda" n="d">āsannalāvaṇyaphalo 'dhraroṣṭhaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.19">
<l><seg type="pāda" n="a">patyuḥ śiraścandrakalām anena</seg> <seg type="pāda" n="b">spṛśeti sakhyā parihāsapūrvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā rañjayitvā caraṇau kṛtāśīr</seg> <seg type="pāda" n="d">mālyena tāṃ nirvacanaṃ jaghāna</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.20">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ sujātotpalapatrakānte</seg> <seg type="pāda" n="b">prasādhikābhir nayane nirīkṣya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na cakṣuṣoḥ kāntiviśeṣabuddhyā</seg> <seg type="pāda" n="d">kālāñjanaṃ maṅgalam ity upāttam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.21">
<l><seg type="pāda" n="a">sā saṃbhavadbhiḥ kusumair lateva</seg> <seg type="pāda" n="b">jyotirbhir udyadbhir iva triyāmā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarid vihaṅgair iva līyamānair</seg> <seg type="pāda" n="d">āmucyamānābharaṇā cakāse</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.22">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmānam ālokya ca śobhamānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ādarśabimbe stimitāyatākṣī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">haropayāne tvaritā babhūva</seg> <seg type="pāda" n="d">strīṇāṃ priyālokaphalo hi veṣaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.23">
<l><seg type="pāda" n="a">athāṅgulibhyāṃ haritālam ārdraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">māṅgalyam ādāya manaḥśilāṃ ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">karṇāvasaktāmaladantapatraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātā tadīyaṃ mukham unnamayya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.24">
<l><seg type="pāda" n="a">umāstanodbhedam anupravṛddho</seg> <seg type="pāda" n="b">manoratho yaḥ prathamo babhūva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tam eva menā duhituḥ kathaṃcid</seg> <seg type="pāda" n="d">vivāhadīkṣātilakaṃ cakāra</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.25">
<l><seg type="pāda" n="a">babandha cāsrākuladṛṣṭir asyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthānāntare kalpitasanniveśam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhātryaṅgulībhiḥ pratisāryamāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">ūrṇamayaṃ kautukahastasūtram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.26">
<l><seg type="pāda" n="a">kṣīrodaveleva saphenapuñjā</seg> <seg type="pāda" n="b">paryāptacandreva śarattriyāmā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">navaṃ navakṣaumanivāsinī sā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūyo babhau darpaṇam ādadhānā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tām arcitābhyaḥ kuladevatābhyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kulapratiṣṭḥāṃ praṇamayya mātā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">akārayat kārayitavyadakṣā</seg> <seg type="pāda" n="d">krameṇa pādagrahaṇaṃ satīnām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.28">
<l><seg type="pāda" n="a">akhaṇḍitaṃ prema labhasva patyur</seg> <seg type="pāda" n="b">ity ucyate tābhir umā sma namrā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayā tu tasyārdhaśarīrabhājā</seg> <seg type="pāda" n="d">paścātkṛtāḥ snigdhajanāśiṣo ' pi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.29">
<l><seg type="pāda" n="a">icchāvibhūtyor anurūpam adris</seg> <seg type="pāda" n="b">tasyāḥ kṛtī kṛtyam aśeṣayitvā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sabhyaḥ sabhāyāṃ suhṛdāsthitāyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tasthau vṛṣāṅkāgamanapratīkṣaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.30">
<l><seg type="pāda" n="a">tāvad varasyāpi kuberaśaile</seg> <seg type="pāda" n="b">tatpūrvapāṇigrahaṇānurūpam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasādhanaṃ mātṛbhir ādṛtābhir</seg> <seg type="pāda" n="d">nyastaṃ purastāt puraśāsanasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.31">
<l><seg type="pāda" n="a">tadgauravān maṅgalamaṇḍanaśrīḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā paspṛśe kevalam īśvareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sva eva veṣaḥ pariṇetur iṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāvāntaraṃ tasya vibhoḥ prapede</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.32">
<l><seg type="pāda" n="a">babhūva bhasmaiva sitāṅgarāgaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kapālam evāmalaśekharaśrīḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāntabhāgeṣu ca rocanāṅko</seg> <seg type="pāda" n="d">gajājinasyaiva dukūlabhāvaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.33">
<l><seg type="pāda" n="a">śaṅkhāntaradyoti vilocanaṃ yad</seg> <seg type="pāda" n="b">antarniviṣṭāmalapiṅgatāram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānnidhyapakṣe haritālamayyās</seg> <seg type="pāda" n="d">tad eva jātaṃ tilakakriyāyāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.34">
<l><seg type="pāda" n="a">yathāpradeśaṃ bhujageśvarāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kariśyatām ābharaṇāntaratvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śarīramātraṃ vikṛtiṃ prapede</seg> <seg type="pāda" n="d">tathaiva tasthuḥ phaṇaratnaśobhāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.35">
<l><seg type="pāda" n="a">divāpi niṣṭhyūtamarīcibhāsā</seg> <seg type="pāda" n="b">bālyād anāviṣkṛtalāñchanena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">candreṇa nityaṃ pratibhinnamauleś</seg> <seg type="pāda" n="d">cūḍāmaṇeḥ kiṃ grahaṇaṃ harasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.36">
<l><seg type="pāda" n="a">ity adbhutaikaprabhavaḥ prabhāvāt</seg> <seg type="pāda" n="b">prasiddhanepathyavidher vidhātā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmānam āsannagaṇopanīte</seg> <seg type="pāda" n="d">khaḍge niṣaktapratimaṃ dadarśa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.37">
<l><seg type="pāda" n="a">sa gopatiṃ nandibhujāvalambī</seg> <seg type="pāda" n="b">śārdūlacarmāntaritorupṛṣṭham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadbhaktisaṃkṣiptabṛhatpramāṇam</seg> <seg type="pāda" n="d">āruhya kailāsam iva pratasthe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.38">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ mātaro devam anuvrajantyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svavāhanakṣobhacalāvataṃsāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mukhaiḥ prabhāmaṇḍalareṇugauraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">padmākaraṃ cakrur ivāntarīkṣam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.39">
<l><seg type="pāda" n="a">tāsāṃ ca paścāt kanakaprabhāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kālī kapālābharaṇā cakāse</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">balākinī nīlapayodarājī</seg> <seg type="pāda" n="d">dūraṃ puraḥkṣiptaśatahradeva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.40">
