Plate TXT · Q67CGorakṣaśatakaLatn
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTNN4VGCDM5YJ7VJ19H1Q67C
Scripture · text
ProvisionalGorakṣaśataka
Gorakṣaśataka
The Digital Corpus of Sanskrit (DCS), Oliver Hellwig
oṃ haṭhayogagorakṣaśatakaprārambhaḥ śrīguruṃ paramānandaṃ vande svānandavigraham yasya sāṃnidhyamātreṇa cidānandāyate tanuḥ antarniścalitātmadīpakalikāsvādhārabandhādibhiḥ yo yogī yugakalpakālakalanāt tvaṃ jajegīyate jñānāmodamahodadhiḥ samabhavad yatrādināthaḥ svayaṃ vyaktāvy…
Provenance ledger
2 entries
- AttributionThe Digital Corpus of Sanskrit (DCS), Oliver Hellwigtextual
- SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary
IIText
sanoṃ haṭhayogagorakṣaśatakaprārambhaḥ śrīguruṃ paramānandaṃ vande svānandavigraham yasya sāṃnidhyamātreṇa cidānandāyate tanuḥ antarniścalitātmadīpakalikāsvādhārabandhādibhiḥ yo yogī yugakalpakālakalanāt tvaṃ jajegīyate jñānāmodamahodadhiḥ samabhavad yatrādināthaḥ svayaṃ vyaktāvyaktaguṇādhikaṃ tam aniśaṃ śrīmīnanāthaṃ bhaje namaskṛtya guruṃ bhaktyā gorakṣo jñānam uttamam abhīṣṭaṃ yogināṃ brūte paramānandakārakam gorakṣaḥ śatakaṃ vakti yogināṃ hitakāmyayā dhruvaṃ yasyāvabodhena jāyate paramaṃ padam etad vimuktisopānam etat kālasya vañcanam yad vyāvṛttaṃ mano mohād āsaktaṃ paramātmani dvijasevitaśākhasya śrutikalpataroḥ phalam śamanaṃ bhavatāpasya yogaṃ bhajati sajjanaḥ āsanaṃ prāṇasaṃyāmaḥ pratyāhāro 'tha dhāraṇā dhyānaṃ samādhir etāni yogāṅgāni bhavanti ṣaṭ āsanāni tu tāvanti yāvatyo jīvajātayaḥ eteṣām akhilān bhedān vijānāti maheśvaraḥ caturāśītilakṣāṇāṃ ekam ekam udāhṛtam tataḥ śivena pīṭhānāṃ ṣoḍaśānāṃ śataṃ kṛtam āsanebhyaḥ samastebhyo dvayam eva viśiṣyate ekaṃ siddhāsanaṃ proktaṃ dvitīyaṃ kamalāsanam yonisthānakam aṅghrimūlaghaṭitaṃ kṛtvā dṛḍhaṃ vinyasen meḍhre pādam athaikam eva niyataṃ kṛtvā samaṃ vigraham sthāṇuḥ saṃyamitendriyo 'caladṛśā paśyan bhruvor antaram etan mokṣakavāṭabhedajanakaṃ siddhāsanaṃ procyate vāmorūpari dakṣiṇaṃ hi caraṇaṃ saṃsthāpya vāmaṃ tathā dakṣorūpari paścimena vidhinā dhṛtvā karābhyāṃ dṛḍham aṅguṣṭhau hṛdaye nidhāya cibukaṃ nāsāgram ālokayed etad vyādhivikārahāri yamināṃ padmāsanaṃ procyate ṣaṭcakraṃ ṣoḍaśādhāraṃ trilakṣaṃ vyomapañcakam svadehe ye na jānanti kathaṃ sidhyanti yoginaḥ ekastambhaṃ navadvāraṃ gṛhaṃ pañcādhidaivatam svadehaṃ ye na jānanti kathaṃ sidhyanti yoginaḥ caturdalaṃ syād ādhāraḥ svādhiṣṭhānaṃ ca ṣaḍdalam nābhau daśadalaṃ padmaṃ sūryasaṃkhyadalaṃ hṛdi kaṇṭhe syāt ṣoḍaśadalaṃ bhrūmadhye dvidalaṃ tathā sahasradalam ākhyātaṃ brahmarandhre mahāpathe ādhāraḥ prathamaṃ cakraṃ svādhiṣṭhānaṃ dvitīyakam yonisthānaṃ dvayor madhye kāmarūpaṃ nigadyate ādhārākhyaṃ gudasthānaṃ paṅkajaṃ ca caturdalam tanmadhye procyate yoniḥ kāmākṣā siddhavanditā yonimadhye