Atharvaveda (Śaunaka)

ye triṣaptāḥ pariyanti viśvā rūpāṇi bibhrataḥ vācaspatiḥ balā teṣām tanvaḥ adya dadhātu me punar ehi vācaspate devena manasā saha vasoḥ pate ni ramaya mayi eva astu mayi śrutam iha eva abhi vi tanu ubhe ārtnī iva jyayā vācaspatiḥ ni yacchatu mayi eva astu mayi śrutam astu upah…

1. AttributionThe Digital Corpus of Sanskrit (DCS), Oliver Hellwigtextual
2. SourceUpstream TEI document · san · Latnpublished primary

ye triṣaptāḥ pariyanti viśvā rūpāṇi bibhrataḥ vācaspatiḥ balā teṣām tanvaḥ adya dadhātu me punar ehi vācaspate devena manasā saha vasoḥ pate ni ramaya mayi eva astu mayi śrutam iha eva abhi vi tanu ubhe ārtnī iva jyayā vācaspatiḥ ni yacchatu mayi eva astu mayi śrutam astu upahūtaḥ vācaspatiḥ upa asmān vācaspatiḥ hvayatām sam śrutena gamemahi mā śrutena vi rādhiṣi vidma śarasya pitaram parjanyam bhūri dhāyasam vidma u su asya mātaram pṛthivīm bhūri varpasam jyāke pari naḥ nama aśmānam tanvam kṛdhi vīḍuḥ varīyaḥ arātīḥ apa dveṣāṃsi ā kṛdhi vṛkṣam yat gāvaḥ pariṣasvajānāḥ anusphuram śaram arcanti ṛbhum śarum asmat yāvaya didyum indra yathā dyām ca pṛthivīm ca antar tiṣṭhati tejanam evā rogam ca āsrāvam ca antar tiṣṭhatu muñjaḥ id vidmā śarasya pitaraṃ parjanyaṃ śatavṛṣṇyaṃ tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti vidmā śarasya pitaraṃ mitraṃ śatavṛṣṇyaṃ tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti vidmā śarasya pitaraṃ varuṇaṃ śatavṛṣṇyaṃ tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti vidmā śarasya pitaraṃ candraṃ śatavṛṣṇyaṃ tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti vidmā śarasya pitaraṃ sūryaṃ śatavṛṣṇyaṃ tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti yad āntreṣu gavīnyor yad vastāv adhi saṃśritam evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam pra te bhinadmi mehanaṃ vartraṃ veśantyā iva evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam viṣitaṃ te vastibilaṃ samudrasyodadher iva evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam yatheṣukā parāpatad avasṛṣṭādhi dhanvanaḥ evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ambayaḥ yanti adhvabhiḥ jāmayaḥ adhvarīyatām pṛñcatīḥ madhunā payaḥ amūḥ yāḥ upa sūrye yābhiḥ vā sūryaḥ saha tāḥ naḥ hinvantu adhvaram apaḥ devīḥ upa hvaye yatra gāvaḥ pibanti naḥ sindhubhyaḥ kartvam haviḥ apsu antar amṛtam apsu bheṣajam apām uta praśastibhiḥ aśvāḥ bhavatha vājinaḥ gāvaḥ bhavatha vājinīḥ āpaḥ hi ṣṭhā mayaḥ bhuvaḥ tāḥ naḥ ūrje dadhātana mahe raṇāya cakṣase yaḥ vaḥ śivatamaḥ rasaḥ tasya bhājayata iha naḥ uśatīḥ iva mātaraḥ tasmai aram gamāma vaḥ yasya kṣayāya jinvatha āpaḥ janayatha ca naḥ īśānāḥ vāryāṇām kṣayantīḥ carṣaṇīnām apaḥ yācāmi bheṣajam śaṃ no devīr abhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye śaṃ yor abhi sravantu naḥ apsu me somo abravīd antar viśvāni bheṣajā agniṃ ca viśvaśaṃbhuvam āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama jyok ca sūryaṃ dṛśe śaṃ na āpo dhanvanyāḥ śam u santv anūpyāḥ śaṃ naḥ khanitrimā āpaḥ śam u yāḥ kumbha ābhṛtāḥ śivā naḥ santu vārṣikīḥ stuvānam agna ā vaha yātudhānaṃ kimīdinam tvaṃ hi deva vandito hantā dasyor babhūvitha ājyasya parameṣṭhin jātavedas tanūvaśin agne taulasya prāśāna yātudhānān vi lāpaya vi lapantu yātudhānā attriṇo ye kimīdinaḥ athedam agne no havir indraś ca prati haryatam agniḥ pūrva ā rabhatāṃ prendro nudatu bāhumān bravītu sarvo yātumān ayam asmīty etya paśyāma te vīryaṃ jātavedaḥ pra ṇo brūhi yātudhānān nṛcakṣaḥ tvayā sarve paritaptāḥ purastāt ta ā yantu prabruvāṇā upedam ā rabhasva jātavedo 'smākārthāya jajñiṣe dūto no agne bhūtvā yātudhānān vi lāpaya tvam agne yātudhānān upabaddhāṁ ihā vaha athaiṣām indro vajreṇāpi śīrṣāṇi vṛścatu idam haviḥ yātudhānān nadī phenam iva ā vahat yaḥ idam strī pumān akaḥ iha sa stuvatām janaḥ ayam stuvānaḥ āgamat imam sma prati haryata bṛhaspate vaśe labdhvā agnīṣomāḥ vi vidhyatam yātudhānasya somapa jahi prajām nayasva ca ni stuvānasya pātaya param akṣi uta avaram yatra eṣām agne janimāni vettha guhā satām attriṇām jātavedaḥ tān tvam brahmaṇā vāvṛdhānaḥ jahi eṣām śatatarham agne asmin vasu vasavaḥ dhārayantu indraḥ pūṣā varuṇaḥ mitraḥ agniḥ imam ādityāḥ uta viśve ca devāḥ uttarasmin jyotiṣi dhārayantu asya devāḥ pradiśi jyotiḥ astu sūryaḥ agniḥ uta vā hiraṇyam sapatnāḥ asmat adhare bhavantu uttamam nākam adhi rohaya imam yena indrāya samabharaḥ payāṃsi uttamena brahmaṇā jātavedaḥ tena tvam agne iha vardhaya imam sajātānām śraiṣṭhye ā dhehi enam ā eṣām yajñam uta varcaḥ dade aham rāyaḥ poṣam uta cittāni agne sapatnāḥ asmat adhare bhavantu uttamam nākam adhi rohaya imam ayam devānām asuraḥ vi rājati vaśāḥ hi satyāḥ varuṇasya rājñaḥ tatas pari brahmaṇā śāśadānaḥ ugrasya manyoḥ ud imam nayāmi namas te rājan varuṇāstu manyave viśvaṃ hy ugra nicikeṣi drugdham sahasram anyān pra suvāmi sākaṃ śataṃ jīvāti śaradas tavāyam yad uvakthānṛtam jihvayā vṛjinaṃ bahu rājñas tvā satyadharmaṇo muñcāmi varuṇād aham muñcāmi tvā vaiśvānarād arṇavān mahatas pari sajātān ugrehā vada brahma cāpa cikīhi naḥ vaṣaṭ te pūṣann asmint sūtāv aryamā hotā kṛṇotu vedhāḥ sisratāṃ nāry ṛtaprajātā vi parvāṇi jihatāṃ sūtavā u catasro divaḥ pradiśaś catasro bhūmyā uta devā garbhaṃ sam airayan taṃ vy ūrṇuvantu sūtave sūṣā vy ūrṇotu vi yoniṃ hāpayāmasi śrathayā sūṣaṇe tvam ava tvaṃ biṣkale sṛja neva māṃse na pīvasi neva majjasv āhatam avaitu pṛśni śevalaṃ śune jarāyv attave 'va jarāyu padyatām vi te bhinadmi mehanaṃ vi yoniṃ vi gavīnike vi mātaraṃ ca putraṃ ca vi kumāraṃ jarāyuṇāva jarāyu padyatām yathā vāto yathā mano yathā patanti pakṣiṇaḥ evā tvaṃ daśamāsya sākaṃ jarāyuṇā patāva jarāyu padyatām jarāyu jaḥ prathamaḥ usriyaḥ vṛṣā vāta abhra jāḥ stanayan eti vṛṣṭyā sa naḥ mṛḍāti tanve ṛju gaḥ rujan yaḥ ekam ojaḥ tredhā vicakrame aṅge aṅge śociṣā śiśriyāṇam namasyantaḥ tvā haviṣā vidhema aṅkān samaṅkān haviṣā vidhema yaḥ agrabhīt parva asya grabhītā muñca śīrṣaktyāḥ uta kāsaḥ enam paruḥ paruḥ āviveśa yaḥ asya yaḥ abhra jāḥ vāta jāḥ yaḥ ca śuṣmaḥ vanaspatīn sacatām parvatān ca śam me parasmai gātrāya śam astu avarāya me śam me caturbhyaḥ aṅgebhyaḥ śam astu tanve mama namaḥ te astu vidyute namaḥ te stanayitnave namaḥ te astu aśmane yena ā dūḍāśe asyasi namaḥ te pravataḥ napāt yatas tapaḥ samūhasi mṛḍayā naḥ tanūbhyaḥ mayaḥ tokebhyaḥ kṛdhi pravataḥ napāt namaḥ eva astu tubhyam namaḥ te hetaye tapuṣe ca kṛṇmaḥ vidma te dhāma paramam guhā yat samudre antar nihitā asi nābhiḥ yām tvā devāḥ asṛjanta viśve iṣum kṛṇvānāḥ asanāya dhṛṣṇum sā naḥ mṛḍa vidathe gṛṇānā tasyai te namaḥ astu devi bhagam asyāḥ varcaḥ ādiṣi adhi vṛkṣāt iva srajam mahā budhnaḥ iva parvataḥ jyok pitṛṣu āstām eṣā te rājan kanyā vadhūḥ ni dhūyatām yama sā mātuḥ badhyatām gṛhe atha u bhrātuḥ atha u pituḥ eṣā te kula pāḥ rājan tām u te pari dadmasi jyok pitṛṣu āsātai ā śīrṣṇaḥ śamopyāt asitasya te brahmaṇā kaśyapasya gayasya ca antar kośam iva jāmayaḥ api nahyāmi te bhagam saṃ saṃ sravantu sindhavaḥ saṃ vātāḥ saṃ patatriṇaḥ imaṃ yajñaṃ pradivo me juṣantāṃ saṃsrāvyeṇa haviṣā juhomi ihaiva havam ā yāta ma iha saṃsrāvaṇā utemaṃ vardhayatā giraḥ ihaitu sarvo yaḥ paśur asmin tiṣṭhatu yā rayiḥ ye nadīnāṃ saṃsravanty utsāsaḥ sadam akṣitāḥ tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ye sarpiṣaḥ saṃsravanti kṣīrasya codakasya ca tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ye amāvāsyām rātrim udasthuḥ vrājam attriṇaḥ agniḥ turīyaḥ yātu hā saḥ asmabhyam adhi bravat sīsāya adhi āha varuṇaḥ sīsāya agniḥ upāvati sīsam me indraḥ prāyacchat tat aṅga yātu cātanam idam viṣkandham sahate idam bādhate attriṇaḥ anena viśvā sasahe yā jātāni piśācyāḥ yadi naḥ gām haṃsi yadi aśvam yadi pūruṣam tam tvā sīsena vidhyāmaḥ yathā naḥ asaḥ a vīra hā amūḥ yāḥ yanti yoṣitaḥ hirāḥ lohita vāsasaḥ a bhrātaraḥ iva jāmayaḥ tiṣṭhantu hata varcasaḥ tiṣṭha avare tiṣṭha pare uta tvam tiṣṭha madhyame kaniṣṭhikā ca tiṣṭhati tiṣṭhāt id dhamaniḥ mahī śatasya dhamanīnām sahasrasya hirāṇām asthuḥ id madhyamāḥ imāḥ sākam antāḥ araṃsata pari vaḥ sikatāvatī dhanūḥ bṛhatī akramīt tiṣṭhata ilayata su kam nir lakṣmyaṃ lalāmyaṃ nir arātiṃ suvāmasi atha yā bhadrā tāni naḥ prajāyā arātiṃ nayāmasi nir araṇiṃ savitā sāviṣak pador nir hastayor varuṇo mitro aryamā nir asmabhyam anumatī rarāṇā premāṃ devā asāviṣuḥ saubhagāya yat ta ātmani tanvāṃ ghoram asti yad vā keśeṣu praticakṣaṇe vā sarvaṃ tad vācāpa hanmo vayaṃ devas tvā savitā sūdayatu riśyapadīṃ vṛṣadatīṃ goṣedhāṃ vidhamām uta vilīḍhyaṃ lalāmyaṃ tā asman nāśayāmasi mā naḥ vidan vivyādhinaḥ mā u abhivyādhinaḥ vidan ārāt śaravyāḥ asmat viṣūcīḥ indra pātaya viṣvañcaḥ asmat śaravaḥ patantu ye astāḥ ye ca asyāḥ daivīḥ manuṣya iṣavaḥ mama amitrān vi vidhyata yaḥ naḥ svaḥ yaḥ araṇaḥ sajātaḥ uta niṣṭyaḥ yaḥ asmāṁ abhidāsati rudraḥ śaravyayā etān mama amitrān vi vidhyatu yaḥ sapatnaḥ yaḥ a sapatnaḥ yaḥ ca dviṣan śapāti naḥ devāḥ tam sarve dhūrvantu brahma varma mama antaram a dāra sṛt bhavatu deva soma asmin yajñe marutaḥ mṛḍata naḥ mā naḥ vidat abhibhā mā u aśastiḥ mā naḥ vidat vṛjinā dveṣyā yā yuvam tam mitrāvaruṇau asmat yāvayatam pari itas ca yat amutas ca yat vadham varuṇa yāvaya vi mahat śarma yaccha varīyaḥ yāvaya vadham śāsaḥ itthā mahāṁ asi amitra sāhaḥ astṛtaḥ na yasya hanyate sakhā na jīyate kadācana svastidā viśāṃ patir vṛtrahā vimṛdho vaśī vṛṣendraḥ pura etu naḥ somapā abhayaṃkaraḥ vi na indra mṛdho jahi nīcā yaccha pṛtanyataḥ adhamaṃ gamayā tamo yo asmāṁ abhidāsati vi rakṣo vi mṛdho jahi vi vṛtrasya hanū ruja vi manyum indra vṛtrahann amitrasyābhidāsataḥ apendra dviṣato mano 'pa jijyāsato vadham vi mahaccharma yaccha varīyo yāvayā vadham anu sūryam ud ayatām hṛddyotaḥ harimā ca te goḥ rohitasya varṇena tena tvā paridadhmasi pari tvā rohitaiḥ varṇaiḥ dīrgha āyu tvāya dadhmasi yathā ayam arapāḥ asat atha u a haritaḥ bhuvat yāḥ rohiṇīḥ devatyāḥ gāvaḥ yāḥ uta rohiṇīḥ rūpam rūpam vayaḥ vayaḥ tābhiḥ tvā paridadhmasi śukeṣu te harimāṇam ropaṇākāsu dadhmasi atha u hāridraveṣu te harimāṇam nidadhmasi naktaṃjātā asi oṣadhe rāme kṛṣṇe asikni ca idam rajani rajaya kilāsam palitam ca yat kilāsam ca palitam ca niḥ itas nāśaya pṛṣat ā tvā svaḥ viśatām varṇaḥ parā śuklāni pātaya asitam te pralayanam āsthānam asitam tava asiknī asi oṣadhe niḥ itas nāśaya pṛṣat asthi jasya kilāsasya tanū jasya ca yat tvaci dūṣyā kṛtasya brahmaṇā lakṣma śvetam anīnaśam suparṇaḥ jātaḥ prathamaḥ tasya tvam pittam āsitha tat āsurī yudhā jitā rūpam cakre vanaspatīn āsurī cakre prathamā idam kilāsa bheṣajam idam kilāsa nāśanam anīnaśat kilāsam sarūpām akarat tvacam sarūpā nāma te mātā sarūpaḥ nāma te pitā sarūpa kṛt tvam oṣadhe sā sarūpam idam kṛdhi śyāmā sarūpaṃkaraṇī pṛthivyāḥ adhi udbhṛtā idam u su pra sādhaya punar rūpāṇi kalpaya yat agniḥ āpaḥ adahat praviśya yatra akṛṇvan dharma dhṛtaḥ namāṃsi tatra te āhuḥ paramam janitram sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman yadi arciḥ yadi vā asi śociḥ śakali eṣi yadi vā te janitram hrūḍuḥ nāma asi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman yadi śokaḥ yadi vā abhiśokaḥ yadi vā rājñaḥ varuṇasya asi putraḥ hrūḍuḥ nāma asi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅgdhi takman namaḥ śītāya takmane namaḥ rūrāya śociṣe kṛṇomi yaḥ anyedyus ubhayadyus abhyeti tṛtīyakāya namaḥ astu takmane āre 'sāv asmad astu hetir devāso asat āre aśmā yam asyatha sakhāsāv asmabhyam astu rātiḥ sakhendro bhagaḥ savitā citrarādhāḥ yūyam naḥ pravato napān marutaḥ sūryatvacasaḥ śarma yacchatha saprathāḥ suṣūdata mṛḍata mṛḍayā nas tanūbhyo mayas tokebhyas kṛdhi amūḥ pāre pṛdākvas triṣaptā nirjarāyavaḥ tāsām jarāyubhir vayam akṣyāv api vyayāmasy aghāyoḥ paripanthinaḥ viṣūcy etu kṛntatī pinākam iva bibhratī viṣvak punarbhuvā mano 'samṛddhā aghāyavaḥ na bahavaḥ sam aśakan nārbhakā abhi dādhṛṣuḥ veṇor adgā ivābhito 'samṛddhā aghāyavaḥ pretaṃ pādau pra sphurataṃ vahataṃ pṛṇato gṛhān indrāny etu prathamājītāmuṣitā puraḥ upa prāgād devo agnī rakṣohāmīvacātanaḥ dahann apa dvayāvino yātudhānān kimīdinaḥ prati daha yātudhānān prati deva kimīdinaḥ pratīcīḥ kṛṣṇavartane saṃ daha yātudhānyaḥ yā śaśāpa śapanena yāghaṃ mūram ādadhe yā rasasya haraṇāya jātam ārebhe tokam attu sā putram attu yātudhānīḥ svasāram uta naptyam adhā mitho vikeśyo vi ghnatāṃ yātudhānyo vi tṛhyantām arāyyaḥ abhīvartena maṇinā yena indraḥ abhivavṛdhe tena asmān brahmaṇaspate abhi rāṣṭrāya vardhaya abhivṛtya sapatnān abhi yāḥ naḥ arātayaḥ abhi pṛtanyantam tiṣṭha abhi yaḥ naḥ durasyati abhi tvā devaḥ savitābhi ṣomo avīvṛdhat abhi tvā viśvā bhūtāny abhīvarto yathāsasi abhīvarto abhibhavaḥ sapatnakṣayaṇo maṇiḥ rāṣṭrāya mahyaṃ badhyatāṃ sapatnebhyaḥ parābhuve ud asau sūryo agād ud idaṃ māmakaṃ vacaḥ yathāhaṃ śatruho 'sāny