<l><seg type="pāda" n="a">tato gaṇaiḥ śūlabhṛtaḥ purogair</seg> <seg type="pāda" n="b">udīrito maṅgalatūryaghoṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vimānaśṛṅgāṇy avagāhamānaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śaśaṃsa sevāvasaraṃ surebhyaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.41">
<l><seg type="pāda" n="a">upādade tasya sahasraraśmis</seg> <seg type="pāda" n="b">tvaṣṭrā navaṃ nirmitam ātapatram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa taddukūlād avidūramaulir</seg> <seg type="pāda" n="d">babhau patadgaṅga ivottamāṅge</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.42">
<l><seg type="pāda" n="a">mūrte ca gaṅgāyamune tadānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sacāmare devam aseviṣātām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samudragārūpaviparyaye 'pi</seg> <seg type="pāda" n="d">sahaṃsapāte iva lakṣyamāṇe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.43">
<l><seg type="pāda" n="a">tam anvagacchat prathamo vidhātā</seg> <seg type="pāda" n="b">śrīvatsalakṣmā puruṣaś ca sākṣāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jayeti vācā mahimānam asya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvardhayantyā haviṣeva vahnim</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.44">
<l><seg type="pāda" n="a">ekaiva mūrtir bibhide tridhā sā</seg> <seg type="pāda" n="b">sāmānyam eṣāṃ prathamāvaratvam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣṇor haras tasya hariḥ kadācid</seg> <seg type="pāda" n="d">vedhās tayos tāv api dhātur ādyau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.45">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ lokapālāḥ puruhūtamukhyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrīlakṣaṇotsargavinītaveṣāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dṛṣṭipradāne kṛtanandisaṃjñās</seg> <seg type="pāda" n="d">taddarśitāḥ prāñjalayaḥ praṇemuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.46">
<l><seg type="pāda" n="a">kampena mūrdhnaḥ śatapatrayoniṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vācā hariṃ vṛtrahaṇaṃ smitena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ālokamātreṇa surān aśeṣān</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhāvayām āsa yathāpradhānam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.47">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmai jayāśīḥ sasṛje purastāt</seg> <seg type="pāda" n="b">saptarṣibhis tān smitapūrvam āha</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivāhayajñe vitate 'tra yūyam</seg> <seg type="pāda" n="d">adhvaryavaḥ pūrvavṛtā mayeti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.48">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvāvasuprāgraharaiḥ pravīṇaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃgīyamānatripurāvadānaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhvānam adhvāntavikāralaṅghyas</seg> <seg type="pāda" n="d">tatāra tārādhipakhaṇḍadhārī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.49">
<l><seg type="pāda" n="a">khe khelagāmī tam uvāha vāhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saśabdacāmīkarakiṅkiṇīkaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṭābhighātād iva lagnapaṅke</seg> <seg type="pāda" n="d">dhunvan muhuḥ protaghane viṣāṇe</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.50">
<l><seg type="pāda" n="a">sa prāpad aprāptaparābhiyogaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nagendraguptaṃ nagaraṃ muhūrtāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puro vilagnair haradṛṣṭipātaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suvarṇasūtrair iva kṛṣyamāṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.51">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyopakaṇṭhe ghananīlakaṇṭḥaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">kutūhalād unmukhapauradṛṣṭaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svabāṇacihnād avatīrya mārgād</seg> <seg type="pāda" n="d">āsannabhūpṛṣṭham iyāya devaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.52">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ṛddhimadbandhujanādhirūḍhair</seg> <seg type="pāda" n="b">vṛndair gajānāṃ giricakravartī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratyujjagāmāgamanapratītaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">praphullavṛkṣaiḥ kaṭakair iva svaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.53">
<l><seg type="pāda" n="a">vargāv ubhau devamahīdharāṇāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dvāre purasyodghaṭitāpidhāne</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">samīyatur dūravisarpighoṣau</seg> <seg type="pāda" n="d">bhinnaikasetū payasām ivaughau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.54">
<l><seg type="pāda" n="a">hrīmān abhūd bhūmidharo hareṇa</seg> <seg type="pāda" n="b">trailokyavandyena kṛtapraṇāmaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pūrvaṃ mahimnā sa hi tasya dūram</seg> <seg type="pāda" n="d">āvarjitaṃ nātmaśiro viveda</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.55">
<l><seg type="pāda" n="a">sa prītiyogād vikasanmukhaśrīr</seg> <seg type="pāda" n="b">jāmātur agresaratām upetya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāveśayan mandiram ṛddham enam</seg> <seg type="pāda" n="d">āgulphakīrṇāpaṇamārgapuṣpam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.56">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmin muhūrte purasundarīṇām</seg> <seg type="pāda" n="b">īśānasaṃdarśanalālasānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādamālāsu babhūvur itthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tyaktānyakāryāṇi viceṣṭitāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.57">
<l><seg type="pāda" n="a">ālokamārgaṃ sahasā vrajantyā</seg> <seg type="pāda" n="b">kayācid udveṣṭanavāntamālyaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bandhuṃ na saṃbhāvita eva tāvat</seg> <seg type="pāda" n="d">kareṇa ruddho 'pi na keśapāśaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.58">
<l><seg type="pāda" n="a">prasādhikālambitam agrapādam</seg> <seg type="pāda" n="b">ākṣipya kācid dravarāgam eva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">utsṛṣṭalīlāgatir āgavākṣād</seg> <seg type="pāda" n="d">alaktakāṅkāṃ padavīṃ tatāna</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.59">
<l><seg type="pāda" n="a">vilocanaṃ dakṣiṇam añjanena</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhāvya tadvañcitavāmanetrā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathaiva vātāyanasaṃnikarṣaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yayau śalākām aparā vahantī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.60">
<l><seg type="pāda" n="a">jālāntarapreṣitadṛṣtir anyā</seg> <seg type="pāda" n="b">prasthānabhinnāṃ na babandha nīvīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nābhipraviṣṭābharaṇaprabheṇa</seg> <seg type="pāda" n="d">hastena tasthāv avalambya vāsaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.61">
