Kauṣītakagṛhyasūtra

caturthe māsi niṣkramaṇikā snātaḥ kumāro 'laṃkṛtaḥ sarvasurabhigandhaiḥ mālyaiśca yathopapādaṃ mātur aṅkagato yā vānyā mātṛsthāne sakuśapāṇiḥ kuśair hotāram anvārabhate saṃ pūṣann adhvanaḥ iti sūktena pratyṛcaṃ sthālīpākasya hutvā brāhmaṇān svasti vācya pūrvaṃ devāyatanaṃ gatv…

1. Canonsutratextual
2. AttributionThe Digital Corpus of Sanskrit (DCS), Oliver Hellwigtextual
3. SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary

caturthe māsi niṣkramaṇikā snātaḥ kumāro 'laṃkṛtaḥ sarvasurabhigandhaiḥ mālyaiśca yathopapādaṃ mātur aṅkagato yā vānyā mātṛsthāne sakuśapāṇiḥ kuśair hotāram anvārabhate saṃ pūṣann adhvanaḥ iti sūktena pratyṛcaṃ sthālīpākasya hutvā brāhmaṇān svasti vācya pūrvaṃ devāyatanaṃ gatvā sātapatraḥ kumāraḥ suhṛdgṛhāṇi ca tataḥ paryeti atha brāhmaṇabhojanam ṣaḍviṃśatibhiḥ kāraṇaiḥ khalu bho brāhmaṇenādhyetavyaṃ bhavaty aparimitair vā tad yathā kule jātaḥ śaktimān pūrve cābhirūpā āsan sādhvācaritaṃ caitat ṛṇaṃ caitad brāhmaṇasya karmaṇām adhyayanaṃ śubhataram adhītya ca kāryākārye jñāsyāmi vidvāṃsaś ca sarvatra pūjyante śiṣyāś ca śuśrūṣante mahayanti ca sarvatra sarvatra gatimān bhaviṣyāmi yakṣyāmi yājayiṣyāmi lakṣaṇīyo bhaviṣyāmi havīṃṣi ca susaṃskṛtāni bhokṣyāmi mayā ca svādhyāyavatā mātāpitarau svarge loke sukham edhiṣyete brahmacaryeṇa cāyuṣmān varcasvī bhaviṣyāmi svādhyāyena kṣipraṃ pāpmānam apahanyām iti ca svādhyāyavataḥ sarve lokāḥ nāprāpyaṃ tasya kiṃcit na tasya punarāvṛttiḥ mantrabrāhmaṇayoḥ vedaśabdaḥ vedo hi dharmamūlam acoraharaṇīyaṃ ca brahma ekaikā cark samyag adhītā kāmadhug bhavati yaṃ yaṃ kratum adhīte tena tena ceṣṭaṃ bhaviṣyatīti tad api ślokāḥ ketumān laghimān dakṣo mitravān dhṛtimān śuciḥ śīlavān śrutavān dānto bhavedvai paṅktipāvanaḥ corarājāgnyudakebhyaḥ sadā saṃcayināṃ bhayam nirbhayās tu sukhaṃ vaidyāś caranty akṣayyavṛttayaḥ tad etat puṣkalaṃ vākyaṃ vedajñānaprayojanam kuryād adhyayane yatnaṃ satyavādī jitendriyaḥ iti tad apy etad ṛṣir āha yo jāgāra tam ṛcaḥ kāmayante yo jāgāra tam u sāmāni yānti yo jāgāra tam ayaṃ soma āha tavāham asmi sakhye nyokāḥ iti ūrdhvam āgrahāyaṇyās tisro 'ṣṭamīṣvaṣṭakāsvaparapakṣeṣu tāsāṃ prathamāyāṃ śākaṃ juhoti iyameva sā yā prathamā vyaucchad antarasyāṃ carati praviṣṭā vadhūrjajāna navakaṃ janitrī traya enāṃ mahimānaḥ sacantāṃ svāhā iti atha sviṣṭakṛtaḥ yasyāṃ vaivasvato yamaḥ sarve devāḥ samāhitāḥ aṣṭakā sarvatomukhī sā me kāmānatītṛpat āhuste grāvāṇo dantānūdhaḥ pavamānaḥ ardhamāsāṃśca māsāṃścāṅgāni namaste sumanāmukhi svāhā iti madhyamāyāṃ māghyā varṣe ca mahāvyāhṛtayaścatasro juhoti ye tātṛṣuḥ iti catasro 'nudrutya vapāṃ juhuyāt vaha vapāṃ jātavedaḥ pitṛbhyo yatrainān vettha sukṛtasya loke medasaḥ kulyā upasrutāḥ sravanti satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ svāhā iti mahāvyāhṛtibhiścatasṛbhiḥ ye tātṛṣuḥ iti catasṛbhir aṣṭāvāhutīḥ sthālīpāko'vadānamiśraḥ antarhitā girayo 'ntarhitā pṛthivī mahī me divā digbhyaśca sarvābhir anyamantardadhe pitṛbhyo'muṣmai svāhā antarhitā ṛtavo 'horātrā susandhikāḥ ardhamāsāśca māsāścāṅgāni namaste sumanāmukhi svāhā yāstiṣṭhanti yāḥ sravanti yā adbhiḥ paritasthuṣīḥ adbhiḥ sarvasya bhartṛbhiranyataḥ piturdadhe'muṣmai svāhā yanme mātā pralulobha caraty apativratā retastatpitā vṛṅktāmāhuranyo'vapadyatāmamuṣmai svāhā iti mahāvyāhṛtīnāṃ vā sthāne catasro'nyatrakaraṇasya uttamāyām apūpān juhoti ukthyaścātirātraśca sadyaskrīś chandasā saha anye ca kratavo devā ṛṣayaḥ pitarastathā ṛtavaḥ sarvabhūtāni śivāḥ śāntāśca me sadā santu me 'pūpakṛtām aṣṭake namaste sumanāmukhi svāhā iti samānaṃ sviṣṭakṛt śvo 'nvaṣṭakyāṃ piṇḍapitṛyajñāvṛtā gopaśur ajasthālīpāko vā gogrāsamāharedapi vā kakṣam u dahed eṣā me'ṣṭakā iti na tveva na kurvīta na tveva na kurvīta athātaḥ śāntiṃ kariṣyan rogārto vā bhayārto vā ayājyaṃ vā yājayitvā apratigrāhyaṃ vā pratigṛhya trirātram upoṣyāhorātraṃ vā sāvitrīṃ cābhyāvartayitvā yāvacchaknuyād gaurasarṣapakalkaiḥ snātvā śuklam ahataṃ vā vāsaḥ paridhāya sravantībhir adbhir udakumbhaṃ navaṃ bhūr bhuvaḥ svaḥ iti pūrayitvetarābhir vā gaurasarṣapadūrvāvrīhiyavān avanīya gandhamālyānāṃ ca yathopapādam agnaye sthālīpākasya hutvā sāvitryā sahasrād ūrdhvam ā dvādaśāt sahasrāt svaśaktitaḥ saṃpātam abhijuhoti yāvad vā doṣanivṛttiḥ uttareṇāgniṃ prāgagreṣu kuśeṣu prāṅmukha upaviśyāpohiṣṭhīyābhis tisṛbhir abhiṣiñcet śuklair alaṃkṛtya mahāvyāhṛtayaḥ sāvitrīṃ svastyayanāni ca japitvā mucyate sarvapāpebhyo rogebhyaśca bhayebhyaśca vyādhitaś cet tad aśaktaś cet pitā bhrātā vācāryaputraśiṣyāṇām anyatamo vānvārabdhe kuryāt muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kamiti trīṇi sūktāni japati purastāt svastyayanānām varo dakṣiṇā evaṃ gāvo goṣṭhasya madhye rudrāya sthālīpākasya hutvā raudrasūktair agnim upatiṣṭhate saṃpātābhiḥ saumaśrībhiḥ sāvitrīm aparimitāṃ japed vetasaśākhābhiḥ kuśamuṣṭibhir vā triḥ pradakṣiṇaṃ prokṣati gosūktair upasthānaṃ mucyate sarvarogebhyaḥ atha brāhmaṇabhojanam