asapatnaḥ sapatnahā sapatnakṣayaṇo vṛṣābhirāṣṭro viṣāsahiḥ yathāham eṣāṃ vīrāṇāṃ virājāni janasya ca viśve devāḥ vasavaḥ rakṣata imam uta ādityāḥ jāgṛta yūyam asmin mā imam sanābhiḥ uta vā anya nābhiḥ mā imam prāpat pauruṣeyaḥ vadhaḥ yaḥ ye vaḥ devāḥ pitaraḥ ye ca putrāḥ sacetasaḥ me śṛṇutā idam uktam sarvebhyaḥ vaḥ pari dadāmi etam svasti enam jarase vahātha ye devāḥ divi ṣṭha ye pṛthivyām ye antarikṣe oṣadhīṣu paśuṣu apsu antar te kṛṇuta jarasam āyuḥ asmai śatam anyān pari vṛṇaktu mṛtyūn yeṣām prayājāḥ uta vā anuyājāḥ huta bhāgāḥ a huta adaḥ ca devāḥ yeṣām vaḥ pañca pradiśaḥ vibhaktāḥ tān vaḥ asmai satra sadaḥ kṛṇomi āśānām āśāpālebhyaś caturbhyo amṛtebhyaḥ idaṃ bhūtasyādhyakṣebhyo vidhema haviṣā vayam ya āśānām āśāpālāś catvāra sthana devāḥ te no nirṛtyāḥ pāśebhyo muñcatāṃhaso aṃhasaḥ asrāmas tvā haviṣā yajāmy aśloṇas tvā ghṛtena juhomi ya āśānām āśāpālas turīyo devaḥ sa naḥ subhūtam eha vakṣat svasti mātra uta pitre no astu svasti gobhyo jagate puruṣebhyaḥ viśvam subhūtam suvidatraṃ no astu jyog eva dṛśema sūryam idam janāsaḥ vidatha mahat brahma vadiṣyati na tat pṛthivyām na u divi yena prāṇanti vīrudhaḥ antarikṣe āsām sthāma śrānta sadām iva āsthānam asya bhūtasya viduḥ tat vedhasaḥ na vā yat rodasī rejamāne bhūmiḥ ca niratakṣatam ārdram tat adya sarvadā samudrasya iva srotyāḥ tat anyasyām adhi śritam dive ca viśva vedase pṛthivyai ca akaram namaḥ hiraṇyavarṇāḥ śucayaḥ pāvakā yāsu jātaḥ savitā yāsv agniḥ yā agniṃ garbhaṃ dadhire suvarṇās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu yāsāṃ rājā varuṇo yāti madhye satyānṛte avapaśyan janānām yā agniṃ garbhaṃ dadhire suvarṇās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu yāsāṃ devā divi kṛṇvanti bhakṣaṃ yā antarikṣe bahudhā bhavanti yā agniṃ garbhaṃ dadhire suvarṇās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu śivena mā cakṣuṣā paśyatāpaḥ śivayā tanvopa spṛśata tvacaṃ me ghṛtaścutaḥ śucayo yāḥ pāvakās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu iyam vīrudh madhu jātā madhunā tvā khanāmasi madhoḥ adhi prajātā asi sā naḥ madhumataḥ kṛdhi jihvāyāḥ agre madhu me jihvā mūle madhūlakam mama id aha kratau asaḥ mama cittam upāyasi madhumat me nikramaṇam madhumat me parāyaṇam vācā vadāmi madhumat bhūyāsam madhu saṃdṛśaḥ madhoḥ asmi madhutaraḥ madughāt madhumattaraḥ mām id kila tvam vanāḥ śākhām madhumatīm iva pari tvā paritatnunā ikṣuṇā agām a vidviṣe yathā mām kāminī asaḥ yathā mat na apagā asaḥ yad ābadhnan dākṣāyaṇā hiraṇyaṃ śatānīkāya sumanasyamānāḥ tat te badhnāmy āyuṣe varcase balāya dīrghāyutvāya śataśāradāya nainaṃ rakṣāṃsi na piśācāḥ sahante devānām ojaḥ prathamajam hy etat yo bibharti dākṣāyaṇaṃ hiraṇyaṃ sa jīveṣu kṛṇute dīrgham āyuḥ apāṃ tejo jyotir ojo balaṃ ca vanaspatīnām uta vīryāṇi indra ivendriyāṇy adhi dhārayāmo asmin tad dakṣamāṇo bibharaddhiraṇyam samānāṃ māsām ṛtubhiṣ ṭvā vayaṃ saṃvatsarasya payasā piparmi indrāgnī viśve devās te 'nu manyantām ahṛṇīyamānāḥ venas tat paśyat paramaṃ guhā yad yatra viśvaṃ bhavaty ekarūpam idaṃ pṛśnir aduhaj jāyamānāḥ svarvido abhy anūṣata vrāḥ pra tad voced amṛtasya vidvān gandharvo dhāma paramaṃ guhā yat trīṇi padāni nihitā guhāsya yas tāni veda sa pituṣ pitāsat sa naḥ pitā janitā sa uta bandhur dhāmāni veda bhuvanāni viśvā yo devānāṃ nāmadha eka eva taṃ saṃpraśnaṃ bhuvanā yanti sarvā pari dyāvāpṛthivī sadya āyam upātiṣṭhe prathamajām ṛtasya vācam iva vaktari bhuvaneṣṭhā dhāsyur eṣa nanv eṣo agniḥ pari viśvā bhuvanāny āyam ṛtasya tantuṃ vitataṃ dṛśe kam yatra devā amṛtam ānaśānāḥ samāne yonāv adhy airayanta divyo gandharvo bhuvanasya yas patir eka eva namasyo vikṣv īḍyaḥ taṃ tvā yaumi brahmaṇā divya deva namas te astu divi te sadhastham divi spṛṣṭo yajataḥ sūryatvag avayātā haraso daivyasya mṛḍāt gandharvo bhuvanasya yas patir eka eva namasyaḥ suśevāḥ anavadyābhiḥ sam u jagma ābhir apsarāsv api gandharva āsīt samudra āsāṃ sadanaṃ ma āhur yataḥ sadya ā ca parā ca yanti abhriye didyun nakṣatriye yā viśvāvasuṃ gandharvaṃ sacadhve tābhyo vo devīr nama it kṛṇomi yāḥ klandās tamiṣīcayo 'kṣakāmā manomuhaḥ tābhyo gandharvapatnībhyo 'psarābhyo 'karam namaḥ adaḥ yat avadhāvati avatkam adhi parvatāt tat te kṛṇomi bheṣajam su bheṣajam yathā asasi āt