<l><seg type="pāda" n="a">ardhācitā satvaram utthitāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pade pade durnimite galantī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kasyāścid āsīd raśanā tadānīm</seg> <seg type="pāda" n="d">aṅguṣṭhamūlārpitasūtraśeṣā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.62">
<l><seg type="pāda" n="a">tāsāṃ mukhair āsavagandhagarbhair</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāptāntarāḥ sāndrakutūhalānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vilolanetrabhramarair gavākṣāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sahasrapatrābharaṇā ivāsan</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.63">
<l><seg type="pāda" n="a">tāvat patākākulam indumaulir</seg> <seg type="pāda" n="b">uttoraṇaṃ rājapathaṃ prapede</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāsādaśṛṅgāṇi divāpi kurvañ</seg> <seg type="pāda" n="d">jyotsnābhiṣekadviguṇadyutīni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.64">
<l><seg type="pāda" n="a">tam ekadṛśyaṃ nayanaiḥ pibantyo</seg> <seg type="pāda" n="b">nāryo na jagmur viṣayāntarāṇi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā hi śeṣendriyavṛttir āsāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvātmanā cakṣur iva praviṣṭā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.65">
<l><seg type="pāda" n="a">sthāne tapo duścaram etadartham</seg> <seg type="pāda" n="b">aparṇayā pelavayāpi taptam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yā dāsyam apy asya labheta nārī</seg> <seg type="pāda" n="d">sā syāt kṛtārthā kim utāṅkaśayyām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.66">
<l><seg type="pāda" n="a">paraspareṇa spṛhaṇīyaśobhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ced idaṃ dvandvam ayojayiṣyat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asmin dvaye rūpavidhānayatnaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">patyuḥ prajānāṃ viphalo 'bhaviśyat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.67">
<l><seg type="pāda" n="a">na nūnam ārūḍharuṣā śarīram</seg> <seg type="pāda" n="b">anena dagdhaṃ kusumāyudhasya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vrīḍād amuṃ devam udīkṣya manye</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnyastadehaḥ svayam eva kāmaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.68">
<l><seg type="pāda" n="a">anena saṃbandham upetya diṣṭyā</seg> <seg type="pāda" n="b">manorathaprārthitam īśvareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrdhānam āli kṣitidhāraṇoccam</seg> <seg type="pāda" n="d">uccaistarāṃ vakṣyati śailarājaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.69">
<l><seg type="pāda" n="a">ity oṣadhiprasthavilāsinīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śṛṇvan kathāḥ śrotrasukhās trinetraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">keyūracūrṇīkṛtalājamuṣṭiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">himālayasyālayam āsasāda</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.70">
<l><seg type="pāda" n="a">tatrāvatīryācyutadattahastaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaradghanād dīdhitimān ivokṣṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">krāntāni pūrvaṃ kamalāsanena</seg> <seg type="pāda" n="d">kakṣyāntarāṇy adripater viveśa</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.71">
<l><seg type="pāda" n="a">tam anvag indrapramukhāś ca devāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saptarṣipūrvāḥ paramarṣayaś ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gaṇāś ca giryālayam abhyagacchan</seg> <seg type="pāda" n="d">praśastam ārambham ivottamārthāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.72">
<l><seg type="pāda" n="a">tatreśvaro viṣṭarabhāg yathāvat</seg> <seg type="pāda" n="b">saratnam arghyaṃ madhumac ca gavyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nave dukūle ca nagopanītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyagrahīt sarvam amantravarjam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.73">
<l><seg type="pāda" n="a">dukūlavāsāḥ sa vadhūsamīpaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">ninye vinītair avarodharakṣaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">velāsamīpaṃ sphuṭaphenarājir</seg> <seg type="pāda" n="d">navair udanvān iva candrapādaiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.74">
<l><seg type="pāda" n="a">tayā pravṛddhānanacandrakāntyā</seg> <seg type="pāda" n="b">praphullacakṣuḥkumudaḥ kumāryā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prasannacetaḥsalilaḥ śivo 'bhūt</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃsṛjyamānaḥ śaradeva lokaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.75">
<l><seg type="pāda" n="a">tayoḥ samāpattiṣu kātarāṇi</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃcidvyavasthāpitasaṃhṛtāni</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hrīyantraṇāṃ tatkṣaṇam anvabhūvann</seg> <seg type="pāda" n="d">anyonyalolāni vilocanāni</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.76">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyāḥ karaṃ śailagurūpanītaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jagrāha tāmrāṅgulim aṣṭamūrttiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">umātanau gūḍhatanoḥ smarasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tacchaṅkinaḥ pūrvam iva praroham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.77">
<l><seg type="pāda" n="a">romodgamaḥ prādur abhūd umāyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">svinnāṅguliḥ puṅgavaketur āsīt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vṛttis tayoḥ pāṇisamāgamena</seg> <seg type="pāda" n="d">samaṃ vibhakteva manobhavasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.78">
<l><seg type="pāda" n="a">prayuktapāṇigrahaṇaṃ yad anyad</seg> <seg type="pāda" n="b">vadhūvaraṃ puṣyati kāntim agryām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sānnidhyayogād anayos tadānīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ kathyate śrīr ubhayasya tasya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.79">
<l><seg type="pāda" n="a">pradakṣiṇaprakramaṇāt kṛśānor</seg> <seg type="pāda" n="b">udarciṣas tan mithunaṃ cakāse</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">meror upānteṣv iva vartamānam</seg> <seg type="pāda" n="d">anyonyasaṃsaktam ahastriyāmam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.80">
<l><seg type="pāda" n="a">tau dampatī triḥ pariṇīya vahnim</seg> <seg type="pāda" n="b">karāgrasaṃsparśanimīlitākṣīm</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tāṃ kārayām āsa vadhūṃ purodhās</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin samiddhārciṣi lājamokṣam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.81">
