Plate TXT · VM3ZĀgamaśāstra (= Gauḍapādakārikā, Gauḍapādīyakārikā, a verse commentary on the Māṇḍūkya-Upaniṣad)Latn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVG7FFZBXYP2Y60KF8NVM3Z
Scripture · upanishad
ProvisionalĀgamaśāstra (= Gauḍapādakārikā, Gauḍapādīyakārikā, a verse commentary on the Māṇḍūkya-Upaniṣad)
Āgamaśāstra (= Gauḍapādakārikā, Gauḍapādīyakārikā, a verse commentary on the Māṇḍūkya-Upaniṣad)
Gauḍapāda
atha gauḍapādīya-kārikāḥ (bahiṣ[S:]bahiḥ)prajño vibhur viśvo hy antaḥprajñas tu taijasaḥ ghanaprajñas tathā prājña eka eva tridhā (smṛtaḥ [B:]sthitaḥ) // (bahiṣ-[S:]bahiḥ-)prajño vibhur viśvo hy antaḥ-prajñas tu taijasaḥ ghana-prajñas tathā prājña eka eva tridhā (smṛtaḥ [B:]st…
Provenance ledger
3 entries
- Canonupanishadtextual
- AttributionGauḍapādatextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
san<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="sa_gauDapAda-AgamazAstra">
<teiHeader xml:lang="en">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title>Āgamaśāstra (= Gauḍapādakārikā, Gauḍapādīyakārikā, a verse commentary on the Māṇḍūkya-Upaniṣad)</title>
<author>Gauḍapāda</author>
<respStmt>
<resp>data entry</resp>
<name>Peter Schreiner</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>contribution to GRETIL</resp>
<name>Peter Schreiner</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
<name>Reinhold Grünendahl</name>
</respStmt>
<respStmt>
<resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
<name>Maximilian Mehner</name>
</respStmt>
</titleStmt>
<publicationStmt>
<publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
<availability>
<p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed.
If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at <email>gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de</email>.
The file will be immediately removed pending resolution of the claim.</p>
<licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.</licence>
</availability>
<date when-iso="2020-07-31"/>
</publicationStmt>
<notesStmt>
<note>This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from <ref target="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/1_sanskr/6_sastra/3_phil/vedanta/gaukarau.htm">gaukarau.htm</ref>. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the <gi>note</gi> element below:</note>
<note type="legacyheader">
Gaudapada:
<lb/>Agamasastra (=Gaudapadakarika, Gaudapadiyakarika)
<lb/>[verse commentary on the Mandukya-Upanisad]
<lb/>
<lb/>Based on the edition by Vinayaka Ganesha Apate.
<lb/>Pune 1921 (Anandasrama Sanskrit Series ; 10)
<lb/>
<lb/>Compared with the following editions:
<lb/>
<lb/>[S:] Ishadi-dashopanishadah : Ten Principal Upanishads
<lb/> with Shankarabhashya, Delhi 1964 (pp. 424-497)
<lb/>
<lb/>[B:] The Agamasastra of Gaudapada, ed. Vidhushekhara Bhattacharya,
<lb/> Calcutta 1943 (reprint: Delhi 1989)
<lb/>
<lb/>[K:] Gaudapada-Karika : edited with a complete translation into English ...,
<lb/> [ed.] Raghujnath Damodar Karmarkar. Poona 1963 (reprint: 1973).
<lb/>
<lb/>Input by Peter Schreiner
<lb/>
<lb/>ANALYTIC VERSION according to BHELA conventions
</note>
</notesStmt>
<sourceDesc>
<bibl>Vinayaka Ganesha Apate. Pune 1921 (Anandasrama Sanskrit Series ; 10)</bibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>The Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL) is a resource platform providing standardized machine-readable texts in Indian languages that have been contributed by various individuals and institutions.</p>
</projectDesc>
<editorialDecl>
<correction>
<p>Apparent errors have been silently corrected.</p>
</correction>
<normalization>
<p>GRETIL normalizes all texts contributed consistently for each language.
Sanskrit texts are normalized in accordance with the scheme of the International Alphabet of Sanskrit Transliteration (IAST) in order to facilitate word search across its corpus without additional transformations.</p>
<p>All characters that were fully equivalent to an IAST-conformant character in the text file contributed have been made to conform to the character list below.
Non-conformant characters with additional information including accents, capitalization, and whitespace have been preserved as <gi>orig</gi> elements inside <gi>choice</gi> elements with their IAST-conformant equivalent in <gi>reg</gi> elements for the creation of a plain text.
These additional informations will be available only in those transformations of this file that display the original information.</p>
<p><table>
<head>Characters Used for the Transliteration of Sanskrit according to IAST</head>
<row role="label">
<cell>Character</cell>
<cell>Character Name</cell>
<cell>Unicode Code Point</cell>
</row>
<row>
<cell>a</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A</cell>
<cell>U+0061</cell>
</row>
<row>
<cell>ā</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER A WITH MACRON</cell>
<cell>U+0101</cell>
</row>
<row>
<cell>i</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I</cell>
<cell>U+0069</cell>
</row>
<row>
<cell>ī</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER I WITH MACRON</cell>
<cell>U+012B</cell>
</row>
<row>
<cell>u</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U</cell>
<cell>U+0075</cell>
</row>
<row>
<cell>ū</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER U WITH MACRON</cell>
<cell>U+016B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṛ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E5B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṝ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E5D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḷ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E37</cell>
</row>
<row>
<cell>ḹ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L WITH DOT BELOW AND MACRON</cell>
<cell>U+1E39</cell>
</row>
<row>
<cell>e</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER E</cell>
<cell>U+0065</cell>
</row>
<row>
<cell>o</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER O</cell>
<cell>U+006F</cell>
</row>
<row>
<cell>ṃ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E43</cell>
</row>
<row>
<cell>ḥ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E25</cell>
</row>
<row>
<cell>'</cell>
<cell>APOSTROPHE</cell>
<cell>U+0027</cell>
</row>
<row>
<cell>k</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER K</cell>
<cell>U+006B</cell>
</row>
<row>
<cell>g</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER G</cell>
<cell>U+0067</cell>
</row>
<row>
<cell>ṅ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT ABOVE</cell>
<cell>U+1E45</cell>
</row>
<row>
<cell>c</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER C</cell>
<cell>U+0063</cell>
</row>
<row>
<cell>j</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER J</cell>
<cell>U+006A</cell>
</row>
<row>
<cell>ñ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH TILDE</cell>
<cell>U+00F1</cell>
</row>
<row>
<cell>ṭ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER T WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E6D</cell>
</row>
<row>
<cell>ḍ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER D WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E0D</cell>
</row>
<row>
<cell>ṇ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER N WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E47</cell>
</row>
<row>
<cell>p</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER P</cell>
<cell>U+0070</cell>
</row>
<row>
<cell>b</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER B</cell>
<cell>U+0062</cell>
</row>
<row>
<cell>m</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER M</cell>
<cell>U+006D</cell>
</row>
<row>
<cell>y</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER Y</cell>
<cell>U+0079</cell>
</row>
<row>
<cell>r</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER R</cell>
<cell>U+0072</cell>
</row>
<row>
<cell>l</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER L</cell>
<cell>U+006C</cell>
</row>
<row>
<cell>v</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER V</cell>
<cell>U+0076</cell>
</row>
<row>
<cell>ś</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH ACUTE</cell>
<cell>U+x015B</cell>
</row>
<row>
<cell>ṣ</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S WITH DOT BELOW</cell>
<cell>U+1E63</cell>
</row>
<row>
<cell>s</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER S</cell>
<cell>U+0073</cell>
</row>
<row>
<cell>h</cell>
<cell>LATIN SMALL LETTER H</cell>
<cell>U+0068</cell>
</row>
</table>
</p>
</normalization>
<quotation marks="some">
<p>If indicated unambiguously in the text file contributed quotation marks have been replaced with the <gi>q</gi> element and, in case a reference was provided, have been nested inside a <gi>cit</gi> with the respective reference provided in a <gi>ref</gi> element after the quote.</p>
</quotation>
<segmentation>
<p>Unnumbered <gi>div</gi> elements are used to structure the text, using the <att>type</att> and <att>n</att> attributes in accordance with the <gi>refsDecl</gi>.</p>
</segmentation>
<interpretation>
<p>Interpretive markup which is visible only in analytic transformations of this file consists of:
<list>
<item>Highlighting in <gi>hi</gi> elements,</item>
<item>Corruptions in <gi>sic</gi> elements,</item>
<item>Remarks in <gi>note</gi> elements with the @resp attribute identifying the agency.</item>
</list></p>
</interpretation>
</editorialDecl>
<refsDecl>
<p>A reference is given in the <att>xml:id</att> attributes consisting of
<list>
<item>a pragmatic abbreviation of the <label>title</label>: Āgamaśāstra = GpK,</item>
<item>the number of the <label></label> in arabic numerals,</item>
<item>the number of the <label>verse</label> in arabic numerals.</item>
</list>
</p>
</refsDecl>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<langUsage>
<language ident="en">English</language>
<language ident="sa-Latn">Sanskrit</language>
</langUsage>
<textClass>
<keywords scheme="http://gretil.sub.uni-goettingen.de/">
<term>Sanskrit -- Śāstra -- Philosophy -- Vedānta</term>
</keywords>
</textClass>
</profileDesc>
<revisionDesc>
<listChange>
<change when-iso="2020-07-31" who="Maximilian Mehner">TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus</change>
</listChange>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text xml:lang="sa-Latn" xml:id="GpK">
<body>
<div type="prakaraṇa" n="1">
<head>atha gauḍapādīya-kārikāḥ</head>
<lg xml:id="GpK_1.1">
<l><seg type="pāda" n="a">(bahiṣ[S:]bahiḥ)prajño vibhur viśvo hy</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥprajñas tu taijasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghanaprajñas tathā prājña</seg> <seg type="pāda" n="d">eka eva tridhā (smṛtaḥ [B:]sthitaḥ)</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">(bahiṣ-[S:]bahiḥ-)prajño vibhur viśvo hy</seg> <seg type="pāda" n="b">antaḥ-prajñas tu taijasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghana-prajñas tathā prājña</seg> <seg type="pāda" n="d">eka eva tridhā (smṛtaḥ [B:]sthitaḥ)</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.2">
<l><seg type="pāda" n="a">dakṣiṇākṣimukhe viśvo</seg> <seg type="pāda" n="b">manasy antas tu taijasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśe ca hṛdi prājñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā dehe vyavasthitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dakṣiṇa-akṣi-mukhe viśvo</seg> <seg type="pāda" n="b">manasy antas tu taijasaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśe ca hṛdi prājñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā dehe vyavasthitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.3">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvo hi sthūlabhuṅ nityaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taijasaḥ praviviktabhuk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānandabhuk tathā prājñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā bhogaṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśvo hi sthūla-bhuṅ nityaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">taijasaḥ pravivikta-bhuk</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānanda-bhuk tathā prājñas</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā bhogaṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.4">
<l><seg type="pāda" n="a">sthūlaṃ tarpayate viśvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviviktaṃ tu taijasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānandaś ca tathā prājñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā tṛptiṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sthūlaṃ tarpayate viśvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">praviviktaṃ tu taijasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ānandaś ca tathā prājñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tridhā tṛptiṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.5">
<l><seg type="pāda" n="a">triṣu dhāmasu yad bhojyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhoktā yaś ca prakīrtitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vedaitad ubhayaṃ yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bhuñjāno na lipyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">triṣu dhāmasu yad bhojyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhoktā yaś ca prakīrtitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">veda etad ubhayaṃ yas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">sa bhuñjāno na lipyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.6">
<l><seg type="pāda" n="a">prabhavaḥ sarva(bhāvānāṃ [B:]bhūtānāṃ)</seg> <seg type="pāda" n="b">satām iti viniścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ janayati prāṇaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cetoaṃśūn puruṣaḥ pṛthak</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prabhavaḥ sarva-(bhāvānāṃ [B:]bhūtānāṃ)</seg> <seg type="pāda" n="b">satām iti viniścayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvaṃ janayati prāṇaś</seg> <seg type="pāda" n="d">ceto-aṃśūn puruṣaḥ pṛthak</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.7">
<l><seg type="pāda" n="a">vibhūtiṃ prasavaṃ tv anye</seg> <seg type="pāda" n="b">manyante sṛṣṭicintakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapnamāyā(sa[B:]sva)rūpeti</seg> <seg type="pāda" n="d">sṛṣṭir anyair vikalpitā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vibhūtiṃ prasavaṃ tv anye</seg> <seg type="pāda" n="b">manyante sṛṣṭi-cintakāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">svapna-māyā-(sa-[B:]sva-)rūpa īti</seg> <seg type="pāda" n="d">sṛṣṭir anyair vikalpitā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.8">
<l><seg type="pāda" n="a">icchāmātraṃ prabhoḥ sṛṣṭir</seg> <seg type="pāda" n="b">iti sṛṣṭau viniścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālāt prasūtiṃ bhūtānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manyante kālacintakāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">icchā-mātraṃ prabhoḥ sṛṣṭir</seg> <seg type="pāda" n="b">iti sṛṣṭau viniścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kālāt prasūtiṃ bhūtānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">manyante kāla-cintakāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.9">
<l><seg type="pāda" n="a">bhogārthaṃ sṛṣtir ity anye</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍārtham iti cāpare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasyaiṣa svabhāvo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">āptakāmasya kā spṛhā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhoga-arthaṃ sṛṣtir ity anye</seg> <seg type="pāda" n="b">krīḍā-artham iti ca apare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">devasya eṣa sva-bhāvo 'yam</seg> <seg type="pāda" n="d">āpta-kāmasya kā spṛhā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.10">
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛtteḥ sarvaduḥkhānām</seg> <seg type="pāda" n="b">īśānaḥ prabhur avyayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">advaitaḥ sarvabhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devas turyo vibhuḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛtteḥ sarva-duḥkhānām</seg> <seg type="pāda" n="b">īśānaḥ prabhur a-vyayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dvaitaḥ sarva-bhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">devas turyo vibhuḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kāryakāraṇabaddhau tāv</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣyete viśvataijasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prājñaḥ kāraṇabaddhas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">(dvau tau [B:]dve tu) turye na sidhyataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kārya-kāraṇa-baddhau tāv</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣyete viśva-taijasau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prājñaḥ kāraṇa-baddhas tu</seg> <seg type="pāda" n="d">(dvau tau [B:]dve tu) turye na sidhyataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.12">
<l><seg type="pāda" n="a">nātmānaṃ na (parāṃś [S:]paraṃ) caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">na satyaṃ nāpi cānṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prājñaḥ kiṃcana saṃvetti</seg> <seg type="pāda" n="d">(turyaṃ tat [B:]turīyaḥ) sarvadṛk sadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nā atmānaṃ na (parāṃś [S:]paraṃ) ca eva</seg> <seg type="pāda" n="b">na satyaṃ na api ca an-ṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prājñaḥ kiṃ-cana saṃvetti</seg> <seg type="pāda" n="d">(turyaṃ tat [B:]turīyaḥ) sarva-dṛk sadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.13">
<l><seg type="pāda" n="a">dvaitasyāgrahaṇaṃ tulyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ubhayoḥ prājñaturyayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bījanidrāyutaḥ prājñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca turye na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvaitasya a-grahaṇaṃ tulyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ubhayoḥ prājña-turyayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bīja-nidrā-āyutaḥ prājñaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca turye na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.14">
