Amarakośa

yasya jñānadayāsindhor agādhasyānaghā guṇāḥ sevyatām akṣayo dhīrāḥ sa śriye cāmṛtāya ca samāhṛtyānyatantrāṇi saṃkṣiptaiḥ pratisaṃskṛtaiḥ sampūrṇam ucyate vargair nāmaliṅgānuśāsanam prāyaśo rūpabhedena sāhacaryāc ca kutracit strīpuṃnapuṃsakaṃ jñeyaṃ tadviśeṣavidheḥ kvacit bhedā…

1. AttributionThe Digital Corpus of Sanskrit (DCS), Oliver Hellwigtextual
2. SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary

yasya jñānadayāsindhor agādhasyānaghā guṇāḥ sevyatām akṣayo dhīrāḥ sa śriye cāmṛtāya ca samāhṛtyānyatantrāṇi saṃkṣiptaiḥ pratisaṃskṛtaiḥ sampūrṇam ucyate vargair nāmaliṅgānuśāsanam prāyaśo rūpabhedena sāhacaryāc ca kutracit strīpuṃnapuṃsakaṃ jñeyaṃ tadviśeṣavidheḥ kvacit bhedākhyānāya na dvaṃdvo naikaśeṣo na saṃkaraḥ kṛto 'tra bhinnaliṅgānām anuktānāṃ kramād ṛte triliṅgyāṃ triṣv iti padaṃ mithune tu dvayoriti niṣiddhaliṅgaṃ śeṣārthaṃ tvantāthādi na pūrvabhāk svaravyayaṃ svarganākatridivatridaśālayāḥ suraloko dyodivau dve striyāṃ klībe triviṣṭapam amarā nirjarā devāstridaśā vibudhāḥ surāḥ suparvāṇaḥ sumanasas tridiveśā divaukasaḥ āditeyā diviṣado lekhā aditinandanāḥ ādityā ṛbhavo 'svapnā amartyā amṛtāndhasaḥ barhirmukhāḥ ṛtubhujo gīrvāṇā dānavārayaḥ vṛndārakā daivatāni puṃsi vā devatāḥ striyām ādityaviśvavasavas tuṣitābhāsvarānilāḥ mahārājikasādhyāśca rudrāś ca gaṇadevatāḥ vidyādharāpsaroyakṣarakṣogandharvakiṃnarāḥ piśāco guhyakaḥ siddho bhūto 'mī devayonayaḥ asurā daityadaiteyadanujendrāridānavāḥ śukraśiṣyā ditisutāḥ pūrvadevāḥ suradviṣaḥ sarvajñaḥ sugataḥ buddho dharmarājas tathāgataḥ samantabhadro bhagavān mārajil lokajij jinaḥ ṣaḍabhijño daśabalo 'dvayavādī vināyakaḥ munīndraḥ śrīghanaḥ śāstā muniḥ śākyamunistu yaḥ sa śākyasiṃhaḥ sarvārthasiddhaḥ śauddhodaniśca saḥ gautamaścārkabandhuśca māyādevīsutaś ca saḥ brahmātmabhūḥ surajyeṣṭhaḥ parameṣṭhī pitāmahaḥ hiraṇyagarbho lokeśaḥ svayaṃbhūś caturānanaḥ dhātābjayonirdruhiṇo viriñciḥ kamalāsanaḥ sraṣṭā prajāpatirvedhā vidhātā viśvasṛg vidhiḥ nābhijanmāṇḍajaḥ pūrvo nidhanaḥ kamalodbhavaḥ sadānando rajomūrtiḥ satyako haṃsavāhanaḥ viṣṇurnārāyaṇaḥ kṛṣṇo vaikuṇṭho viṣṭaraśravāḥ dāmodaro hṛṣīkeśaḥ keśavo mādhavaḥ svabhūḥ daityāriḥ puṇḍarīkākṣo govindo garuḍadhvajaḥ pītāmbaro 'cyutaḥ śārṅgī viṣvakseno janārdanaḥ upendra indrāvarajaścakrapāṇiścaturbhujaḥ padmanābho madhuripurvāsudevastrivikramaḥ devakīnandanaḥ śauriḥ śrīpatiḥ puruṣottamaḥ vanamālī balidhvaṃsī kaṃsārātir adhokṣajaḥ viśvambharaḥ kaiṭabhajidvidhuḥ śrīvatsalāñchanaḥ purāṇapuruṣo yajñapuruṣo narakāntakaḥ jalaśāyī viśvarūpo mukundo muramardanaḥ vasudevo 'sya janakaḥ sa evānakadundubhiḥ balabhadraḥ pralambaghno baladevo 'cyutāgrajaḥ revatīramaṇo rāmaḥ kāmapālo halāyudhaḥ nīlāmbaro rauhiṇeyas tālāṅko musalī halī saṃkarṣaṇaḥ sīrapāṇiḥ kālindībhedano balaḥ madano manmatho māraḥ pradyumno mīnaketanaḥ kandarpo darpako 'naṅgaḥ kāmaḥ pañcaśaraḥ smaraḥ śambarārirmanasijaḥ kusumeṣurananyajaḥ puṣpadhanvā ratipatir makaradhvaja ātmabhūḥ aravindamaśokaṃ ca cūtaṃ ca navamallikā nīlotpalaṃ ca pañcaite pañcabāṇasya sāyakāḥ unmādanastāpanaśca śoṣaṇaḥ stambhanastathā sammohanaś ca kāmaś ca pañca bāṇāḥ prakīrtitāḥ brahmasūr viśvaketuḥ syād aniruddha uṣāpatiḥ lakṣmīḥ padmālayā padmā kamalā śrīr haripriyā indirā lokamātā mā kṣīrodatanayā ramā bhārgavī lokajananī kṣīrasāgarakanyakā śaṅkho lakṣmīpateḥ pāñcajanyaścakraṃ sudarśanaḥ kaumodakī gadā khaḍgo nandakaḥ kaustubho maṇiḥ cāpaḥ śārṅgaṃ murāres tu śrīvatso lāñchanaṃ smṛtam aśvāśca śaibyasugrīvameghapuṣpabalāhakāḥ sārathirdāruko mantrī hy uddhavaś cānujo gadaḥ garutmāngaruḍastārkṣyo vainateyaḥ khageśvaraḥ nāgāntako viṣṇurathaḥ suparṇaḥ pannagāśanaḥ śambhurīśaḥ paśupatiḥ śivaḥ śūlī maheśvaraḥ īśvaraḥ śarva īśānaḥ śaṃkaraścandraśekharaḥ bhūteśaḥ khaṇḍaparaśur girīśo giriśo mṛḍaḥ mṛtyuṃjayaḥ kṛttivāsāḥ pinākī pramathādhipaḥ ugraḥ kapardī śrīkaṇṭhaḥ śitikaṇṭhaḥ kapālabhṛt vāmadevo mahādevo virūpākṣastrilocanaḥ kṛśānuretāḥ sarvajño dhūrjaṭir nīlalohitaḥ haraḥ smaraharo bhargas tryambakas tripurāntakaḥ gaṅgādharo 'ndhakaripuḥ kratudhvaṃsī vṛṣadhvajaḥ vyomakeśo bhavo bhīmaḥ sthāṇū rudra umāpatiḥ ahirbudhnyo 'ṣṭamūrtiś ca gajāriś ca mahānaṭaḥ kapardo 'sya jaṭājūṭaḥ pināko 'jagavaṃ dhanuḥ pramathāḥ syuḥ pāriṣadā brāhmītyādyās tu mātaraḥ vibhūtir bhūtir aiśvaryam aṇimādikam aṣṭadhā aṇimā mahimā caiva garimā laghimā tathā prāptiḥ prākāmyam īśitvaṃ vaśitvaṃ cāṣṭa siddhayaḥ umā kātyāyanī gaurī kālī haimavatīśvarī śivā bhavānī rudrāṇī śarvāṇī sarvamaṅgalā aparṇā pārvatī durgā mṛḍānī caṇḍikāmbikā āryā dākṣāyaṇī caiva girijā menakātmajā karmamoṭī tu cāmuṇḍā carmamuṇḍā tu carcikā vināyako vighnarājadvaimāturagaṇādhipāḥ apy ekadantaherambalambodaragajānanāḥ kārttikeyo mahāsenaḥ śarajanmā ṣaḍānanaḥ pārvatīnandanaḥ skandaḥ senānīr agnibhūr guhaḥ bāhuleyastārakajidviśākhaḥ śikhivāhanaḥ ṣāṇmāturaḥ śaktidharaḥ kumāraḥ krauñcadāraṇaḥ śṛṅgī bhṛṅgī riṭis tuṇḍī nandiko nandikeśvaraḥ indro marutvān maghavā biḍaujāḥ pākaśāsanaḥ vṛddhaśravāḥ sunāsīraḥ puruhūtaḥ puraṃdaraḥ jiṣṇurlekharṣabhaḥ śakraḥ śatamanyurdivaspatiḥ sutrāmā gotrabhid vajrī vāsavo vṛtrahā vṛṣā vāstoṣpatiḥ surapatirbalārātiḥ śacīpatiḥ jambhabhedī harihayaḥ svārāṇ namucisādanaḥ saṃkrandano duścyavanas turāṣāṇ meghavāhanaḥ ākhaṇḍalaḥ sahasrākṣa ṛbhukṣāstasya tu priyā pulomajā śacīndrāṇī nagarī tvamarāvatī haya uccaiḥśravāḥ sūto mātalirnandanaṃ vanam syātprāsādo vaijayanto jayantaḥ pākaśāsaniḥ airāvato 'bhramātaṅgairāvaṇābhramuvallabhāḥ hrādinī vajramastrī syāt kuliśaṃ bhiduraṃ paviḥ śatakoṭiḥ svaruḥ śambo dambholiraśanirdvayoḥ vyomayānaṃ vimāno 'strī nāradādyāḥ surarṣayaḥ syāt sudharmā devasabhā pīyūṣam amṛtaṃ sudhā mandākinī viyadgaṅgā svarṇadī suradīrghikā meruḥ sumerurhemādrī ratnasānuḥ surālayaḥ pañcaite devataravo mandāraḥ pārijātakaḥ saṃtānaḥ kalpavṛkṣaśca puṃsi vā haricandanam sanatkumāro vaidhātraḥ svarvaidyāv aśvinīsutau nāsatyāv aśvinau dasrāv āśvineyau ca tāv ubhau striyāṃ bahuṣvapsarasaḥ svarveśyā urvaśīmukhāḥ hāhā hāhāś caivamādyā gandharvās tridivaukasām agnir vaiśvānaro vahnir vītihotro dhanaṃjayaḥ kṛpīṭayonirjvalano jātavedās tanūnapāt barhiḥ śuṣmā kṛṣṇavartmā śociṣkeśa uṣarbudhaḥ āśrayāśo bṛhadbhānuḥ kṛśānuḥ pāvako 'nalaḥ rohitāśvo vāyusakhaḥ śikhāvānāśuśukṣaṇiḥ hiraṇyaretā hutabhug dahano havyavāhanaḥ saptārcirdamunāḥ śukraś citrabhānur vibhāvasuḥ śucirappittamaurvastu vāḍabo vaḍabānalaḥ vahner dvayor jvālakīlāv arcir hetiḥ śikhāḥ striyām triṣu sphuliṅgo 'gnikaṇaḥ saṃtāpaḥ saṃjvaraḥ samau ulkā syāt nirgatajvālā bhātirbhasitabhasmanī kṣāro rakṣā ca dāvastu davo vanahutāśanaḥ dharmarājaḥ pitṛpatiḥ samavartī paretarāṭ kṛtānto yamunābhrātā śamano yamarāḍ yamaḥ kālo daṇḍadharaḥ śrāddhadevo vaivasvato 'ntakaḥ rākṣasaḥ koṇapaḥ kravyāt kravyādo 'srapa āśaraḥ rātriṃcaro rātricaraḥ karburo nikaṣātmajaḥ yātudhānaḥ puṇyajano nairṛto yāturakṣasī pracetā varuṇaḥ pāśī yādasāṃpatir appatiḥ śvasanaḥ sparśano vāyurmātariśvā sadāgatiḥ pṛṣadaśvo gandhavaho gandhavāhānilāśugāḥ samīramārutamarut jagatprāṇasamīraṇāḥ nabhasvadvātapavanapavamānaprabhañjanāḥ prakampano mahāvāto jhañjhāvātaḥ savṛṣṭikaḥ prāṇo 'pānaḥ samānaścodānavyānau ca vāyavaḥ śarīrasthā ime raṃhastarasī tu rayaḥ syadaḥ javo 'tha śīghraṃ tvaritaṃ laghu kṣipramaraṃ drutam satvaraṃ capalaṃ tūrṇam avilambitam āśu ca satate 'nāratāśrāntasaṃtatāviratāniśam nityānavaratājasramapyathātiśayo bharaḥ ativelabhṛśātyarthātimātrodgāḍhanirbharam tīvraikāntanitāntāni gāḍhabāḍhadṛḍhāni ca klībe śīghrādyasattve syāt triṣveṣāṃ sattvagāmi yat kuberastryambakasakho yakṣarāḍ guhyakeśvaraḥ manuṣyadharmā dhanado rājarājo dhanādhipaḥ kiṃnareśo vaiśravaṇaḥ paulastyo naravāhanaḥ yakṣaikapiṅgailavilaśrīdapuṇyajaneśvarāḥ asyodyānaṃ caitrarathaṃ putrastu nalakūbaraḥ kailāsaḥ sthānamalakā pūr vimānaṃ tu puṣpakam syāt kiṃnaraḥ kimpuruṣas turaṃgavadano mayuḥ nidhirnā śevadhir bhedāḥ padmaśaṅkhādayo nidheḥ mahāpadmaśca padmaśca śaṅkho makarakacchapau mukundakundanīlāśca kharvaśca nidhayo nava dyodivau dve striyāmabhraṃ vyoma puṣkaramambaram nabho 'ntarikṣaṃ gaganamanantaṃ suravartma kham viyad viṣṇupadaṃ vā tu puṃsyākāśavihāyasī vihāsayo 'pi nāko 'pi dyur api syāt tadavyam tārāpatho 'ntarikṣaṃ ca meghādhvā ca mahābilam vihāyāḥ śakune puṃsi gagane puṃnapuṃsakam diśastu kakubhaḥ kāṣṭhā āśāśca haritaśca tāḥ prācyavācīpratīcyas tāḥ pūrvadakṣiṇapaścimāḥ uttarā dig udīcī syād diśyaṃ tu triṣu digbhave avāgbhavam avācīnam udīcīnam udagbhavam pratyagbhavaṃ pratīcīnaṃ prācīnaṃ prāgbhavaṃ triṣu indro vahniḥ pitṛpatirnairṛto varuṇo marut kubera īśaḥ patayaḥ pūrvādīnāṃ diśāṃ kramāt raviḥ śukro mahīsānuḥ svarbhānurbhānujo vidhuḥ budho bṛhaspatiś ceti diśāṃ caiva tathā grahāḥ airāvataḥ puṇḍarīko vāmanaḥ kumudo 'ñjanaḥ puṣpadantaḥ sārvabhaumaḥ supratīkaśca diggajāḥ kariṇyo 'bhramukapilāpiṅgalānupamāḥ kramāt tāmrakarṇī śubhradantī cāṅganā cāñjanāvatī klībāvyayaṃ tv apadiśaṃ diśormadhye vidik striyām abhyantaraṃ tv antarālaṃ cakravālaṃ tu maṇḍalam abhraṃ megho vārivāhaḥ stanayitnurbalāhakaḥ dhārādharo jaladharastaḍitvān vārido 'mbubhṛt ghanajīmūtamudirajalamugdhāmayonayaḥ kādambinī meghamālā triṣu meghabhave 'bhriyam stanitaṃ garjitam meghanirghoṣe rasitādi ca śampā śatahradāhrādinyairāvatyaḥ kṣaṇaprabhā taḍit saudāmanī vidyuc cañcalā capalā api sphūrjathur vajranirghoṣo meghajyotiriraṃmadaḥ indrāyudhaṃ śakradhanustadeva ṛjurohitam vṛṣṭivarṣaṃ tadvighāte 'vagrāhāvagrahau samau dhārāsampāta āsāraḥ śīkaro 'mbukaṇāḥ smṛtāḥ varṣopalastu karakā meghacchanne 'hni durdinam antardhā vyavadhā puṃsi tv antardhir apavāraṇam apidhānatirodhānapidhānācchādanāni ca himāṃśuścandramāścandra induḥ kumudabāndhavaḥ vidhuḥ sudhāṃśuḥ śubhrāṃśuroṣadhīśo niśāpatiḥ abjo jaivātṛkaḥ somo glaur mṛgāṅkaḥ kalānidhiḥ dvijarājaḥ śaśadharo nakṣatreśaḥ kṣapākaraḥ kalā tu ṣoḍaśo bhāgo bimbo 'strī maṇḍalaṃ triṣu bhittaṃ śakalakhaṇḍe vā puṃsyardho 'rdhaṃ same 'ṃśake candrikā kaumudī jyotsnā prasādas tu prasannatā kalaṅkāṅkau lāñchanaṃ ca cihnaṃ lakṣma ca lakṣaṇam suṣamā paramā śobhā śobhā kāntir dyutiś chaviḥ avaśyāyastu nīhārastuṣārastuhinaṃ himam prāleyaṃ mihikā cātha himānī himasaṃhatiḥ śītaṃ guṇe tadvadarthāḥ suṣīmaḥ śiśiro jaḍaḥ tuṣāraḥ śītalaḥ śīto himaḥ saptānyaliṅgakāḥ dhruva auttānapādiḥ syāt agastyaḥ kumbhasambhavaḥ maitrāvaruṇir asyaiva lopāmudrā sadharmiṇī nakṣatramṛkṣaṃ bhaṃ tārā tārakāpyuḍu vā striyām dākṣāyiṇyo 'śvinītyāditārā aśvayug aśvinī rādhāviśākhā puṣye tu sidhyatiṣyau śraviṣṭhayā samā dhaniṣṭhāḥ syuḥ proṣṭhapadā bhādrapadāḥ striyaḥ mṛgaśīrṣaṃ mṛgaśirastasmin evāgrahāyaṇī ilvalāstacchirodeśe tārakā nivasanti yāḥ bṛhaspatiḥ surācāryo gīṣpatir dhiṣaṇo guruḥ jīva āṅgiraso vācaspatiś citraśikhaṇḍijaḥ śukro daityaguruḥ kāvya uśanā bhārgavaḥ kaviḥ aṅgārakaḥ kujo bhaumo lohitāṅgo mahīsutaḥ rauhiṇeyo budhaḥ saumyaḥ samau sauriśanaiścarau tamas tu rāhuḥ svarbhānuḥ saiṃhikeyo vidhuṃtudaḥ saptarṣayo marīcyatrimukhāś citraśikhaṇḍinaḥ rāśīnām udayo lagnaṃ te tu meṣavṛṣādayaḥ sūrasūryāryamādityadvādaśātmadivākarāḥ bhāskarāhaskarabradhnaprabhākaravibhākarāḥ bhāsvadvivasvatsaptāśvaharidaśvoṣṇaraśmayaḥ vikartanārkamārtaṇḍamihirāruṇapūṣaṇaḥ dyumaṇistaraṇirmitraścitrabhānurvirocanaḥ vibhāvasur grahapatis tviṣāṃpatir aharpatiḥ bhānurhaṃsaḥ sahasrāṃśustapanaḥ savitā raviḥ padmākṣas tejasāṃrāśiś chāyānāthas tamisrahā karmasākṣī jagaccakṣurlokabandhustrayītanuḥ pradyotano dinamaṇiḥ khadyoto lokabāndhavaḥ ino bhago bhāmanidhiś cāṃśumāly añjinīpatiḥ māṭharaḥ piṅgalo daṇḍaścaṇḍāṃśoḥ pāripārśvikāḥ sūrasūto 'ruṇo 'nūruḥ kāśyapir garuḍāgrajaḥ pariveṣastuparidhirupasūryakamaṇḍale kiraṇosramayūkhāṃśugabhastighṛṇiraśmayaḥ bhānuḥ karo marīciḥ strīpuṃsayor dīdhitiḥ striyām syuḥ prabhā rug rucis tviḍ bhābhāś chavidyutidīptayaḥ rociḥ śocir ubhe klībe prakāśo dyota ātapaḥ koṣṇaṃ kavoṣṇaṃ mandoṣṇaṃ kaduṣṇaṃ triṣu tadvati tigmaṃ tīkṣṇaṃ kharaṃ tadvan mṛgatṛṣṇā marīcikā kālo diṣṭo 'py anehāpi samayo 'py atha pakṣatiḥ pratipad dve ime strītve tadādyāstithayo dvayoḥ ghasro dināhanī vā tu klībe divasavāsarau pratyūṣo 'harmukhaṃ kalyam uṣaḥpratyuṣasī api vyuṣṭaṃ vibhātaṃ dve klībe puṃsi gosarga iṣyate prabhātaṃ ca dinānte tu sāyaṃ saṃdhyā pitṛprasūḥ prāhṇāparāhṇamadhyāhnas trisaṃdhyam atha śarvarī niśā niśīthinī rātristriyāmā kṣaṇadā kṣapā vibhāvarītamasvinyau rajanī yāminī tamī tamisrā tāmasī rātrirjyautsnī candrikayānvitā āgāmivartamānāharyuktāyāṃ niśi pakṣiṇī gaṇarātraṃ niśā bahvyaḥ pradoṣo rajanīmukham ardharātraniśīthau dvau dvau yāmapraharau samau sa parvasaṃdhiḥ pratipatpañcadaśyor yad antaram pakṣāntau pañcadaśyau dve paurṇamāsī tu paurṇimā kalāhīne sānumatiḥ pūrṇe rākā niśākare amāvāsyā tv amāvasyā darśaḥ sūryendusaṃgamaḥ sā dṛṣṭenduḥ sinīvālī sā naṣṭendukalā kuhūḥ uparāgo graho rāhugraste tv indau ca pūṣṇi ca sopaplavoparaktau dvau agnyutpāta upāhitaḥ ekayoktyā puṣpavantau divākaraniśākarau aṣṭādaśa nimeṣāstu kāṣṭhā triṃśat tu tāḥ kalā tāstu triṃśat kṣaṇaste tu muhūrto dvādaśāstriyām te tu triṃśadahorātraḥ pakṣaste daśapañca ca pakṣau pūrvāparau śuklakṛṣṇau māsastu tāv ubhau dvau dvau mārgādi māsau syādṛtustairayanaṃ tribhiḥ ayane dve gatirudagdakṣiṇārkasya vatsaraḥ samarātridive kāle viṣuvadviṣuvaṃ ca tat puṣpayuktā paurṇamāsī pauṣī māse tu yatra sā nāmnā sa pauṣo māghādyāś caivam ekādaśāpare mārgaśīrṣe sahā mārga āgrahāyaṇikaśca saḥ pauṣe taiṣasahasyau dvau tapā māghe 'tha phālgune syāttapasyaḥ phālgunikaḥ syāccaitre caitriko madhuḥ vaiśākhe mādhavo rādho jyeṣṭhe śukraḥ śucistvayam āṣāḍhe śrāvaṇe tu syānnabhāḥ śrāvaṇikaśca saḥ syur nabhasyaprauṣṭhapadabhādrabhādrapadāḥ samāḥ syādāśvina iṣo 'pyāśvayujo 'pi syāttukārtike bāhulorjau kārtikiko hemantaḥ śiśiro 'striyām vasante puṣpasamayaḥ surabhirgrīṣma ūṣmakaḥ nidāgha uṣṇopagama uṣṇa ūṣmāgamas tapaḥ striyāṃ prāvṛṭ striyāṃ bhūmni varṣā atha śaratstriyām ṣaḍamī ṛtavaḥ puṃsi mārgādīnāṃ yugaiḥ kramāt saṃvatsaro vatsaro 'bdo hāyano 'strī śaratsamāḥ māsena syādahorātraḥ paitro varṣeṇa daivataḥ daive yugasahasre dve brāhmaḥ kalpau tu tau nṝṇām manvantaraṃ tu divyānāṃ yugānāmekasaptatiḥ saṃvartaḥ pralayaḥ kalpaḥ kṣayaḥ kalpānta ityapi astrī paṅkaṃ pumānpāpmā pāpaṃ kilbiṣakalmaṣam kaluṣaṃ vṛjinaino 'ghamaṃho duritaduṣkṛtam syāddharmamastriyāṃ puṇyaśreyasī sukṛtaṃ vṛṣaḥ mutprītiḥ pramado harṣaḥ pramodāmodasammadāḥ syādānandathurānandaḥ śarmaśātasukhāni ca śvaḥ śreyasaṃ śivaṃ bhadraṃ kalyāṇaṃ maṅgalaṃ śubham bhāvukaṃ bhavikaṃ bhavyaṃ kuśalaṃ kṣemamastriyām śastaṃ cātha triṣu dravye pāpaṃ puṇyaṃ sukhādi ca matallikā macarcikā prakāṇḍamuddhatallajau praśastavācakāny amūny ayaḥ śubhāvaho vidhiḥ daivaṃ diṣṭaṃ bhāgadheyaṃ bhāgyaṃ strī niyatirvidhiḥ hetur nā kāraṇaṃ bījaṃ nidānaṃ tv ādikāraṇam kṣetrajña ātmā puruṣaḥ pradhānaṃ prakṛtiḥ striyām viśeṣaḥ kāliko 'vasthā guṇāḥ sattvaṃ rajastamaḥ janurjananajanmāni janirutpattirudbhavaḥ prāṇī tu cetano janmī jantujanyuśarīriṇaḥ jātirjātaṃ ca sāmānyaṃ vyaktistu pṛthagātmatā cittaṃ tu ceto hṛdayaṃ svāntaṃ hṛnmānasaṃ manaḥ buddhirmanīṣā dhiṣaṇā dhīḥ prajñā śemuṣī matiḥ prekṣopalabdhiś cit saṃvit pratipaj jñapticetanāḥ dhīr dhāraṇāvatī medhā saṃkalpaḥ karma mānasam avadhānaṃ samādhānaṃ praṇidhānam tathaiva ca cittābhogo manaskāraścarcā saṃkhyā vicāraṇā vimarśo bhāvanā caiva vāsanā ca nigadyate adhyāhārastarka ūho vicikitsā tu saṃśayaḥ saṃdehadvāparau cātha samau nirṇayaniścayau mithyādṛṣṭir nāstikatā vyāpādo drohacintanam samau siddhāntarāddhāntau bhrāntir mithyāmatir bhramaḥ saṃvid āgūḥ pratijñānaṃ niyamāśravasaṃśravāḥ aṅgīkārābhyupagamapratiśravasamādhayaḥ mokṣe dhīr jñānam anyatra vijñānaṃ śilpaśāstrayoḥ muktiḥ kaivalyanirvāṇaśreyoniḥśreyasāmṛtam mokṣo 'pavargo 'thājñānam avidyāhaṃmatiḥ striyām rūpaṃ śabdo gandharasasparśāśca viṣayā amī gocarā indriyārthāśca hṛṣīkaṃ viṣayīndriyam karmendriyaṃ tu pāyvādi manonetrādi dhīndriyam tuvaras tu kaṣāyo 'strī madhuro lavaṇaḥ kaṭuḥ tikto 'mlaśca rasāḥ puṃsi tadvatsu ṣaḍamī triṣu vimardotthe parimalo gandhe janamanohare āmodaḥ so 'tinirhārī vācyaliṅgatvam āguṇāt samākarṣī tu nirhārī surabhirghrāṇatarpaṇaḥ iṣṭagandhaḥ sugandhiḥ syādāmodī mukhavāsanaḥ pūtigandhastu durgandho visraṃ syādāmagandhi yat śuklaśubhraśuciśvetaviśadaśyetapāṇḍarāḥ avadātaḥ sito gauro 'valakṣo dhavalo 'rjunaḥ hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍurīṣatpāṇḍustu dhūsaraḥ kṛṣṇe nīlāsitaśyāmakālaśyāmalamecakāḥ pīto gauro haridrābhaḥ palāśo harito harit lohito rohito raktaḥ śoṇaḥ kokanadacchaviḥ avyaktarāgastvaruṇaḥ śvetaraktastu pāṭalaḥ śyāvaḥ syātkapiśo dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite kaḍāraḥ kapilaḥ piṅgapiśaṅgau kadrupiṅgalau citraṃ kirmīrakalmāṣaśabalaitāśca karbure guṇe śuklādayaḥ puṃsi guṇiliṅgāstu tadvati brāhmī tu bhāratī bhāṣā gīr vāg vāṇī sarasvatī vyāhāra uktir lapitaṃ bhāṣitaṃ vacanaṃ vacaḥ apabhraṃśo 'paśabdaḥ syācchāstre śabdastu vācakaḥ tiṅ subantacayo vākyaṃ kriyā vā kārakānvitā śrutiḥ strī veda āmnāyastrayī dharmastu tadvidhiḥ striyāmṛk sāmayajuṣī iti vedāstrayastrayī śikṣetyādi śruter aṅgam oṃkārapraṇavau samau itihāsaḥ purāvṛttam udāttādyās trayaḥ svarāḥ ānvīkṣikī daṇḍanītistarkavidyārthaśāstrayoḥ ākhyāyikopalabdhārthā purāṇaṃ pañcalakṣaṇam prabandhakalpanā kathā pravahlikā prahelikā smṛtistu dharmasaṃhitā samāhṛtistu saṃgrahaḥ samasyā tu samāsārthā kiṃvadantī janaśrutiḥ vārttā pravṛttirvṛttānta udantaḥ syādathāhvayaḥ ākhyāhve abhidhānaṃ ca nāmadheyaṃ ca nāma ca hūtirākāraṇāhvānaṃ saṃhūtirbahubhiḥ kṛtā vivādo vyavahāraḥ syādupanyāsastu vāṅmukham upodghāta udāhāraḥ śapanaṃ śapathaḥ pumān praśno 'nuyogaḥ pṛcchā ca prativākyottare same mithyābhiyogo 'bhyākhyānamatha mithyābhiśaṃsanam abhiśāpaḥ praṇādastu śabdaḥ syādanurāgajaḥ yaśaḥ kīrtiḥ samajñā ca stavaḥ stotraṃ stutirnutiḥ āmreḍitaṃ dvistriruktamuccairghuṣṭaṃ tu ghoṣaṇā kākuḥ striyāṃ vikāro yaḥ śokabhītyādibhirdhvaneḥ avarṇākṣepanirvādaparīvādāpavādavat upakrośo jugupsā ca kutsā nindā ca garhaṇe pāruṣyamativādaḥ syād bhartsanaṃ tv apakāragīḥ yaḥ saninda upālambhastatra syātparibhāṣaṇam tatra tv ākṣāraṇā yaḥ syādākrośo maithunaṃ prati syād ābhāṣaṇam ālāpaḥ pralāpo 'narthakaṃ vacaḥ anulāpo muhurbhāṣā vilāpaḥ paridevanam vipralāpo virodhoktiḥ saṃlāpo bhāṣaṇaṃ mithaḥ supralāpaḥ suvacanam apalāpas tu nihnavaḥ codyam ākṣepābhiyogau śāpākrośau dureṣaṇā astrī cāṭu caṭu ślāghā premṇā mithyāvikatthanam saṃdeśavāgvācikaṃ syād vāgbhedāstu triṣūttare ruśatī vāg akalyāṇī syātkalyā tu śubhātmikā atyarthamadhuraṃ sāntvaṃ saṃgataṃ hṛdayaṃgamam niṣṭhuraṃ paruṣaṃ grāmyamaślīlaṃ sūnṛtaṃ priye satye 'tha saṃkulakliṣṭe parasparaparāhate luptavarṇapadaṃ grastaṃ nirastaṃ tvaritoditam jambūkṛtaṃ saniṣṭhīvam abaddhaṃ syādanarthakam anakṣaramavācyaṃ syādāhataṃ tu mṛṣārthakam solluṭhanaṃ tu sotprāsaṃ maṇitaṃ ratikūjitam śrāvyaṃ hṛdyaṃ manohāri vispaṣṭaṃ prakaṭoditam atha mliṣṭamavispaṣṭaṃ vitathaṃ tv anṛtaṃ vacaḥ satyaṃ tathyamṛtaṃ samyagamūni triṣu tadvati śabde ninādaninadadhvanidhvānaravasvanāḥ svānanirghoṣanirhrādanādanisvānanisvanāḥ āravārāvasaṃrāvavirāvā atha marmaraḥ svanite vastraparṇānāṃ bhūṣaṇānāṃ tu śiñjitam nikvāṇo nikvaṇaḥ kvāṇaḥ kvaṇaḥ kvaṇanamityapi vīṇāyāḥ kvaṇite prādeḥ prakvāṇaprakvaṇādayaḥ kolāhalaḥ kalakalas tiraścāṃ vāśitaṃ rutam strī pratiśrutpratidhvāne gītaṃ gānamime same niṣādarṣabhagāndhāraṣaḍjamadhyamadhaivatāḥ pañcamaś cety amī sapta tantrīkaṇṭhotthitāḥ svarāḥ kākalī tu kale sūkṣme dhvanī tu madhurāsphuṭe kalo mandrastu gambhīre tāro 'tyuccaistrayastriṣu nṝṇām urasi madhyastho dvāviṃśatividho dhvaniḥ sa mandraḥ kaṇṭhamadhyasthastāraḥ śirasi gīyate samanvitalayastvekatālo vīṇā tu vallakī tripañcī sā tu tantrībhiḥ saptabhiḥ parivādinī tataṃ vīṇādikaṃ vādyamānaddhaṃ murajādikam vaṃśādikaṃ tu suṣiraṃ kāṃsyatālādikaṃ ghanam caturvidhamidaṃ vādyaṃ vāditrātodyanāmakam mṛdaṅgā murajā bhedās tv aṅkyāliṅgyordhvakās trayaḥ syād yaśaḥpaṭaho ḍhakkā bherī strī dundubhiḥ pumān ānakaḥ paṭaho 'strī syāt koṇo vīṇādi vādanam vīṇādaṇḍaḥ pravālaḥ syāt kakubhastu prasevakaḥ kolambakastu kāyo 'syā upanāho nibandhanam vādyaprabhedā ḍamarumaḍḍuḍiṇḍimajharjharāḥ mardalaḥ paṇavo 'nye ca nartakīlāsike same vilambitaṃ drutaṃ madhyaṃ tattvamogho ghanaṃ kramāt tālaḥ kālakriyāmānaṃ layaḥ sāmyam athāstriyām tāṇḍavaṃ naṭanaṃ nāṭyaṃ lāsyaṃ nṛtyaṃ ca nartane tauryatrikaṃ nṛtyagītavādyaṃ nāṭyamidaṃ trayam bhrakuṃsaś ca bhrukuṃsaś ca bhrūkuṃsaśceti nartakaḥ strīveṣadhārī puruṣo nāṭyoktau gaṇikājjukā bhaginīpatir ābutto bhāvo vidvānathāvukaḥ janako yuvarājastu kumāro bhartṛdārakaḥ rājā bhaṭṭārako devastatsutā bhartṛdārikā devī kṛtābhiṣekāyāmitarāsu tu bhaṭṭinī abrahmaṇyam avadhyoktau rājaśyālas tu rāṣṭriyaḥ ambā mātātha bālā syādvāsūrāryastu māriṣaḥ attikā bhaginī jyeṣṭhā niṣṭhānirvahaṇe same haṇḍe hañje halāhvāne nīcāṃ ceṭīṃ sakhīṃ prati aṅgahāro 'ṅgavikṣepo vyañjakābhinayau samau nirvṛtte tv aṅgasattvābhyāṃ dve triṣvāṅgikasāttvike śṛṅgāravīrakaruṇādbhutahāsyabhayānakāḥ bībhatsaraudrau ca rasāḥ śṛṅgāraḥ śucirujjvalaḥ utsāhavardhano vīraḥ kāruṇyaṃ karuṇā ghṛṇā kṛpā dayānukampā syādanukrośo 'pyatho hasaḥ hāso hāsyaṃ ca bībhatsaṃ vikṛtaṃ triṣvidaṃ dvayam vismayo 'dbhutamāścaryaṃ citramapyatha bhairavam dāruṇaṃ bhīṣaṇaṃ bhīṣmaṃ ghoraṃ bhīmaṃ bhayānakam bhayaṅkaraṃ pratibhayaṃ raudraṃ tūgramamī triṣu caturdaśa daras trāso bhītir bhīḥ sādhvasaṃ bhayam vikāro mānaso bhāvo 'nubhāvo bhāvabodhakaḥ garvo 'bhimāno 'haṃkāro mānaś cittasamunnatiḥ darpo 'valoko 'vaṣṭambhaś cittodrekaḥ smayo madaḥ anādaraḥ paribhavaḥ parībhāvas tiraskriyā rīḍhāvamānanāvajñāvahelanam asūrkṣaṇam mandākṣaṃ hrīstrapā vrīḍā lajjā sāpatrapānyataḥ kṣāntistitikṣābhidhyā tu parasya viṣaye spṛhā akṣāntirīrṣyāsūyā tu doṣāropo guṇeṣv api vairaṃ virodho vidveṣo manyuśokau tu śuk striyām paścāttāpo 'nutāpaś ca vipratīsāra ityapi kopakrodhāmarṣaroṣapratighā ruṭkrudhau striyau śucau tu carite śīlamunmādaścittavibhramaḥ premā nā priyatā hārdaṃ premasneho 'tha dohadam icchā kāṅkṣā spṛhehā