<l><seg type="pāda" n="a">sā lājadhūmāñjalim iṣṭagandhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gurūpadeśād vadanaṃ nināya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kapolasaṃsarpiśikhaḥ sa tasyā</seg> <seg type="pāda" n="d">muhūrtakarṇotpalatāṃ prapede</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tad īṣadārdrāruṇagaṇḍalekham</seg> <seg type="pāda" n="b">ucchvāsikālāñjanarāgam akṣṇoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vadhūmukhaṃ klāntayavāvataṃsam</seg> <seg type="pāda" n="d">ācāradhūmagrahaṇād babhūva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.83">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūṃ dvijaḥ prāha tavaiṣa vatse</seg> <seg type="pāda" n="b">vahnir vivāhaṃ prati pūrvasākṣī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śivena bhartrā saha dharmacaryā</seg> <seg type="pāda" n="d">kāryā tvayā muktavicārayeti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.84">
<l><seg type="pāda" n="a">ālocanāntaṃ śravaṇe vitatya</seg> <seg type="pāda" n="b">pītaṃ guros tadvacanaṃ bhavānyā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nidāghakālolbaṇatāpayeva</seg> <seg type="pāda" n="d">māhendram ambhaḥ prathamaṃ pṛthivyā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.85">
<l><seg type="pāda" n="a">dhruveṇa bhartrā dhruvadarśanāya</seg> <seg type="pāda" n="b">prayujyamānā priyadarśanena</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā dṛṣṭa ity ānanam unnamayya</seg> <seg type="pāda" n="d">hrīsannakaṇṭhī katham apy uvāca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.86">
<l><seg type="pāda" n="a">itthaṃ vidhijñena purohitena</seg> <seg type="pāda" n="b">prayuktapāṇigrahaṇopacārau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇematus tau pitarau prajānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">padmāsanasthāya pitāmahāya</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.87">
<l><seg type="pāda" n="a">vadhūr vidhātrā pratinandyate sma</seg> <seg type="pāda" n="b">kalyāṇi vīraprasavā bhaveti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vācaspatiḥ sann api so 'ṣṭamūrttav</seg> <seg type="pāda" n="d">āśāsya cintāstimito babhūva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.88">
<l><seg type="pāda" n="a">kḷptopacārāṃ caturasravedīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāv etya paścāṭ kanakāsanasthau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyāpatī laukikam eṣitavyam</seg> <seg type="pāda" n="d">ārdrākṣatāropaṇam anvabhūtām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.89">
<l><seg type="pāda" n="a">patrāntalagnair jalabindujālair</seg> <seg type="pāda" n="b">ākṛṣṭamuktāphalajālaśobham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tayor upary āyatanāladaṇḍam</seg> <seg type="pāda" n="d">ādhatta lakṣmīḥ kamalātapatram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.90">
<l><seg type="pāda" n="a">dvidhā prayuktena ca vāṅmayena</seg> <seg type="pāda" n="b">sarasvatī tan mithunaṃ nunāva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃskārapūtena varaṃ vareṇyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vadhūṃ sukhagrāhyanibandhanena</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.91">
<l><seg type="pāda" n="a">tau sandhiṣu vyañjitavṛttibhedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">rasāntareṣu pratibaddharāgam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apaśyatām apsarasāṃ muhūrtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">prayogam ādyaṃ lalitāṅgahāram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.92">
<l><seg type="pāda" n="a">devās tadante haram ūḍhabhāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kirīṭabaddhāñjalayo nipatya</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śāpāvasāne pratipannamūrtter</seg> <seg type="pāda" n="d">yayācire pañcaśarasya sevām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.93">
<l><seg type="pāda" n="a">tasyānumene bhagavān vimanyur</seg> <seg type="pāda" n="b">vyāpāram ātmany api sāyakānām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāle prayuktā khalu kāryavidbhir</seg> <seg type="pāda" n="d">vijṇāpanā bhartṛṣu siddhim eti</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.94">
<l><seg type="pāda" n="a">atha vibudhagaṇāṃs tān indumaulir visṛjya</seg> <seg type="pāda" n="b">kṣitidharapatikanyām ādadānaḥ kareṇa</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kanakakalaśarakśābhaktiśobhāsanāthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kṣitiviracitaśayyaṃ kautukāgāram āgāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_7.95">
<l><seg type="pāda" n="a">navapariṇayalajjābhūṣaṇāṃ tatra gaurīṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vadanam apaharantīṃ tatkṛtotkṣepam īśaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">api śayanasakhībhyo dattavācaṃ kathaṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">pramathamukhavikārair hāsayām āsa gūḍham</seg> //</l>
</lg>

</div>
<div type="sarga" n="8">
<lg xml:id="Ks_8.1">
<l><seg type="pāda" n="a">pāṇipīḍanavidher anantaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śailarājaduhitur haraṃ prati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāvasādhvasaparigrahād abhūt</seg> <seg type="pāda" n="d">kāmadohadamanoharaṃ vapuḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.2">
<l><seg type="pāda" n="a">vyāhṛtā prativaco na sandadhe</seg> <seg type="pāda" n="b">gantum aicchad avalambitāṃśukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sevate sma śayanaṃ parāṅmukhī</seg> <seg type="pāda" n="d">sā tathāpi rataye pinākinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.3">
<l><seg type="pāda" n="a">kaitavena śayite kutūhalāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pārvatī pratimukhaṃ nipātitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cakṣur unmiṣati sasmitaṃ priye</seg> <seg type="pāda" n="d">vidyudāhatam iva nyamīlayat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.4">
<l><seg type="pāda" n="a">nābhideśanihitaḥ sakampayā</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkarasya rurudhe tayā karaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taddukūlam atha cābhavat svayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dūram ucchvasitanīvibandhanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.5">
<l><seg type="pāda" n="a">evam āli nigṛhītasādhvasaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkaro rahasi sevyatām iti</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā sakhībhir upadiṣṭam ākulā</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsmarat pramukhavartini priye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.6">
<l><seg type="pāda" n="a">apy avastuni kathāpravṛttaye</seg> <seg type="pāda" n="b">praśnatatparam anaṅgaśāsanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīkṣitena parigṛhya pārvatī</seg> <seg type="pāda" n="d">mūrdhakampamayam uttaraṃ dadau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.7">
<l><seg type="pāda" n="a">śūlinaḥ karataladvayena sā</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃnirudhya nayane hṛtāṃśukā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya paśyati lalāṭalocane</seg> <seg type="pāda" n="d">moghayatnavidhurā rahasy abhūt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.8">
<l><seg type="pāda" n="a">cumbaneṣv adharadānavarjitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sannahastam adayopagūhane</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kliṣṭamanmatham api priyaṃ prabhor</seg> <seg type="pāda" n="d">durlabhapratikṛtaṃ vadhūratam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.9">
<l><seg type="pāda" n="a">yan mukhagrahaṇam akṣatādharaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dattam avraṇapadaṃ nakhaṃ ca yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yad rataṃ ca sadayaṃ priyasya tat</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatī viṣahate sma netarat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.10">
<l><seg type="pāda" n="a">rātrivṛttam anuyoktum udyataṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sā vibhātasamaye sakhījanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nākarod apakutūhalaṃ hriyā</seg> <seg type="pāda" n="d">śaṃsituṃ ca hṛdayena tatvare</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.11">
<l><seg type="pāda" n="a">darpaṇe ca paribhogadarśinī</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛṣṭhataḥ praṇayino niṣeduṣaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prekṣya bimbam anu bimbam ātmanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kāni kāni na cakāra lajjayā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nīlakaṇṭhaparibhuktayauvanāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tāṃ vilokya jananī samāśvasat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhartṛvallabhatayā hi mānasīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mātur asyati śucaṃ vadhūjanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.13">
<l><seg type="pāda" n="a">vāsarāṇi katicit kathañcana</seg> <seg type="pāda" n="b">sthāṇunā ratam akāri cānayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñātamanmatharasā śanaiḥ śanaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā mumoca ratiduḥkhaśīlatām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.14">
<l><seg type="pāda" n="a">sasvaje priyam uronipīḍitā</seg> <seg type="pāda" n="b">prārthitaṃ mukham anena nāharat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mekhalāpaṇayalolatāṃ gataṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hastam asya śithilaṃ rurodha sā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.15">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvasūcitam adṛṣṭavipriyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cāṭumat kṣaṇaviyogakātaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kaiścid eva divasais tadā tayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prema rūḍham itaretarāśrayam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.16">
<l><seg type="pāda" n="a">taṃ yathātmasadṛśaṃ varaṃ vadhūr</seg> <seg type="pāda" n="b">anvarajyata varas tathaiva tām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāgarād anapagā hi jāhnavī</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'pi tanmukharasaikanirvṛtiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.17">
<l><seg type="pāda" n="a">śiṣyatāṃ nidhuvanopadeśinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkarasya rahasi prapannayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śikṣitaṃ yuvatinaipuṇaṃ tayā</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad eva gurudakṣiṇīkṛtam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.18">
<l><seg type="pāda" n="a">daṣṭamuktam adharoṣṭham āmbikā</seg> <seg type="pāda" n="b">vedanāvidhutahastapallavā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śītalena niravāpayat kṣaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maulicandraśakalena śūlinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.19">
<l><seg type="pāda" n="a">cumbanādalakacūrṇadūṣitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śaṅkaro 'pi nayanaṃ lalāṭajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ucchvasatkamalagandhaye dadau</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatīvadanagandhavāhine</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.20">
<l><seg type="pāda" n="a">evam indriyasukhasya vartmanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevanād anugṛhītamanmathaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailarājabhavane sahomayā</seg> <seg type="pāda" n="d">māsamātram avasad vṛṣadhvajaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.21">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'numānya himavantam ātmabhūr</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmajāvirahaduḥkhakheditam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tatra tatra vijahāra saṃpatann</seg> <seg type="pāda" n="d">aprameyagatinā kakudmatā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.22">
<l><seg type="pāda" n="a">merum etya marudāśugokṣakaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pārvatīstanapuraskṛtān kṛtī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hemapallavavibhaṅgasaṃstarān</seg> <seg type="pāda" n="d">anvabhūt suratamardanakṣamān</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.23">
<l><seg type="pāda" n="a">padmanābhacaraṇāṅkitāśmasu</seg> <seg type="pāda" n="b">prāptavatsv amṛtavipruṣo navāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mandarasya kaṭakeṣu cāvasat</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatīvadanapadmaṣaṭpadaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.24">
<l><seg type="pāda" n="a">vāraṇadhvanitabhītayā tayā</seg> <seg type="pāda" n="b">kaṇṭhasaktaghanabāhubandhanaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekapiṅgalagirau jagadgurur</seg> <seg type="pāda" n="d">nirviveśa viśadāḥ śaśiprabhāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.25">
<l><seg type="pāda" n="a">tasya jātu malayasthalīrate</seg> <seg type="pāda" n="b">dhūtacandanalataḥ priyāklamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ācacāma salavaṅgakesaraś</seg> <seg type="pāda" n="d">cāṭukāra iva dakṣiṇānilaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.26">
<l><seg type="pāda" n="a">hematāmarasatāḍitapriyā</seg> <seg type="pāda" n="b">tatkarāmbuvinimīlitekṣaṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khe vyagāhata taraṅgiṇīm umā</seg> <seg type="pāda" n="d">mīnapaṅktipunaruktamekhalā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.27">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ pulomatanayālakocitaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pārijātakusumaiḥ prasādhayan</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nandane ciram ayugmalocanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saspṛhaṃ suravadhūbhir īkṣitaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.28">
<l><seg type="pāda" n="a">ity abhaumam anubhūya śaṅkaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pārthivaṃ ca dayitāsakhaḥ sukham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lohitāyati kadācid ātape</seg> <seg type="pāda" n="d">gandhamādanagiriṃ vyagāhata</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.29">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra kāñcanaśilātalāśrayo</seg> <seg type="pāda" n="b">netragamyam avalokya bhāskaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dakṣiṇetarabhujavyapāśrayāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vyājahāra sahadharmacāriṇīm</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.30">