<l><seg type="pāda" n="a">svapnanidrāyutāv ādyau</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñas tv asvapnanidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nidrāṃ naiva ca svapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">turye paśyanti niścitāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapna-nidrā-āyutāv ādyau</seg> <seg type="pāda" n="b">prājñas tv a-svapna-nidrayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na nidrāṃ na eva ca svapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">turye paśyanti niścitāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.15">
<l><seg type="pāda" n="a">anyathā gṛhṇataḥ svapno</seg> <seg type="pāda" n="b">nidrā tattvam ajānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viparyāse tayoḥ kṣīṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">turīyaṃ padam aśnute</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">anyathā gṛhṇataḥ svapno</seg> <seg type="pāda" n="b">nidrā tattvam a-jānataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viparyāse tayoḥ kṣīṇe</seg> <seg type="pāda" n="d">turīyaṃ padam aśnute</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.16">
<l><seg type="pāda" n="a">anādimāyayā supto</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā jīvaḥ prabudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajam anidram asvapnam</seg> <seg type="pāda" n="d">advaitaṃ budhyate tadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-ādi-māyayā supto</seg> <seg type="pāda" n="b">yadā jīvaḥ prabudhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jam a-nidram a-svapnam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-dvaitaṃ budhyate tadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.17">
<l><seg type="pāda" n="a">prapañco yadi vidyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">nivarteta na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māyāmātram idaṃ dvaitam</seg> <seg type="pāda" n="d">advaitaṃ paramārthataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prapañco yadi vidyeta</seg> <seg type="pāda" n="b">nivarteta na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māyā-mātram idaṃ dvaitam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-dvaitaṃ parama-arthataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.18">
<l><seg type="pāda" n="a">vikalpo vinivarteta</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpito yadi kenacit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upadeśād ayaṃ vādo</seg> <seg type="pāda" n="d">jñāte dvaitaṃ na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vikalpo vinivarteta</seg> <seg type="pāda" n="b">kalpito yadi kena-cit</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upadeśād ayaṃ vādo</seg> <seg type="pāda" n="d">jñāte dvaitaṃ na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.19">
<l><seg type="pāda" n="a">viśvasyātvavivakṣāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādisāmānyam utkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrāsaṃpratipattau syād</seg> <seg type="pāda" n="d">āptisāmānyam eva ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viśvasya atva-vivakṣāyām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādi-sāmānyam utkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrā-saṃpratipattau syād</seg> <seg type="pāda" n="d">āpti-sāmānyam eva ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.20">
<l><seg type="pāda" n="a">taijasasyotvavijñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">utkarṣo dṛśyate sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrāsaṃpratipattau syād</seg> <seg type="pāda" n="d">ubhayatvaṃ tathāvidham</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">taijasasya utva-vijñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">utkarṣo dṛśyate sphuṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrā-saṃpratipattau syād</seg> <seg type="pāda" n="d">ubhayatvaṃ tathā-vidham</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.21">
<l><seg type="pāda" n="a">makārabhāve prājñasya</seg> <seg type="pāda" n="b">mānasāmānyam utkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrāsaṃpratipattau tu</seg> <seg type="pāda" n="d">layasāmānyam eva ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ma-kāra-bhāve prājñasya</seg> <seg type="pāda" n="b">māna-sāmānyam utkaṭam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mātrā-saṃpratipattau tu</seg> <seg type="pāda" n="d">laya-sāmānyam eva ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.22">
<l><seg type="pāda" n="a">triṣu dhāmasu (yat [B:]yas) tulyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāmānyaṃ vetti niścitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa pūjyaḥ sarvabhūtānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyaś caiva mahāmuniḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">triṣu dhāmasu (yat [B:]yas) tulyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">sāmānyaṃ vetti niścitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa pūjyaḥ sarva-bhūtānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vandyaś ca eva mahā-muniḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.23">
<l><seg type="pāda" n="a">akāro nayate viśvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ukāraś cāpi taijasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">makāraś ca punaḥ prājñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nāmātre vidyate gatiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kāro nayate viśvam</seg> <seg type="pāda" n="b">u-kāraś ca api taijasam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ma-kāraś ca punaḥ prājñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na a-mātre vidyate gatiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.24">
<l><seg type="pāda" n="a">oṃkāraṃ pādaśo vidyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pādā mātrā na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">oṃkāraṃ pādaśo jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcid api cintayet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">oṃ-kāraṃ pādaśo vidyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">pādā mātrā na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">oṃ-kāraṃ pādaśo jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃ-cid api cintayet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.25">
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjīta praṇave cetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavo brahma nirbhayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇave nityayuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na bhayaṃ vidyate kvacit</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yuñjīta praṇave cetaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavo brahma nir-bhayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">praṇave nitya-yuktasya</seg> <seg type="pāda" n="d">na bhayaṃ vidyate kva-cit</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.26">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇavo hy aparaṃ brahma</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavaś ca (paraḥ [B:,S:]paraṃ) smṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">apūrvo 'nantaro 'bāhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">anaparaḥ praṇavo 'vyayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṇavo hy aparaṃ brahma</seg> <seg type="pāda" n="b">praṇavaś ca (paraḥ [B:,S:]paraṃ) smṛtaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-pūrvo 'n-antaro '-bāhyo</seg> <seg type="pāda" n="d">an-aparaḥ praṇavo '-vyayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.27">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvasya praṇavo hy ādir</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyam antas tathaiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hi praṇavaṃ jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyaśnute tad anantaram</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarvasya praṇavo hy ādir</seg> <seg type="pāda" n="b">madhyam antas tatha aiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hi praṇavaṃ jñātvā</seg> <seg type="pāda" n="d">vyaśnute tad an-antaram</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.28">
<l><seg type="pāda" n="a">praṇavaṃ hīśvaraṃ vidyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvasya hṛdi saṃsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvavyāpinam oṃkāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matvā dhīro na śocati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">praṇavaṃ hī iśvaraṃ vidyāt</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvasya hṛdi saṃsthitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-vyāpinam oṃ-kāraṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">matvā dhīro na śocati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_1.29">
<l><seg type="pāda" n="a">amātro 'nantamātraś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitasyopaśamaḥ śivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">oṃkāro vidito yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa munir netaro janaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_1.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-mātro 'n-anta-mātraś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitasya upaśamaḥ śivaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">oṃ-kāro vidito yena</seg> <seg type="pāda" n="d">sa munir na itaro janaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<trailer>col: iti (māṇḍūkyo1paniṣad-arthā3viṣ-karaṇa-parāyāṃ gauḍapādīya-kārikāyāṃ prathamam āgama-prakaraṇam [B:]gauda-pādīye āgama-śāstre āgamā3khyaṃ prathamaṃ prakaraṇaṃ samāptam)</trailer>
</div>
<div type="prakaraṇa" n="2">
<head>(atha gauḍapādīya-kārikāyāṃ vaitathyā3khyaṃ dvitīyaṃ prakaraṇam [K:]dvitīyaṃ prakaraṇam [S:]vaitathya-prakaraṇam</head>
<lg xml:id="GpK_2.1">
<l><seg type="pāda" n="a">vaitathyaṃ sarvabhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne āhur manīṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥsthānāt tu bhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvṛtatvena hetunā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaitathyaṃ sarva-bhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne āhur manīṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">antaḥ-sthānāt tu bhāvānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvṛtatvena hetunā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.2">
<l><seg type="pāda" n="a">adīrghatvāc ca kālasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā deśān na paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaś ca vai sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin deśe na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dīrghatvāc ca kālasya</seg> <seg type="pāda" n="b">gatvā deśān na paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaś ca vai sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin deśe na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.3">
<l><seg type="pāda" n="a">abhāvaś ca rathādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyate nyāyapūrvakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaitathyaṃ tena vai prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapne āhuḥ prakāśitam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-bhāvaś ca ratha-ādīnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śrūyate nyāya-pūrvakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vaitathyaṃ tena vai prāptaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapne āhuḥ prakāśitam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.4">
<l><seg type="pāda" n="a">antaḥsthānāt tu bhedānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">(tasmāj [B:]tathā) jāgarite smṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tatra tathā svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">(saṃvṛtatvena [B:]saṃvṛtatvaṃ na) bhidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">antaḥ-sthānāt tu bhedānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">(tasmāj [B:]tathā) jāgarite smṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā tatra tathā svapne</seg> <seg type="pāda" n="d">(saṃvṛtatvena [B:]saṃvṛtatvaṃ na) bhidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.5">
<l><seg type="pāda" n="a">(svapnajāgaritasthāne [B,S:]svapnajāgarite sthāne) hy</seg> <seg type="pāda" n="b">ekam āhur manīṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhedānāṃ hi samatvena</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhenaiva hetunā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">(svapna-jāgarita-sthāne [B,S:]svapna-jāgarite sthāne) hy</seg> <seg type="pāda" n="b">ekam āhur manīṣiṇaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhedānāṃ hi samatvena</seg> <seg type="pāda" n="d">prasiddhena eva hetunā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.6">
<l><seg type="pāda" n="a">ādāv ante ca yan nāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne 'pi tat tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitathaiḥ sadṛśāḥ santo</seg> <seg type="pāda" n="d">avitathā iva lakṣitāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādāv ante ca yan na asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne 'pi tat tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi-tathaiḥ sa-dṛśāḥ santo</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vi-tathā iva lakṣitāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.7">
<l><seg type="pāda" n="a">saprayojanatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne (vipratipadyate [B:]api pratipadyate)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād ādyantavattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">mithyaiva khalu te smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-prayojanatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne (vipratipadyate [B:]api pratipadyate)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād ādy-antavattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">mithya aiva khalu te smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.8">
<l><seg type="pāda" n="a">(apūrvaṃ [B:]apūrvāḥ) sthāni(dharmo [B:]dharmā) hi</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā svarganivāsinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān ayaṃ prekṣate gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yathaiveha suśikṣitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">(a-pūrvaṃ [B:]a-pūrvāḥ) sthāni-(dharmo [B:]dharmā) hi</seg> <seg type="pāda" n="b">yathā svarga-nivāsinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tān ayaṃ prekṣate gatvā</seg> <seg type="pāda" n="d">yatha aiva iha su-śikṣitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.9">
<l><seg type="pāda" n="a">svapnavṛttāv api tv antaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasā kalpitaṃ tv asat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiś cetogṛhītaṃ sad</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaṃ vaitathyam etayoḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapna-vṛttāv api tv antaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasā kalpitaṃ tv a-sat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiś ceto-gṛhītaṃ sad</seg> <seg type="pāda" n="d">dṛṣṭaṃ vaitathyam etayoḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.10">
<l><seg type="pāda" n="a">jāgradvṛttāv api tv antaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasā kalpitaṃ tv asat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiś cetogṛhītaṃ sad</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ vaitathyam etayoḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāgrad-vṛttāv api tv antaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cetasā kalpitaṃ tv a-sat</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bahiś ceto-gṛhītaṃ sad</seg> <seg type="pāda" n="d">yuktaṃ vaitathyam etayoḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.11">
<l><seg type="pāda" n="a">ubhayor api vaitathyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhedānāṃ sthānayor yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka etān budhyate bhedān</seg> <seg type="pāda" n="d">ko vai teṣāṃ vikalpakaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ubhayor api vaitathyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">bhedānāṃ sthānayor yadi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ka etān budhyate bhedān</seg> <seg type="pāda" n="d">ko vai teṣāṃ vikalpakaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.12">
<l><seg type="pāda" n="a">kalpayaty ātmanātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmā devaḥ svamāyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva budhyate bhedān</seg> <seg type="pāda" n="d">iti vedāntaniścayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kalpayaty ātmanā ātmānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmā devaḥ sva-māyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa eva budhyate bhedān</seg> <seg type="pāda" n="d">iti veda-anta-niścayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.13">
<l><seg type="pāda" n="a">vikaroty aparān bhāvān</seg> <seg type="pāda" n="b">antaś citte (vyavasthitān [B:]avyavasthitān)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niyatāṃś ca bahiś citte</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ kalpayate prabhuḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vikaroty aparān bhāvān</seg> <seg type="pāda" n="b">antaś citte (vyavasthitān [B:]a-vyavasthitān)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niyatāṃś ca bahiś citte</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ kalpayate prabhuḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.14">