aṅga kuvid aṅga śatam yā bheṣajāni te teṣām asi tvam uttamam an āsrāvam arogaṇam nīcais khananti asurāḥ arusrāṇam idam mahat tat āsrāvasya bheṣajam tat u rogam anīnaśat upajīkāḥ ud bharanti samudrāt adhi bheṣajam tat āsrāvasya bheṣajam tat u rogam aśīśamat arusrāṇam idam mahat pṛthivyāḥ adhi udbhṛtam tat āsrāvasya bheṣajam tat u rogam anīnaśat śam naḥ bhavantu apaḥ oṣadhayaḥ śivāḥ indrasya vajraḥ apa hantu rakṣasaḥ ārāt visṛṣṭāḥ iṣavaḥ patantu rakṣasām dīrgha āyu tvāya bṛhate raṇāya a riṣyantaḥ dakṣamāṇāḥ sadā eva maṇim viṣkandha dūṣaṇam jaṅgiḍam bibhṛmaḥ vayam jaṅgiḍaḥ jambhāt viśarāt viṣkandhāt abhiśocanāt maṇiḥ sahasra vīryaḥ pari naḥ pātu viśvatas ayam viṣkandham sahate ayam bādhate attriṇaḥ ayam naḥ viśva bheṣajaḥ jaṅgiḍaḥ pātu aṃhasaḥ devaiḥ dattena maṇinā jaṅgiḍena mayobhuvā viṣkandham sarvā rakṣāṃsi vyāyāme sahāmahe śaṇaḥ ca mā jaṅgiḍaḥ ca viṣkandhāt abhi rakṣatām araṇyāt anyaḥ ābhṛtaḥ kṛṣyāḥ anyaḥ rasebhyaḥ kṛtyā dūṣiḥ ayam maṇiḥ atha u arāti dūṣiḥ atha u sahasvān jaṅgiḍaḥ pra naḥ āyūṃṣi tāriṣat indra juṣasva pra vahā yāhi śūra haribhyām pibā sutasya mater iha madhoś cakānaś cārur madāya indra jaṭharaṃ navyo na pṛṇasva madhor divo na asya sutasya svar ṇopa tvā madāḥ suvāco aguḥ indras turāṣāṇ mitro vṛtraṃ yo jaghāna yatīr na bibheda valaṃ bhṛgur na sasahe śatrūn made somasya ā tvā viśantu sutāsa indra pṛṇasva kukṣī viḍḍhi śakra dhiyehy ā naḥ śrudhī havaṃ giro me juṣasvendra svayugbhir matsveha mahe raṇāya indrasya nu pra vocaṃ vīryāṇi yāni cakāra prathamāni vajrī ahann ahim anu apas tatarda pra vakṣaṇā abhinat parvatānām ahann ahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudram ava jagmur āpaḥ vṛṣāyamāṇo avṛṇīta somaṃ trikadrukeṣu apibat sutasya ā sāyakaṃ maghavādatta vajram ahann enaṃ prathamajām ahīnām samās tvāgna ṛtavo vardhayantu saṃvatsarā ṛṣayo yāni satyā saṃ divyena dīdihi rocanena viśvā ā māhi pradiśaś catasraḥ saṃ cedhyasvāgne pra ca vardhayemam uc ca tiṣṭha mahate saubhagāya mā te riṣann upasattāro agne brahmāṇas te yaśasaḥ santu mānye tvām agne vṛṇate brāhmaṇā ime śivo agne saṃvaraṇe bhavā naḥ sapatnahāgne abhimātijid bhava sve gaye jāgṛhy aprayucchan kṣatreṇāgne svena saṃ rabhasva mitreṇāgne mitradhā yatasva sajātānāṃ madhyameṣṭhā rājñām agne vihavyo dīdihīha ati niho ati sṛdho 'ty acittīr ati dviṣaḥ viśvā hy agne duritā tara tvam athāsmabhyaṃ sahavīraṃ rayiṃ dāḥ aghadviṣṭā devajātā vīrucchapathayopanī āpo malam iva prāṇaikṣīt sarvān macchapathāṁ adhi yaś ca sāpatnaḥ śapatho jāmyāḥ śapathaś ca yaḥ brahmā yan manyutaḥ śapāt sarvaṃ tan no adhaspadam divaḥ mūlam avatatam pṛthivyāḥ adhi uttatam tena sahasra kāṇḍena pari naḥ pāhi viśvatas pari mām pari me prajām pari naḥ pāhi yat dhanam arātiḥ naḥ mā tārīt śaptāram etu śapathaḥ yaḥ suhārd tena naḥ saha saha cakṣurmantrasya durhārdaḥ pṛṣṭīr api śṛṇīmasi ud agātāṃ bhagavatī vicṛtau nāma tārake vi kṣetriyasya muñcatām adhamaṃ pāśam uttamam apeyaṃ rātry ucchatv apocchantv abhikṛtvarīḥ vīrut kṣetriyanāśany apa kṣetriyam ucchatu babhror arjunakāṇḍasya yavasya te palālyā tilasya tilapiñjyā vīrut kṣetriyanāśany apa kṣetriyam ucchatu namas te lāṅgalebhyo nama īṣāyugebhyaḥ vīrut kṣetriyanāśany apa kṣetriyam ucchatu namaḥ sanisrasākṣebhyo namaḥ saṃdeśyebhyaḥ namaḥ kṣetrasya pataye vīrut kṣetriyanāśany apa kṣetriyam ucchatu daśa vṛkṣa muñca imam rakṣasaḥ grāhyāḥ adhi yā enam jagrāha parvasu atha u enam vanaspate jīvānām lokam ud naya āgāt ud agāt ayam jīvānām vrātam api agāt abhūt u putrāṇām pitā nṛṇām ca bhagavattamaḥ adhītīḥ adhi agāt ayam adhi jīva purā agan śatam hi asya bhiṣajaḥ sahasram uta vīrudhaḥ devāḥ te cītim avidan brahmāṇaḥ uta vīrudhaḥ cītim te viśve devāḥ avidan bhūmyām adhi yaḥ cakāra sa niḥ karat saḥ eva su bhiṣaktamaḥ saḥ eva tubhyam bheṣajāni kṛṇavat bhiṣajā śuciḥ kṣetriyāt tvā nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām śaṃ te agniḥ sahādbhir astu śaṃ somaḥ sahauṣadhībhiḥ evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām śam te vāto antarikṣe vayo dhācchaṃ te bhavantu pradiśaś catasraḥ evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām imā yā devīḥ pradiśaś catasro vātapatnīr abhi sūryo vicaṣṭe evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām tāsu