tṛḍ vāñchā lipsā manorathaḥ kāmo 'bhilāṣastarṣaśca so 'tyarthaṃ lālasā dvayoḥ upādhir nā dharmacintā puṃsyādhirmānasī vyathā syāc cintā smṛtirādhyānamutkaṇṭhotkalike same utsāho 'dhyavasāyaḥ syāt sa vīryam atiśaktibhāk kapaṭo 'strī vyājadambhopadhayaś chadmakaitave kusṛtirnikṛtiḥ śāṭhyaṃ pramādo 'navadhānatā kautūhalaṃ kautukaṃ ca kutukaṃ ca kutūhalam strīṇāṃ vilāsabibbokavibhramā lalitaṃ tathā helā līletyamī hāvāḥ kriyāḥ śṛṅgārabhāvajāḥ dravakeliparīhāsāḥ krīḍā līlā ca narma ca vyājo 'padeśo lakṣyaṃ ca krīḍā khelā ca kūrdanam gharmo nidāghaḥ svedaḥ syātpralayo naṣṭaceṣṭatā avahitthākāraguptiḥ samau saṃvegasambhramau syādācchuritakaṃ hāsaḥ sotprāsaḥ sa manāk smitam madhyamaḥ syādvihasitaṃ romāñco romaharṣaṇam kranditaṃ ruditam kruṣṭaṃ jṛmbhastu triṣu jṛmbhaṇam vipralambho visaṃvādo riṅgaṇaṃ skhalanaṃ same syān nidrā śayanaṃ svāpaḥ svapnaḥ saṃveśa ityapi tandrī pramīlā bhrakuṭir bhrukuṭir bhrūkuṭiḥ striyām adṛṣṭiḥ syādasaumye 'kṣṇi saṃsiddhiprakṛtī tv ime svarūpaṃ ca svabhāvaśca nisargaścātha vepathuḥ kampo 'tha kṣaṇa uddharṣo maha uddhava utsavaḥ adhobhuvanapātālaṃ balisadma rasātalam nāgaloko 'tha kuharaṃ suṣiraṃ vivaraṃ bilam chidraṃ nirvyathanaṃ rokaṃ randhraṃ śvabhraṃ vapā suṣiḥ gartāvaṭau bhuvi śvabhre sarandhre suṣiraṃ triṣu andhakāro 'striyāṃ dhvāntaṃ tamisraṃ timiraṃ tamaḥ dhvānte gāḍhe 'ndhatamasaṃ kṣīṇe 'vatamasaṃ tamaḥ viṣvak saṃtamasaṃ nāgāḥ kādraveyāstadīśvare śeṣo 'nanto vāsukistu sarparājo 'tha gonase tilitsaḥ syādajagare śayurvāhasa ity ubhau alagardo jalavyālaḥ samau rājilaḍuṇḍubhau māludhāno mātulāhir nirmukto muktakañcukaḥ sarpaḥ pṛdākurbhujago bhujaṃgo 'hir bhujaṃgamaḥ āśīviṣo viṣadharaścakrī vyālaḥ sarīsṛpaḥ kuṇḍalī gūḍhapāccakṣuḥśravāḥ kākodaraḥ phaṇī darvīkaro dīrghapṛṣṭho dandaśūko bileśayaḥ uragaḥ pannago bhogī jihmagaḥ pavanāśanaḥ lelihāno dvirasano gokarṇaḥ kañcukī tathā kumbhīnasaḥ phaṇadharo harir bhogadharas tathā aheḥ śarīraṃ bhogaḥ syād āśīr apy ahidaṃṣṭrikā triṣvāheyaṃ viṣāsthyādi sphaṭāyāṃ tu phaṇā dvayoḥ samau kañcukanirmokau kṣveḍastu garalaṃ viṣam puṃsi klībe ca kākolakālakūṭahalāhalāḥ saurāṣṭrikaḥ śauklikeyo brahmaputraḥ pradīpanaḥ dārado vatsanābhaśca viṣabhedā amī nava viṣavaidyo jāṅguliko vyālagrāhy ahituṇḍikaḥ syān nārakas tu narako nirayo durgatiḥ striyām tadbhedās tapanāvīcimahārauravarauravāḥ saṃghātaḥ kālasūtraṃ cetyādyāḥ sattvāstu nārakāḥ pretā vaitaraṇī sindhuḥ syādalakṣmīstu nirṛtiḥ viṣṭirājūḥ kāraṇā tu yātanā tīvravedanā pīḍā bādhā vyathā duḥkhamāmanasyaṃ prasūtijam syātkaṣṭaṃ kṛcchramābhīlaṃ triṣveṣāṃ bhedyagāmi yat samudro 'bdhirakūpāraḥ pārāvāraḥ saritpatiḥ udanvānudadhiḥ sindhuḥ sarasvānsāgaro 'rṇavaḥ ratnākaro jalanidhiryādaḥpatirapāmpatiḥ tasya prabhedāḥ kṣīrodo lavaṇodas tathāpare āpaḥ strī bhūmni vārvāri salilaṃ kamalaṃ jalam payaḥ kīlālamamṛtaṃ jīvanaṃ bhuvanaṃ vanam kabandhamudakaṃ pāthaḥ puṣkaraṃ sarvatomukham ambho'rṇas toyapānīyanīrakṣīro 'mbuśambaram meghapuṣpaṃ ghanarasastriṣu dve āpyam ammayam bhaṅgas taraṃga ūrmirvā striyāṃ vīcirathormiṣu mahatsūllolakallolau syādāvarto 'mbhasāṃ bhramaḥ pṛṣanti bindupṛṣatāḥ pumāṃso vipruṣaḥ striyām cakrāṇi puṭabhedāḥ syur bhramāś ca jalanirgamāḥ kūlaṃ rodhaś ca tīraṃ ca pratīraṃ ca taṭaṃ triṣu pārāvāre parārvācī tīre pātraṃ tadantaram dvīpo 'striyāmantarīpaṃ yadantarvāriṇastaṭam toyotthitaṃ tatpulinaṃ saikataṃ sikatāmayam niṣadvarastu jambālaḥ paṅko 'strī śādakardamau jalocchvāsāḥ parīvāhāḥ kūpakāstu vidārakāḥ nāvyaṃ triliṅgaṃ nautārye striyāṃ naustaraṇistariḥ uḍupaṃ tu plavaḥ kolaḥ sroto 'mbusaraṇaṃ svataḥ ātarastarapaṇyaṃ syād droṇī kāṣṭhāmbuvāhinī sāṃyātrikaḥ potavaṇik karṇadhāras tu nāvikaḥ niyāmakāḥ potavāhāḥ kūpako guṇavṛkṣakaḥ naukādaṇḍaḥ kṣepaṇī syād aritraṃ kenipātakaḥ abhriḥ strī kāṣṭhakuddālaḥ sekapātraṃ tu secanam klībe 'rdhanāvaṃ nāvo 'rdhe 'tītanauke 'tinu triṣu triṣvāgādhātprasanno 'cchaḥ kaluṣo 'naccha āvilaḥ nimnaṃ gabhīraṃ gambhīramuttānaṃ tadviparyaye agādhamatalasparśe kaivarte dāśadhīvarau ānāyaḥ puṃsi jālaṃ syācchaṇasūtraṃ pavitrakam matsyādhānī kuveṇī syād baḍiśaṃ matsyavedhanam pṛthuromā jhaṣo matsyo mīno vaisāriṇo 'ṇḍajaḥ visāraḥ śakulī cātha gaḍakaḥ śakulārbhakaḥ sahasradaṃṣṭraḥ pāṭhīna ulūpī śiśukaḥ samau nalamīnaścilicimaḥ proṣṭhī tu śapharī dvayoḥ kṣudrāṇḍamatsyasaṃghātaḥ potādhānamatho jhaṣāḥ rohito madguraḥ śālo rājīvaḥ śakulastimiḥ timiṅgalādayaś cātha yādāṃsi jalajantavaḥ tadbhedāḥ śiśumārodraśaṅkavo makarādayaḥ syātkulīraḥ karkaṭakaḥ kūrme kamaṭhakacchapau grāho 'vahāro nakrastu kumbhīro 'tha mahīlatā gaṇḍūpadaḥ kiñculako nihākā godhikā same raktapā tu jalaukāyāṃ striyāṃ bhūmni jalaukasaḥ muktāsphoṭaḥ striyāṃ śuktiḥ śaṅkhaḥ syātkamburastriyau kṣudraśaṅkhāḥ śaṅkhanakhāḥ śambūkā jalaśuktayaḥ bheke maṇḍūkavarṣābhūśālūraplavadardurāḥ śilī gaṇḍūpadī bhekī varṣābhvī kamaṭhī ḍuliḥ madgurasya priyā śṛṅgī durnāmā dīrghakośikā jalāśayā jalādhārāstatrāgādhajalo hradaḥ āhāvastu nipānaṃ syādupakūpajalāśaye puṃsyevāndhuḥ prahiḥ kūpa udapānaṃ tu puṃsi vā nemistrikāsya vīnāho mukhabandhanamasya yat puṣkariṇyāṃ tu khātaṃ syādakhātaṃ devakhātakam padmākaras taḍāgo 'strī kāsāraḥ sarasī saraḥ veśantaḥ palvalaṃ cālpasaro vāpī tu dīrghikā kheyaṃ tu parikhādhārastvambhasāṃ yatra dhāraṇam syād ālavālamāvālam āvāpo 'tha nadī sarit taraṃgiṇī śaivalinī taṭinī hrādinī dhunī srotasvinī dvīpavatī sravantī nimnagāpagā kūlaṃkaṣā nirjhariṇī rodhovakrā sarasvatī gaṅgā viṣṇupadī jahnutanayā suranimnagā bhāgīrathī tripathagā trisrotā bhīṣmasūrapi kālindī sūryatanayā yamunā śamanasvasā revā tu narmadā somodbhavā mekalakanyakā karatoyā sadānīrā bāhudā saitavāhinī śatadrustu śutudriḥ syādvipāśā tu vipāṭ striyām śoṇo hiraṇyavāhaḥ syātkulyālpā kṛtrimā sarit śarāvatī vetravatī candrabhāgā sarasvatī kāverī sarito 'nyāśca sambhedaḥ sindhusaṃgamaḥ dvayoḥ praṇālī payasaḥ padavyāṃ triṣu tūttarau devikāyāṃ sarayvāṃ ca bhave dāvikasāravau saugandhikaṃ tu kalhāraṃ hallakaṃ raktasaṃdhyakam syādutpalaṃ kuvalayamatha nīlāmbujanma ca indīvaraṃ ca nīle 'sminsite kumudakairave śālūkameṣāṃ kandaḥ syādvāriparṇī tu kumbhikā jalanīlī tu śaivālaṃ śaivalo 'tha kumudvatī kumudinyāṃ nalinyāṃ tu bisinīpadminīmukhāḥ vā puṃsi padmaṃ nalinamaravindaṃ mahotpalam sahasrapattraṃ kamalaṃ śatapattraṃ kuśeśayam paṅkeruhaṃ tāmarasaṃ sārasaṃ sarasīruham bisaprasūnarājīvapuṣkarāmbhoruhāṇi ca puṇḍarīkaṃ sitāmbhojamatha raktasaroruhe raktotpalaṃ kokanadaṃ nālo nālamathāstriyām mṛṇālaṃ bisamabjādikadambe khaṇḍamastriyām karahāṭaḥ śiphākandaḥ kiñjalkaḥ kesaro 'striyām saṃvartikā navadalaṃ bījakośo varāṭakaḥ uktaṃ svarvyomadikkāladhīśabdādi sanāṭyakam pātālabhoginarakaṃ vāri caiṣāṃ ca saṃgatam ityamarasiṃhakṛtau nāmaliṅgānuśāsane svarādikāṇḍaḥ prathamaḥ sāṅga eva samarthitaḥ vargāḥ pṛthvīpurakṣmābhṛdvanauṣadhimṛgādibhiḥ nṛbrahmakṣatraviṭśūdraiḥ sāṅgopāṅgairihoditāḥ bhūr bhūmir acalānantā rasā viśvambharā sthitā dharā dharitrī dharaṇiḥ kṣoṇirjyā kāśyapī kṣitiḥ sarvaṃsahā vasumatī vasudhorvī vasuṃdharā gotrā kuḥ pṛthivī pṛthvī kṣmāvanirmedinī mahī vipulā gahvarī dhātrī gaurilā kumbhinī kṣamā bhūtadhātrī ratnagarbhā jagatī sāgarāmbarā mṛnmṛttikā praśastā tu mṛtsā mṛtsnā ca mṛttikā urvarā sarvasasyāḍhyā syādūṣaḥ kṣāramṛttikā ūṣavān ūṣaro dvāv apy anyaliṅgau sthalaṃ sthalī samānau marudhanvānau dve khilāprahate same triṣvatho jagatī loko viṣṭapaṃ bhuvanaṃ jagat loko 'yaṃ bhārataṃ varṣam śarāvatyāstu yo 'vadheḥ deśaḥ prāgdakṣiṇaḥ prācya udīcyaḥ paścimottaraḥ pratyanto mlecchadeśaḥ syān madhyadeśas tu madhyamaḥ āryāvartaḥ puṇyabhūmir madhyaṃ vindhyahimālayoḥ nīvṛj janapado deśaviṣayau tūpavartanam triṣv āgoṣṭhān naḍaprāye naḍvān naḍvala ityapi kumudvānkumudaprāye vetasvān bahuvetase śādvalaḥ śādaharite sajambāle tu paṅkilaḥ jalaprāyamanūpaṃ syātpuṃsi kacchastathāvidhaḥ strī śarkarā śarkarilaḥ śārkaraḥ śarkarāvati deśa evādimāvevam unneyāḥ sikatāvati deśo nadyambuvṛṣṭyambusampannavrīhipālitaḥ syān nadīmātṛko devamātṛkaśca yathākramam surājñi deśe rājanvānsyāttato 'nyatra rājavān goṣṭhaṃ gosthānakaṃ tattu gauṣṭhīnaṃ bhūtapūrvakam paryantabhūḥ parisaraḥ seturālau striyāṃ pumān vāmalūraśca nākuśca valmīkaṃ puṃnapuṃsakam ayanam vartma mārgādhvapanthānaḥ padavī sṛtiḥ saraṇiḥ paddhatiḥ padyā vartany ekapadīti ca atipanthāḥ supanthāś ca satpathaścārcite 'dhvani vyadhvo duradhvo vipathaḥ kadadhvā kāpathaḥ samāḥ apanthās tv apathaṃ tulye śṛṅgāṭakacatuṣpathe prāntaraṃ dūraśūnyo 'dhvā kāntāraṃ vartma durgamam gavyūtiḥ strī krośayugaṃ nalvaḥ kiṣkucatuḥśatam ghaṇṭāpathaḥ saṃsaraṇaṃ tatpurasyopaniṣkaram dyāvāpṛthivyau rodasyau dyāvābhūmī ca rodasī divaspṛthivyau gañjā tu rumā syāl lavaṇākaraḥ pūḥ strī purīnagaryau vā pattanaṃ puṭabhedanam sthānīyaṃ nigamo 'nyattu yanmūlanagarātpuram tacchākhānagaraṃ veśo veśyājanasamāśrayaḥ āpaṇastu niṣadyāyāṃ vipaṇiḥ paṇyavīthikā rathyā pratolī viśikhā syāc cayo vapramastriyām prākāro varaṇaḥ sālaḥ prācīnaṃ prātanto vṛtiḥ bhittiḥ strī kuḍyameḍūkaṃ yadantarnyastakīkasam gṛhaṃ gehodavasitaṃ veśma sadma niketanam niśāntaṃ pastyasadanaṃ bhavanāgāramandiram gṛhāḥ puṃsi ca bhūmnyeva nikāyyanilayālayāḥ vāsaḥ kuṭī dvayoḥ śālā sabhā saṃjavanaṃ tv idam catuḥśālaṃ munīnāṃ tu parṇaśāloṭajo 'striyām caityamāyatanaṃ tulye vājiśālā tu mandurā āveśanaṃ śilpiśālā prapā pānīyaśālikā maṭhaś chāttrādinilayo gañjā tu madirāgṛham garbhāgāraṃ vāsagṛhamariṣṭaṃ sūtikāgṛham kuṭṭimo 'strī nibaddhā bhūścandraśālā śirogṛham vātāyanaṃ gavākṣo 'tha maṇḍapo 'strī janāśrayaḥ harmyādi dhanināṃ vāsaḥ prāsādo devabhūbhujām saudho 'strī rājasadanamupakāryopakārikā svastikaḥ sarvatobhadro nandyāvartādayo 'pi ca vicchandakaḥ prabhedā hi bhavantīśvarasadmanām stryagāraṃ bhūbhujāmantaḥpuraṃ syādavarodhanam śuddhāntaścāvarodhaśca syādaṭṭaḥ kṣaumamastriyām praghāṇapraghaṇālindā bahirdvāraprakoṣṭhake gṛhāvagrahaṇī dehalyaṅgaṇaṃ catvarājire adhastād dāruṇi śilā nāsā dārūpari sthitam pracchannamantardvāraṃ syāt pakṣadvāraṃ tu pakṣakam valīkanīdhre paṭalaprānte 'tha paṭalaṃ chadiḥ gopānasī tu valabhī chādane vakradāruṇi kapotapālikāyāṃ tu viṭaṅkaṃ puṃnapuṃsakam strī dvār dvāraṃ pratīhāraḥ syādvitardis tu vedikā toraṇo 'strī bahirdvāram puradvāraṃ tu gopuram kūṭaṃ pūrdvāri yaddhastinakhas tasmin atha triṣu kapāṭamararaṃ tulye tadviṣkambho 'rgalaṃ na nā ārohaṇaṃ syātsopānaṃ niśreṇis tv adhirohiṇī sammārjanī śodhanī syātsaṃkaro 'vakarastathā kṣipte mukhaṃ niḥsaraṇaṃ saṃniveśo nikarṣaṇam samau saṃvasathagrāmau veśmabhūrvāsturastriyām grāmānta upaśalyaṃ syātsīmasīme striyām ubhe ghoṣa ābhīrapallī syātpakkaṇaḥ śabarālayaḥ mahīdhre śikharikṣmābhṛdahāryadharaparvatāḥ adrigotragirigrāvācalaśailaśiloccayāḥ lokālokaś cakravālas trikūṭas trikakut samau astastu caramakṣmābhṛdudayaḥ pūrvaparvataḥ himavānniṣadho vindhyo mālyavān pāriyātrikaḥ gandhamādanamanye ca hemakūṭādayo nagāḥ pāṣāṇaprastaragrāvopalāśmānaḥ śilā dṛṣat kūṭo 'strī śikharaṃ śṛṅgaṃ prapātastvataṭo bhṛguḥ kaṭako 'strī nitambo 'dreḥ snuḥ prasthaḥ sānurastriyām