<l><seg type="pāda" n="a">citta(kālā hi [B:]kālāś ca) ye 'ntas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayakālāś ca ye bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitā eva te sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣo nānyahetukaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citta-(kālā hi [B:]kālāś ca) ye 'ntas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaya-kālāś ca ye bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitā eva te sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣo na anya-hetukaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.15">
<l><seg type="pāda" n="a">avyaktā eva ye 'ntas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭā eva ca ye bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitā eva te sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣas tv indriyāntare</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vyaktā eva ye 'ntas tu</seg> <seg type="pāda" n="b">sphuṭā eva ca ye bahiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kalpitā eva te sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">viśeṣas tv indriya-antare</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.16">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvaṃ kalpayate pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tato bhāvān pṛthagvidhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bāhyān ādhyātmikāṃś caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathāvidyas tathāsmṛtiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīvaṃ kalpayate pūrvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">tato bhāvān pṛthag-vidhān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bāhyān ādhyātmikāṃś ca eva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā-vidyas tathā-smṛtiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.17">
<l><seg type="pāda" n="a">aniścitā yathā rajjur</seg> <seg type="pāda" n="b">andhakāre vikalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarpadhārādibhir bhāvais</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad ātmā vikalpitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-niścitā yathā rajjur</seg> <seg type="pāda" n="b">andha-kāre vikalpitā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarpa-dhārā-ādibhir bhāvais</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad ātmā vikalpitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.18">
<l><seg type="pāda" n="a">niścitāyāṃ yathā rajjvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikalpo vinivartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rajjur eveti cādvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad ātmaviniścayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niścitāyāṃ yathā rajjvāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikalpo vinivartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">rajjur eva iti ca a-dvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad ātma-viniścayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.19">
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇādibhir (anantaiś ca [B,S:]anantais tu)</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvair etair vikalpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māyaiṣā tasya devasya</seg> <seg type="pāda" n="d">(yayā saṃmohitaḥ [B,S:]yayāyaṃ mohitaḥ) svayam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāṇa-ādibhir (an-antaiś ca [B,S:]an-antais tu)</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvair etair vikalpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">māya aiṣā tasya devasya</seg> <seg type="pāda" n="d">(yayā saṃmohitaḥ [B,S:]yaya āyaṃ mohitaḥ) svayam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.20">
<l><seg type="pāda" n="a">(prāṇa [B:]prāṇā) iti prāṇavido</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtānīti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇā iti guṇavidas</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvānīti ca tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">(prāṇa [B:]prāṇā) iti prāṇa-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">bhūtāni iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">guṇā iti guṇa-vidas</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvāni iti ca tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.21">
<l><seg type="pāda" n="a">pādā iti pādavido</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣayā iti tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokā iti lokavido</seg> <seg type="pāda" n="d">devā iti ca tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pādā iti pāda-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">viṣayā iti tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lokā iti loka-vido</seg> <seg type="pāda" n="d">devā iti ca tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.22">
<l><seg type="pāda" n="a">vedā iti vedavido</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñā iti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhokteti ca bhoktṛvido</seg> <seg type="pāda" n="d">bhojyam iti ca tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vedā iti veda-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">yajñā iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhokta īti ca bhoktṛ-vido</seg> <seg type="pāda" n="d">bhojyam iti ca tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.23">
<l><seg type="pāda" n="a">sūkṣma iti sūkṣmavidaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūla iti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrta iti mūrtavido</seg> <seg type="pāda" n="d">amūrta iti ca tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sūkṣma iti sūkṣma-vidaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sthūla iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">mūrta iti mūrta-vido</seg> <seg type="pāda" n="d">a-mūrta iti ca tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.24">
<l><seg type="pāda" n="a">kāla iti kālavido</seg> <seg type="pāda" n="b">diśa iti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādā iti vādavido</seg> <seg type="pāda" n="d">bhuvanānīti tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāla iti kāla-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">diśa iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vādā iti vāda-vido</seg> <seg type="pāda" n="d">bhuvanāni iti tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.25">
<l><seg type="pāda" n="a">mana iti manovido</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir iti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittam iti cittavido</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmādharmau ca tadvidaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mana iti mano-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">buddhir iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittam iti citta-vido</seg> <seg type="pāda" n="d">dharma-a-dharmau ca tad-vidaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.26">
<l><seg type="pāda" n="a">pañcaviṃśaka ity eke</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaḍviṃśa iti cāpare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ekatriṃśaka ity āhur</seg> <seg type="pāda" n="d">ananta iti cāpare</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pañca-viṃśaka ity eke</seg> <seg type="pāda" n="b">ṣaḍ-viṃśa iti ca apare</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">eka-triṃśaka ity āhur</seg> <seg type="pāda" n="d">an-anta iti ca apare</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.27">
<l><seg type="pāda" n="a">lokāṃl lokavidaḥ prāhur</seg> <seg type="pāda" n="b">āśramā iti tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strīpuṃnapuṃsakaṃ laiṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">parāparam athāpare</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">lokāṃl loka-vidaḥ prāhur</seg> <seg type="pāda" n="b">āśramā iti tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">strī-puṃ-na-puṃsakaṃ laiṅgāḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">para-aparam atha apare</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.28">
<l><seg type="pāda" n="a">sṛṣṭir iti sṛṣṭivido</seg> <seg type="pāda" n="b">laya iti ca tadvidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitir iti sthitividaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">(sarve [B:]sarvaṃ) ceha tu sarvadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sṛṣṭir iti sṛṣṭi-vido</seg> <seg type="pāda" n="b">laya iti ca tad-vidaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sthitir iti sthiti-vidaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">(sarve [B:]sarvaṃ) ca iha tu sarvadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.29">
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ bhāvaṃ darśayed yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ bhāvaṃ sa tu paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ cāvati sa bhūtvāsau</seg> <seg type="pāda" n="d">tadgrahaḥ samupaiti tam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yaṃ bhāvaṃ darśayed yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">taṃ bhāvaṃ sa tu paśyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">taṃ ca avati sa bhūtva āsau</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-grahaḥ samupaiti tam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.30">
<l><seg type="pāda" n="a">etair eṣo apṛthagbhāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthag eveti lakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ yo veda tattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpayet so 'viśaṅkitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">etair eṣo a-pṛthag-bhāvaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthag eva iti lakṣitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ yo veda tattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">kalpayet so '-viśaṅkitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.31">
<l><seg type="pāda" n="a">svapnamāye yathā dṛṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharvanagaraṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā viśvam idaṃ dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vedānteṣu vicakṣaṇaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapna-māye yathā dṛṣṭe</seg> <seg type="pāda" n="b">gandharva-nagaraṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā viśvam idaṃ dṛṣṭaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">veda-anteṣu vicakṣaṇaiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.32">
<l><seg type="pāda" n="a">na nirodho na cotpattir</seg> <seg type="pāda" n="b">na baddho na ca sādhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na mumukṣur na vai mukta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity eṣā paramārthatā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na nirodho na ca utpattir</seg> <seg type="pāda" n="b">na baddho na ca sādhakaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na mumukṣur na vai mukta</seg> <seg type="pāda" n="d">ity eṣā parama-arthatā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.33">
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvair asadbhir evāyam</seg> <seg type="pāda" n="b">advayena ca kalpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāvā apy advayenaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād advayatā śivā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhāvair a-sadbhir eva ayam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dvayena ca kalpitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhāvā apy a-dvayena eva</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmād a-dvayatā śivā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.34">
<l><seg type="pāda" n="a">(nātma[B:]nānya)bhāvena nānedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na svenāpi kathaṃcana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na pṛthaṅ nāpṛthak kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tattvavido viduḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">(nā atma-[B:]na anya-)bhāvena nāna īdaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na svena api kathaṃ-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na pṛthaṅ na a-pṛthak kiṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="d">iti tattva-vido viduḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.35">
<l><seg type="pāda" n="a">vītarāgabhayakrodhair</seg> <seg type="pāda" n="b">munibhir vedapāragaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nirvikalpo hy ayaṃ dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prapañcopaśamo 'dvayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vīta-rāga-bhaya-krodhair</seg> <seg type="pāda" n="b">munibhir veda-pāra-gaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nir-vikalpo hy ayaṃ dṛṣṭaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">prapañca-upaśamo '-dvayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.36">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād evaṃ viditvainam</seg> <seg type="pāda" n="b">advaite yojayet smṛtim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">advaitaṃ samanuprāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">jaḍaval lokam ācaret</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmād evaṃ viditva ainam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-dvaite yojayet smṛtim</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dvaitaṃ samanuprāpya</seg> <seg type="pāda" n="d">jaḍaval lokam ācaret</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.37">
<l><seg type="pāda" n="a">niḥstutir nirnamaskāro</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥsvadhākāra eva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calācalaniketaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yatir yādṛcchiko bhavet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">niḥ-stutir nir-namas-kāro</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-svadhā-kāra eva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calācala-niketaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yatir yādṛcchiko bhavet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_2.38">
<l><seg type="pāda" n="a">tattvam ādhyātmikaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvaṃ dṛṣṭvā tu bāhyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvībhūtas tadārāmas</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvād apracyuto bhavet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_2.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tattvam ādhyātmikaṃ dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvaṃ dṛṣṭvā tu bāhyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvī-bhūtas tad-ārāmas</seg> <seg type="pāda" n="d">tattvād a-pracyuto bhavet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<note>col: iti (gauḍapādīya-kārikāyāṃ [B:]gauḍapādīye āgama-śāstre [S:]gauḍapādīya-kārikāsu)vaitathyā3khyaṃ dvitīyaṃ (prakaraṇam [B:]prakaraṇaṃ samāptam) :col</note>
<p>atha gauḍapādīya-kārikāsv a-dvaitā3khyaṃ tṛtīyaṃ prakaraṇam | oṃ</p>
</div>
<div type="prakaraṇa" n="3">
<lg xml:id="GpK_3.1">
<l><seg type="pāda" n="a">upāsanāśrito dharmo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāte brahmaṇi vartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāg utpatter ajaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenāsau kṛpaṇaḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upāsanā-āśrito dharmo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāte brahmaṇi vartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prāg utpatter a-jaṃ sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena asau kṛpaṇaḥ smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.2">
<l><seg type="pāda" n="a">ato vakṣyāmy akārpaṇyam</seg> <seg type="pāda" n="b">ajāti samatāṃ gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā na jāyate kiṃcij</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyamānaṃ samantataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ato vakṣyāmy a-kārpaṇyam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-jāti samatāṃ gatam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā na jāyate kiṃ-cij</seg> <seg type="pāda" n="d">jāyamānaṃ sam-antataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.3">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmā hy ākāśavaj jīvair</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭākāśair ivoditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭādivac ca saṃghātair</seg> <seg type="pāda" n="d">jātāv etan nidarśanam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ātmā hy ākāśavaj jīvair</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭa-ākāśair iva uditaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ghaṭa-ādivac ca saṃghātair</seg> <seg type="pāda" n="d">jātāv etan nidarśanam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.4">
<l><seg type="pāda" n="a">ghaṭādiṣu pralīneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭākāśādayo yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśe saṃpralīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīvā ihātmani</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ghaṭa-ādiṣu pralīneṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">ghaṭa-ākāśa-ādayo yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśe saṃpralīyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīvā ihā atmani</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.5">
<l><seg type="pāda" n="a">yathaikasmin ghaṭākāśe</seg> <seg type="pāda" n="b">rajodhūmādibhir yute</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na sarve saṃprayujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīvāḥ sukhādibhiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yatha aikasmin ghaṭa-ākāśe</seg> <seg type="pāda" n="b">rajo-dhūma-ādibhir yute</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na sarve saṃprayujyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīvāḥ sukha-ādibhiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.6">
<l><seg type="pāda" n="a">rūpakāryasamākhyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhidyante tatra tatra vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśasya na bhedo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīveṣu nirṇayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rūpa-kārya-samākhyāś ca</seg> <seg type="pāda" n="b">bhidyante tatra tatra vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ākāśasya na bhedo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvaj jīveṣu nirṇayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.7">
<l><seg type="pāda" n="a">nākāśasya ghaṭākāśo</seg> <seg type="pāda" n="b">vikārāvayavau yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">naivātmanaḥ sadā jīvo</seg> <seg type="pāda" n="d">vikārāvayavau tathā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nā akāśasya ghaṭa-ākāśo</seg> <seg type="pāda" n="b">vikāra-avayavau yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na evā atmanaḥ sadā jīvo</seg> <seg type="pāda" n="d">vikāra-avayavau tathā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.8">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā bhavati bālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaganaṃ malinaṃ malaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā bhavaty abuddhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ātmāpi malino malaiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā bhavati bālānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">gaganaṃ malinaṃ malaiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā bhavaty a-buddhānām</seg> <seg type="pāda" n="d">ātma āpi malino malaiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.9">
<l><seg type="pāda" n="a">maraṇe saṃbhave caiva</seg> <seg type="pāda" n="b">gatyāgamanayor api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sthitau [B:]sthitaḥ) sarvaśarīreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">(ākāśenā[K,S:]cākāśenā)vilakṣaṇaḥ [CHECK!]</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">maraṇe saṃbhave ca eva</seg> <seg type="pāda" n="b">gaty-āgamanayor api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sthitau [B:]sthitaḥ) sarva-śarīreṣu</seg> <seg type="pāda" n="d">(ākāśena a-[K,S:]cā akāśena a-)vilakṣaṇaḥ [CHECK!]</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.10">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃghātāḥ svapnavat (sarve [K: ,S:]sarve)</seg> <seg type="pāda" n="b">ātmamāyāvisarjitāḥ [CHECK!]</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhikye sarvasāmye vā</seg> <seg type="pāda" n="d">nopapattir hi vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃghātāḥ svapnavat (sarve [K: ,S:]sarve)</seg> <seg type="pāda" n="b">ātma-māyā-visarjitāḥ [CHECK!]</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādhikye sarva-sāmye vā</seg> <seg type="pāda" n="d">na upapattir hi vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.11">
<l><seg type="pāda" n="a">rasādayo hi ye kośā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyātās taittirīyake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ ātmā paro jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">(khaṃ yathā [B:]sayathā) saṃprakāśitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">rasa-ādayo hi ye kośā</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyātās taittirīyake</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣāṃ ātmā paro jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">(khaṃ yathā [B:]sa-yathā) saṃprakāśitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.12">
<l><seg type="pāda" n="a">dvayor dvayor madhujñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">paraṃ brahma prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthivyām udare caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathākāśaḥ prakāśitaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dvayor dvayor madhu-jñāne</seg> <seg type="pāda" n="b">paraṃ brahma prakāśitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pṛthivyām udare ca eva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā ākāśaḥ prakāśitaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.13">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvātmanor ananyatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhedena praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānātvaṃ nindyate yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evaṃ hi samañjasam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīva-ātmanor an-anyatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-bhedena praśasyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nānātvaṃ nindyate yac ca</seg> <seg type="pāda" n="d">tad evaṃ hi samañjasam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.14">
<l><seg type="pāda" n="a">jīvātmanoḥ pṛthaktvaṃ yat</seg> <seg type="pāda" n="b">prāg utpatteḥ prakīrtitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyadvṛttyā gauṇaṃ tan</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhyatvaṃ (hi na [B:]na hi) yujyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jīva-ātmanoḥ pṛthaktvaṃ yat</seg> <seg type="pāda" n="b">prāg utpatteḥ prakīrtitam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhaviṣyad-vṛttyā gauṇaṃ tan</seg> <seg type="pāda" n="d">mukhyatvaṃ (hi na [B:]na hi) yujyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.15">
<l><seg type="pāda" n="a">mṛllohavisphuliṅgādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sṛṣṭir yā coditānyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyaḥ so 'vatārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti bhedaḥ kathaṃcana</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mṛl-loha-visphuliṅga-ādyaiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sṛṣṭir yā codita ānyathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāyaḥ so 'vatārāya</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti bhedaḥ kathaṃ-cana</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.16">
<l><seg type="pāda" n="a">āśramās trividhā hīna</seg><seg type="pāda" n="b">madhyamotkṛṣṭadṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsanopadiṣṭeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tadartham anukampayā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">āśramās tri-vidhā hīna</seg><seg type="pāda" n="b">madhyama-utkṛṣṭa-dṛṣṭayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upāsana ūpadiṣṭa īyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tad-artham anukampayā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.17">
<l><seg type="pāda" n="a">svasiddhāntavyavasthāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitino niścitā dṛḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">parasparaṃ virudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tair ayaṃ na virudhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-siddha-anta-vyavasthāsu</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitino niścitā dṛḍham</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">paras-paraṃ virudhyante</seg> <seg type="pāda" n="d">tair ayaṃ na virudhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.18">
<l><seg type="pāda" n="a">advaitaṃ paramārtho hi</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitaṃ tadbheda ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām ubhayathā dvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tenāyaṃ na virudhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dvaitaṃ parama-artho hi</seg> <seg type="pāda" n="b">dvaitaṃ tad-bheda ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām ubhayathā dvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tena ayaṃ na virudhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.19">
<l><seg type="pāda" n="a">māyayā bhidyate hy etan</seg> <seg type="pāda" n="b">nānyathājaṃ kathaṃcana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvato bhidyamāne hi</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatām amṛtaṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">māyayā bhidyate hy etan</seg> <seg type="pāda" n="b">na anyatha ā-jaṃ kathaṃ-cana</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvato bhidyamāne hi</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatām a-mṛtaṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.20">
<l><seg type="pāda" n="a">ajātasyaiva bhāvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jātim icchanti vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajāto hy amṛto bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatāṃ katham eṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jātasya eva bhāvasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jātim icchanti vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jāto hy a-mṛto bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatāṃ katham eṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.21">
<l><seg type="pāda" n="a">na bhavaty amṛtaṃ martyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na martyam amṛtaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathābhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃcid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na bhavaty a-mṛtaṃ martyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na martyam a-mṛtaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathā-bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃ-cid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.22">
<l><seg type="pāda" n="a">svabhāvenāmṛto yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvo gacchati martyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtakenāmṛtas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ sthāsyati niścalaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-bhāvena a-mṛto yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">bhāvo gacchati martyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtakena a-mṛtas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ sthāsyati niś-calaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.23">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtato 'bhūtato vāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">sṛjyamāne samā śrutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścitaṃ yuktiyuktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad bhavati netarat</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtato '-bhūtato va āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">sṛjyamāne samā śrutiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścitaṃ yukti-yuktaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">yat tad bhavati na itarat</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.24">
<l><seg type="pāda" n="a">neha nāneti cāmnāyād</seg> <seg type="pāda" n="b">indro māyābhir ity api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajāyamāno bahudhā</seg> <seg type="pāda" n="d">māyayā jāyate tu saḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na iha nāna īti cā amnāyād</seg> <seg type="pāda" n="b">indro māyābhir ity api</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jāyamāno bahudhā</seg> <seg type="pāda" n="d">māyayā jāyate tu saḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.25">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhūter apavādāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavaḥ pratiṣidhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko (nv [K,B,S:]tv) enaṃ janayed iti</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ pratiṣidhyate [CHECK!]</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhūter apavādāc ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavaḥ pratiṣidhyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ko (nv [K,B,S:]tv) enaṃ janayed iti</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ pratiṣidhyate [CHECK!]</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.26">
<l><seg type="pāda" n="a">sa eṣa neti netīti</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyātaṃ nihnute yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam agrāhyabhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">hetunājaṃ prakāśate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa eṣa na iti na iti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">vyākhyātaṃ nihnute yataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvam a-grāhya-bhāvena</seg> <seg type="pāda" n="d">hetuna ā-jaṃ prakāśate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.27">
<l><seg type="pāda" n="a">sato hi māyayā janma</seg> <seg type="pāda" n="b">yujyate na tu tattvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvato jāyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ tasya hi jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sato hi māyayā janma</seg> <seg type="pāda" n="b">yujyate na tu tattvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tattvato jāyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ tasya hi jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.28">
<l><seg type="pāda" n="a">asato māyayā janma</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvato naiva yujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandhyāputro na tattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">māyayā vāpi jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sato māyayā janma</seg> <seg type="pāda" n="b">tattvato na eva yujyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vandhyā-putro na tattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">māyayā va āpi jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.29">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapne dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">spandate māyayā manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jāgraddvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spandate māyayā manaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapne dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">spandate māyayā manaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jāgrad-dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">spandate māyayā manaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.30">
<l><seg type="pāda" n="a">advayaṃ ca dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥ svapne na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">advayaṃ ca dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā jāgran na saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dvayaṃ ca dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">manaḥ svapne na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dvayaṃ ca dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tathā jāgran na saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.31">
<l><seg type="pāda" n="a">manodṛśyam idaṃ dvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat kiṃcit sacarācaram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaso hy amanībhāve</seg> <seg type="pāda" n="d">dvaitaṃ naivopalabhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mano-dṛśyam idaṃ dvaitaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">yat kiṃ-cit sa-cara-a-caram</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaso hy a-manī-bhāve</seg> <seg type="pāda" n="d">dvaitaṃ na eva upalabhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.32">
<l><seg type="pāda" n="a">ātmasatyānubodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">na saṃkalpayate yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">amanastāṃ tadā yāti</seg> <seg type="pāda" n="d">grāhyābhāve (tad agraham [B:]tadagrahāt)</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ātma-satya-anubodhena</seg> <seg type="pāda" n="b">na saṃkalpayate yadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-manastāṃ tadā yāti</seg> <seg type="pāda" n="d">grāhya-a-bhāve (tad a-graham [B:]tad-a-grahāt)</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.33">
<l><seg type="pāda" n="a">akalpakam ajaṃ jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñeyābhinnaṃ pracakṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahma jñeyam ajaṃ nityam</seg> <seg type="pāda" n="d">ajenājaṃ vibudhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-kalpakam a-jaṃ jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">jñeya-a-bhinnaṃ pracakṣate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">brahma jñeyam a-jaṃ nityam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jena ajaṃ vibudhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.34">
<l><seg type="pāda" n="a">nigṛhītasya manaso</seg> <seg type="pāda" n="b">nirvikalpasya dhīmataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracāraḥ sa tu vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">suṣupte 'nyo na tatsamaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nigṛhītasya manaso</seg> <seg type="pāda" n="b">nir-vikalpasya dhīmataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pracāraḥ sa tu vijñeyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">su-ṣupte 'nyo na tat-samaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.35">
<l><seg type="pāda" n="a">līyate hi suṣupte tan</seg> <seg type="pāda" n="b">nigṛhītaṃ na līyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva nirbhayaṃ brahma</seg> <seg type="pāda" n="d">jñānālokaṃ samantataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">līyate hi su-ṣupte tan</seg> <seg type="pāda" n="b">nigṛhītaṃ na līyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad eva nir-bhayaṃ brahma</seg> <seg type="pāda" n="d">jñāna-ālokaṃ sam-antataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.36">
<l><seg type="pāda" n="a">ajam anidram asvapnam</seg> <seg type="pāda" n="b">anāmakam arūpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakṛdvibhātaṃ sarvajñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">nopacāraḥ kathaṃcana</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jam a-nidram a-svapnam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-nāmakam a-rūpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakṛd-vibhātaṃ sarva-jñaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na upacāraḥ kathaṃ-cana</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.37">