mahāliṅgaṃ paścimābhimukhaṃ sthitam mastake maṇivad bimbaṃ yo jānāti sa yogavit taptacāmīkarābhāsaṃ taḍillekheva visphurat trikoṇaṃ tatpuraṃ vahner adho meḍhrāt pratiṣṭhitam yat samādhau paraṃ jyotir anantaṃ viśvatomukham tasmin dṛṣṭe mahāyoge yātāyātaṃ na vidyate svaśabdena bhavet prāṇaḥ svādhiṣṭhānaṃ tadāśrayaḥ svādhiṣṭhānāt padād asmān meḍhram evābhidhīyate tantunā maṇivat proto yatra kandaḥ suṣumṇayā tannābhimaṇḍalaṃ cakraṃ procyate maṇipūrakam dvādaśāre mahācakre puṇyapāpavivarjite tāvaj jīvo bhramaty eva yāvat tattvaṃ na vindati ūrdhvaṃ meḍhrād adho nābheḥ kandayoniḥ khagāṇḍavat tatra nāḍyaḥ samutpannāḥ sahasrāṇāṃ dvisaptatiḥ teṣu nāḍisahasreṣu dvisaptatir udāhṛtāḥ pradhānaṃ prāṇavāhinyo bhūyas tatra daśa smṛtāḥ iḍā ca piṅgalā caiva suṣumṇā ca tṛtīyakā gāndhārī hastijihvā ca pūṣā caiva yaśasvinī alambuṣā kuhūś caiva śaṅkhinī daśamī smṛtā etan nāḍimayaṃ cakraṃ jñātavyaṃ yogibhiḥ sadā iḍā vāme sthitā bhāge piṅgalā dakṣiṇe tathā suṣumṇā madhyadeśe tu gāndhārī vāmacakṣuṣi dakṣiṇe hastijihvā ca pūṣā karṇe ca dakṣiṇe yaśasvinī vāmakarṇe cāsane vāpy alambuṣā kuhūś ca liṅgadeśe tu mūlasthāne ca śaṅkhinī evaṃ dvāram upāśritya tiṣṭhanti daśanāḍikāḥ iḍāpiṅgalāsuṣumṇā ca tisro nāḍya udāhṛtāḥ satataṃ prāṇavāhinyaḥ somasūryāgnidevatāḥ prāṇo 'pānaḥ samānaś codāno vyānau ca vāyavaḥ nāgaḥ kūrmo 'tha kṛkaro devadatto dhanaṃjayaḥ hṛdi prāṇo vasen nityam apāno gudamaṇḍale samāno nābhideśe syād udānaḥ kaṇṭhamadhyagaḥ udgāre nāgākhyātaḥ kūrma unmīlane smṛtaḥ kṛkaraḥ kṣutakṛj jñeyo devadatto vijṛmbhaṇe na jahāti mṛtaṃ cāpi sarvavyāpi dhanaṃjayaḥ ete sarvāsu nāḍīṣu bhramante jīvarūpiṇaḥ ākṣipto bhujadaṇḍena yathoccalati kandukaḥ prāṇāpānasamākṣiptas tathā jīvo na tiṣṭhati prāṇāpānavaśo jīvo hy adhaś cordhvaṃ ca dhāvati vāmadakṣiṇamārgeṇa cañcalatvān na dṛśyate rajjubaddho yathā śyeno gato 'py ākṛṣyate guṇabaddhas tathā jīvaḥ prāṇāpānena kṛṣyate apānaḥ karṣati prāṇaṃ prāṇo 'pānaṃ ca karṣati ūrdhvādhaḥ saṃsthitāv etau saṃyojayati yogavit hakāreṇa bahir yāti sakāreṇa viśet punaḥ haṃsa haṃsety amuṃ mantraṃ jīvo japati sarvadā ṣaṭśatāni tv ahorātre sahasrāṇy ekaviṃśatiḥ etat saṃkhyānvitaṃ mantraṃ jīvo japati sarvadā ajapā nāma gāyatrī yogināṃ mokṣadāyinī asyāḥ saṃkalpamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate anayā sadṛśī vidyā anayā sadṛśo japaḥ anayā sadṛśaṃ jñānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati kuṇḍalinyāḥ samudbhūtā gāyatrī prāṇadhāriṇī prāṇavidyā mahāvidyā yas tāṃ vetti sa yogavit kandordhvaṃ kuṇḍalī śaktir aṣṭadhā kuṇḍalākṛti brahmadvāramukhaṃ nityaṃ mukhenācchādya tiṣṭhati yena dvāreṇa gantavyaṃ brahmasthānam anāmayam mukhenācchādya tad dvāraṃ prasuptā parameśvarī prabuddhā vahniyogena manasā mārutāhatā sūcīvad guṇam