utsaḥ prasravaṇaṃ vāripravāho nirjharo jharaḥ darī tu kandaro vā strī devakhātabile guhā gahvaraṃ gaṇḍaśailāstu cyutāḥ sthūlopalā gireḥ dantakāstu bahis tiryak pradeśānnirgatā gireḥ khaniḥ striyāmākaraḥ syātpādāḥ pratyantaparvatāḥ upatyakādrerāsannā bhūmirūrdhvamadhityakā dhāturmanaḥśilādyadrergairikaṃ tu viśeṣataḥ nikuñjakuñjau vā klībe latādipihitodare aṭavyaraṇyaṃ vipinaṃ gahanaṃ kānanaṃ vanam mahāraṇyamaraṇyānī gṛhārāmāstu niṣkuṭāḥ ārāmaḥ syādupavanaṃ kṛtrimaṃ vanameva yat amātyagaṇikāgehopavane vṛkṣavāṭikā pumānākrīḍa udyānaṃ rājñaḥ sādhāraṇaṃ vanam syādetadeva pramadavanamantaḥpurocitam vīthyālirāvaliḥ paṅktiḥ śreṇī lekhāstu rājayaḥ vanyā vanasamūhe syādaṅkuro 'bhinavodbhidi vṛkṣo mahīruhaḥ śākhī viṭapī pādapastaruḥ anokahaḥ kuṭaḥ śālaḥ palāśī drudrumāgamāḥ vānaspatyaḥ phalaiḥ puṣpāt tair apuṣpād vanaspatiḥ oṣadhyaḥ phalapākāntāḥ syur avandhyaḥ phalegrahiḥ vandhyo 'phalo 'vakeśī ca phalavānphalinaḥ phalī praphullotphullasamphullavyākośavikacasphuṭāḥ phullaścaite vikasite syur avandhyādayas triṣu sthāṇurvā nā dhruvaḥ śaṅkur hrasvaśākhāśiphaḥ kṣupaḥ aprakāṇḍe stambagulmau vallī tu vratatirlatā latā pratāninī vīrudgulminyulapa ityapi nagādyāroha ucchrāya utsedhaścocchrayaśca saḥ astrī prakāṇḍaḥ skandhaḥ syān mūlācchākhāvadhis taroḥ same śākhālate skandhaśākhāśāle śiphājaṭe śākhāśiphāvarohaḥ syān mūlāccāgraṃ gatā latā śiro 'graṃ śikharaṃ vā nā mūlaṃ budhno 'ṅghrināmakaḥ sāro majjā nari tvakstrī valkaṃ valkalamastriyām kāṣṭhaṃ dārvindhanaṃ tv edha idhmamedhaḥ samitstriyām niṣkuhaḥ koṭaraṃ vā nā vallarir mañjariḥ striyau pattraṃ palāśaṃ chadanaṃ dalaṃ parṇaṃ chadaḥ pumān pallavo 'strī kisalayaṃ vistāro viṭapo 'striyām vṛkṣādīnāṃ phalaṃ sasyaṃ vṛntaṃ prasavabandhanam āme phale śalāṭuḥ syācchuṣke vānam ubhe triṣu kṣārako jālakaṃ klībe kalikā korakaḥ pumān syādgucchakastu stabakaḥ kuḍmalo mukulo 'striyām striyaḥ sumanasaḥ puṣpaṃ prasūnaṃ kusumaṃ sumam makarandaḥ puṣparasaḥ parāgaḥ sumanorajaḥ dvihīnaṃ prasave sarvaṃ harītakyādayaḥ striyām āśvatthavaiṇavaplākṣanaiyagrodhaiṅgudam phale bārhataṃ ca phale jambvā jambūḥ strī jambu jāmbavam puṣpe jātīprabhṛtayaḥ svaliṅgāḥ vrīhayaḥ phale vidāryādyāstu mūle 'pi puṣpe klībe 'pi pāṭalā bodhidrumaścaladalaḥ pippalaḥ kuñjarāśanaḥ aśvatthe 'tha kapitthe syur dadhitthagrāhimanmathāḥ tasmindadhiphalaḥ puṣpaphaladantaśaṭhāv api udumbaro jantuphalo yajñāṅgo hemadugdhakaḥ kovidāre camarikaḥ kuddālo yugapattrakaḥ saptaparṇo viśālatvak śārado viṣamacchadaḥ āragvadhe rājavṛkṣaśampākacaturaṅgulāḥ ārevatavyādhighātakṛtamālasuvarṇakāḥ syur jambīre dantaśaṭhajambhajambhīrajambhalāḥ varuṇo varaṇaḥ setus tiktaśākaḥ kumārakaḥ puṃnāge puruṣas tuṅgaḥ kesaro devavallabhaḥ pāribhadre nimbatarur mandāraḥ pārijātakaḥ tiniśe syandano nemī rathadruratimuktakaḥ vañjulaś citrakṛc cātha dvau pītanakapītanau āmrātake madhūke tu guḍapuṣpamadhudrumau vānaprasthamadhuṣṭhīlau jalaje 'tra madhūlakaḥ pīlau guḍaphalaḥ sraṃsī tasmiṃstu girisambhave akṣoṭakandarālau dvāv aṅkoṭe tu nikocakaḥ palāśe kiṃśukaḥ parṇo vātapoto 'tha vetase rathābhrapuṣpaviduraśītavānīravañjulāḥ dvau parivyādhavidulau nādeyī cāmbuvetase śobhāñjane śigrutīkṣṇagandhakākṣīvamocakāḥ rakto 'sau madhuśigruḥ syādariṣṭaḥ phenilaḥ samau bilve śāṇḍilyaśailūṣau mālūraśrīphalāv api plakṣo jaṭī parkaṭī syān nyagrodho bahupādvaṭaḥ gālavaḥ śābaro lodhras tirīṭas tilvamārjanau āmraścūto rasālo 'sau sahakāro 'tisaurabhaḥ kumbholūkhalakaṃ klībe kauśiko gugguluḥ puraḥ śeluḥ śleṣmātakaḥ śīta uddālo bahuvārakaḥ rājādanaṃ priyālaḥ syātsannakadrurdhanuḥpaṭaḥ gambhārī sarvatobhadrā kāśmarī madhuparṇikā śrīparṇī bhadraparṇī ca kāśmaryaścāpyatha dvayoḥ karkandhūrbadarī koliḥ kolaṃ kuvalaphenile sauvīraṃ badaraṃ ghoṇṭāpyatha syātsvādukaṇṭakaḥ vikaṅkataḥ suvāvṛkṣo granthilo vyāghrapād api airāvato nāgaraṅgo nādeyī bhūmijambukā tindukaḥ sphūrjakaḥ kālaskandhaśca śitisārake kākenduḥ kulakaḥ kākatindukaḥ kākapīluke golīḍho jhāṭalo ghaṇṭāpāṭalir mokṣamuṣkakau tilakaḥ kṣurakaḥ śrīmānsamau piculajhāvukau śrīparṇikā kumudikā kumbhī kaiṭaryakaṭphalau kramukaḥ paṭṭikākhyaḥ syāt paṭṭī lākṣāprasādanaḥ tūdas tu yūpaḥ kramuko brahmaṇyo brahmadāru ca tūlaṃ ca nīpapriyakakadambās tu haripriyaḥ vīravṛkṣo 'ruṣkaro 'gnimukhī bhallātakī triṣu gardabhāṇḍe kandarālakapītanasupārśvakāḥ plakṣaś ca tintiḍī ciñcāmlikātho pītasārake sarjakāsanabandhūkapuṣpapriyakajīvakāḥ sāle tu sarjakārśyāśvakarṇakāḥ sasyasaṃvaraḥ nadīsarjo vīratarurindradruḥ kakubho 'rjunaḥ rājādanaḥ phalādhyakṣaḥ kṣīrikāyām atha dvayoḥ iṅgudī tāpasatarurbhūrje carmimṛdutvacau picchilā pūraṇī mocā sthirāyuḥ śālmalir dvayoḥ picchā tu śālmalīveṣṭe rocanaḥ kūṭaśālmaliḥ cirabilvo naktamālaḥ karajaśca karañjake prakīryaḥ pūtikarajaḥ pūtikaḥ kalimārakaḥ karañjabhedāḥ ṣaḍgrantho markaṭyaṅgāravallarī rohī rohitakaḥ plīhaśatrurdāḍimapuṣpakaḥ gāyatrī bālatanayaḥ khadiro dantadhāvanaḥ arimedo viṭkhadire kadaraḥ khadire site somavalko 'pyatha vyāghrapucchagandharvahastakau eraṇḍa uruvūkaśca rucakaścitrakaśca saḥ cañcuḥ pañcāṅgulo maṇḍavardhamānavyaḍambakāḥ alpā śamī śamīraḥ syācchamī saktuphalā śivā piṇḍītako maruvakaḥ śvasanaḥ karahāṭakaḥ śalyaśca madane śakrapādapaḥ pāribhadrakaḥ bhadradāru drukilimaṃ pītadāru ca dāru ca pūtikāṣṭhaṃ ca sapta syur devadāruṇy atha dvayoḥ pāṭaliḥ pāṭalāmoghā kācasthālī phaleruhā kṛṣṇavṛntā kuberākṣī śyāmā tu mahilāhvayā latā govandanī gundrā priyaṅguḥ phalinī phalī viṣvaksenā gandhaphalī kārambhā priyakaśca sā maṇḍūkaparṇapattrorṇanaṭakaṭvaṅgaṭuṇṭukāḥ syonākaśukanāsarkṣadīrghavṛntakuṭannaṭāḥ amṛtā ca vayaḥsthā ca triliṅgastu vibhītakaḥ nākṣastuṣaḥ karṣaphalo bhūtāvāsaḥ kalidrumaḥ abhayā tv avyathā pathyā kāyasthā pūtanāmṛtā harītakī haimavatī cetakī śreyasī śivā pītadruḥ saralaḥ pūtikāṣṭhaṃ cātha drumotpalaḥ karṇikāraḥ parivyādho lakuco likuco ḍahuḥ panasaḥ kaṇṭakiphalo niculo hijjalo 'mbujaḥ kākodumbarikā phalgurmalayūrjaghanephalā ariṣṭaḥ sarvatobhadrahiṅguniryāsamālakāḥ picumandaśca nimbe 'tha picchilāguruśiṃśapā kapilā bhasmagarbhā sā śirīṣastu kapītanaḥ bhaṇḍilo 'pyatha cāmpeyaścampako hemapuṣpakaḥ etasya kalikā gandhaphalī syādatha kesare bakulo vañjulo 'śoke samau karakadāḍimau cāmpeyaḥ kesaro nāgakesaraḥ kāñcanāhvayaḥ jayā jayantī tarkārī nādeyī vaijayantikā śrīparṇamagnimanthaḥ syātkaṇikā gaṇikārikā jayo 'tha kuṭajaḥ śakro vatsako girimallikā etasyaiva kaliṅgendrayavabhadrayavaṃ phale kṛṣṇapākaphalāvignasuṣeṇāḥ karamardake kālaskandhastamālaḥ syāttāpiccho 'pyatha sinduke sinduvārendrasurasau nirguṇḍīndrāṇiketyapi veṇī garāgarī devatāḍo jīmūta ityapi śrīhastinī tu bhūruṇḍī tṛṇaśūnyaṃ tu mallikā bhūpadī śītabhīruśca saivāsphoṭā vanodbhavā śephālikā tu suvahā nirguṇḍī nīlikā ca sā sitāsau śvetasurasā bhūtaveśyatha māgadhī gaṇikā yūthikāmbaṣṭhā sā pītā hemapuṣpikā atimuktaḥ puṇḍrakaḥ syādvāsantī mādhavī latā sumanā mālatī jātiḥ saptalā navamālikā mādhyaṃ kundaṃ raktakastu bandhūko bandhujīvakaḥ sahā kumārī taraṇiramlānastu mahāsahā tatra śoṇe kurabakastatra pīte kuraṇṭakaḥ nīlī jhiṇṭī dvayorbāṇā dāsī cārtagalaśca sā saireyakastu jhiṇṭī syāttasminkurabako 'ruṇe pītā kuraṇṭako jhiṇṭī tasminsahacarī dvayoḥ oḍrapuṣpaṃ japāpuṣpaṃ vajrapuṣpaṃ tilasya yat pratihāsaśataprāsacaṇḍātahayamārakāḥ karavīre karīre tu krakaragranthilāv ubhau unmattaḥ kitavo dhūrto dhattūraḥ kanakāhvayaḥ mātulo madanaścāsya phale mātulaputrakaḥ phalapūro bījapūro rucako mātuluṅgake samīraṇo maruvakaḥ prasthapuṣpaḥ phaṇijjakaḥ jambīro 'pyatha parṇāse kaṭhiñjarakuṭherakau site 'rjako 'tra pāṭhī tu citrako vahnisaṃjñakaḥ arkāhvavasukāsphoṭagaṇarūpavikīraṇāḥ mandāraścārkaparṇo 'tra śukle 'larkapratāpasau śivamallī pāśupata ekāṣṭhīlo buko vasuḥ vandā vṛkṣādanī vṛkṣaruhā jīvantiketyapi vatsādanī chinnaruhā guḍūcī tantrikāmṛtā jīvantikā somavallī viśalyā madhuparṇyapi mūrvā devī madhurasā moraṭā tejanī sravā madhūlikā madhuśreṇī gokarṇī pīluparṇyapi pāṭhāmbaṣṭhā viddhakarṇī sthāpanī śreyasī rasā ekāṣṭhīlā pāpacelī prācīnā vanatiktikā kaṭuḥ kaṭaṃbharāśokarohiṇī kaṭurohiṇī matsyapittā kṛṣṇabhedī cakrāṅgī śakulādanī ātmaguptājahāvyaṇḍā kaṇḍūrā prāvṛṣāyaṇī ṛṣyaproktā śūkaśimbiḥ kapikacchuśca markaṭī citropacitrā nyagrodhī dravantī śambarī vṛśā pratyakśreṇī sutaśreṇī raṇḍā mūṣikaparṇyapi apāmārgaḥ śaikhariko dhāmārgavamayūrakau pratyakparṇī keśaparṇī kiṇihī kharamañjarī hañjikā brāhmaṇī padmā bhārgī brāhmaṇayaṣṭikā aṅgāravallī bāleyaśākabarbaravardhakāḥ mañjiṣṭhā vikasā jiṅgī samaṅgā kālameṣikā maṇḍūkaparṇī bhaṇḍīrī bhaṇḍī yojanavallyapi yāso yavāso duḥsparśo dhanvayāsaḥ kunāśakaḥ rodanī kacchurānantā samudrāntā durālabhā pṛśniparṇī pṛthakparṇī citraparṇyaṅghrivallikā kroṣṭuvinnā siṃhapucchī kalaśī dhāvanī guhā nidigdhikā spṛśī vyāghrī bṛhatī kaṇṭakārikā pracodanī kulī kṣudrā duḥsparśā rāṣṭriketyapi nīlī kālā klītakikā grāmīṇā madhuparṇikā rañjanī śrīphalī tutthā droṇī dolā ca nīlinī avalgujaḥ somarājī suvalliḥ somavallikā kālameṣī kṛṣṇaphalī vākucī pūtiphalyapi kṛṣṇopakulyā vaidehī māgadhī capalā kaṇā uṣaṇā pippalī śauṇḍī kolātha karipippalī kapivallī kolavallī śreyasī vaśiraḥ pumān cavyaṃ tu cavikā kākaciñcīguñje tu kṛṣṇalā palaṃkaṣā tvikṣugandhā śvadaṃṣṭrā svādukaṇṭakaḥ gokaṇṭako gokṣurako vanaśṛṅgāṭa ityapi viśvā viṣā prativiṣātiviṣopaviṣāruṇā śṛṅgī mahauṣadhaṃ cātha kṣīrāvī dugdhikā same śatamūlī bahusutābhīrūrindīvarī varī ṛṣyaproktābhīrupattrīnārāyaṇyaḥ śatāvarī aheruratha pītadrukālīyakaharidravaḥ dārvī pacampacā dāruharidrā parjanītyapi vacogragandhā ṣaḍgranthā golomī śataparvikā śuklā haimavatī vaidyamātṛsiṃhyau tu vāśikā vṛṣo 'ṭarūṣaḥ siṃhāsyo vāsako vājidantakaḥ āsphoṭā girikarṇī syādviṣṇukrāntāparājitā ikṣugandhā tu kāṇḍekṣukokilākṣekṣurakṣurāḥ śāleyaḥ syāc chītaśivaś chattrā madhurikā misiḥ miśreyāpyatha sīhuṇḍo vajraḥ snukstrī snuhī guḍā samantadugdhātho vellamamoghā citrataṇḍulā taṇḍulaśca kṛmighnaśca viḍaṅgaṃ puṃnapuṃsakam balā vāṭyālakā ghaṇṭāravā tu śaṇapuṣpikā mṛdvīkā gostanī drākṣā svādvī madhuraseti ca sarvānubhūtiḥ saralā tripuṭā trivṛtā trivṛt tribhaṇḍī rocanī śyāmāpālindhyau tu suṣeṇikā kālā masūravidalārdhacandrā kālameṣikā madhukaṃ klītakaṃ yaṣṭimadhukaṃ madhuyaṣṭikā vidārī kṣīraśuklekṣugandhā kroṣṭrī tu yā sitā anyā kṣīravidārī syānmahāśvetarkṣagandhikā lāṅgalī śāradī toyapippalī śakulādanī kharāśvā kāravī dīpyo mayūro locamastakaḥ gopī śyāmā sārivā syād anantotpalasārivā yogyamṛddhiḥ siddhilakṣmyau vṛddherapyāhvayā ime kadalī vāraṇabusā rambhā mocāṃśumatphalā kāṣṭhīlā mudgaparṇī tu kākamudgā sahetyapi vārttākī hiṅgulī siṃhī bhaṇṭākī duṣpradharṣiṇī nākulī surasā rāsnā sugandhā gandhanākulī nakuleṣṭā bhujaṃgākṣī chattrākī suvahā ca sā vidārigandhāṃśumatī śālaparṇī sthirā dhruvā tuṇḍikerī samudrāntā kārpāsī badareti ca bhāradvājī tu sā vanyā śṛṅgī tu ṛṣabho vṛṣaḥ gāṅgerukī nāgabalā jhaṣā hrasvagavedhukā dhāmārgavo ghoṣakaḥ syānmahājālī sa pītakaḥ jyotsnī paṭolikā jālī nādeyī bhūmijambukā syāl lāṅgaliky agniśikhā kākāṅgī