<l><seg type="pāda" n="a">padmakāntim aruṇatribhāgayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃkramayya tava netrayor iva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkṣaye jagad iva prajeśvaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃharaty ahar asāv aharpatiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.31">
<l><seg type="pāda" n="a">sīkaravyatikaraṃ marīcibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">dūrayaty avanate vivasvati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">indracāpapariveṣaśūnyatāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nirjharās tava pitur vrajanty amī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.32">
<l><seg type="pāda" n="a">daṣṭatāmarasakesarasrajoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">krandator viparivṛttakaṇṭhayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nighnayoḥ sarasi cakravākayor</seg> <seg type="pāda" n="d">alpam antaram analpatāṃ gatam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.33">
<l><seg type="pāda" n="a">sthānam āhnikam apāsya dantinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sallakīviṭapabhaṅgavāsitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āvibhātacaraṇāya gṛhṇāte</seg> <seg type="pāda" n="d">vāri vāriruhabaddhaṣaṭpadam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.34">
<l><seg type="pāda" n="a">paśya paścimadigantalambinā</seg> <seg type="pāda" n="b">nirmitaṃ mitakathe vivasvatā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dīrghayā pratimayā saro 'mbhasāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tāpanīyam iva setubandhanam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.35">
<l><seg type="pāda" n="a">uttaranti vinikīrya palvalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gāḍhapaṅktam ativāhitātapāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">daṃṣṭriṇo vanavarāhayūthapā</seg> <seg type="pāda" n="d">daṣṭabhaṅgurabisāṅkurā iva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.36">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa vṛkṣaśikhare kṛtāspado</seg> <seg type="pāda" n="b">jātarūparasagauramaṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hīyamānam ahar atyayātapaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pīvaroru pibatīva barhiṇaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.37">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvabhāgatimirapravṛttibhir</seg> <seg type="pāda" n="b">vyaktapaṅkam iva jātam ekataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">khaṃ hṛtātapajalaṃ vivasvatā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāti kiñcid iva śeṣavat saraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.38">
<l><seg type="pāda" n="a">āviśadbhir uṭajāṅgaṇaṃ mṛgair</seg> <seg type="pāda" n="b">mūlasekasarasaiś ca vṛkṣakaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">āśramāḥ praviśadagnidhenavo</seg> <seg type="pāda" n="d">bibhrati śriyam udīritāgnayaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.39">
<l><seg type="pāda" n="a">baddhakośam api tiṣṭhati kṣaṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāvaśeṣavivaraṃ kuśeśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ṣaṭpadāya vasatiṃ grahīṣyate</seg> <seg type="pāda" n="d">prītipūrvam iva dātum antaram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.40">
<l><seg type="pāda" n="a">dūramagraparimeyaraśminā</seg> <seg type="pāda" n="b">vāruṇī dig aruṇena bhānunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāti kesaravateva maṇḍitā</seg> <seg type="pāda" n="d">bandhujīvatilakena kanyakā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.41">
<l><seg type="pāda" n="a">sāmabhiḥ sahacarāḥ sahasraśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">syandanāśvahṛdayaṅgamasvaraiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhānum agniparikīrṇatejasaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃstuvanti kiraṇoṣmapāyinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.42">
<l><seg type="pāda" n="a">so 'yam ānataśirodharair hayaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇacāmaravighaṭṭitekṣaṇaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">astam eti yugabhugnakesaraiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃnidhāya divasaṃ mahodadhau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.43">
<l><seg type="pāda" n="a">khaṃ prasuptam iva saṃsthite ravau</seg> <seg type="pāda" n="b">tejaso mahata īdṛśī gatiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tat prakāśayati yāvad udgataṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">mīlanāya khalu tāvataś cyutam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.44">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃdhyayāpy anugataṃ raver vapur</seg> <seg type="pāda" n="b">vandyam astaśikhare samarpitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yena pūrvam udaye puraskṛtā</seg> <seg type="pāda" n="d">nānuyāsyati kathaṃ tam āpadi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.45">
<l><seg type="pāda" n="a">raktapītakapiśāḥ payomucāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">koṭayaḥ kuṭilakeśi bhānty amūḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">drakṣyasi tvam iti saṃdhyayānayā</seg> <seg type="pāda" n="d">vartikābhir iva sādhumaṇḍitāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.46">
<l><seg type="pāda" n="a">siṃhakesarasaṭāsu bhūbhṛtāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">pallavaprasaviṣu drumeṣu ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paśya dhātuśikhareṣu bhānunā</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvibhaktam iva sāṃdhyam ātapam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.47">
<l><seg type="pāda" n="a">adrirājatanaye tapasvinaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pāvanāmbuvihitāñjalikriyāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahma gūḍham abhisaṃdhyam ādṛtāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhaye vidhivido gṛṇanty amī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.48">
<l><seg type="pāda" n="a">tan muhūrttam anumantum arhasi</seg> <seg type="pāda" n="b">prastutāya niyamāya mām api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvāṃ vinodanipuṇaḥ sakhījano</seg> <seg type="pāda" n="d">valguvādini vinodayiṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.49">
<l><seg type="pāda" n="a">nirvibhujya daśanacchadaṃ tato</seg> <seg type="pāda" n="b">vāci bhartur avadhīraṇāparā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">śailarājatanayā samīpagām</seg> <seg type="pāda" n="d">ālalāpa vijayām ahetukam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.50">
<l><seg type="pāda" n="a">īśvaro 'pi divasātyayocitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mantrapūrvam anutasthivān vidhim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pārvatīm avacanām asūyayā</seg> <seg type="pāda" n="d">pratyupetya punar āha sasmitam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.51">