<l><seg type="pāda" n="a">sarvābhilāpavigataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvacintāsamutthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">supraśāntaḥ sakṛjjyotiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samādhir acalo 'bhayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarva-abhilāpa-vigataḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-cintā-samutthitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-praśāntaḥ sakṛj-jyotiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">samādhir a-calo '-bhayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.38">
<l><seg type="pāda" n="a">graho na tatra notsargaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cintā yatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātmasaṃsthaṃ tadā jñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">ajāti samatāṃ gatam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">graho na tatra na utsargaś</seg> <seg type="pāda" n="b">cintā yatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ātma-saṃsthaṃ tadā jñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jāti samatāṃ gatam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.39">
<l><seg type="pāda" n="a">asparśayogo (vai nāma [B:]nāmaiṣa)</seg> <seg type="pāda" n="b">durdarśaḥ sarvayogibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yogino bibhyati hy asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">abhaye bhayadarśinaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sparśa-yogo (vai nāma [B:]nāma eṣa)</seg> <seg type="pāda" n="b">dur-darśaḥ sarva-yogibhiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yogino bibhyati hy asmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhaye bhaya-darśinaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.40">
<l><seg type="pāda" n="a">manaso nigrahāyattam</seg> <seg type="pāda" n="b">abhayaṃ sarvayogiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkhakṣayaḥ prabodhaś cāpy</seg> <seg type="pāda" n="d">akṣayā śāntir eva ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">manaso nigraha-āyattam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-bhayaṃ sarva-yogiṇām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">duḥkha-kṣayaḥ prabodhaś ca apy</seg> <seg type="pāda" n="d">a-kṣayā śāntir eva ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.41">
<l><seg type="pāda" n="a">utseka udadher yadvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kuśāgreṇaikabindunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaso nigrahas tadvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved aparikhedataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utseka uda-dher yadvat</seg> <seg type="pāda" n="b">kuśa-agreṇa eka-bindunā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">manaso nigrahas tadvad</seg> <seg type="pāda" n="d">bhaved a-parikhedataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.42">
<l><seg type="pāda" n="a">upāyena nigṛhṇīyād</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṣiptaṃ kāmabhogayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">suprasannaṃ laye caiva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā kāmo layas tathā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upāyena nigṛhṇīyād</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṣiptaṃ kāma-bhogayoḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">su-prasannaṃ laye ca eva</seg> <seg type="pāda" n="d">yathā kāmo layas tathā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.43">
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhaṃ sarvam anusmṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">(kāma[S:]kāya)bhogān nivartayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajaṃ sarvam anusmṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ naiva tu paśyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">duḥkhaṃ sarvam anusmṛtya</seg> <seg type="pāda" n="b">(kāma-[S:]kāya-)bhogān nivartayet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jaṃ sarvam anusmṛtya</seg> <seg type="pāda" n="d">jātaṃ na eva tu paśyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.44">
<l><seg type="pāda" n="a">laye saṃbodhayec cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṣiptaṃ śamayet punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakaṣāyaṃ (vijānīyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sama [B:]vijānīyāc chama)prāptaṃ na cālayet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">laye saṃbodhayec cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vikṣiptaṃ śamayet punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakaṣāyaṃ (vijānīyāt</seg> <seg type="pāda" n="d">sama- [B:]vijānīyāc chama-)prāptaṃ na cālayet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.45">
<l><seg type="pāda" n="a">nāsvādayet sukhaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥsaṅgaḥ prajñayā bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niścalaṃ niścarat cittam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekīkuryāt prayatnataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nā asvādayet sukhaṃ tatra</seg> <seg type="pāda" n="b">niḥ-saṅgaḥ prajñayā bhavet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">niś-calaṃ niścarat cittam</seg> <seg type="pāda" n="d">ekī-kuryāt prayatnataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.46">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā na līyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca vikṣipyate punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aniṅganam anābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣpannaṃ brahma tat tadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā na līyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na ca vikṣipyate punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-iṅganam an-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">niṣpannaṃ brahma tat tadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.47">
<l><seg type="pāda" n="a">svasthaṃ śāntaṃ sanirvāṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">akathyaṃ sukham uttamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajam ajena jñeyena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarvajñaṃ paricakṣate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-sthaṃ śāntaṃ sa-nirvāṇam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-kathyaṃ sukham uttamam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jam a-jena jñeyena</seg> <seg type="pāda" n="d">sarva-jñaṃ paricakṣate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_3.48">
<l><seg type="pāda" n="a">na kaścij jāyate jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavo 'sya na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat tad uttamaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra kiṃcin na jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_3.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na kaś-cij jāyate jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavo 'sya na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat tad uttamaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra kiṃ-cin na jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<trailer>iti (gauḍapādīya-kārikāyām a-dvaitā3khyaṃ [B:]gauḍapādīye āgama-śāstre '-dvaitā3khyaṃ) tṛtīyaṃ (prakaraṇam || oṃ tat sat || [B:]prakaraṇaṃ samāptam)</trailer>
</div>
<div type="prakaraṇa" n="4">
<head>athā7lāta-śānty-ākhyaṃ caturtha-prakaraṇam</head>
<lg xml:id="GpK_4.1">
<l><seg type="pāda" n="a">jñānenākāśakalpena</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmān yo gaganopamān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñeyābhinnena saṃbuddhas</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ vande dvipadāṃ varam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.1">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñānenā akāśa-kalpena</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmān yo gagana-upamān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñeya-abhinnena saṃbuddhas</seg> <seg type="pāda" n="d">taṃ vande dvi-padāṃ varam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.2">
<l><seg type="pāda" n="a">asparśayogo vai nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sarvasattvasukho hitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avivādo aviruddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">deśitas taṃ namāmy aham</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.2">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-sparśa-yogo vai nāma</seg> <seg type="pāda" n="b">sarva-sattva-sukho hitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vivādo a-viruddhaś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">deśitas taṃ namāmy aham</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.3">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtasya jātim icchanti</seg> <seg type="pāda" n="b">vādinaḥ kecid eva hi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhūtasyāpare dhīrā</seg> <seg type="pāda" n="d">vivadantaḥ parasparam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.3">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtasya jātim icchanti</seg> <seg type="pāda" n="b">vādinaḥ ke-cid eva hi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-bhūtasya apare dhīrā</seg> <seg type="pāda" n="d">vivadantaḥ paras-param</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.4">
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtaṃ na jāyate kiṃcid</seg> <seg type="pāda" n="b">abhūtaṃ naiva jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivadanto (dvayā [B:]advayā) hy evam</seg> <seg type="pāda" n="d">ajātiṃ khyāpayanti te</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.4">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bhūtaṃ na jāyate kiṃ-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">a-bhūtaṃ na eva jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivadanto (dvayā [B:]a-dvayā) hy evam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jātiṃ khyāpayanti te</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.5">
<l><seg type="pāda" n="a">khyāpyamānām ajātiṃ tair</seg> <seg type="pāda" n="b">anumodāmahe vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivadāmo na taiḥ sārdham</seg> <seg type="pāda" n="d">avivādaṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.5">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">khyāpyamānām a-jātiṃ tair</seg> <seg type="pāda" n="b">anumodāmahe vayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vivadāmo na taiḥ sa-ardham</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vivādaṃ nibodhata</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.6">
<l><seg type="pāda" n="a">ajātasyaiva dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jātim icchanti vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajāto hy amṛto dharmo</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatāṃ katham eṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.6">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jātasya eva dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jātim icchanti vādinaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jāto hy a-mṛto dharmo</seg> <seg type="pāda" n="d">martyatāṃ katham eṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.7">
<l><seg type="pāda" n="a">na bhavaty amṛtaṃ martyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na martyam amṛtaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathābhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃcid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.7">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na bhavaty a-mṛtaṃ martyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na martyam a-mṛtaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathā-bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃ-cid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.8">
<l><seg type="pāda" n="a">svabhāvenāmṛto yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmo gacchati martyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtakenāmṛtas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ sthāsyati niścalaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.8">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sva-bhāvena a-mṛto yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmo gacchati martyatām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṛtakena a-mṛtas tasya</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ sthāsyati niś-calaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.9">
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃsiddhikī svābhāvikī</seg> <seg type="pāda" n="b">(sahajā [B:]sahajāpy) akṛtā ca yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛtiḥ seti vijñeyā</seg> <seg type="pāda" n="d">svabhāvaṃ na jahāti yā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.9">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sāṃsiddhikī svābhāvikī</seg> <seg type="pāda" n="b">(saha-jā [B:]saha-ja āpy) a-kṛtā ca yā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛtiḥ sa īti vijñeyā</seg> <seg type="pāda" n="d">sva-bhāvaṃ na jahāti yā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.10">
<l><seg type="pāda" n="a">jarāmaraṇanirmuktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmāḥ svabhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jarāmaraṇam icchantaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cyavante tanmanīṣayā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.10">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jarā-maraṇa-nirmuktāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmāḥ sva-bhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jarā-maraṇam icchantaś</seg> <seg type="pāda" n="d">cyavante tan-manīṣayā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.11">
<l><seg type="pāda" n="a">kāraṇaṃ yasya vai kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāraṇaṃ tasya jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānaṃ katham ajaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhinnaṃ nityaṃ kathaṃ ca tat</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.11">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāraṇaṃ yasya vai kāryaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kāraṇaṃ tasya jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānaṃ katham a-jaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">bhinnaṃ nityaṃ kathaṃ ca tat</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.12">
<l><seg type="pāda" n="a">kāraṇād (yady [B:]yad) ananyatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ kāryam ajaṃ (tava [B:]yadi)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānād dhi vai kāryāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ te kathaṃ dhruvam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.12">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kāraṇād (yady [B:]yad) an-anyatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">ataḥ kāryam a-jaṃ (tava [B:]yadi)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānād dhi vai kāryāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kāraṇaṃ te kathaṃ dhruvam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.13">
<l><seg type="pāda" n="a">ajād vai jāyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭāntas tasya nāsti vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātāc ca jāyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">(na vyavasthā [B:]navyavasthā) prasajyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.13">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jād vai jāyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="b">dṛṣṭa-antas tasya na asti vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātāc ca jāyamānasya</seg> <seg type="pāda" n="d">(na vyavasthā [B:]na-vyavasthā) prasajyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.14">
<l><seg type="pāda" n="a">hetor ādiḥ phalaṃ yeṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādir hetuḥ phalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hetoḥ phalasya cānādiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ tair upavarṇyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.14">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hetor ādiḥ phalaṃ yeṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādir hetuḥ phalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">hetoḥ phalasya ca an-ādiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ tair upavarṇyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.15">
<l><seg type="pāda" n="a">hetor ādiḥ phalaṃ yeṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādir hetuḥ phalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā janma bhavet teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrāj janma pitur yathā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.15">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hetor ādiḥ phalaṃ yeṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">ādir hetuḥ phalasya ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā janma bhavet teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">putrāj janma pitur yathā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.16">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhave hetuphalayor</seg> <seg type="pāda" n="b">eṣitavyaḥ kramas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yugapat saṃbhave yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">asaṃbandho viṣāṇavat</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.16">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃbhave hetu-phalayor</seg> <seg type="pāda" n="b">eṣitavyaḥ kramas tvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yuga-pat saṃbhave yasmād</seg> <seg type="pāda" n="d">a-saṃbandho viṣāṇavat</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.17">
<l><seg type="pāda" n="a">phalād utpadyamānaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="b">na te hetuḥ prasidhyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aprasiddhaḥ kathaṃ hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalam utpādayiṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.17">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">phalād utpadyamānaḥ san</seg> <seg type="pāda" n="b">na te hetuḥ prasidhyati</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-prasiddhaḥ kathaṃ hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">phalam utpādayiṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.18">
<l><seg type="pāda" n="a">yadi hetoḥ phalāt siddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phalasiddhiś ca hetutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katarat (pūrvaniṣpannaṃ [B:]pūrvam utpannaṃ)</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya siddhir apekṣayā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.18">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadi hetoḥ phalāt siddhiḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">phala-siddhiś ca hetutaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">katarat (pūrva-niṣpannaṃ [B:]pūrvam utpannaṃ)</seg> <seg type="pāda" n="d">yasya siddhir apekṣayā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.19">
<l><seg type="pāda" n="a">aśaktir aparijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">kramakopo 'tha vā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hi sarvathā buddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">ajātiḥ paridīpitā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.19">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-śaktir a-parijñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">krama-kopo 'tha vā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hi sarvathā buddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jātiḥ paridīpitā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.20">
<l><seg type="pāda" n="a">bījāṅkurākhyo dṛṣṭāntaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā sādhyasamo hi (saḥ [B:]naḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na (hi [B:]ca) sādhyasamo hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhau sādhyasya yujyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.20">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">bīja-aṅkura-ākhyo dṛṣṭa-antaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sadā sādhya-samo hi (saḥ [B:]naḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na (hi [B:]ca) sādhya-samo hetuḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">siddhau sādhyasya yujyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.21">
<l><seg type="pāda" n="a">pūrvāparāparijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">ajāteḥ paridīpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānād dhi vai dharmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ pūrvaṃ na gṛhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.21">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">pūrva-apara-a-parijñānam</seg> <seg type="pāda" n="b">a-jāteḥ paridīpakam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāyamānād dhi vai dharmāt</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ pūrvaṃ na gṛhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.22">
<l><seg type="pāda" n="a">svato vā parato vāpi</seg> <seg type="pāda" n="b">na kiṃcid vastu jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sad asat sadasad vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃcid vastu jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.22">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svato vā parato va āpi</seg> <seg type="pāda" n="b">na kiṃ-cid vastu jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sad a-sat sad-a-sad va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">na kiṃ-cid vastu jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.23">
<l><seg type="pāda" n="a">hetur na jāyate (anādeḥ [B:]anādiḥ)</seg> <seg type="pāda" n="b">phalaṃ (cāpi [B:]vāpi) svabhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādir na vidyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya (hy ādir [B:]jātir) na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.23">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">hetur na jāyate (an-ādeḥ [B:]an-ādiḥ)</seg> <seg type="pāda" n="b">phalaṃ (ca api [B:]va āpi) sva-bhāvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādir na vidyate yasya</seg> <seg type="pāda" n="d">tasya (hy ādir [B:]jātir) na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.24">
<l><seg type="pāda" n="a">prajñapteḥ sanimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">anyathā dvayanāśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkleśasyopalabdheś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">paratantrāstitā matā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.24">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prajñapteḥ sa-nimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">anyathā dvaya-nāśataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃkleśasya upalabdheś ca</seg> <seg type="pāda" n="d">para-tantra-astitā matā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.25">
<l><seg type="pāda" n="a">prajñapteḥ sanimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣyate yuktidarśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nimittasyānimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣyate bhūtadarśanāt</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.25">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prajñapteḥ sa-nimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="b">iṣyate yukti-darśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nimittasya a-nimittatvam</seg> <seg type="pāda" n="d">iṣyate bhūta-darśanāt</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.26">
<l><seg type="pāda" n="a">cittaṃ na saṃspṛśaty arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">nārthābhāsaṃ tathaiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">abhūto hi yataś cārtho</seg> <seg type="pāda" n="d">nārthābhāsas tataḥ pṛthak</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.26">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">cittaṃ na saṃspṛśaty arthaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">na artha-ābhāsaṃ tatha aiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-bhūto hi yataś ca artho</seg> <seg type="pāda" n="d">na artha-ābhāsas tataḥ pṛthak</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.27">
<l><seg type="pāda" n="a">nimittaṃ na sadā cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃspṛśaty adhvasu triṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">animitto viparyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ tasya bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.27">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nimittaṃ na sadā cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃspṛśaty adhvasu triṣu</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-nimitto viparyāsaḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">kathaṃ tasya bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.28">
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān na jāyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cittadṛśyaṃ na jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya paśyanti ye jātiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">khe vai paśyanti te padam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.28">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">tasmān na jāyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">citta-dṛśyaṃ na jāyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasya paśyanti ye jātiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">khe vai paśyanti te padam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.29">
<l><seg type="pāda" n="a">ajātaṃ jāyate yasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">ajātiḥ prakṛtis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathābhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃcid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.29">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jātaṃ jāyate yasmād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-jātiḥ prakṛtis tataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">prakṛter anyathā-bhāvo</seg> <seg type="pāda" n="d">na kathaṃ-cid bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.30">
<l><seg type="pāda" n="a">anāder antavattvaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsārasya na setsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anantatā cādimato</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣasya na bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.30">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">an-āder antavattvaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsārasya na setsyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-antatā cā adimato</seg> <seg type="pāda" n="d">mokṣasya na bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.31">
<l><seg type="pāda" n="a">ādāv ante ca yan nāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne 'pi tat tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vitathaiḥ sadṛśāḥ santo</seg> <seg type="pāda" n="d">avitathā iva lakṣitāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.31">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādāv ante ca yan na asti</seg> <seg type="pāda" n="b">vartamāne 'pi tat tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vi-tathaiḥ sa-dṛśāḥ santo</seg> <seg type="pāda" n="d">a-vi-tathā iva lakṣitāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.32">
<l><seg type="pāda" n="a">saprayojanatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne (vipratipadyate [B:]api pratipadyate)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād ādyantavattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">mithyaiva khalu te smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.32">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-prayojanatā teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne (vipratipadyate [B:]api pratipadyate)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tasmād ādy-antavattvena</seg> <seg type="pāda" n="d">mithya aiva khalu te smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.33">
<l><seg type="pāda" n="a">sarve dharmā mṛṣā svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">kāyasyāntarnidarśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvṛte 'smin pradeśe vai</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūtānāṃ darśanaṃ kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.33">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sarve dharmā mṛṣā svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">kāyasya antar-nidarśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">saṃvṛte 'smin pradeśe vai</seg> <seg type="pāda" n="d">bhūtānāṃ darśanaṃ kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.34">
<l><seg type="pāda" n="a">na yuktaṃ darśanaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kālasyāniyamād gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaś ca vai sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin deśe na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.34">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na yuktaṃ darśanaṃ gatvā</seg> <seg type="pāda" n="b">kālasya a-niyamād gatau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">pratibuddhaś ca vai sarvas</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmin deśe na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.35">
<l><seg type="pāda" n="a">mitrādyaiḥ saha saṃmantrya</seg> <seg type="pāda" n="b">(saṃbuddho [B:]prabuddho) na prapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītaṃ cāpi yat kiṃcit</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddho na paśyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.35">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">mitra-ādyaiḥ saha saṃmantrya</seg> <seg type="pāda" n="b">(saṃbuddho [B:]prabuddho) na prapadyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">gṛhītaṃ ca api yat kiṃ-cit</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddho na paśyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.36">
<l><seg type="pāda" n="a">svapne cāvastukaḥ kāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthag anyasya darśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā kāyas tathā sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cittadṛśyam avastukam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.36">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapne ca a-vastukaḥ kāyaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">pṛthag anyasya darśanāt</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yathā kāyas tathā sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">citta-dṛśyam a-vastukam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.37">
<l><seg type="pāda" n="a">grahaṇāj jāgaritavat</seg> <seg type="pāda" n="b">taddhetuḥ svapne iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad(dhetutvāt tu [B:]dhetutvāc ca) tasyaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">saj jāgaritam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.37">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">grahaṇāj jāgaritavat</seg> <seg type="pāda" n="b">tad-dhetuḥ svapne iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tad-(dhetutvāt tu [B:]dhetutvāc ca) tasya eva</seg> <seg type="pāda" n="d">saj jāgaritam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="4.38">
<l><seg type="pāda" n="a">utpādasyāprasiddhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">ajaṃ sarvam udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca bhūtād abhūtasya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhavo 'sti kathaṃcana</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#4.38">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">utpādasya a-prasiddhatvād</seg> <seg type="pāda" n="b">a-jaṃ sarvam udāhṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na ca bhūtād a-bhūtasya</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃbhavo 'sti kathaṃ-cana</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="4.39">
<l><seg type="pāda" n="a">asaj jāgarite dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne paśyati tanmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asat svapne 'pi dṛṣṭvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddho na paśyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#4.39">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-saj jāgarite dṛṣṭvā</seg> <seg type="pāda" n="b">svapne paśyati tanmayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-sat svapne 'pi dṛṣṭvā ca</seg> <seg type="pāda" n="d">pratibuddho na paśyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="4.40">
<l><seg type="pāda" n="a">nāsty asaddhetukam asat</seg> <seg type="pāda" n="b">sad asaddhetukaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sac ca saddhetukaṃ nāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">saddhetukam asat kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#4.40">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na asty a-sad-dhetukam a-sat</seg> <seg type="pāda" n="b">sad a-sad-dhetukaṃ tathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sac ca sad-dhetukaṃ na asti</seg> <seg type="pāda" n="d">sad-dhetukam a-sat kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="4.41">
<l><seg type="pāda" n="a">viparyāsād yathā jāgrad</seg> <seg type="pāda" n="b">acintyān bhūtavat spṛśet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā svapne viparyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmāṃs tatraiva paśyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#4.41">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viparyāsād yathā jāgrad</seg> <seg type="pāda" n="b">a-cintyān bhūtavat spṛśet</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā svapne viparyāsād</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmāṃs tatra eva paśyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.42">
<l><seg type="pāda" n="a">upalambhāt samācārād</seg> <seg type="pāda" n="b">astivastutvavādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātis tu deśitā buddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">ajātes trasatāṃ sadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.42">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upalambhāt samācārād</seg> <seg type="pāda" n="b">asti-vastutva-vādinām</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātis tu deśitā buddhair</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jātes trasatāṃ sadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.43">
<l><seg type="pāda" n="a">ajātes trasatāṃ teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">upalaṃbhād viyanti ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jātidoṣā na setsyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣo 'py alpo bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.43">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jātes trasatāṃ teṣām</seg> <seg type="pāda" n="b">upalaṃbhād viyanti ye</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jāti-doṣā na setsyanti</seg> <seg type="pāda" n="d">doṣo 'py alpo bhaviṣyati</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.44">
<l><seg type="pāda" n="a">upalambhāt samācārān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyāhastī yathocyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upalambhāt samācārād</seg> <seg type="pāda" n="d">asti vastu tathocyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.44">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">upalambhāt samācārān</seg> <seg type="pāda" n="b">māyā-hastī yatha ūcyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">upalambhāt samācārād</seg> <seg type="pāda" n="d">asti vastu tatha ūcyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.45">