tvāntar jarasy ā dadhāmi pra yakṣma etu nirṛtiḥ parācaiḥ evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām amukthā yakṣmād duritād avadyād druhaḥ pāśād grāhyāś cod amukthāḥ evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām ahā arātim avidaḥ syonam apy abhūr bhadre sukṛtasya loke evāhaṃ tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasaṃ brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām sūryam ṛtaṃ tamaso grāhyā adhi devā muñcanto asṛjan nir enasaḥ evāham tvāṃ kṣetriyān nirṛtyā jāmiśaṃsād druho muñcāmi varuṇasya pāśāt anāgasam brahmaṇā tvā kṛṇomi śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām dūṣyā dūṣir asi hetyā hetir asi menyā menir asi āpnuhi śreyāṃsam ati samaṃ krāma sraktyo 'si pratisaro 'si pratyabhicaraṇo 'si āpnuhi śreyāṃsam ati samaṃ krāma prati tam abhi cara yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpnuhi śreyāṃsam ati samaṃ krāma sūrir asi varcodhā asi tanūpāno 'si āpnuhi śreyāṃsam ati samaṃ krāma śukro 'si bhrājo 'si svar asi jyotir asi āpnuhi śreyāṃsam ati samaṃ krāma dyāvāpṛthivī urv antarikṣaṃ kṣetrasya patny urugāyo 'dbhutaḥ utāntarikṣam uru vātagopaṃ ta iha tapyantāṃ mayi tapyamāne idaṃ devāḥ śṛṇuta ye yajñiyā stha bharadvājo mahyam ukthāni śaṃsati pāśe sa baddho durite ni yujyatāṃ yo asmākaṃ mana idaṃ hinasti idam indra śṛṇuhi somapa yat tvā hṛdā śocatā johavīmi vṛścāmi taṃ kuliśeneva vṛkṣaṃ yo asmākaṃ mana idaṃ hinasti aśītibhis tisṛbhiḥ sāmagebhir ādityebhir vasubhir aṅgirobhiḥ iṣṭāpūrtam avatu naḥ pitṝṇām āmuṃ dade harasā daivyena dyāvāpṛthivī anu mā dīdhīthāṃ viśve devāso anu mā rabhadhvam aṅgirasaḥ pitaraḥ somyāsaḥ pāpam ā ṛcchatv apakāmasya kartā atīva yo maruto manyate no brahma vā yo nindiṣat kriyamāṇam tapūṃṣi tasmai vṛjināni santu brahmadviṣaṃ dyaur abhisaṃtapāti sapta prāṇān aṣṭau majjñas tāṃs te vṛścāmi brahmaṇā ayā yamasya sādanam agnidūto araṃkṛtaḥ ā dadhāmi te padaṃ samiddhe jātavedasi agniḥ śarīraṃ veveṣṭv asuṃ vāg api gacchatu āyurdā agne jarasaṃ vṛṇāno ghṛtapratīko ghṛtapṛṣṭho agne ghṛtaṃ pītvā madhu cāru gavyaṃ piteva putrān abhi rakṣatād imam pari dhatta dhatta no varcasemam jarāmṛtyuṃ kṛṇuta dīrgham āyuḥ bṛhaspatiḥ prāyacchad vāsa etat somāya rājñe paridhātavā u parīdaṃ vāso adhithāḥ svastaye 'bhūr gṛṣṭīnām abhiśastipā u śataṃ ca jīva śaradaḥ purūcī rāyaś ca poṣam upasaṃvyayasva ehy aśmānam ā tiṣṭhāśmā bhavatu te tanūḥ kṛṇvantu viśve devā āyuṣṭe śaradaḥ śatam yasya te vāsaḥ prathamavāsyaṃ harāmas taṃ tvā viśve 'vantu devāḥ taṃ tvā bhrātaraḥ suvṛdhā vardhamānam anu jāyantāṃ bahavaḥ sujātam niḥsālāṃ dhṛṣṇuṃ dhiṣaṇam ekavādyām jighatsvam sarvāś caṇḍasya naptyo nāśayāmaḥ sadānvāḥ nir vo goṣṭhād ajāmasi nir akṣān nir upānaśāt nir vo magundyā duhitaro gṛhebhyaś cātayāmahe asau yo adharād gṛhas tatra santv arāyyaḥ tatra sedir ny ucyatu sarvāś ca yātudhānyaḥ bhūtapatir nir ajatv indraś cetaḥ sadānvāḥ gṛhasya budhna āsīnās tā indro vajreṇādhi tiṣṭhatu yadi stha kṣetriyāṇāṃ yadi vā puruṣeṣitāḥ yadi stha dasyubhyo jātā naśyatetaḥ sadānvāḥ pari dhāmāny āsām āśur gāṣṭhām ivāsaram ajaiṣaṃ sarvān ājīn vo naśyatetaḥ sadānvāḥ yathā dyauś ca pṛthivī ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ yathāhaś ca rātrī ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ yathā sūryaś ca candraś ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ yathā brahma ca kṣatraṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ yathā satyaṃ cānṛtaṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ yathā bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca na bibhīto na riṣyataḥ evā me prāṇa mā bibheḥ prāṇāpānau mṛtyor mā pātaṃ svāhā dyāvāpṛthivī upaśrutyā mā pātaṃ svāhā sūrya cakṣuṣā mā pāhi svāhā agne vaiśvānara viśvair mā devaiḥ pāhi svāhā viśvambhara viśvena mā bharasā pāhi svāhā ojo 'sy ojo me dāḥ svāhā saho 'si saho me dāḥ svāhā balam asi balaṃ dāḥ svāhā āyur asy āyur me dāḥ svāhā śrotram asi śrotraṃ me dāḥ svāhā cakṣur asi cakṣur me dāḥ svāhā paripāṇam asi paripāṇaṃ me dāḥ svāhā bhrātṛvyakṣayaṇam asi bhrātṛvyacātanaṃ me dāḥ svāhā sapatnakṣayaṇam asi sapatnacātanaṃ me dāḥ svāhā arāyakṣayaṇam asy arāyacātanaṃ me dāḥ svāhā piśācakṣayaṇam asi piśācacātanaṃ me dāḥ svāhā sadānvākṣayaṇam asi