<l><seg type="pāda" n="a">muñca kopam animittakopane</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃdhyayā praṇamito 'smi nānyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kiṃ na vetsi sahadharmacāriṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravākasamavṛttim ātmanaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.52">
<l><seg type="pāda" n="a">nirmiteṣu pitṛṣu svayaṃbhuvā</seg> <seg type="pāda" n="b">yā tanuḥ sutanu pūrvam ujjhitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">seyam astam udayaṃ ca sevate</seg> <seg type="pāda" n="d">tena mānini mamātra gauravam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.53">
<l><seg type="pāda" n="a">tām imāṃ timiravṛddhipīḍitāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śailarājatanaye 'dhunā sthitām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekatas taṭatamālamālinīṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">paśya dhāturasanimnagām iva</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.54">
<l><seg type="pāda" n="a">sāndhyam astamitaśeṣam ātapaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">raktalekham aparā bibharti dik</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sāṃparāyavasudhā saśoṇitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">maṇḍalāgram iva tiryagujjhitam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.55">
<l><seg type="pāda" n="a">yāminīdivasasandhisambhave</seg> <seg type="pāda" n="b">tejasi vyavahite sumeruṇā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad andhatamasaṃ niraṅkuśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dikṣu dīrghanayane vijṛmbhate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.56">
<l><seg type="pāda" n="a">nordhvam īkṣaṇagatir na cāpy adho</seg> <seg type="pāda" n="b">nābhito na purato na pṛṣṭhataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">loka eṣa timiraughaveṣṭito</seg> <seg type="pāda" n="d">garbhavāsa iva vartate niśi</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.57">
<l><seg type="pāda" n="a">śuddham āvilam avasthitaṃ calaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vakram ārjavaguṇānvitaṃ ca yat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam eva tamasā samīkṛtaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">dhiṅ mahattvam asatāṃ hṛtāntaram</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.58">
<l><seg type="pāda" n="a">nūnam unnamati yajvanāṃ patiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śārvarasya tamaso niṣiddhaye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">puṇḍarīkamukhi pūrvadiṅmukhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kaitakair iva rajobhir āvṛtam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.59">
<l><seg type="pāda" n="a">mandarāntaritamūrtinā niśā</seg> <seg type="pāda" n="b">lakṣyate śaśabhṛtā satārakā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvaṃ mayā priyasakhīsamāgatā</seg> <seg type="pāda" n="d">śroṣyateva vacanāni pṛṣṭhataḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.60">
<l><seg type="pāda" n="a">ruddhanirgamanam ā dinakṣayāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pūrvadṛṣṭatanucandrikāsmitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etad udgirati candramaṇḍalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">digrahasyam iva rātricoditam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.61">
<l><seg type="pāda" n="a">paśya pakvaphalinīphalatviṣā</seg> <seg type="pāda" n="b">bimbalāñchitaviyatsaro 'mbhasā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viprakṛṣṭavivaraṃ himāṃśunā</seg> <seg type="pāda" n="d">cakravākamithunaṃ viḍambyate</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.62">
<l><seg type="pāda" n="a">śakyam oṣadhipater navodayāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">karṇapūraracanākṛte tava</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apragalbhayavasūcikomalāś</seg> <seg type="pāda" n="d">chettum agranakhasaṃpuṭaiḥ karāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.63">
<l><seg type="pāda" n="a">aṅgulībhir iva keśasaṃcayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sannigṛhya timiraṃ marīcibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kuḍmalīkṛtasarojalocanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cumbatīva rajanīmukhaṃ śaśī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.64">
<l><seg type="pāda" n="a">paśya pārvati navenduraśmibhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāmibhinnatimiraṃ nabhastalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣyate dviradabhogadūṣitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃprasīdad iva mānasaṃ saraḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.65">
<l><seg type="pāda" n="a">raktabhāvam apahāya candramā</seg> <seg type="pāda" n="b">jāta eṣa pariśuddhamaṇḍalaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vikriyā na khalu kāladoṣajā</seg> <seg type="pāda" n="d">nirmalaprakṛtiṣu sthirodayā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.66">
<l><seg type="pāda" n="a">unnateṣu śaśinaḥ prabhā sthitā</seg> <seg type="pāda" n="b">nimnasaṃśrayaparaṃ niśātamaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nūnam ātmasadṛśī prakalpitā</seg> <seg type="pāda" n="d">vedhaseha guṇadoṣayor gatiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.67">
<l><seg type="pāda" n="a">candrapādajanitapravṛttibhiś</seg> <seg type="pāda" n="b">candrakāntajalabindubhir giriḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mekhalātaruṣu nidritān amūn</seg> <seg type="pāda" n="d">bodhayaty asamaye śikhaṇḍinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.68">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpavṛkṣaśikhareṣu saṃprati</seg> <seg type="pāda" n="b">prasphuradbhir iva paśya sundari</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hārayaṣṭigaṇanām ivāṃśubhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kartum āgatakutūhalaḥ śaśī</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.69">
<l><seg type="pāda" n="a">unnatāvanatabhāvavattayā</seg> <seg type="pāda" n="b">candrikā satimirā girer iyam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaktibhir bahuvidhābhir arpitā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhāti bhūtir iva mattadantinaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.70">
<l><seg type="pāda" n="a">etad ucchvasitapītam aindavaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">voḍhum akṣamam iva prabhārasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">muktaṣaṭpadavirāvam añjasā</seg> <seg type="pāda" n="d">bhidyate kumudam ā nibandhanāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.71">
<l><seg type="pāda" n="a">paśya kalpatarulambi śuddhayā</seg> <seg type="pāda" n="b">jyotsnayā janitarūpasaṃśayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mārute calati caṇḍi kevalaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vyajyate viparivṛttam aṃśukam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.72">