<l><seg type="pāda" n="a">jātyābhāsaṃ calābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vastvābhāsaṃ tathaiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajācalam avastutvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñānaṃ śāntam advayam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.45">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāty-ābhāsaṃ cala-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">vastv-ābhāsaṃ tatha aiva ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-ja-a-calam a-vastutvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">vijñānaṃ śāntam a-dvayam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.46">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ na jāyate cittam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ dharmā ajāḥ smṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam eva vijānanto</seg> <seg type="pāda" n="d">na patanti viparyaye</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.46">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ na jāyate cittam</seg> <seg type="pāda" n="b">evaṃ dharmā a-jāḥ smṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evam eva vijānanto</seg> <seg type="pāda" n="d">na patanti viparyaye</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.47">
<l><seg type="pāda" n="a">ṛjuvakrādikābhāsam</seg> <seg type="pāda" n="b">(alātaspanditaṃ [B:]alātaṃ spanditaṃ) yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grahaṇagrāhakābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">(vijñānaspanditaṃ [B:]vijñānaṃ spanditaṃ) tathā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.47">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ṛju-vakra-ādika-ābhāsam</seg> <seg type="pāda" n="b">(alāta-spanditaṃ [B:]alātaṃ spanditaṃ) yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">grahaṇa-grāhaka-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">(vijñāna-spanditaṃ [B:]vijñānaṃ spanditaṃ) tathā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.48">
<l><seg type="pāda" n="a">aspandamānam (alātam [B:]ālātam)</seg> <seg type="pāda" n="b">anābhāsam ajaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aspandamānaṃ vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">anābhāsam ajaṃ tathā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.48">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-spandamānam (alātam [B:]ālātam)</seg> <seg type="pāda" n="b">an-ābhāsam a-jaṃ yathā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-spandamānaṃ vijñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">an-ābhāsam a-jaṃ tathā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.49">
<l><seg type="pāda" n="a">alāte spandamāne vai</seg> <seg type="pāda" n="b">nābhāsā anyatobhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tato 'nyatra nispandān</seg> <seg type="pāda" n="d">nālātaṃ praviśanti te</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.49">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">alāte spandamāne vai</seg> <seg type="pāda" n="b">nā abhāsā anyato-bhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tato 'nyatra nispandān</seg> <seg type="pāda" n="d">na alātaṃ praviśanti te</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.50">
<l><seg type="pāda" n="a">na nirgatā alātāt te</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyatvābhāvayogataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāne 'pi tathaiva syur</seg> <seg type="pāda" n="d">ābhāsasyāviśeṣataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.50">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na nirgatā alātāt te</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyatva-a-bhāva-yogataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vijñāne 'pi tatha aiva syur</seg> <seg type="pāda" n="d">ābhāsasya a-viśeṣataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.51">
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāne spandamāne vai</seg> <seg type="pāda" n="b">nābhāsā anyatobhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tato 'nyatra nispandān</seg> <seg type="pāda" n="d">na vijñānaṃ viśanti te</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.51">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vijñāne spandamāne vai</seg> <seg type="pāda" n="b">nā abhāsā anyato-bhuvaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na tato 'nyatra nispandān</seg> <seg type="pāda" n="d">na vijñānaṃ viśanti te</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.52">
<l><seg type="pāda" n="a">na nirgatās te vijñānād</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyatvābhāvayogataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kāryakāraṇatābhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">yato 'cintyāḥ sadaiva te</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.52">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na nirgatās te vijñānād</seg> <seg type="pāda" n="b">dravyatva-a-bhāva-yogataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kārya-kāraṇatā-a-bhāvād</seg> <seg type="pāda" n="d">yato '-cintyāḥ sada aiva te</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.53">
<l><seg type="pāda" n="a">dravyaṃ dravyasya hetuḥ syād</seg> <seg type="pāda" n="b">anyad anyasya caiva hi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dravyatvam anyabhāvo vā</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmāṇāṃ nopapadyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.53">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dravyaṃ dravyasya hetuḥ syād</seg> <seg type="pāda" n="b">anyad anyasya ca eva hi</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dravyatvam anya-bhāvo vā</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmāṇāṃ na upapadyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.54">
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ na cittajā dharmāś</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ vāpi na dharmajam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hetuphalājātiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśanti manīṣiṇaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.54">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">evaṃ na citta-jā dharmāś</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ va āpi na dharma-jam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">evaṃ hetu-phala-a-jātiṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">praviśanti manīṣiṇaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.55">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad dhetuphalāveśas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvad dhetuphalodbhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇe hetuphalāveśe</seg> <seg type="pāda" n="d">nāsti hetuphalodbhavaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.55">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad dhetu-phala-āveśas</seg> <seg type="pāda" n="b">tāvad dhetu-phala-udbhavaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇe hetu-phala-āveśe</seg> <seg type="pāda" n="d">na asti hetu-phala-udbhavaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.56">
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad dhetuphalāveśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsāras tāvad āyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇe hetuphalāveśe</seg> <seg type="pāda" n="d">(saṃsāraṃ na prapadyate [B:]saṃsāro nopapadyate)</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.56">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yāvad dhetu-phala-āveśaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃsāras tāvad āyataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">kṣīṇe hetu-phala-āveśe</seg> <seg type="pāda" n="d">(saṃsāraṃ na prapadyate [B:]saṃsāro na upapadyate)</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.57">
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvṛtyā jāyate sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāśvataṃ (nāsti tena [B:]tena nāsti) vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sad[B:]sva)bhāvena hy ajaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchedas tena nāsti vai</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.57">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">saṃvṛtyā jāyate sarvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">śāśvataṃ (na asti tena [B:]tena na asti) vai</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sad-[B:]sva-)bhāvena hy a-jaṃ sarvam</seg> <seg type="pāda" n="d">ucchedas tena na asti vai</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.58">
<l><seg type="pāda" n="a">dharmā ye iti jāyante</seg> <seg type="pāda" n="b">(jāyante [B:]saṃvṛtyā) te na tattvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janma māyopamaṃ teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca māyā na vidyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.58">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dharmā ye iti jāyante</seg> <seg type="pāda" n="b">(jāyante [B:]saṃvṛtyā) te na tattvataḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">janma māyā-upamaṃ teṣāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sā ca māyā na vidyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.59">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā māyāmayād bījāj</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate tanmayo 'ṅkuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">nāsau nityo na cocchedī</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad dharmeṣu yojanā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.59">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā māyāmayād bījāj</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate tanmayo 'ṅkuraḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">na asau nityo na ca ucchedī</seg> <seg type="pāda" n="d">tadvad dharmeṣu yojanā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.60">
<l><seg type="pāda" n="a">nājeṣu sarvadharmeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">śāśvatāśāśvatābhidhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra varṇā na vartante</seg> <seg type="pāda" n="d">vivekas tatra nocyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.60">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na a-jeṣu sarva-dharmeṣu</seg> <seg type="pāda" n="b">śāśvata-a-śāśvata-abhidhā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yatra varṇā na vartante</seg> <seg type="pāda" n="d">vivekas tatra na ucyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.61">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapne dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ calati māyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jāgrad dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ calati māyayā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.61">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapne dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ calati māyayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jāgrad dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">cittaṃ calati māyayā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.62">
<l><seg type="pāda" n="a">advayaṃ ca dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ svapne na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">advayaṃ ca dvayābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">(tathā [B:]cittaṃ) jāgran na saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.62">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-dvayaṃ ca dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">cittaṃ svapne na saṃśayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-dvayaṃ ca dvaya-ābhāsaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">(tathā [B:]cittaṃ) jāgran na saṃśayaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.63">
<l><seg type="pāda" n="a">svapnadṛk pracaran svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">dikṣu vai daśasu sthitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṇḍajān svedajān vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvān paśyati yān sadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.63">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapna-dṛk pracaran svapne</seg> <seg type="pāda" n="b">dikṣu vai daśasu sthitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṇḍa-jān sveda-jān va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvān paśyati yān sadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.64">
<l><seg type="pāda" n="a">svapnadṛkcittadṛśyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">na vidyante tataḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā taddṛśyam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapnadṛkcittam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.64">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">svapna-dṛk-citta-dṛśyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">na vidyante tataḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tad-dṛśyam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">svapna-dṛk-cittam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.65">
<l><seg type="pāda" n="a">carañ jāgarite jāgrad</seg> <seg type="pāda" n="b">dikṣu vai daśasu sthitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṇḍajān svedajān vāpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvān paśyati yān sadā</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.65">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">carañ jāgarite jāgrad</seg> <seg type="pāda" n="b">dikṣu vai daśasu sthitān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">aṇḍa-jān sveda-jān va āpi</seg> <seg type="pāda" n="d">jīvān paśyati yān sadā</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.66">
<l><seg type="pāda" n="a">jāgraccittekṣaṇīyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">na vidyante tataḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā taddṛśyam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgrataś cittam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.66">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jāgrac-citta-īkṣaṇīyās te</seg> <seg type="pāda" n="b">na vidyante tataḥ pṛthak</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā tad-dṛśyam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">jāgrataś cittam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.67">
<l><seg type="pāda" n="a">ubhe hy anyoanyadṛśye te</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tad astīti cocyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣaṇāśūnyam ubhayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tanmatenaiva gṛhyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.67">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ubhe hy anyo-anya-dṛśye te</seg> <seg type="pāda" n="b">kiṃ tad asti iti ca ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">lakṣaṇā-śūnyam ubhayaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tan-matena eva gṛhyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.68">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapnamayo jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.68">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā svapnamayo jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.69">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā māyāmayo jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.69">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā māyāmayo jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.70">
<l><seg type="pāda" n="a">yathā nirmitako jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.70">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yathā nirmitako jīvo</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyate mriyate 'pi ca</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tathā jīvā amī sarve</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavanti na bhavanti ca</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.71">
<l><seg type="pāda" n="a">na kaścij jāyate jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavo 'sya na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat tad uttamaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra kiṃcin na jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.71">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">na kaś-cij jāyate jīvaḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">saṃbhavo 'sya na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">etat tad uttamaṃ satyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">yatra kiṃ-cin na jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.72">
<l><seg type="pāda" n="a">cittaspanditam evedaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">grāhyagrāhakavad dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittaṃ nirviṣayaṃ nityam</seg> <seg type="pāda" n="d">asaṅgaṃ tena kīrtitam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.72">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">citta-spanditam eva idaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">grāhya-grāhakavad dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cittaṃ nir-viṣayaṃ nityam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-saṅgaṃ tena kīrtitam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.73">
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sti kalpitasaṃvṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paramārthena nāsty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(paratantrābhisaṃvṛtyā [B:]paratantro 'bhisaṃvṛtyā)</seg> <seg type="pāda" n="d">syān nāsti paramārthataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.73">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yo 'sti kalpita-saṃvṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">parama-arthena na asty asau</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(para-tantra-abhisaṃvṛtyā [B:]para-tantro 'bhisaṃvṛtyā)</seg> <seg type="pāda" n="d">syān na asti parama-arthataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.74">