kākanāsikā godhāpadī tu suvahā musalī tālamūlikā ajaśṛṅgī viṣāṇī syādgojihvādārvike same tāmbūlavallī tāmbūlī nāgavallyapyatha dvijā hareṇū reṇukā kauntī kapilā bhasmagandhinī elāvālukam aileyaṃ sugandhi harivālukam vālukaṃ cātha pālaṅkyāṃ mukundaḥ kundakundurū bālaṃ hrīverabarhiṣṭhodīcyaṃ keśāmbunāma ca kālānusāryavṛddhāśmapuṣpaśītaśivāni tu śaileyaṃ tālaparṇī tu daityā gandhakuṭī murā gandhinī gajabhakṣyā tu suvahā surabhī rasā maheraṇā kundurukī sallakī hlādinīti ca agnijvālāsubhikṣe tu dhātakī dhātupuṣpikā pṛthvīkā candrabālailā niṣkuṭir bahulātha sā sūkṣmopakuñcikā tutthā koraṅgī tripuṭā truṭiḥ vyādhiḥ kuṣṭhaṃ pāribhāvyaṃ vāpyaṃ pākalamutpalam śaṅkhinī corapuṣpī syātkeśinyatha vitunnakaḥ jhaṭāmalājjhaṭā tālī śivā tāmalakīti ca prapauṇḍarīkaṃ pauṇḍaryamatha tunnaḥ kuberakaḥ kuṇiḥ kacchaḥ kāntalako nandivṛkṣo 'tha rākṣasī caṇḍā dhanaharī kṣemaduṣpattragaṇahāsakāḥ vyāḍāyudhaṃ vyāghranakhaṃ karajaṃ cakrakārakam suṣirā vidrumalatā kapotāṅghrirnaṭī nalī dhamanyañjanakeśī ca hanurhaṭṭavilāsinī śuktiḥ śaṅkhaḥ khuraḥ koladalaṃ nakhamathāḍhakī kākṣī mṛtsnā tubarikā mṛttālakasurāṣṭraje kuṭannaṭaṃ dāśapuraṃ vāneyaṃ paripelavam plavagopuragonardakaivartīmustakāni ca granthiparṇaṃ śukaṃ barhaṃ puṣpaṃ sthauṇeyakukkure marunmālā tu piśunā spṛkkā devī latā laghuḥ samudrāntā vadhūḥ koṭivarṣā laṅkopiketyapi tapasvinī jaṭāmāṃsī jaṭilā lomaśāmiṣī tvakpattram utkaṭaṃ bhṛṅgaṃ tvacaṃ cocaṃ varāṅgakam karcūrako drāviḍakaḥ kālpako vedhamukhyakaḥ oṣadhyo jātimātre syur ajātau sarvamauṣadham śākākhyaṃ pattrapuṣpādi taṇḍulīyo 'lpamāriṣaḥ viśalyāgniśikhānantā phalinī śakrapuṣpikā syād ṛkṣagandhā chagalāntryāvegī vṛddhadārakaḥ juṅgo brāhmī tu matsyākṣī vayaḥsthā somavallarī paṭuparṇī haimavatī svarṇakṣīrī himāvatī hayapucchī tu kāmbojī māṣaparṇī mahāsahā tuṇḍikerī raktaphalā bimbikā pīluparṇyapi barbarā kavarī tuṅgī kharapuṣpājagandhikā elāparṇī tu suvahā rāsnā yuktarasā ca sā cāṅgerī cukrikā dantaśaṭhāmbaṣṭhāmlaloṇikā sahasravedhī cukro 'mlavetasaḥ śatavedhyapi namaskārī gaṇḍakārī samaṅgā khadiretyapi jīvantī jīvanī jīvā jīvanīyā madhusravā kūrcaśīrṣo madhurakaḥ śṛṅgahrasvāṅgajīvakāḥ kirātatikto bhūnimbo 'nāryatikto 'tha saptalā vimalā sātalā bhūriphenā carmakaṣetyapi vāyasolī svādurasā vayaḥsthātha makūlakaḥ nikumbho dantikā pratyakśreṇyudumbaraparṇyapi ajamodā tūgragandhā brahmadarbhā yavānikā mūle puṣkarakāśmīrapadmapattrāṇi pauṣkare avyathāticarā padmā cāraṭī padmacāriṇī kāmpilyaḥ karkaśaścandro raktāṅgo rocanītyapi prapunnāḍas tv eḍagajo dadrughnaś cakramardakaḥ padmāṭa uraṇākhyaśca palāṇḍustu sukandakaḥ latārkadurdrumau tatra harite 'tha mahauṣadham laśunaṃ gṛñjanāriṣṭamahākandarasonakāḥ punarnavā tu śothaghnī vitunnaṃ suniṣaṇṇakam syād vātakaḥ śītalo 'parājitā śaṇaparṇyapi pārāvatāṅghriḥ kaṭabhī paṇyā jyotiṣmatī latā vārṣikaṃ trāyamāṇā syāttrāyantī balabhadrikā viṣvaksenapriyā gṛṣṭirvārāhī badaretyapi mārkavo bhṛṅgarājaḥ syātkākamācī tu vāyasī śatapuṣpā sitacchattrāticchatrā madhurā misiḥ avākpuṣpī kāravī ca saraṇā tu prasāriṇī tasyāṃ kaṭaṃbharā rājabalā bhadrabaletyapi janī jatūkā rajanī jatukṛccakravartinī saṃsparśātha śaṭī gandhamūlī ṣaḍgranthiketyapi karcūro 'pi palāśo 'tha kāravellaḥ kaṭhillakaḥ suṣavī cātha kulakaṃ paṭolas tiktakaḥ paṭuḥ kūṣmāṇḍakastu karkārururvāruḥ karkaṭī striyau ikṣvākuḥ kaṭutumbī syāttumbyalābūrubhe same citrā gavākṣī goḍumbā viśālā tv indravāruṇī arśoghnaḥ śūraṇaḥ kando gaṇḍīrastu samaṣṭhilā kalambyupodikā strī tu mūlakaṃ hilamocikā vāstukaṃ śākabhedāḥ syur dūrvā tu śataparvikā sahasravīryābhārgavyau ruhānantātha sā sitā golomī śatavīryā ca gaṇḍālī śakulākṣakā kuruvindo meghanāmā mustā mustakamastriyām syādbhadramustako gundrā cūḍālā cakraloccaṭā vaṃśe tvaksārakarmāratvaci sāratṛṇadhvajāḥ śataparvā yavaphalo veṇumaskaratejanāḥ veṇavaḥ kīcakāste syur ye svanantyaniloddhatāḥ granthirnā parvaparuṣī gundrastejanakaḥ śaraḥ naḍastu dhamanaḥ poṭagalo 'tho kāśamastriyām ikṣugandhā poṭagalaḥ puṃsi bhūmni tu balvajāḥ rasāla ikṣustadbhedāḥ puṇḍrakāntārakādayaḥ syādvīraṇaṃ vīrataraṃ mūle 'syośīramastriyām abhayaṃ naladaṃ sevyamamṛṇālaṃ jalāśayam lāmajjakaṃ laghulayamavadāheṣṭakāpathe naḍādayastṛṇaṃ garmucchyāmākapramukhā api astrī kuśaṃ kutho darbhaḥ pavitramatha kattṛṇam paurasaugandhikadhyāmadevajagdhakarauhiṣam chattrāticchattrapālaghnau mālātṛṇakabhūstṛṇe śaṣpaṃ bālatṛṇam ghāso yavasaṃ tṛṇamarjunam tṛṇānāṃ saṃhatistṛṇyā naḍyā tu naḍasaṃhatiḥ tṛṇarājāhvayastālo nālikerastu lāṅgalī ghoṇṭā tu pūgaḥ kramuko guvākaḥ khapuro 'sya tu phalamudvegamete ca hintālasahitāstrayaḥ kharjūraḥ ketakī tālī kharjūrī ca tṛṇadrumāḥ siṃho mṛgendraḥ pañcāsyo haryakṣaḥ kesarī hariḥ kaṇṭhīravo mṛgāripur mṛgadṛṣṭir mṛgāśanaḥ puṇḍarīkaḥ pañcanakhacitrakāyamṛgadviṣaḥ śārdūladvīpinau vyāghre tarakṣustu mṛgādanaḥ varāhaḥ sūkaro ghṛṣṭiḥ kolaḥ potrī kiriḥ kiṭiḥ daṃṣṭrī ghoṇī stabdharomā kroḍo bhūdāra ityapi kapiplavaṃgaplavagaśākhāmṛgavalīmukhāḥ markaṭo vānaraḥ kīśo vanaukā atha bhalluke ṛkṣācchabhallabhallūkā gaṇḍake khaḍgakhaḍginau lulāyo mahiṣo vāhadviṣatkāsarasairibhāḥ striyāṃ śivā bhūrimāyagomāyumṛgadhūrtakāḥ śṛgālavañcakakroṣṭupherupheravajambukāḥ oturbiḍālo mārjāro vṛṣadaṃśaka ākhubhuk trayo gaudheragaudhāragaudheyā godhikātmaje śvāvittu śalyastallomni śalalī śalalaṃ śalam vātapramīr vātamṛgaḥ kokastvīhāmṛgo vṛkaḥ mṛge kuraṅgavātāyuhariṇājinayonayaḥ aiṇeyam eṇyāścarmādyam eṇasyaiṇam ubhe triṣu kadalī kandalī cīnaścamūrupriyakāvapi samūruśceti hariṇā amī ajinayonayaḥ kṛṣṇasārarurunyaṅkuraṅkuśambararauhiṣāḥ gokarṇapṛṣataiṇarśyarohitāścamaro mṛgāḥ gandharvaḥ śarabho rāmaḥ sṛmaro gavayaḥ śaśaḥ ityādayo mṛgendrādyā gavādyāḥ paśujātayaḥ adhogantā tu khanako vṛkaḥ pundhvaja unduraḥ undururmūṣako 'pyākhurgirikā bālamūṣikā cucundarī gandhamūṣī dīrghadehī tu mūṣikā saraṭaḥ kṛkalāsaḥ syānmusalī gṛhagodhikā lūtā strī tantuvāyorṇanābhamarkaṭakāḥ samāḥ nīlaṅgustu kṛmiḥ karṇajalaukāḥ śatapadyubhe vṛścikaḥ śūkakīṭaḥ syādalidruṇau tu vṛścike pārāvataḥ kalaravaḥ kapoto 'tha śaśādanaḥ patrī śyena ulūkastu vāyasārātipecakau divāndhaḥ kauśiko ghūko divābhīto niśāṭanaḥ vyāghrāṭaḥ syādbharadvājaḥ khañjarīṭastu khañjanaḥ lohapṛṣṭhastu kaṅkaḥ syādatha cāṣaḥ kikīdiviḥ kaliṅgabhṛṅgadhūmyāṭā atha syācchatapatrakaḥ dārvāghāṭo 'tha sāraṅgaḥ stokakaścātakaḥ samāḥ kṛkavākustāmracūḍaḥ kukkuṭaścaraṇāyudhaḥ caṭakaḥ kalaviṅkaḥ syāttasya strī caṭakā tayoḥ pumapatye cāṭakairaḥ stryapatye caṭakaiva sā karkareṭuḥ kareṭuḥ syātkṛkaṇakrakarau samau vanapriyaḥ parabhṛtaḥ kokilaḥ pika ityapi kāke tu karaṭāriṣṭabalipuṣṭasakṛtprajāḥ dhvāṅkṣātmaghoṣaparabhṛdbalibhugvāyasā api sa eva ca cirañjīvī caikadṛṣṭiśca maukuliḥ droṇakākastu kākolo dātyūhaḥ kālakaṇṭhakaḥ ātāpicillau dākṣāyyagṛdhrau kīraśukau samau kruḍ krauñco 'tha bakaḥ kahvaḥ puṣkarāhvastu sārasaḥ kokaścakraścakravāko rathāṅgāhvayanāmakaḥ kādambaḥ kalahaṃsaḥ syādutkrośakurarau samau haṃsāstu śvetagarutaścakrāṅgā mānasaukasaḥ rājahaṃsāstu te cañcucaraṇairlohitaiḥ sitāḥ malinairmallikākṣāste dhārtarāṣṭrāḥ sitetaraiḥ śarārirāṭirāḍiśca balākā bisakaṇṭhikā haṃsasya yoṣidvaraṭā sārasasya tu lakṣmaṇā jatukājinapatrā syātparoṣṇī tailapāyikā varvaṇā makṣikā nīlā saraghā madhumakṣikā pataṅgikā puttikā syāddaṃśastu vanamakṣikā daṃśī tajjātiralpā syādgandholī varaṭā dvayoḥ bhṛṅgārī jhīrukā cīrī jhillikā ca samā imāḥ samau pataṅgaśalabhau khadyoto jyotiriṅgaṇaḥ madhuvrato madhukaro madhuliṇmadhupālinaḥ dvirephapuṣpaliḍbhṛṅgaṣaṭpadabhramarālayaḥ mayūro barhiṇo barhī nīlakaṇṭho bhujaṃgabhuk śikhāvalaḥ śikhī kekī meghanādānulāsyapi kekā vāṇī mayūrasya samau candrakamecakau śikhā cūḍā śikhaṇḍas tu picchabarhe napuṃsake khage vihaṅgavihagavihaṅgamavihāyasaḥ śakuntipakṣiśakuniśakuntaśakunadvijāḥ patatripatripatagapatatpatrarathāṇḍajāḥ nagaukovājivikiraviviṣkirapatatrayaḥ nīḍodbhavāḥ garutmantaḥ pitsanto nabhasaṃgamāḥ teṣāṃ viśeṣā hārīto madguḥ kāraṇḍavaḥ plavaḥ tittiriḥ kukkubho lāvo jīvañjīvaśca korakaḥ koyaṣṭikaṣ ṭiṭṭibhako vartako vartikādayaḥ garutpakṣacchadāḥ patraṃ patatraṃ ca tanūruham strī pakṣatiḥ pakṣamūlaṃ cañcustroṭirubhe striyau praḍīnoḍḍīnasaṃḍīnānyetāḥ khagagatikriyāḥ peśī kośo dvihīne 'ṇḍaṃ kulāyo nīḍamastriyām potaḥ pāko 'rbhako ḍimbhaḥ pṛthukaḥ śāvakaḥ śiśuḥ strīpuṃsau mithunaṃ dvandvaṃ yugmaṃ tu yugalaṃ yugam samūhe nivahavyūhasandohavisaravrajāḥ stomaughanikaratrātavārasaṃghātasaṃcayāḥ samudāyaḥ samudayaḥ samavāyaśca yo gaṇaḥ striyāṃ tu saṃhatirvṛndaṃ nikurambaṃ kadambakam vṛndabhedāḥ samairvargaḥ saṃghasārthau tu jantubhiḥ sajātīyaiḥ kulaṃ yūthaṃ tiraścāṃ puṃnapuṃsakam paśūnāṃ samajo 'nyeṣāṃ samājo 'tha sadharmiṇām syānnikāyaḥ puñjarāśī tūtkaraḥ kūṭamastriyām kāpotaśaukamāyūrataittirādīni tadgaṇe gṛhāsaktāḥ pakṣimṛgāśchekāste gṛhyakāśca te manuṣyā mānuṣā martyā manujā mānavā narāḥ syuḥ pumāṃsaḥ pañcajanāḥ puruṣāḥ pūruṣā naraḥ strī yoṣidabalā yoṣā nārī sīmantinī vadhūḥ pratīpadarśinī vāmā vanitā mahilā tathā viśeṣāstvaṅganā bhīruḥ kāminī vāmalocanā pramadā māninī kāntā lalanā ca nitambinī sundarī ramaṇī rāmā kopanā saiva bhāminī varārohā mattakāśinyuttamā varavarṇinī kṛtābhiṣekā mahiṣī bhoginyo 'nyā nṛpastriyaḥ patnī pāṇigṛhītī ca dvitīyā sahadharmiṇī bhāryā jāyātha puṃbhūmni dārāḥ syāttu kuṭumbinī puraṃdhrī sucaritrā tu satī sādhvī pativratā kṛtasāpatnikādhyūḍhādhivinnātha svayaṃvarā patiṃvarā ca varyātha kulastrī kulapālikā kanyā kumārī gaurī tu nagnikānāgatārtavā syānmadhyamā dṛṣṭarajāstaruṇī yuvatiḥ same samāḥ snuṣājanīvadhvaściriṇṭī tu suvāsinī icchāvatī kāmukā syād vṛṣasyantī tu kāmukī kāntārthinī tu yā yāti saṃketaṃ sābhisārikā puṃścalī dharṣiṇī bandhakyasatī kulaṭetvarī svairiṇī pāṃsulā ca syādaśiśvī śiśunā vinā avīrā niṣpatisutā viśvastāvidhave same āliḥ sakhī vayasyātha pativatnī sabhartṛkā vṛddhā paliknī prājñī tu prajñā prājñā tu dhīmatī śūdrī śūdrasya bhāryā syācchūdrā tajjātireva ca ābhīrī tu mahāśūdrī jātipuṃyogayoḥ samā aryāṇī svayamaryā syātkṣatriyā kṣatriyāṇyapi upādhyāyāpyupādhyāyī syādācāryāpi ca svataḥ ācāryānī tu puṃyoge syādaryī kṣatriyī tathā upādhyāyānyupādhyāyī poṭā strīpuṃsalakṣaṇā vīrapatnī vīrabhāryā vīramātā tu vīrasūḥ jātāpatyā prajātā ca prasūtā ca prasūtikā strī nagnikā koṭavī syāddūtīsaṃcārike same kātyāyanyardhavṛddhā yā kāṣāyavasanādhavā sairandhrī paraveśmasthā svavaśā śilpakārikā asiknī syādavṛddhā yā preṣyāntaḥpuracāriṇī vārastrī gaṇikā veśyā rūpājīvātha sā janaiḥ satkṛtā vāramukhyā syātkuṭṭanī śambhalī same vipraśnikā tvīkṣaṇikā daivajñātha rajasvalā strīdharmiṇyavirātreyī malinī puṣpavatyapi ṛtumatyapyudakyāpi syādrajaḥ puṣpamārtavam śraddhālurdohadavatī niṣkalā vigatārtavā āpannasattvā syādgurviṇyantarvatnī ca garbhiṇī gaṇikādestu gāṇikyaṃ gārbhiṇaṃ yauvataṃ gaṇe punarbhūrdidhiṣū rūḍhā dvistasyā didhiṣuḥ patiḥ sa tu dvijo 'gredidhiṣūḥ saiva yasya kuṭumbinī kānīnaḥ kanyakājātaḥ suto 'tha subhagāsutaḥ saubhāgineyaḥ syātpārastraiṇeyastu parastriyāḥ paitṛṣvaseyaḥ syātpaitṛṣvasrīyaśca pitṛṣvasuḥ suto mātṛṣvasuś caivaṃ vaimātreyo vimātṛjaḥ atha bāndhakineyaḥ syādbandhulaścāsatīsutaḥ kaulaṭeraḥ kaulateyo bhikṣukī tu satī yadi tadā kaulaṭineyo 'syāḥ kaulateyo 'pi cātmajaḥ ātmajastanayaḥ sūnuḥ sutaḥ putraḥ striyāṃ tvamī āhurduhitaraṃ sarve 'patyaṃ tokaṃ tayoḥ same svajāte tvaurasorasyau tātastu janakaḥ pitā janayitrī prasūrmātā jananī bhaginī svasā nanāndā tu svasā patyur naptrī pautrī sutātmajā bhāryāstu bhrātṛvargasya yātaraḥ syuḥ parasparam prajāvatī bhrātṛjāyā mātulānī tu mātulī patipatnyoḥ prasūḥ śvaśrūḥ śvaśurastu pitā tayoḥ piturbhrātā pitṛvyaḥ syānmāturbhrātā tu mātulaḥ śyālāḥ syurbhrātaraḥ patnyāḥ svāmino devṛdevarau svasrīyo bhāgineyaḥ syājjāmātā duhituḥ patiḥ pitāmahaḥ pitṛpitā tatpitā prapitāmahaḥ māturmātāmahādyevaṃ sapiṇḍāstu sanābhayaḥ samānodaryasodaryasagarbhyasahajāḥ samāḥ sagotrabāndhavajñātibandhusvasvajanāḥ samāḥ jñāteyaṃ bandhutā teṣāṃ kramādbhāvasamūhayoḥ dhavaḥ priyaḥ patirbhartā jārastūpapatiḥ samau amṛte jārajaḥ kuṇḍo mṛte bhartari golakaḥ bhrātrīyo bhrātṛjo bhrātṛbhaginyau bhrātarāvubhau mātāpitarau pitarau mātarapitarau prasūjanayitārau śvaśrūśvaśurau śvaśurau putrau putraśca duhitā ca daṃpatī jaṃpatī jāyāpatī bhāryāpatī ca tau garbhāśayo jarāyuḥ syādulbaṃ ca kalalo 'striyām sūtimāso vaijanano garbho bhrūṇa imau samau tṛtīyāprakṛtiḥ śaṇḍhaḥ klībaḥ paṇḍo napuṃsake śiśutvaṃ śaiśavaṃ bālyaṃ tāruṇyaṃ yauvanaṃ same syātsthāviraṃ tu vṛddhatvaṃ vṛddhasaṃghe 'pi vārdhakam palitaṃ jarasā śauklyaṃ keśādau visrasā jarā syāduttānaśayā ḍimbhā stanapā ca stanandhayī bālastu syānmāṇavako vayasthastaruṇo yuvā pravayāḥ sthaviro vṛddho jīno jīrṇo jarannapi varṣīyāndaśamī jyāyānpūrvajastvagriyo 'grajaḥ jaghanyaje syuḥ kaniṣṭhayavīyo'varajānujāḥ amāṃso durbalaś chāto balavānmāṃsalo'ṃsalaḥ tundilastundibhastundī bṛhatkukṣiḥ picaṇḍilaḥ avaṭīṭo 'vanāṭaścāvabhraṭo natanāsike keśavaḥ keśikaḥ keśī valino valibhaḥ samau vikalāṅgastvapogaṇḍaḥ kharvo hrasvaśca vāmanaḥ kharaṇāḥ syātkharaṇaso vigrastu gatanāsikaḥ khuraṇāḥ syātkhuraṇasaḥ prajñuḥ pragatajānukaḥ ūrdhvajñurūrdhvajānuḥ syātsaṃjñuḥ saṃhatajānukaḥ syādeḍe badhiraḥ kubje gaḍulaḥ kukare kuṇiḥ pṛśniralpatanau śroṇaḥ paṅgau muṇḍastu muṇḍite valiraḥ kekare khoḍe khañjastriṣu jarāvarāḥ jaḍulaḥ kālakaḥ piplustilakastilakālakaḥ anāmayaṃ syādārogyaṃ cikitsā rukpratikriyā bheṣajauṣadhabhaiṣajyānyagado jāyurityapi strī rugrujā copatāparogavyādhigadāmayāḥ kṣayaḥ śoṣaśca yakṣmā ca pratiśyāyastu pīnasaḥ strī kṣutkṣutaṃ kṣavaḥ puṃsi kāsastu kṣavathuḥ pumān śophastu śvayathuḥ śothaḥ pādasphoṭo vipādikā kilāsasidhme kacchvāṃ tu pāma pāmā vicarcikā kaṇḍūḥ kharjūśca kaṇḍūyā visphoṭaḥ piṭakaḥ striyām vraṇo 'striyāmīrmamaruḥ klībe nāḍīvraṇaḥ pumān koṭho maṇḍalakaṃ kuṣṭhaśvitre durnāmakārśasī ānāhastu nibandhaḥ syādgrahaṇīrukpravāhikā pracchardikā vamiśca strī pumāṃstu vamathuḥ samāḥ vyādhibhedā vidradhiḥ strī jvaramehabhagandarāḥ ślīpadaṃ pādavalmīkaṃ keśaghnastvindraluptakaḥ aśmarī mūtrakṛcchram syātpūrve śukrāvadhestriṣu rogahāryagadaṃkāro bhiṣagvaidyau cikitsake vārto nirāmayaḥ kalya ullāgho nirgato gadāt glānaglāsnū āmayāvī vikṛto vyādhito 'paṭuḥ āturo 'bhyamito 'bhyāntaḥ samau pāmanakacchurau dadruṇo dadrurogī syād arśorogayuto 'rśasaḥ vātakī vātarogī syātsātisāro 'tisārakī syuḥ klinnākṣe cullacillapillāḥ klinne 'kṣṇi cāpyamī unmatta unmādavati śleṣmalaḥ śleṣmaṇaḥ kaphī nyubjo bhugne rujā vṛddhanābhau tundilatundibhau vilāsī sidhmalo 'ndho 'dṛṅmūrcchāle mūrtamūrchitau śukraṃ tejoretasī ca bījavīryendriyāṇi ca māyuḥ pittaṃ kaphaḥ śleṣmā striyāṃ tu tvagasṛgdharā piśitaṃ tarasaṃ māṃsaṃ palalaṃ kravyamāmiṣam uttaptaṃ śuṣkamāṃsaṃ syāttadvallūraṃ triliṅgakam rudhire 'sṛglohitāsraraktakṣatajaśoṇitam bukkāgramāṃsaṃ hṛdayaṃ hṛnmedastu vapā vasā paścādgrīvāśirā manyā nāḍī tu dhamaniḥ śirā tilakaṃ kloma mastiṣkaṃ gordaṃ kiṭṭaṃ malo 'striyām antraṃ purītadgulmastu plīhā puṃsyatha vasnasā snāyuḥ striyāṃ kālakhaṇḍayakṛtī tu same ime sṛṇikā syandanī lālā dūṣikā netrayormalam nāsāmalaṃ tu siṃghāṇaṃ piñjūṣaṃ karṇayormalam mūtraṃ prasrāva uccārāvaskarau śamalaṃ śakṛt purīṣaṃ gūthavarcaskamastrī viṣṭhāviśau striyau syātkarparaḥ kapālo 'strī kīkasaṃ kulyamasthi ca syāccharīrāsthni kaṃkālaḥ pṛṣṭhāsthni tu kaśerukā śiro'sthani karoṭiḥ strī pārśvāsthani tu parśukā aṅgaṃ pratīko 'vayavo 'paghano 'tha kalevaram gātraṃ vapuḥ saṃhananaṃ śarīraṃ varṣma vigrahaḥ kāyo dehaḥ klībapuṃsoḥ striyāṃ mūrtistanustanūḥ pādāgraṃ prapadaṃ pādaḥ padaṅghriścaraṇo 'striyām tadgranthī ghuṭike gulphau pumānpārṣṇistayoradhaḥ jaṅghā tu prasṛtā jānūruparvāṣṭhīvadastriyām sakthi klībe pumānūrustatsandhiḥ puṃsi vaṅkṣaṇaḥ gudaṃ tvapānaṃ pāyurnā bastirnābheradho dvayoḥ kaṭo nā śroṇiphalakaṃ kaṭiḥ śroṇiḥ kakudmatī paścānnitambaḥ strīkaṭyāḥ klībe tu jaghanaṃ puraḥ kūpakau tu nitambasthau dvayahīne kakundare striyām sphicau kaṭiprothāvupastho vakṣyamāṇayoḥ bhagaṃ yonirdvayoḥ śiśno meḍhro mehanaśephasī muṣko 'ṇḍakośo vṛṣaṇaḥ pṛṣṭhavaṃśādhare trikam picaṇḍakukṣī jaṭharodaraṃ tundaṃ stanau kucau cūcukaṃ tu kucāgraṃ syānna nā kroḍaṃ bhujāntaram uro vatsaṃ ca vakṣaśca pṛṣṭhaṃ tu caramaṃ tanoḥ skandho bhujaśiro'ṃso 'strī sandhī tasyaiva jatruṇī bāhumūle ubhe kakṣau pārśvamastrī tayoradhaḥ madhyamaṃ cāvalagnaṃ ca madhyo 'strī dvau parau dvayoḥ bhujabāhū praveṣṭo doḥ syātkaphoṇistu kūrparaḥ asyopari pragaṇḍaḥ syātprakoṣṭhastasya cāpyadhaḥ maṇibandhād ākaniṣṭhaṃ karasya karabho bahiḥ pañcaśākhaḥ śayaḥ pāṇistarjanī syātpradeśinī aṅgulyaḥ karaśākhāḥ syuḥ puṃsyaṅguṣṭhaḥ pradeśinī madhyamānāmikā cāpi kaniṣṭhā ceti tāḥ kramāt punarbhavaḥ kararuho nakho 'strī nakharo 'striyām prādeśatālagokarṇāstarjanyādiyute tate aṅguṣṭhe sakaniṣṭhe syādvitastirdvādaśāṅgulaḥ pāṇau capeṭapratalaprahastā vistṛtāṅgulau dvau saṃhatau saṃhatatalapratalau vāmadakṣiṇau pāṇirnikubjaḥ prasṛtistau yutāvañjaliḥ pumān prakoṣṭhe vistṛtakare hasto muṣṭyā tu baddhayā sa ratniḥ syādaratnistu niṣkaniṣṭhena muṣṭinā vyāmo bāhvoḥ sakarayostatayostiryaganantaram ūrdhvavistṛtadoḥ pāṇinṛmāne pauruṣaṃ triṣu kaṇṭho galo 'tha grīvāyāṃ śirodhiḥ kandharetyapi kambugrīvā trirekhā sāvaṭurghāṭā kṛkāṭikā vaktrāsye vadanaṃ tuṇḍamānanaṃ lapanaṃ mukham klībe ghrāṇaṃ gandhavahā ghoṇā nāsā ca nāsikā oṣṭhādharau tu radanacchadau daśanavāsasī adhastāccibukaṃ gaṇḍau kapolau tatparā hanuḥ radanā daśanā dantā radāstālu tu kākudam rasajñā rasanā jihvā prāntāvoṣṭhasya sṛkkiṇī lalāṭam alikaṃ godhirūrdhve dṛgbhyāṃ bhruvau striyau kūrcamastrī bhruvormadhyaṃ tārakākṣṇaḥ kanīnikā locanaṃ nayanaṃ netramīkṣaṇaṃ cakṣurakṣiṇī dṛgdṛṣṭī cāsru netrāmbu rodanaṃ cāsramaśru ca apāṅgau netrayorantau kaṭākṣo 'pāṅgadarśane karṇaśabdagrahau śrotraṃ śrutiḥ strī śravaṇaṃ śravaḥ uttamāṅgaṃ śiraḥ śīrṣaṃ mūrdhā nā mastako 'striyām cikuraḥ kuntalo vālaḥ kacaḥ keśaḥ śiroruhaḥ tadvṛnde kaiśikaṃ kaiśyamalakāścūrṇakuntalāḥ te lalāṭe bhramarakāḥ kākapakṣaḥ śikhaṇḍakaḥ kabarī keśaveśo 'tha dhammillaḥ saṃyatāḥ kacāḥ śikhā cūḍā keśapāśī vratinastu saṭā jaṭā veṇī praveṇī śīrṣaṇyaśirasyau viśade kace pāśaḥ pakṣaśca hastaśca kalāpārthāḥ kacātpare tanūruhaṃ roma loma tadvṛddhau śmaśru pummukhe ākalpaveṣau nepathyaṃ pratikarma prasādhanam daśaite triṣvalaṃkartālaṃkariṣṇuśca maṇḍitaḥ prasādhito 'laṃkṛtaśca bhūṣitaśca pariṣkṛtaḥ vibhrāḍbhrājiṣṇurociṣṇū bhūṣaṇaṃ syādalaṃkriyā alaṃkārastvābharaṇaṃ pariṣkāro vibhūṣaṇam maṇḍanaṃ cātha mukuṭaṃ kirīṭaṃ puṃnapuṃsakam cūḍāmaṇiḥ śiroratnaṃ taralo hāramadhyagaḥ vālapāśyā pāritathyā pattrapāśyā lalāṭikā karṇikā tālapatraṃ syātkuṇḍalaṃ karṇaveṣṭanam graiveyakaṃ kaṇṭhabhūṣā lambanaṃ syāllalantikā svarṇaiḥ prālambikāthoraḥsūtrikā mauktikaiḥ kṛtā hāro muktāvalī devacchando 'sau śatayaṣṭikā hārabhedā yaṣṭibhedādgucchagucchārdhagostanāḥ ardhahāro māṇavaka ekāvalyekayaṣṭikā saiva nakṣatramālā syātsaptaviṃśatimauktikaiḥ āvāpakaḥ pārihāryaḥ kaṭako valayo 'striyām keyūramaṅgadaṃ tulye aṅgulīyakamūrmikā sākṣarāṅgulimudrā syātkaṅkaṇaṃ karabhūṣaṇam strīkaṭyāṃ mekhalā kāñcī saptakī raśanā tathā klībe sārasanaṃ cātha puṃskaṭyāṃ śṛṅkhalaṃ triṣu pādāṅgadaṃ tulākoṭirmañjīro nūpuro 'striyām haṃsakaḥ pādakaṭakaḥ kiṅkiṇī kṣudraghaṇṭikā tvakphalakṛmiromāṇi vastrayonirdaśa triṣu vālkaṃ kṣaumādi phālaṃ tu kārpāsaṃ bādaraṃ ca tat kauśeyaṃ kṛmikośotthaṃ rāṅkavaṃ mṛgaromajam anāhataṃ niṣpravāṇi tantrakaṃ ca navāmbare tatsyādudgamanīyaṃ yaddhautayorvastrayoryugam pattrorṇaṃ dhautakauśeyaṃ bahumūlyaṃ mahādhanam kṣaumaṃ dukūlaṃ syāddve tu nivītaṃ prāvṛtaṃ triṣu striyāṃ bahutve vastrasya daśāḥ syurvastrayordvayoḥ dairghyamāyāma ārohaḥ pariṇāho viśālatā paṭaccaraṃ jīrṇavastraṃ samau naktakakarpaṭau vastramācchādanaṃ vāsaścailaṃ vasanamaṃśukam sucelakaḥ paṭo 'strī syād varāśiḥ sthūlaśāṭakaḥ nicolaḥ pracchadapaṭaḥ samau rallakakambalau antarīyopasaṃvyānaparidhānānyadho'ṃśuke dvau prāvārottarāsaṅgau samau bṛhatikā tathā saṃvyānamuttarīyaṃ ca colaḥ kūrpāsako 'striyām nīśāraḥ syātprāvaraṇe himānilanivāraṇe ardhorukaṃ varastrīṇāṃ syāccaṇḍātakam astriyām syāt triṣvāprapadīnaṃ tat prāpnoty ā prapadaṃ hi yat astrī vitānamulloco dūṣyādyaṃ vastraveśmani pratisīrā javanikā syāttiraskariṇī ca sā parikarmāṅgasaṃskāraḥ syānmārṣṭirmārjanā mṛjā udvartanotsādane dve same āplāva āplavaḥ snānaṃ carcā tu cārcikyaṃ sthāsako 'tha prabodhanam anubodhaḥ patralekhā patrāṅgulirime same tamālapatratilakacitrakāṇi viśeṣakam dvitīyaṃ ca turīyaṃ ca na striyāmatha kuṅkumam kāśmīrajanmāgniśikhaṃ varaṃ bāhlīkapītane raktasaṃkocapiśunaṃ dhīraṃ lohitacandanam lākṣā rākṣā jatu klībe yāvo 'lakto drumāmayaḥ lavaṅgaṃ devakusumaṃ śrīsaṃjñamatha jāyakam kālīyakaṃ ca kālānusāryaṃ cātha samārthakam vaṃśikāgururājārhalohakṛmijajoṅgakam kālāgurvaguru syāttu maṅgalyā malligandhi yat yakṣadhūpaḥ sarjaraso rālasarvarasāvapi bahurūpo 'pyatha vṛkadhūpakṛtrimadhūpakau turuṣkaḥ piṇḍakaḥ sihlo yāvano 'pyatha pāyasaḥ śrīvāso vṛkadhūpo 'pi śrīveṣṭasaraladravau mṛganābhirmṛgamadaḥ kastūrī cātha kolakam kaṅkolakaṃ kośaphalamatha karpūramastriyām tailaparṇikagośīrṣe haricandanamastriyām tilaparṇī tu pattrāṅgaṃ rañjanaṃ raktacandanam kucandanaṃ cātha jātīkośajātīphale same karpūrāgurukastūrīkakkolairyakṣakardamaḥ gātrānulepanī vartirvarṇakaṃ syādvilepanam cūrṇāni vāsayogāḥ syurbhāvitaṃ vāsitaṃ triṣu saṃskāro gandhamālyādyairyaḥ syāttadadhivāsanam mālyaṃ mālāsrajau mūrdhni keśamadhye tu garbhakaḥ prabhraṣṭakaṃ śikhālambi puronyastaṃ lalāmakam prālambamṛjulambi syātkaṇṭhādvaikakṣikaṃ tu tat yattiryak kṣiptamurasi śikhāsvāpīḍaśekharau racanā syātparisyanda ābhogaḥ paripūrṇatā upadhānaṃ tūpabarhaḥ śayyāyāṃ śayanīyavat śayanaṃ mañcaparyaṅkapalyaṅkāḥ khaṭvayā samāḥ gendukaḥ kanduko dīpaḥ pradīpaḥ pīṭhamāsanam samudgakaḥ saṃpuṭakaḥ pratigrāhaḥ patadgrahaḥ prasādhanī kaṅkatikā piṣṭātaḥ paṭavāsakaḥ darpaṇe mukurādarśau vyajanaṃ tālavṛntakam saṃtatirgotrajananakulānyabhijanānvayau vaṃśo 'nvavāyaḥ saṃtāno varṇāḥ syurbrāhmaṇādayaḥ viprakṣatriyaviṭśūdrāś cāturvarṇyamiti smṛtam rājabījī rājavaṃśyo bījyastu