<l><seg type="pāda" n="a">śakyam aṅgulibhir uddhṛtair adhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śākhināṃ patitapuṣpapeśalaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">patrajarjaraśaśiprabhālavair</seg> <seg type="pāda" n="d">ebhir utkacayituṃ tavālakān</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.73">
<l><seg type="pāda" n="a">eṣa cārumukhi yogatārayā</seg> <seg type="pāda" n="b">yujyate taralabimbayā śaśī</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sādhvasād upagataprakampayā</seg> <seg type="pāda" n="d">kanyayeva navadīkṣayā varaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.74">
<l><seg type="pāda" n="a">pākabhinnaśarakāṇḍagaurayor</seg> <seg type="pāda" n="b">ullasatpratikṛtiprasannayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rohatīva tava gaṇḍalekhayoś</seg> <seg type="pāda" n="d">candrabimbanihitākṣṇi candrikā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.75">
<l><seg type="pāda" n="a">lohitārkamaṇibhājanārpitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpavṛkṣamadhu bibhratī svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tvām iyaṃ sthitimatīm upasthitā</seg> <seg type="pāda" n="d">gandhamādanavanādhidevatā</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.76">
<l><seg type="pāda" n="a">ārdrakesarasugandhi te mukhaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">mattaraktanayanaṃ svabhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">atra labdhavasatir guṇāntaraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kiṃ vilāsini madaḥ kariṣyati</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.77">
<l><seg type="pāda" n="a">mānyabhaktir athavā sakhījanaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sevyatām idam anaṅgadīpanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ity udāram abhidhāya śaṅkaras</seg> <seg type="pāda" n="d">tām apāyayata pānam ambikām</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.78">
<l><seg type="pāda" n="a">pārvatī tadupayogasambhavāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikriyām api satāṃ manoharām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apratarkyavidhiyoganirmitām</seg> <seg type="pāda" n="d">āmrateva sahakāratāṃ yayau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.79">
<l><seg type="pāda" n="a">tatkṣaṇaṃ viparivartitahriyor</seg> <seg type="pāda" n="b">neṣyatoḥ śayanam iddharāgayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sā babhūva vaśavartinī dvayoḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śūlinaḥ suvadanā madasya ca</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.80">
<l><seg type="pāda" n="a">ghūrṇamānanayanaṃ skhalatkathaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svedibindumad akāraṇasmitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānanena na tu tāvad īśvaraś</seg> <seg type="pāda" n="d">cakṣuṣā ciram umāmukhaṃ papau</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.81">
<l><seg type="pāda" n="a">tāṃ vilambitapanīyamekhalām</seg> <seg type="pāda" n="b">udvahañ jaghanabhāradurvahām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dhyānasaṃbhṛtavibhūtir īśvaraḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prāviśan maṇiśilāgṛhaṃ rahaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.82">
<l><seg type="pāda" n="a">tatra haṃsadhavalottaracchadaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jāhnavīpulinacārudarśanam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">adhyaśeta śayanaṃ priyāsakhaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">śāradābhram iva rohiṇīpatiḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.83">
<l><seg type="pāda" n="a">kliṣṭakeśam avaluptacandanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vyatyayārpitanakhaṃ samatsaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya tac chiduramekhalāguṇaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">pārvatīratam abhūn na tṛptaye</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.84">
<l><seg type="pāda" n="a">kevalaṃ priyatamādayālunā</seg> <seg type="pāda" n="b">jyotiṣām avanatāsu paṅktiṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tena tatparigṛhītavakṣasā</seg> <seg type="pāda" n="d">netramīlanakutūhalaṃ kṛtam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.85">
<l><seg type="pāda" n="a">sa vyabudhyata budhastavocitaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śatakumbhakamalākaraiḥ samam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrcchanāparigṛhītakaiśikaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kinnarair uṣasi gītamaṅgalaḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.86">
<l><seg type="pāda" n="a">tau kṣaṇaṃ śithilitopagūhanau</seg> <seg type="pāda" n="b">dampatī calitamānasor mayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">padmabhedapiśunāḥ siṣevire</seg> <seg type="pāda" n="d">gandhamādanavanāntamārutāḥ</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.87">
<l><seg type="pāda" n="a">ūrumūlanakhamārgarājibhis</seg> <seg type="pāda" n="b">tatkṣaṇaṃ hṛtavilocano haraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vāsasaḥ praśithilasya saṃyamaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kurvatīṃ priyatamām avārayat</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.88">
<l><seg type="pāda" n="a">sa prajāgarakaṣāyalocanaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gāḍhadantapadatāḍitādharam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākulālakam araṃsta rāgavān</seg> <seg type="pāda" n="d">prekṣya bhinnatilakaṃ priyāmukham</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.89">
<l><seg type="pāda" n="a">tena bhaṅgiviṣamottaracchadaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyapiṇḍitavisūtramekhalam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirmale 'pi śayanaṃ niśātyaye</seg> <seg type="pāda" n="d">nojjhitaṃ caraṇarāgalāñchitam</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.90">
<l><seg type="pāda" n="a">sa priyāmukharasaṃ divāniśaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">harṣavṛddhijananaṃ siṣeviṣuḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">darśanapraṇayinām adṛśyatām</seg> <seg type="pāda" n="d">ājagāma vijayānivedanāt</seg> //</l>
</lg>

<lg xml:id="Ks_8.91">
<l><seg type="pāda" n="a">samadivasaniśīthaṃ saṅginas tatra śambhoḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">śatam agamad ṛtūnāṃ sāgram ekā niśeva</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tu suratasukheṣu chinnatṛṣṇo babhūva</seg> <seg type="pāda" n="d">jvalana iva samudrāntargatas tajjaleṣu</seg> //</l>
</lg>
</div>

  </body>
</text>
</TEI>
Cite this

Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.

URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVG4YJ0VF5P4JMYE024BZ1D

वंशनिधि

Civilization memory · Federated · Established 2026

Vamshanidhiवंशनिधिvamshanidhi.in

As of 2026-05-24 · Provenance: self-published

Kumārasaṃbhava · Manuscript · Vamshanidhi