<l><seg type="pāda" n="a">ajaḥ kalpitasaṃvṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">paramārthena nāpy ajaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(paratantrābhiniṣpattyā [B:]paratantro 'bhiniṣpattyā)</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvṛtyā jāyate tu saḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.74">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jaḥ kalpita-saṃvṛtyā</seg> <seg type="pāda" n="b">parama-arthena na apy a-jaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(para-tantra-abhiniṣpattyā [B:]para-tantro 'bhiniṣpattyā)</seg> <seg type="pāda" n="d">saṃvṛtyā jāyate tu saḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.75">
<l><seg type="pāda" n="a">abhūtābhiniveśo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayaṃ tatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvayābhāvaṃ sa buddhvaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">nirnimitto na jāyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.75">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-bhūta-abhiniveśo 'sti</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayaṃ tatra na vidyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">dvaya-a-bhāvaṃ sa buddhva aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">nir-nimitto na jāyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.76">
<l><seg type="pāda" n="a">yadā na labhate hetūn</seg> <seg type="pāda" n="b">uttamādhamamadhyamān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā na jāyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hetvabhāve phalaṃ kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.76">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">yadā na labhate hetūn</seg> <seg type="pāda" n="b">uttama-adhama-madhyamān</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">tadā na jāyate cittaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">hetv-a-bhāve phalaṃ kutaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.77">
<l><seg type="pāda" n="a">animittasya cittasya</seg> <seg type="pāda" n="b">yānutpattiḥ samādvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ajātasyaiva sarvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">cittadṛśyaṃ hi tad yataḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.77">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-nimittasya cittasya</seg> <seg type="pāda" n="b">ya ān-utpattiḥ sama ā-dvayā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-jātasya eva sarvasya</seg> <seg type="pāda" n="d">citta-dṛśyaṃ hi tad yataḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.78">
<l><seg type="pāda" n="a">buddhvānimittatāṃ satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuṃ pṛthag an(āpnuvan [B:]āpnuvat)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vītaśokaṃ (tathā[B:]tadā)kāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">abhayaṃ padam aśnute</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.78">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">buddhva ā-nimittatāṃ satyāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">hetuṃ pṛthag an-(āpnuvan [B:]āpnuvat)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vīta-śokaṃ (tatha ā-[B:]tada ā-)kāmam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-bhayaṃ padam aśnute</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.79">
<l><seg type="pāda" n="a">abhūtābhiniveśād dhi</seg> <seg type="pāda" n="b">sadṛśe tat pravartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastvabhāvaṃ sa buddhvaiva</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥsaṅgaṃ vinivartate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.79">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-bhūta-abhiniveśād dhi</seg> <seg type="pāda" n="b">sa-dṛśe tat pravartate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vastv-a-bhāvaṃ sa buddhva aiva</seg> <seg type="pāda" n="d">niḥ-saṅgaṃ vinivartate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.80">
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛttasyāpravṛttasya</seg> <seg type="pāda" n="b">niścalā hi tadā sthitiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣayaḥ sa hi buddhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat sāmyam ajam advayam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.80">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">nivṛttasya a-pravṛttasya</seg> <seg type="pāda" n="b">niś-calā hi tadā sthitiḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">viṣayaḥ sa hi buddhānāṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">tat sāmyam a-jam a-dvayam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.81">
<l><seg type="pāda" n="a">ajam anidram asvapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhātaṃ bhavati svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sakṛdvibhāto hy evaiṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo (dhātusvabhāvataḥ [B:]dhātuḥ svabhāvataḥ)</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.81">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jam a-nidram a-svapnaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">prabhātaṃ bhavati svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sa-kṛd-vibhāto hy eva eṣa</seg> <seg type="pāda" n="d">dharmo (dhātu-sva-bhāvataḥ [B:]dhātuḥ sva-bhāvataḥ)</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.82">
<l><seg type="pāda" n="a">sukham āvriyate nityaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhaṃ vivriyate sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya kasya ca dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">graheṇa bhagavān asau</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.82">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sukham āvriyate nityaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">duḥkhaṃ vivriyate sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya kasya ca dharmasya</seg> <seg type="pāda" n="d">graheṇa bhagavān asau</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.83">
<l><seg type="pāda" n="a">asti nāsty asti nāstīti</seg> <seg type="pāda" n="b">nāsti nāstīti vā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">calasthirobhayābhāvair</seg> <seg type="pāda" n="d">āvṛṇoty eva bāliśaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.83">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">asti na asty asti na asti iti</seg> <seg type="pāda" n="b">na asti na asti iti vā punaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">cala-sthira-ubhaya-a-bhāvair</seg> <seg type="pāda" n="d">āvṛṇoty eva bāliśaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.84">
<l><seg type="pāda" n="a">koṭyaś catasra etās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">grahair yāsāṃ (sadāvṛtaḥ [K:]sahāvṛtaḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavān ābhir aspṛṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="d">yena dṛṣṭaḥ sa sarvadṛk</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.84">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">koṭyaś catasra etās tu</seg> <seg type="pāda" n="b">grahair yāsāṃ (sadā āvṛtaḥ [K:]sahā avṛtaḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhagavān ābhir a-spṛṣṭo</seg> <seg type="pāda" n="d">yena dṛṣṭaḥ sa sarva-dṛk</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.85">
<l><seg type="pāda" n="a">prāpya sarvajñatāṃ kṛtsnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇyaṃ padam advayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">anāpannādimadhyāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ataḥ param īhate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.85">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prāpya sarva-jñatāṃ kṛtsnāṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">brāhmaṇyaṃ padam a-dvayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">an-āpanna-ādi-madhya-antaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">kim ataḥ param īhate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.86">
<l><seg type="pāda" n="a">viprāṇāṃ vinayo hy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">śamaḥ prākṛta ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">damaḥ prakṛtidāntatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ vidvāñ śamaṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.86">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">viprāṇāṃ vinayo hy eṣa</seg> <seg type="pāda" n="b">śamaḥ prākṛta ucyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">damaḥ prakṛti-dāntatvād</seg> <seg type="pāda" n="d">evaṃ vidvāñ śamaṃ vrajet</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.87">
<l><seg type="pāda" n="a">savastu sopalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayaṃ laukikam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">avastu sopalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhaṃ laukikam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.87">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">sa-vastu sa-upalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">dvayaṃ laukikam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-vastu sa-upalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="d">śuddhaṃ laukikam iṣyate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.88">
<l><seg type="pāda" n="a">avastv anupalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">lokottaram iti smṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñānaṃ jñeyaṃ ca vijñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadā buddhaiḥ prakīrtitam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.88">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-vastv an-upalambhaṃ ca</seg> <seg type="pāda" n="b">loka-uttaram iti smṛtam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">jñānaṃ jñeyaṃ ca vijñeyaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">sadā buddhaiḥ prakīrtitam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.89">
<l><seg type="pāda" n="a">jñāne ca trividhe jñeye</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa vidite svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarvajñatā hi sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavatīha mahādhiyaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.89">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">jñāne ca tri-vidhe jñeye</seg> <seg type="pāda" n="b">krameṇa vidite svayam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarva-jñatā hi sarvatra</seg> <seg type="pāda" n="d">bhavati iha mahā-dhiyaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.90">
<l><seg type="pāda" n="a">heyajñeyāpyapākyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñeyāny agra(yāṇataḥ [B:]yānataḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām anyatra vijñeyād</seg> <seg type="pāda" n="d">upalambhas triṣu smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.90">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">heya-jñeya-āpya-pākyāni</seg> <seg type="pāda" n="b">vijñeyāny agra-(yāṇataḥ [B:]yānataḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">teṣām anyatra vijñeyād</seg> <seg type="pāda" n="d">upalambhas triṣu smṛtaḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.91">
<l><seg type="pāda" n="a">prakṛtyākāśavaj jñeyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmā anādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyate na hi nānātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ kvacana kiṃcana</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.91">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">prakṛtyā ākāśavaj jñeyāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmā an-ādayaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">vidyate na hi nānātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">teṣāṃ kva-cana kiṃ-cana</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.92">
<l><seg type="pāda" n="a">ādibuddhāḥ prakṛtyaiva</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmāḥ suniścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasyaivaṃ bhavati kṣāntiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so 'mṛtatvāya kalpate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.92">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādi-buddhāḥ prakṛtya aiva</seg> <seg type="pāda" n="b">sarve dharmāḥ su-niścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yasya evaṃ bhavati kṣāntiḥ</seg> <seg type="pāda" n="d">so '-mṛtatvāya kalpate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.93">
<l><seg type="pāda" n="a">ādiśāntā hy anutpannāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtyaiva sunirvṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarve dharmāḥ samābhinnā</seg> <seg type="pāda" n="d">ajaṃ sāmyaṃ viśāradam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.93">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">ādi-śāntā hy an-utpannāḥ</seg> <seg type="pāda" n="b">prakṛtya aiva su-nirvṛtāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">sarve dharmāḥ sama-a-bhinnā</seg> <seg type="pāda" n="d">a-jaṃ sāmyaṃ viśāradam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.94">
<l><seg type="pāda" n="a">vaiśāradyaṃ tu vai nāsti</seg> <seg type="pāda" n="b">bhede vicaratāṃ sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bhedanimnāḥ pṛthagvādās</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt te kṛpaṇāḥ smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.94">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">vaiśāradyaṃ tu vai na asti</seg> <seg type="pāda" n="b">bhede vicaratāṃ sadā</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">bheda-nimnāḥ pṛthag-vādās</seg> <seg type="pāda" n="d">tasmāt te kṛpaṇāḥ smṛtāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.95">
<l><seg type="pāda" n="a">aje sāmye tu ye kecid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyanti suniścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te hi loke mahājñānās</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca loko na gāhate</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.95">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-je sāmye tu ye ke-cid</seg> <seg type="pāda" n="b">bhaviṣyanti su-niścitāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">te hi loke mahā-jñānās</seg> <seg type="pāda" n="d">tac ca loko na gāhate</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.96">
<l><seg type="pāda" n="a">ajeṣv ajam asaṃkrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmeṣu jñānam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yato na kramate jñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">asaṅgaṃ tena kīrtitam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.96">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-jeṣv a-jam a-saṃkrāntaṃ</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmeṣu jñānam iṣyate</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">yato na kramate jñānam</seg> <seg type="pāda" n="d">a-saṅgaṃ tena kīrtitam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.97">
<l><seg type="pāda" n="a">aṇumātre 'pi vaidharmye</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyamāne 'vipaścitaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">asaṅgatā sadā nāsti</seg> <seg type="pāda" n="d">kim utāvaraṇacyutiḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.97">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">aṇu-mātre 'pi vaidharmye</seg> <seg type="pāda" n="b">jāyamāne '-vipaś-citaḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">a-saṅgatā sadā na asti</seg> <seg type="pāda" n="d">kim utā avaraṇa-cyutiḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.98">
<l><seg type="pāda" n="a">alabdhāvaraṇāḥ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmāḥ prakṛtinirmalāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādau buddhās tathā muktā</seg> <seg type="pāda" n="d">budhyante iti nāyakāḥ</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.98">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">a-labdha-āvaraṇāḥ sarve</seg> <seg type="pāda" n="b">dharmāḥ prakṛti-nir-malāḥ</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">ādau buddhās tathā muktā</seg> <seg type="pāda" n="d">budhyante iti nāyakāḥ</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.99">
<l><seg type="pāda" n="a">kramate na hi buddhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jñānaṃ dharmeṣu (tāpinaḥ ([B,K:]tāyinaḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sarve dharmās [B:]sarvadharmās) tathā jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">naitad buddhena bhāṣitam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.99">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">kramate na hi buddhasya</seg> <seg type="pāda" n="b">jñānaṃ dharmeṣu (tāpinaḥ ([B,K:]tāyinaḥ)</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">(sarve dharmās [B:]sarva-dharmās) tathā jñānaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">na etad buddhena bhāṣitam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<lg xml:id="GpK_4.100">
<l><seg type="pāda" n="a">durdarśam atigambhīram</seg> <seg type="pāda" n="b">ajaṃ sāmyaṃ viśāradam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhvā padam anānātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namas kurmo yathābalam</seg> //</l>
</lg>
<note type="analysis" corresp="#GpK_4.100">
<lg>
<l><seg type="pāda" n="a">dur-darśam ati-gambhīram</seg> <seg type="pāda" n="b">a-jaṃ sāmyaṃ viśāradam</seg> </l>
<l><seg type="pāda" n="c">buddhvā padam a-nānātvaṃ</seg> <seg type="pāda" n="d">namas kurmo yathā-balam</seg> //</l>
</lg>
</note>
<trailer>iti (gauḍa-pādā3cārya-kṛtā māṇḍūkyo1paniṣad-kārikāḥ saṃpūrṇāḥ [B:]gauḍapādīye āgama-śāstre 'lāta-śānty-ākhyaṃ caturthaṃ prakaraṇaṃ samāptam)</trailer>
</div>
</body>
</text>
</TEI>
Notice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTVG7FFZBXYP2Y60KF8NVM3Z