kulasaṃbhavaḥ mahākulakulīnāryasabhyasajjanasādhavaḥ brahmacārī gṛhī vānaprastho bhikṣuścatuṣṭaye āśramo 'strī dvijātyagrajanmabhūdevavāḍavāḥ vipraśca brāhmaṇo 'sau ṣaṭkarmā yāgādibhirvṛtaḥ vidvānvipaściddoṣajñaḥ sansudhīḥ kovido budhaḥ dhīro manīṣī jñaḥ prājñaḥ saṃkhyāvānpaṇḍitaḥ kaviḥ dhīmānsūriḥ kṛtī kṛṣṭirlabdhavarṇo vicakṣaṇaḥ dūradarśī dīrghadarśī śrotriyacchāndasau samau mīmāṃsako jaiminīye vedāntī brahmavādini vaiśeṣike syādaulūkyaḥ saugataḥ śūnyavādini naiyāyikastvakṣapādaḥ syātsyādvādika ārhakaḥ cārvākalaukāyatikau satkārye sāṃkhyakāpilau upādhyāyo 'dhyāpako 'tha syānniṣekādikṛdguruḥ mantravyākhyākṛdācārya ādeṣṭā tvadhvare vratī yaṣṭā ca yajamānaśca sa somavati dīkṣitaḥ ijyāśīlo yāyajūko yajvā tu vidhineṣṭavān sa gīrpatīṣṭayā sthapatiḥ somapīthī tu somapāḥ sarvavedāḥ sa yeneṣṭo yāgaḥ sarvasvadakṣiṇaḥ anūcānaḥ pravacane sāṅge 'dhītī gurostu yaḥ labdhānujñaḥ samāvṛttaḥ sutvā tvabhiṣave kṛte chāttrāntevāsinau śiṣye śaikṣāḥ prāthamakalpikāḥ ekabrahmavratācārā mithaḥ sabrahmacāriṇaḥ satīrthyāstvekaguravaścitavānagnimagnicit pāramparyopadeśe syādaitihyam itihāvyayam upajñā jñānamādyaṃ syājjñātvārambha upakramaḥ yajñaḥ savo 'dhvaro yāgaḥ saptatanturmakhaḥ kratuḥ pāṭho homaścātithīnāṃ saparyā tarpaṇaṃ baliḥ ete pañcamahāyajñā brahmayajñādināmakāḥ samajyā pariṣadgoṣṭhī sabhāsamitisaṃsadaḥ āsthānī klībamāsthānaṃ strīnapuṃsakayoḥ sadaḥ prāgvaṃśaḥ prāgghavir gehātsadasyā vidhidarśinaḥ sabhāsadaḥ sabhāstārāḥ sabhyāḥ sāmājikāśca te adhvaryūdgātṛhotāro yajuḥsāmargvidaḥ kramāt āgnīdhrādyā dhanairvāryā ṛtvijo yājakāśca te vediḥ pariṣkṛtā bhūmiḥ same sthaṇḍilacatvare caṣālo yūpakaṭakaḥ kumbā sugahanā vṛtiḥ yūpāgraṃ tarma nirmanthyadāruṇi tvaraṇirdvayoḥ dakṣiṇāgnirgārhapatyāhavanīyau trayo 'gnayaḥ agnitrayamidaṃ tretā praṇītaḥ saṃskṛto 'nalaḥ samūhyaḥ paricāyyopacāyyāvagnau prayogiṇaḥ yo gārhapatyādānīya dakṣiṇāgniḥ praṇīyate tasmin ānāyyo 'thāgnāyī svāhā ca hutabhukpriyā ṛksāmidhenī dhāyyā ca yā syādagnisamindhane gāyatrīpramukhaṃ chando havyapāke caruḥ pumān āmikṣā sā śṛtoṣṇe yā kṣīre syāddadhiyogataḥ dhavitraṃ vyajanaṃ tadyadracitaṃ mṛgacarmaṇā pṛṣadājyaṃ sadadhyājye paramānnaṃ tu pāyasam havyakavye daivapitrye anne pātraṃ sruvādikam dhruvopabhṛjjuhūrnā tu sruvo bhedāḥ srucaḥ striyaḥ upākṛtaḥ paśurasau yo 'bhimantrya kratau hataḥ paramparākam śamanaṃ prokṣaṇaṃ ca vadhārthakam vācyaliṅgāḥ pramītopasaṃpannaprokṣitā hate sāṃnāyyaṃ haviragnau tu hutaṃ triṣu vaṣaṭ kṛtam dīkṣānto 'vabhṛtho yajñe tatkarmārhaṃ tu yajñiyam triṣvatha kratukarmeṣṭaṃ pūrtaṃ khātādi karma yat amṛtaṃ vighaso yajñaśeṣabhojanaśeṣayoḥ tyāgo vihāpitaṃ dānamutsarjanavisarjane viśrāṇanaṃ vitaraṇaṃ sparśanaṃ pratipādanam prādeśanaṃ nirvapaṇamapavarjanamaṃhatiḥ mṛtārthaṃ tadahe dānaṃ triṣu syādaurdhvadehikam pitṛdānaṃ nivāpaḥ syācchrāddhaṃ tatkarma śāstrataḥ anvāhāryaṃ māsike 'ṃśo 'ṣṭamo 'hnaḥ kutapo 'striyām paryeṣaṇā parīṣṭiścānveṣaṇā ca gaveṣaṇā sanistvadhyeṣaṇā yācñābhiśastir yācanārthanā ṣaṭ tu triṣvarghyamarghārthe pādyaṃ pādāya vāriṇi kramādātithyātitheye atithyarthe 'tra sādhuni syurāveśika āganturatithirnā gṛhāgate prāghūrṇikaḥ prāghūṇakaścābhyutthānaṃ tu gauravam pūjā namasyāpacitiḥ saparyārcārhaṇāḥ samāḥ varivasyā tu śuśrūṣā paricaryāpyupāsanā vrajyāṭāṭyā paryaṭanaṃ caryā tvīryāpathe sthitiḥ upasparśastvācamanamatha maunamabhāṣaṇam prācetasaścādikaviḥ syānmaitrāvaruṇiśca saḥ vālmīkaścātha gādheyo viśvāmitraśca kauśikaḥ vyāso dvaipāyanaḥ pārāśaryaḥ satyavatīsutaḥ ānupūrvī striyāṃ vāvṛt paripāṭī anukramaḥ paryāyaścātipātastu syātparyaya upātyayaḥ niyamo vratamastrī taccopavāsādi puṇyakam aupavastaṃ tūpavāsaḥ vivekaḥ pṛthagātmatā syādbrahmavarcasaṃ vṛttādhyayanarddhirathāñjaliḥ pāṭhe brahmāñjaliḥ pāṭhe vipruṣo brahmabindavaḥ dhyānayogāsane brahmāsanaṃ kalpe vidhikramau mukhyaḥ syātprathamaḥ kalpo 'nukalpastu tato 'dhamaḥ saṃskārapūrvaṃ grahaṇaṃ syādupākaraṇaṃ śruteḥ same tu pādagrahaṇamabhivādanamityubhe bhikṣuḥ parivrāṭ karmandī pārāśaryapi maskarī tapasvī tāpasaḥ pārikāṅkṣī vācaṃyamo muniḥ tapaḥkleśasaho dānto varṇino brahmacāriṇaḥ ṛṣayaḥ satyavacasaḥ snātakastvāpluto vratī ye nirjitendriyagrāmā yatino yatayaśca te yaḥ sthaṇḍile vratavaśācchete sthaṇḍilaśāyyasau sthāṇḍilaścātha virajastamasaḥ syurdvayātigāḥ pavitraḥ prayataḥ pūtaḥ pāṣaṇḍāḥ sarvaliṅginaḥ pālāśo daṇḍa āṣāḍho vrate rāmbhastu vaiṇavaḥ astrī kamaṇḍaluḥ kuṇḍī vratināmāsanaṃ bṛsī ajinaṃ carma kṛttiḥ strī bhaikṣaṃ bhikṣākadambakam svādhyāyaḥ syājjapaḥ sutyābhiṣavaḥ savanaṃ ca sā sarvainasāmapadhvaṃsi japyaṃ triṣvaghamarṣaṇam darśaśca paurṇamāsaśca yāgau pakṣāntayoḥ pṛthak śarīrasādhanāpekṣaṃ nityaṃ yatkarma tadyamaḥ niyamastu sa yatkarma nityamāgantusādhanam kṣauram tu bhadrākaraṇaṃ muṇḍanaṃ vapanaṃ triṣu kakṣāpaṭī ca kaupīnaṃ śāṭī ca strīti lakṣyataḥ upavītaṃ brahmasūtraṃ proddhṛte dakṣiṇe kare prācīnāvītamanyasminnivītaṃ kaṇṭhalambitam aṅgulyagre tīrthaṃ daivaṃ svalpāṅgulyormūle kāyam madhye 'ṅguṣṭhāṅgulyoḥ pitryaṃ mūle tvaṅguṣṭhasya brāhmam syādbrahmabhūyaṃ brahmatvaṃ brahmasāyujyamityapi devabhūyādikaṃ tadvatkṛcchraṃ sāntapanādikam saṃnyāsavatyanaśane pumānprāyo 'tha vīrahā naṣṭāgniḥ kuhanā lobhān mithyeryāpathakalpanā vrātyaḥ saṃskārahīnaḥ syādasvādhyāyo nirākṛtiḥ dharmadhvajī liṅgavṛttiravakīrṇī kṣatavrataḥ supte yasmin astameti supte yasmin udeti ca aṃśumānabhinirmuktābhyuditau ca yathākramam parivettānujo 'nūḍhe jyeṣṭhe dāraparigrahāt parivittistu tajjyāyān vivāhopayamau samau tathā pariṇayodvāhopayāmāḥ pāṇipīḍanam vyavāyo grāmyadharmo maithunaṃ nidhuvanaṃ ratam trivargodharmakāmārthaiścaturvargaḥ samokṣakaiḥ sabalaistaiścaturbhadraṃ janyāḥ snigdhāḥ varasya ye mūrdhābhiṣikto rājanyo bāhujaḥ kṣatriyo virāṭ rājā rāṭ pārthivakṣmābhṛnnṛpabhūpamahīkṣitaḥ rājā tu praṇatāśeṣasāmantaḥ syādadhīśvaraḥ cakravartī sārvabhaumo nṛpo 'nyo maṇḍaleśvaraḥ yeneṣṭaṃ rājasūyena maṇḍalasyeśvaraśca yaḥ śāsti yaścājñayā rājñaḥ sa samrāḍatha rājakam rājanyakaṃ ca nṛpatikṣatriyāṇāṃ gaṇe kramāt mantrī dhīsacivo 'mātyo 'nye karmasacivāstataḥ mahāmātrāḥ pradhānāni purodhāstu purohitaḥ draṣṭari vyavahārāṇāṃ prāḍvivākākṣadarśakau pratīhāro dvārapāladvāsthadvāsthitadarśakāḥ rakṣivargastvanīkastho 'thādhyakṣādhikṛtau samau sthāyuko 'dhikṛto grāme gopo grāmeṣu bhūriṣu bhaurikaḥ kanakādhyakṣo rūpyādhyakṣastu naiṣkikaḥ antaḥpure tvadhikṛtaḥ syādantarvaṃśiko janaḥ sauvidallāḥ kañcukinaḥ sthāpatyāḥ sauvidāśca te śaṇḍho varṣavarastulyau sevakārthyanujīvinaḥ viṣayānantaro rājā śatrurmitramataḥ param udāsīnaḥ parataraḥ pārṣṇigrāhastu pṛṣṭhataḥ ripau vairisapatnāridviṣaddveṣaṇadurhṛdaḥ dviḍ vipakṣāhitāmitradasyuśātravaśatravaḥ abhighātiparārātipratyarthiparipanthinaḥ vayasyaḥ snigdhaḥ savayā atha mitraṃ sakhā suhṛt sakhyaṃ sāptapadīnaṃ syādanurodho 'nuvartanam yathārhavarṇaḥ praṇidhirapasarpaścaraḥ spaśaḥ cāraśca gūḍhapuruṣaścāptapratyayitau samau sāṃvatsaro jyautiṣiko daivajñagaṇakāvapi syurmauhūrtikamauhūrtajñānikārtāntikā api tāntriko jñātasiddhāntaḥ satrī gṛhapatiḥ samau lipikāro 'kṣaracaṇo 'kṣaracuñcuśca lekhake likhitākṣaravinyāse lipir libirubhe striyau syāt saṃdeśaharo dūto dūtyaṃ tadbhāvakarmaṇī adhvanīno 'dhvago 'dhvanyaḥ pānthaḥ pathika ityapi svāmyamātyasuhṛtkośarāṣṭradurgabalāni ca rājyāṅgāni prakṛtayaḥ paurāṇāṃ śreṇayo 'pi ca sandhirnā vigraho yānamāsanaṃ dvaidhamāśrayaḥ ṣaḍguṇāḥ śaktayastisraḥ prabhāvotsāhamantrajāḥ kṣayaḥ sthānaṃ ca vṛddhiśca trivargo nītivedinām sa pratāpaḥ prabhāvaśca yattejaḥ kośadaṇḍajam bhedo daṇḍaḥ sāma dānamityupāyacatuṣṭayam sāhasaṃ tu damo daṇḍaḥ sāma sāntvamatho samau bhedopajāpāvupadhā dharmādyairyatparīkṣaṇam pañca triṣvaṣaḍakṣīṇo yastṛtīyādyagocaraḥ viviktavijanachannaniḥśalākāstathā rahaḥ rahaścopāṃśu cāliṅge rahasyaṃ tadbhave triṣu samau visrambhaviśvāsau bhreṣo bhraṃśo yathocitāt abhreṣānyāyakalpāstu deśarūpaṃ samañjasam yuktamaupayikaṃ labhyaṃ bhajamānābhinītavat nyāyyaṃ ca triṣu ṣaṭ saṃpradhāraṇā tu samarthanam avavādastu nirdeśo nideśaḥ śāsanaṃ ca saḥ śiṣṭiścājñā ca saṃsthā tu maryādā dhāraṇā sthitiḥ sudharaṇā sudhārā strī susthitiḥ sudaśonnatiḥ āgo 'parādho mantuśca same tūddānabandhane dvipādyo dviguṇo daṇḍo bhāgadheyaḥ karo baliḥ ghaṭṭādideyaṃ śulko 'strī prābhṛtaṃ tu pradeśanam upāyanamupagrāhyamupahārastathopadā yautakādi tu yaddeyaṃ sudāyo haraṇaṃ ca tat tatkālastu tadātvaṃ syāduttaraḥ kāla āyatiḥ sāndṛṣṭikaṃ phalaṃ sadyaḥ udarkaḥ phalamuttaram adṛṣṭaṃ vahnitoyādi dṛṣṭaṃ svaparacakrajam mahībhujāmahibhayaṃ svapakṣaprabhavaṃ bhayam prakriyā tvadhikāraḥ syāccāmaraṃ tu prakīrṇakam nṛpāsanaṃ yattadbhadrāsanaṃ siṃhāsanaṃ tu tat haimaṃ chatraṃ tvātapatraṃ rājñastu nṛpalakṣma tat bhadrakumbhaḥ pūrṇakumbho bhṛṅgāraḥ kanakālukā niveśaḥ śibiraṃ ṣaṇḍhe sajjanaṃ tūparakṣaṇam hastyaśvarathapādātaṃ senāṅgaṃ syāccatuṣṭayam dantī dantāvalo hastī dvirado 'nekapo dvipaḥ mataṅgajo gajo nāgaḥ kuñjaro vāraṇaḥ karī ibhaḥ stamberamaḥ padmī yūthanāthastu yūthapaḥ madotkaṭo madakalaḥ kalabhaḥ kariśāvakaḥ prabhinno garjito mattaḥ samāvudvāntanirmadau hāstikaṃ gajatā vṛnde kariṇī dhenukā vaśā gaṇḍaḥ kaṭo mado dānaṃ vamathuḥ karaśīkaraḥ kumbhau tu piṇḍau śirasastayormadhye viduḥ pumān avagraho lalāṭaṃ syādīṣikā tvakṣikūṭakam apāṅgadeśo niryāṇaṃ karṇamūlaṃ tu cūlikā adhaḥ kumbhasya vāhitthaṃ pratimānamadho 'sya yat āsanaṃ skandhadeśaḥ syātpadmakaṃ bindujālakam pārśvabhāgaḥ pakṣabhāgo dantabhāgastu yo 'grataḥ dvau pūrvapaścājjaṅghādideśau gātrāvare kramāt totraṃ veṇukamālānaṃ bandhastambhe 'tha śṛṅkhale anduko nigaḍo 'strī syādaṅkuśo 'strī sṛṇiḥ striyām dūṣyā kakṣyā varatrā syātkalpanā sajjanā same praveṇyāstaraṇaṃ varṇaḥ paristomaḥ kutho dvayoḥ vītaṃ tvasāraṃ hastyaśvaṃ vārī tu gajabandhanī ghoṭake vītituragaturaṅgāśvaturaṅgamāḥ vājivāhārvagandharvahayasaindhavasaptayaḥ ājāneyāḥ kulīnāḥ syurvinītāḥ sādhuvāhinaḥ vanāyujāḥ pārasīkāḥ kāmbojāḥ bāhlikā hayāḥ yayuraśvo 'śvamedhīyo javanastu javādhikaḥ pṛṣṭhyaḥ sthaurī sitaḥ karko rathyo voḍhā rathasya yaḥ bālaḥ kiśoro vāmyaśvā vaḍavā vāḍavaṃ gaṇe triṣvāśvīnaṃ yadaśvena dinenaikena gamyate kaśyaṃ tu madhyamaśvānāṃ heṣā hreṣā ca nisvanaḥ nigālastu galoddeśo vṛnde tvaśvīyam āśvavat āskanditaṃ dhauritakaṃ recitam valgitaṃ plutam gatayo 'mūḥ pañca dhārā ghoṇā tu prothamastriyām kavikā tu khalīno 'strī śaphaṃ klībe khuraḥ pumān puccho 'strī lūmalāṅgūle vālahastaśca vāladhiḥ triṣūpāvṛttaluṭhitau parāvṛtte muhurbhuvi yāne cakriṇi yuddhārthe śatāṅgaḥ syandano rathaḥ asau puṣparathaścakrayānaṃ na samarāya yat karṇīrathaḥ pravahaṇaṃ ḍayanaṃ ca samaṃ trayam klībe 'naḥ śakaṭo 'strī syādgantrī kambalivāhyakam śibikā yāpyayānaṃ syāddolā preṅkhādikā striyām ubhau tu dvaipavaiyāghrau dvīpicarmāvṛte rathe pāṇḍukambalasaṃvītaḥ syandanaḥ pāṇḍukambalī rathe kāmbalavāstrādyāḥ kambalādibhirāvṛte triṣu dvaipādayo rathyā rathakaḍyā rathavraje dhūḥ strī klībe yānamukhaṃ syādrathāṅgamapaskaraḥ cakraṃ rathāṅgaṃ tasyānte nemiḥ strī syātpradhiḥ pumān piṇḍikā nābhir akṣāgrakīlake tu dvayoraṇiḥ rathaguptirvarūtho nā kūbarastu yugandharaḥ anukarṣī dārvadhaḥsthaṃ prāsaṅgo nā yugādyugaḥ sarvaṃ syādvāhanaṃ yānaṃ yugyaṃ patraṃ ca dhoraṇam paramparāvāhanaṃ yattadvainītakamastriyām ādhoraṇā hastipakā hastyārohā niṣādinaḥ niyantā prājitā yantā sūtaḥ kṣattā ca sārathiḥ savyeṣṭhadakṣiṇasthau ca saṃjñā rathakuṭumbinaḥ rathinaḥ syandanārohā aśvārohāstu sādinaḥ bhaṭā yodhāśca yoddhāraḥ senārakṣāstu sainikāḥ senāyāṃ samavetā ye sainyāste sainikāśca te balino ye sahasreṇa sāhasrāste sahasriṇaḥ paridhisthaḥ paricaraḥ senānīr vāhinīpatiḥ kañcuko vārabāṇo 'strī yattu madhye sakañcukāḥ badhnanti tatsārasanamadhikāṅgo 'tha śīrṣakam śīrṣaṇyaṃ ca śirastre 'tha tanutraṃ varma daṃśanam uraśchadaḥ kaṅkaṭako jāgaraḥ kavaco 'striyām āmuktaḥ pratimuktaśca pinaddhaścāpinaddhavat saṃnaddho varmitaḥ sajjo daṃśito vyūḍhakaṅkaṭaḥ triṣvāmuktādayo varmabhṛtāṃ kāvacikaṃ gaṇe padātipattipadagapādātikapadātayaḥ padgaśca padikaścātha pādātaṃ pattisaṃhatiḥ śastrājīve kāṇḍapṛṣṭhāyudhīyāyudhikāḥ samāḥ kṛtahastaḥ suprayogaviśikhaḥ kṛtapuṅkhavat aparāddhapṛṣatko 'sau lakṣyādyaścyutasāyakaḥ dhanvī dhanuṣmāndhānuṣko niṣaṅgyastrī dhanurdharaḥ syātkāṇḍavāṃstu kāṇḍīraḥ śāktīkaḥ śaktihetikaḥ yāṣṭīkapāraśvadhikau yaṣṭiparśvadhahetikau naistriṃśiko 'sihetiḥ syātsamau prāsikakauntikau carmī phalakapāṇiḥ syātpatākī vaijayantikaḥ anuplavaḥ sahāyaścānucaro 'nucaro 'bhicaraḥ samāḥ purogāgresarapraṣṭhāgrataḥsarapuraḥsarāḥ purogamaḥ purogāmī mandagāmī tu mantharaḥ jaṅghālo 'tijavastulyau jaṅghākarikajāṅghikau tarasvī tvarito vegī prajavī javano javaḥ jayyo yaḥ śakyate jetuṃ jeyo jetavyamātrake jaitrastu jetā yo gacchatyalaṃ vidviṣataḥ prati so 'bhyamitro 'bhyamitrīyo 'pyabhyamitrīṇa ityapi ūrjasvalaḥ syādūrjasvī ya ūrjo'tiśayānvitaḥ syādurasvānurasilo rathiko rathiro rathī kāmagāmyanukāmīno hyatyantīnastathā bhṛśam śūro vīraśca vikrānto jetā jiṣṇuśca jitvaraḥ sāṃyugīno raṇe sādhuḥ śastrajīvādayastriṣu dhvajinī vāhinī senā pṛtanānīkinī camūḥ varūthinī balaṃ sainyaṃ cakraṃ cānīkamastriyām vyūhastu balavinyāso bhedā daṇḍādayo yudhi pratyāsāro vyūhapārṣṇiḥ sainyapṛṣṭhe pratigrahaḥ ekebhaikarathā tryaśvā pattiḥ pañcapadātikā pattyaṅgaistriguṇaiḥ sarvaiḥ kramādākhyā yathottaram senāmukhaṃ gulmagaṇau vāhinī pṛtanā camūḥ anīkinī daśānīkinyakṣauhiṇyatha saṃpadi saṃpattiḥ śrīśca lakṣmīśca vipattyāṃ vipadāpadau āyudhaṃ tu praharaṇaṃ śastramastramathāstriyau dhanuścāpau dhanvaśarāsanakodaṇḍakārmukam iṣvāso 'pyatha karṇasya kālapṛṣṭhaṃ śarāsanam kapidhvajasya gāṇḍīvagāṇḍivau puṃnapuṃsakau koṭirasyāṭanī godhātale jyāghātavāraṇe lastakastu dhanurmadhyaṃ maurvī jyā śiñjinī guṇaḥ syātpratyālīḍhamālīḍhamityādi sthānapañcakam lakṣyaṃ lakṣaṃ śaravyaṃ ca śarābhyāsa upāsanam pṛṣatkabāṇaviśikhā ajihmagakhagāśugāḥ kalambamārgaṇaśarāḥ patrī ropa iṣurdvayoḥ prakṣveḍanāstu nārācāḥ pakṣo vājastriṣūttare nirastaḥ prahite bāṇe viṣākte digdhaliptakau tūṇopāsaṅgatūṇīraniṣaṅgā iṣudhirdvayoḥ tūṇyāṃ khaḍge tu nistriṃśacandrahāsāsiriṣṭayaḥ kaukṣeyako maṇḍalāgraḥ karavālaḥ kṛpāṇavat tsaruḥ khaḍgādimuṣṭau syānmekhalā tannibandhanam phalako 'strī phalaṃ carma saṃgrāho muṣṭirasya yaḥ drughaṇo mudgaraghanau syādīlī karavālikā bhindipālaḥ sṛgastulyau parighaḥ parighātinaḥ dvayoḥ kuṭhāraḥ svadhitiḥ paraśuśca paraśvadhaḥ syācchastrī cāsiputrī ca churikā cāsidhenukā vā puṃsi śalyaṃ śaṅkurnā sarvalā tomaro 'striyām prāsastu kuntaḥ koṇastu striyaḥ pālyaśrikoṭayaḥ sarvābhisāraḥ sarvaughaḥ sarvasaṃnahanārthakaḥ lohābhisāro 'strabhṛtāṃ rājñānāṃ nīrājanāvidhiḥ yatsenayābhigamanamarau tadabhiṣeṇanam yātrā vrajyābhiniryāṇaṃ prasthānaṃ gamanaṃ gamaḥ syādāsāraḥ prasaraṇaṃ pracakraṃ calitārthakam ahitān praty abhītasya raṇe yānamabhikramaḥ vaitālikā bodhakarāścākrikā ghāṇṭikārthakāḥ syurmāgadhāstu magadhā bandinaḥ stutipāṭhakāḥ saṃśaptakāstu samayāt saṃgrāmādanivartinaḥ reṇurdvayoḥ striyāṃ dhūliḥ pāṃsurnā na dvayo rajaḥ cūrṇe kṣodaḥ samutpiñjapiñjalau bhṛśamākule patākā vaijayantī syātketanaṃ dhvajamastriyām sā vīrāśaṃsanaṃ yuddhabhūmiryātibhayapradā ahaṃ pūrvamahaṃ pūrvamityahaṃpūrvikā striyām āhopuruṣikā darpādyā syātsaṃbhāvanātmani ahamahamikā tu sā syāt parasparaṃ yo bhavatyahaṅkāraḥ draviṇaṃ taraḥ sahobalaśauryāṇi sthāma śuṣmaṃ ca śaktiḥ parākramaḥ prāṇo vikramastvatiśaktitā vīrapāṇaṃ tu yatpānaṃ vṛtte bhāvini vā raṇe yuddhamāyodhanaṃ janyaṃ praghanaṃ pravidāraṇam mṛdhamāskandanaṃ saṃkhyaṃ samīkaṃ sāṃparāyikam astriyāṃ samarānīkaraṇāḥ kalahavigrahau saṃprahārābhisaṃpātakalisaṃsphoṭasaṃyugāḥ abhyāmardasamāghātasaṃgrāmābhyāgamāhavāḥ samudāyaḥ striyaḥ saṃyatsamityājisamidyudhaḥ niyuddhaṃ bāhuyuddhe 'tha tumulaṃ raṇasaṃkule kṣveḍā tu siṃhanādaḥ syāt kariṇāṃ ghaṭanā ghaṭā krandanaṃ yodhasaṃrāvo bṛṃhitaṃ karigarjitam visphāro dhanuṣaḥ svānaḥ paṭāhādambarau samau prasabhaṃ tu balātkāro haṭho 'tha skhalitaṃ chalam ajanyaṃ klībamutpāta upasargaḥ samaṃ trayam mūrchā tu kaśmalaṃ moho 'pyavamardastu pīḍanam abhyavaskandanaṃ tvabhyāsādanaṃ vijayo jayaḥ vairaśuddhiḥ pratīkāro vairaniryātanaṃ ca sā pradrāvoddrāvasaṃdrāvasaṃdāvā vidravo dravaḥ apakramo 'payānaṃ ca raṇe bhaṃgaḥ parājayaḥ parājitaparābhūtau triṣu naṣṭatirohitau pramāpaṇaṃ nibarhaṇaṃ nikāraṇaṃ viśāraṇam pravāsanaṃ parāsanaṃ niṣūdanaṃ nihiṃsanam nirvāsanaṃ saṃjñapanaṃ nirgranthanamapāsanam nistarhaṇaṃ nihananaṃ kṣaṇanaṃ parivarjanam nirvāpaṇaṃ viśasanaṃ māraṇaṃ pratighātanam udvāsanapramathanakrathanojjāsanāni ca ālambhapiñjaviśaraghātonmāthavadhā api syāt pañcatā kāladharmo diṣṭāntaḥ pralayo 'tyayaḥ anto nāśo dvayor mṛtyur maraṇaṃ nidhano 'striyām parāsuprāptapañcatvaparetapretasaṃsthitāḥ mṛtapramītau triṣvete citā cityā citiḥ striyām kabandho 'strī kriyāyuktam apamūrdhakalevaram śmaśānaṃ syāt pitṛvanaṃ kuṇapaḥ śavamastriyām pragrahopagrahau bandyāṃ kārā syāt bandhanālaye puṃsi bhūmnyasavaḥ prāṇāś caivaṃ jīvo 'sudhāraṇam āyur jīvitakālo nā jīvātur jīvanauṣadham ūravya ūrujā aryā vaiśyā bhūmispṛśo viśaḥ ājīvo jīvikā vārtā vṛttir vartanajīvane striyāṃ kṛṣiḥ pāśupālyaṃ vāṇijyaṃ ceti vṛttayaḥ sevā śvavṛttiranṛtaṃ kṛṣir uñchaśilaṃ tvṛtam dve yācitāyācitayor yathāsaṃkhyaṃ mṛtāmṛte satyānṛtaṃ vaṇigbhāvaḥ syādṛṇaṃ paryudañcanam uddhāro 'rthaprayogas tu kusīdaṃ vṛddhijīvikā yācñayāptaṃ yācitakaṃ nimayādāpamityakam uttamarṇādhamarṇau dvau prayoktṛgrāhakau kramāt kusīdiko vārdhuṣiko vṛddhyājīvaś ca vārdhuṣiḥ kṣetrājīvaḥ karṣakaśca kṛṣikaś ca kṛṣīvalaḥ kṣetraṃ vraiheyaśāleyaṃ vrīhiśālyudbhavocitam yavyaṃ yavakyaṃ ṣaṣṭikyaṃ yavādibhavanaṃ hi yat tilyatailīnavan māṣomāṇubhaṅgā dvirūpatā maudgīnakaudravīṇādi śeṣadhānyodbhavakṣamam śākakṣetrādike śākaśākataṃ śākaśākinam bījākṛtaṃ tūptakṛṣṭe sītyaṃ kṛṣṭaṃ ca halyavat triguṇākṛtaṃ tṛtīyākṛtaṃ trihalyaṃ trisītyamapi tasmin dviguṇākṛte tu sarvaṃ pūrvaṃ śambākṛtamapīha droṇāḍhakādivāpādau drauṇikāḍhakikādayaḥ kharīvāpas tu khārīka uttamarṇādayas triṣu puṃnapuṃsakayor vapraḥ kedāraḥ kṣetramasya tu kaidārakaṃ syāt kaidāryaṃ kṣetraṃ kaidārikaṃ gaṇe loṣṭāni leṣṭavaḥ puṃsi koṭiśo loṣṭabhedanaḥ prājanaṃ todanaṃ totraṃ khanitramavadāraṇe dātraṃ lavitramābandho yotraṃ yoktramatho phalam nirīṣaṃ kuṭakaṃ phālaḥ kṛṣako lāṅgalaṃ halam godāraṇaṃ ca sīro 'tha śamyā strī yugakīlakaḥ īṣā lāṅgaladaṇḍaḥ syāt sītā lāṅgalapaddhatiḥ puṃsi medhiḥ khale dāru nyastaṃ yat paśubandhane āśur vrīhiḥ pāṭalaḥ syācchitaśūkayavau samau tokmas tu tatra harite kalāyas tu satīnakaḥ hareṇureṇukau cāsmin koradūṣas tu kodravaḥ maṅgalyako masūro 'tha makuṣṭhakamayuṣṭakau vanamudge sarṣape tu dvau tantubhakadambakau siddhārthas tveṣa dhavalo godhūmaḥ sumanaḥ samau syād yāvakas tu kulmāṣaś caṇako harimanthakaḥ dvau tile tilapejaś ca tilapiñjaś ca niṣphale kṣavaḥ kṣutābhijanano rājikā kṛṣṇikāsurī striyau kaṅgupriyaṅgū dve atasī syādumā kṣumā mātulānī tu bhaṅgāyāṃ vrīhibhedas tvaṇuḥ pumān kiṃśāruḥ sasyaśūkaṃ syāt kaṇiśaṃ sasyamañjarī dhānyaṃ vrīhiḥ stambakariḥ stambo gucchas tṛṇādinaḥ nāḍī nālaṃ ca kāṇḍo 'sya palālo 'strī sa niṣphalaḥ kaḍaṅgaro busaṃ klībe dhānyatvaci tuṣaḥ pumān śūko 'strī ślakṣṇatīkṣṇāgre śamī śimbā triṣūttare ṛddhamāvasitaṃ dhānyaṃ pūtaṃ tu bahulīkṛtam māṣādayaḥ śamīdhānye śūkadhānye yavādayaḥ śālayaḥ kalamādyāś ca ṣaṣṭikādyāś ca puṃsyamī tṛṇadhānyāni nīvārāḥ strī gavedhur gavedhukā ayograṃ musalo 'strī syādudūkhalamulūkhalam prasphoṭanaṃ śūrpamastrī cālanī titauḥ pumān syūtaprasevau kaṇḍolapiṭau kaṭakiliñjakau samānau rasavatyāṃ tu pākasthānamahānase paurogavas tadadhyakṣaḥ sūpakārās tu ballavāḥ ārālikā āndhasikāḥ sūdā audanikā guṇāḥ āpūpikaḥ kāndaviko bhakṣyakāra ime triṣu aśmantamuddhānamadhiśrayaṇī cullirantikā aṅgāradhānikāṅgāraśakaṭyapi hasantyapi hasanyapyatha na strī syādaṅgāro 'lātamulmukam klībe 'mbarīṣaṃ bhrāṣṭro nā kandur vā svedanī striyām aliñjaraḥ syānmaṇikaṃ karkayālur galantikā piṭharaḥ sthālyukhā kuṇḍaṃ kalaśas tu triṣu dvayoḥ ghaṭaḥ kuṭanipāvastrī śarāvo vardhamānakaḥ ṛjīṣaṃ piṣṭapacanaṃ kaṃso 'strī pānabhājanam kutūḥ kṛtteḥ snehapātraṃ saivālpā kutupaḥ pumān sarvamāvapanaṃ bhāṇḍaṃ pātrāmatre ca bhājanam darviḥ kambiḥ khajākā ca syāt tardūrdāruhastakaḥ astrī śākaṃ haritakaṃ śigrurasya tu nāḍikā kalambaś ca kadambaś ca vesavāra upaskaraḥ tintiḍīkaṃ ca cukraṃ ca vṛkṣāmlamatha vellajam marīcaṃ kolakaṃ kṛṣṇam ūṣaṇaṃ dharmapattanam jīrako jaraṇo 'jājī kaṇā kṛṣṇe tu jīrake suṣavī kāravī pṛthvī pṛthuḥ kālopakuñcikā ārdrakaṃ śṛṅgaveraṃ syādatha chattrā vitunnakam kustumburu ca dhānyākamatha śuṇṭhī mahauṣadham strīnapuṃsakayorviśvaṃ nāgaraṃ viśvabheṣajam āranālakasauvīrakulmāṣābhiṣutāni ca avantisomadhānyāmlakuñjalāni ca kāñjike sahasravedhi jatukaṃ bāhlīkaṃ hiṅgu rāmaṭham tatpattrī kāravī pṛthvī bāṣpikā kabarī pṛthuḥ niśākhyā kāñcanī pītā haridrā varavarṇinī sāmudraṃ yat tu lavaṇamakṣīvaṃ vaśiraṃ ca tat saindhavo 'strī śītaśivaṃ māṇimanthaṃ ca sindhuje raumakaṃ vasukaṃ pākyaṃ biḍaṃ ca kṛtake dvayam sauvarcale 'kṣarucake tilakaṃ tatra mecake matsyanḍī phāṇitaṃ khaṇḍavikāre śarkarā sitā kūrcikā kṣīravikṛtiḥ syādrasālā tu mārjitā syāttemanaṃ tu niṣṭhānaṃ triliṅgā vāsitāvadheḥ śūlākṛtaṃ bhaṭitraṃ ca śūlyamukhyaṃ tu paiṭharam praṇītamupasaṃpannaṃ prayastaṃ syātsusaṃskṛtam syātpicchilaṃ tu vijilaṃ saṃmṛṣṭaṃ śodhitaṃ same cikkaṇaṃ masṛṇaṃ snigdhaṃ tulye bhāvitavāsite āpakvaṃ paulirabhyūṣo lājāḥ puṃbhūmni cākṣatāḥ pṛthukaḥ syāccipiṭako dhānā bhṛṣṭayave striyaḥ pūpo 'pūpaḥ piṣṭakaḥ syātkarambho dadhisaktavaḥ bhissā strī bhaktamandho 'nnamodano 'strī sa dīdiviḥ bhissaṭā dagdhikā sarvarasāgre maṇḍamastriyām māsarācāmanisrāvā maṇḍe bhaktasamudbhave yavāgūruṣṇikā śrāṇā vilepī taralā ca sā mrakṣaṇābhyañjane tailaṃ kṛsarastu tilaudanaḥ gavyaṃ triṣu gavāṃ sarvaṃ goviḍ gomayam astriyām tattu śuṣkaṃ karīṣo 'strī dugdhaṃ kṣīraṃ payaḥ samam payasyamājyadadhyādi trapsyaṃ dadhi ghanetarat ghṛtamājyaṃ haviḥ sarpir navanītaṃ navoddhṛtam tattu haiyaṅgavīnaṃ yaddhyoghodohodbhavaṃ ghṛtam daṇḍāhataṃ kālaśeyamariṣṭamapi gorasaḥ takraṃ hyudaśvin mathitaṃ pādāmbv ardhāmbu nirjalam