ādāya vrajaty ūrdhvaṃ suṣumṇayā prasphuradbhujagākārā padmatantunibhā śubhā prabuddhā vahniyogena vratya ūrdhvaṃ suṣumṇayā udghaṭayet kapāṭaṃ tu yathā kuñcikayā haṭhāt kuṇḍalinyā tathā yogī mokṣadvāraṃ prabhedayet kṛtvā saṃpuṭitau karau dṛḍhataraṃ baddhvā tu padmāsanaṃ gāḍhaṃ vakṣasi saṃnidhāya cibukaṃ dhyātvā ca tat prekṣitam vāraṃ vāram apānam ūrdhvam anilaṃ proccārayet pūritaṃ muñcan prāṇam upaiti bodham atulaṃ śaktiprabodhān naraḥ aṅgānāṃ mardanaṃ kuryāc chramajātena vāriṇā kaṭvamlalavaṇatyāgī kṣīrabhojanam ācaret brahmacārī mitāhārī tyāgī yogaparāyaṇaḥ abdād ūrdhvaṃ bhavet siddho nātra kāryā vicāraṇā susnigdhaṃ madhurāhāraṃ caturthāṃśavivarjitam bhujyate surasamprītyai mitāhāraḥ sa ucyate kandordhvaṃ kuṇḍalī śaktir aṣṭadhā kuṇḍalākṛtiḥ bandhanāya ca mūḍhānāṃ yogināṃ mokṣadā smṛtā mahāmudrāṃ namomudrām uḍḍiyānaṃ jalaṃdharam mūlabandhaṃ ca yo vetti sa yogī siddhibhājanam śodhanaṃ nāḍijālasya cālanaṃ candrasūryayoḥ rasānāṃ śoṣaṇaṃ caiva mahāmudrābhidhīyate vakṣonyastahanur nipīḍya suciraṃ yoniṃ ca vāmāṅghriṇā hastābhyām avadhāritaṃ prasāritaṃ pādaṃ tathā dakṣiṇam āpūrya śvasanena kukṣiyugalaṃ baddhvā śanai recayed eṣā pātakanāśinī sumahatī mudrā nṝṇāṃ procyate candrāṅgena samabhyasya sūryāṅgenābhyaset punaḥ yāvat tulyā bhavet saṃkhyā tato mudrāṃ visarjayet na hi pathyam apathyaṃ vā rasāḥ sarve 'pi nīrasāḥ api muktaṃ viṣaṃ ghoraṃ pīyūṣam api jīryate kṣayakuṣṭhagudāvartagulmājīrṇapurogamāḥ tasya doṣāḥ kṣayaṃ yānti mahāmudrāṃ tu yo 'bhyaset kathiteyaṃ mahāmudrā mahāsiddhikarā nṝṇām gopanīyā prayatnena na deyā yasya kasyacit kapālakuhare jihvā praviṣṭā viparītagā bhruvor antargatā dṛṣṭir mudrā bhavati khecarī na rogo maraṇaṃ tandrā na nidrā na kṣudhā tṛṣā na ca mūrchā bhavet tasya yo mudrāṃ vetti khecarīm pīḍyate na sa rogeṇa lipyate na ca karmaṇā bādhyate na sa kālena yo mudrāṃ vetti khecarīm cittaṃ carati khe yasmāj jihvā carati khe gatā tenaiṣā khecarī nāma mudrā siddhair nirūpitā bindumālaṃ śarīraṃ tu śirās tatra pratiṣṭhitāḥ bhāvayanti śarīraṃ yā āpādatalamastakam khecaryā mudritaṃ yena vivaraṃ lambikordhvataḥ na tasya kṣarate binduḥ kāminyāliṅgitasya ca yāvad binduḥ sthito dehe tāvat kālabhayaṃ kutaḥ yāvad baddhā nabhomudrā tāvad bindur na gacchati calito 'pi yadā binduḥ samprāptaś ca hutāśanam vrajaty ūrdhvaṃ hṛtaḥ śaktyā niruddho yonimudrayā sa punar dvividho binduḥ pāṇḍuro lohitas tathā pāṇḍuraṃ śukram ity āhur lohitaṃ tu mahārajaḥ sindūradravasaṃkāśaṃ ravisthāne sthitaṃ rajaḥ śaśisthāne sthito bindus tayor aikyaṃ sudurlabham binduḥ śivo rajaḥ śaktir bindum indū rajo raviḥ ubhayoḥ saṃgamād eva prāpyate paramaṃ padam vāyunā śakticāreṇa preritaṃ tu mahārajaḥ bindunaiti sahaikatvaṃ bhaved divyaṃ vapus tadā śukraṃ candreṇa saṃyuktaṃ rajaḥ sūryeṇa saṃyutam tayoḥ samarasaikatvaṃ yo jānāti sa yogavit uḍḍīnaṃ kurute yasmād aviśrāntaṃ mahākhagaḥ uḍḍīyānaṃ tad eva syāt tava bandho'bhidhīyate udarāt paścime bhāge hy adho nābher nigadyate uḍḍīyanasya bandho 'yaṃ tatra bandho vidhīyate badhnāti hi sirājālam adhogāmi śirojalam tato jālaṃdharo bandhaḥ kaṇṭhaduḥkhaughanāśanaḥ jālaṃdhare kṛte bandhe kaṇṭhasaṃkocalakṣaṇe pīyūṣaṃ na pataty agnau na ca vāyuḥ prakupyati pārṣṇibhāgena saṃpīḍya yonim ākuñcayed gudam apānam ūrdhvam ākṛṣya mūlabandho 'bhidhīyate apānaprāṇayor aikyāt kṣayān mūtrapurīṣayoḥ yuvā bhavati vṛddho 'pi satataṃ mūlabandhanāt padmāsanaṃ samāruhya samakāyaśirodharaḥ nāsāgradṛṣṭir ekānte japed oṃkāram avyayam bhūr bhuvaḥ svar ime lokāḥ somasūryāgnidevatāḥ yasyā mātrāsu tiṣṭhanti tat paraṃ jyotir om iti trayaḥ kālās trayo vedās trayo lokās trayaḥ sverāḥ trayo devāḥ sthitā yatra tat paraṃ jyotir om iti kriyā cecchā tathā jñānā brāhmī raudrī ca vaiṣṇavī tridhā śaktiḥ sthitā yatra tat paraṃ jyotir om iti ākārāś ca tathokāro makāro bindusaṃjñakaḥ tisro mātrāḥ sthitā yatra tat paraṃ jyotir om iti vacasā taj jayed bījaṃ vapuṣā tat samabhyaset manasā tat smaren nityaṃ tat paraṃ jyotir om iti śucir vāpy aśucir vāpi yo japet praṇavaṃ sadā lipyate na sa pāpena padmapattram ivāmbhasā cale vāte calo bindur niścale niścalo bhavet yogī sthāṇutvam āpnoti tato vāyuṃ nirodhayet yāvad vāyuḥ sthito dehe tāvaj jīvanam ucyate maraṇaṃ tasya niṣkrāntis tato vāyuṃ nirodhayet yāvad baddho marud dehe yāvac cittaṃ nirākulam yāvad dṛṣṭir bhruvor madhye tāvat kālabhayaṃ kutaḥ ataḥ kālabhayād brahmā prāṇāyāmaparāyaṇaḥ yogino munayaś caiva tato vāyuṃ nirodhayet ṣaṭtriṃśadaṅgulo haṃsaḥ prayāṇaṃ kurute bahiḥ vāmadakṣiṇamārgeṇa tataḥ prāṇo 'bhidhīyate śuddhim eti yadā sarvaṃ nāḍīcakraṃ malākulam tadaiva jāyate yogī prāṇasaṃgrahaṇe kṣamaḥ baddhapadmāsano yogī prāṇaṃ candreṇa pūrayet dhārayitvā yathāśakti bhūyaḥ sūryeṇa recayet amṛtaṃ dadhisaṃkāśaṃ gokṣīrarajatopamam dhyātvā candramaso bimbaṃ prāṇāyāmī sukhī bhavet dakṣiṇo śvāsam ākṛṣya pūrayed udaraṃ śanaiḥ kumbhayitvā vidhānena puraś candreṇa recayet prajvalajjvalanajvālāpuñjam ādityamaṇḍalam dhyātvā nābhisthitaṃ yogī prāṇāyāme sukhī bhavet prāṇaṃ cod iḍayā pibet parimitaṃ bhūyo 'nyayā recayet pītvā piṅgalayā samīraṇam atho baddhvā tyajed vāmayā sūryacandramasor anena vidhinā bimbadvayaṃ dhyāyataḥ śuddhā nāḍigaṇā bhavanti yamino māsatrayād ūrdhvataḥ yatheṣṭaṃ dhāraṇaṃ vāyor analasya pradīpanam nādābhivyaktir ārogyaṃ jāyate nāḍiśodhanātNotice an error, a missing source, or a date that should be revised? Suggest a correction. Every amendment enters the scholar moderation queue with the contributor cited.
URN · urn:vamshanidhi:scripture:01KTNN4VGCDM5YJ7VJ19H1Q67C