sadānvācātanaṃ me dāḥ svāhā agne yat te tapas tena taṃ prati tapa yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ agne yat te haras tena taṃ prati hara yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ agne yat te 'rcis tena taṃ praty arca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ agne yat te śocis tena taṃ prati śoca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ agne yat te tejas tena tam atejasaṃ kṛṇu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ vāyo yat te tapas tena taṃ prati tapa yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ vāyo yat te haras tena taṃ prati hara yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ vāyo yat te 'rcis tena taṃ praty arca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ vāyo yat te śocis tena taṃ prati śoca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ vāyo yat te tejas tena tam atejasaṃ kṛṇu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ sūrya yat te tapas tena taṃ prati tapa yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ sūrya yat te haras tena taṃ prati hara yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ sūrya yat te 'rcis tena taṃ praty arca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ sūrya yat te śocis tena taṃ prati śoca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ sūrya yat te tejas tena tam atejasaṃ kṛṇu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ candra yat te tapas tena taṃ prati tapa yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ candra yat te haras tena taṃ prati hara yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ candra yat te 'rcis tena taṃ praty arca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ candra yat te śocis tena taṃ prati śoca yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ candra yat te tejas tena tam atejasaṃ kṛṇu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpo yad vas tapas tena taṃ prati tapata yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpo yad vas haras tena taṃ prati harata yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpo yad vas 'rcis tena taṃ prati arcata yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpo yad vas śocis tena taṃ prati śocata yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ āpo yad vas tejas tena tam atejasaṃ kṛṇuta yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmaḥ śerabhaka śerabha punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta śevṛdhaka śevṛdha punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta mrokānumroka punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta sarpānusarpa punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta jūrṇi punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta upabde punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta arjuni punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta bharūji punar vo yantu yātavaḥ punar hetiḥ kimīdinaḥ yasya stha tam atta yo vo prāhait tam atta svā māṃsāny atta śaṃ no devī pṛśniparṇy aśaṃ nirṛtyā akaḥ ugrā hi kaṇvajambhanī tām abhakṣi sahasvatīm sahamāneyaṃ prathamā pṛśniparṇy ajāyata tayāhaṃ durṇāmnāṃ śiro vṛścāmi śakuner iva arāyam asṛkpāvānaṃ yaś ca sphātiṃ jihīrṣati garbhādaṃ kaṇvaṃ nāśaya pṛśniparṇi sahasva ca girim enāṁ ā veśaya kaṇvān jīvitayopanān tāṃs tvaṃ devi pṛśniparṇy agnir ivānudahann ihi parāca enān pra ṇuda kaṇvān jīvitayopanān tamāṃsi yatra gacchanti tat kravyādo ajīgamam ā iha yantu paśavaḥ ye pareyuḥ vāyuḥ yeṣām sahacāram jujoṣa tvaṣṭā yeṣām rūpadheyāni veda asmin tān goṣṭhe savitā ni yacchatu imam goṣṭham paśavaḥ sam sravantu bṛhaspatiḥ ā nayatu prajānan sinīvālī nayatu ā agram eṣām ājagmuṣaḥ anumate ni yaccha sam sam sravantu paśavaḥ sam aśvāḥ sam u pūruṣāḥ sam dhānyasya yā sphātiḥ saṃsrāvyeṇa haviṣā juhomi sam siñcāmi gavām kṣīram sam ājyena balam rasam saṃsiktāḥ asmākam vīrāḥ dhruvāḥ gāvaḥ mayi gopatau ā harāmi gavām kṣīram āhārṣam dhānyam rasam āhṛtāḥ asmākam vīrau ā patnīḥ idam astakam na id śatruḥ prāśam jayāti sahamānā abhibhūḥ asi prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe suparṇaḥ tvā anu avindat sūkaraḥ tvā akhanat nasā prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe indraḥ ha cakre tvā bāhau asurebhyaḥ starītave prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe pāṭām indraḥ vi āśnāt asurebhyaḥ starītave prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe tayā aham śatrūn sākṣe indraḥ sālāvṛkāṁ iva prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe rudra jalāṣa bheṣaja nīla śikhaṇḍa karma kṛt prāśam pratiprāśaḥ jahi arasān kṛṇu oṣadhe tasya prāśam tvam jahi yaḥ naḥ indra abhidāsati adhi naḥ brūhi śaktibhiḥ prāśi mām uttaram kṛdhi tubhyam eva jariman vardhatām ayam memam anye mṛtyavo hiṃsiṣuḥ śataṃ ye māteva putraṃ pramanā upasthe mitra enaṃ mitriyāt pātv aṃhasaḥ mitra enaṃ varuṇo vā riśādā jarāmṛtyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidānau tad agnir hotā vayunāni vidvān viśvā devānāṃ janimā vivakti tvam īśiṣe paśūnām pārthivānāṃ ye jātā uta vā ye janitrāḥ memaṃ prāṇo hāsīn mo apāno memaṃ mitrā vadhiṣur mo amitrāḥ dyauṣ ṭvā pitā pṛthivī mātā jarāmṛtyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidāne yathā jīvā aditer upasthe prāṇāpānābhyāṃ gupitaḥ śataṃ himāḥ imam agne āyuṣe varcase naya priyaṃ reto varuṇa mitra rājan mātevāsmā adite śarma yaccha viśve devā jaradaṣṭir yathāsat pārthivasya rase devā bhagasya tanvo bale āyuṣyam asmā agniḥ sūryo varca ā dhād bṛhaspatiḥ āyur asmai dhehi jātavedaḥ prajāṃ tvaṣṭar adhinidhehi asmai rāyas poṣaṃ savitar ā suvāsmai śataṃ jīvāti śaradas tavāyam āśīr ṇa ūrjam uta sauprajāstvaṃ dakṣaṃ dhattaṃ draviṇaṃ sacetasau jayam kṣetrāṇi sahasāyam indra kṛṇvāno anyān adharānt sapatnān indreṇa datto varuṇena śiṣṭo marudbhir ugraḥ prahito no āgan eṣa vāṃ dyāvāpṛthivī upasthe mā kṣudhan mā tṛṣat ūrjam asmā ūrjasvatī dhattaṃ payo asmai payasvatī dhattam ūrjam asmai dyāvāpṛthivī adhātāṃ viśve devā maruta ūrjam āpaḥ śivābhiṣ ṭe hṛdayaṃ tarpayāmy anamīvo modiṣīṣṭhāḥ suvarcāḥ savāsinau pibatāṃ mantham etam aśvino rūpaṃ paridhāya māyām indra etāṃ sasṛje viddho agra ūrjāṃ svadhām ajarāṃ sā ta eṣā tayā tvaṃ jīva śaradaḥ suvarcā mā ta ā susrod bhiṣajas te akran yathā idam bhūmyāḥ adhi tṛṇam vātaḥ mathāyati eva mathnāmi te manaḥ yathā mām kāminī asaḥ yathā mat na apagā asaḥ sam ca id nayāthaḥ aśvinā kāminā sam ca vakṣathaḥ sam vām bhagāsaḥ agmata sam cittāni sam vratā yat suparṇāḥ vivakṣavaḥ anamīvāḥ vivakṣavaḥ tatra me gacchatāt havam śalyaḥ iva kulmalam yathā yat antaram tat bāhyam yat bāhyam tat antaram kanyānām viśva rūpāṇām manaḥ gṛbhāya oṣadhe ā iyam agan pati kāmā jani kāmaḥ aham āgamam aśvaḥ kanikradat yathā bhagena aham saha āgamam indrasya yā mahī dṛṣat krimer viśvasya tarhaṇī tayā pinaṣmi saṃ krimīn dṛṣadā khalvāṁ iva dṛṣṭam adṛṣṭam atṛham atho kurūrum atṛham algaṇḍūnt sarvān śalunān krimīn vacasā jambhayāmasi algaṇḍūn hanmi mahatā vadhena dūnā adūnā arasā abhūvan śiṣṭān aśiṣṭān ni tirāmi vācā yathā krimīṇāṃ nakir ucchiṣātai anvāntryaṃ śīrṣaṇyam atho pārṣṭeyaṃ krimīn avaskavaṃ vyadhvaraṃ krimīn vacasā jambhayāmasi ye krimayaḥ parvateṣu vaneṣv oṣadhīṣu paśuṣv apsv antaḥ ye asmākaṃ tanvam āviviśuḥ sarvaṃ taddhanmi janima krimīṇām udyann ādityaḥ krimīn hantu nimrocan hantu raśmibhiḥ ye antaḥ krimayo gavi viśvarūpaṃ caturakṣaṃ krimiṃ sāraṅgam arjunam śṛṇāmy asya pṛṣṭīr api vṛścāmi yacchiraḥ atrivad vaḥ krimayo hanmi kaṇvavaj jamadagnivat agastyasya brahmaṇā saṃ pinaṣmy ahaṃ krimīn hato rājā krimīṇām utaiṣāṃ sthapatir hataḥ hato hatamātā krimir hatabhrātā hatasvasā hatāso asya veśaso hatāsaḥ pariveśasaḥ atho ye kṣullakā iva sarve te krimayo hatāḥ pra te śṛṇāmi śṛṅge yābhyāṃ vitudāyasi bhinādmi te kuṣumbhaṃ yas te viṣadhānaḥ akṣībhyāṃ te nāsikābhyāṃ karṇābhyāṃ chubukād adhi yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃ mastiṣkāj jihvāyā vi vṛhāmi te grīvābhyas ta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt yakṣmaṃ doṣaṇyam aṃsābhyāṃ bāhubhyāṃ vi vṛhāmi te hṛdayāt te pari klomno halīkṣṇāt pārśvābhyām yakṣmaṃ matasnābhyāṃ plīhno yaknas te vi vṛhāmasi āntrebhyas te gudābhyo vaniṣṭhor udarād adhi yakṣmaṃ kukṣibhyām plāśer nābhyā vi vṛhāmi te ūrubhyāṃ te aṣṭhīvadbhyāṃ pārṣṇibhyāṃ prapadābhyām yakṣmaṃ bhasadyaṃ śroṇibhyāṃ bhāsadaṃ bhaṃsaso vi vṛhāmi te asthibhyas te majjabhyaḥ snāvabhyo dhamanibhyaḥ yakṣmam pāṇibhyām aṅgulibhyo nakhebhyo vi vṛhāmi te aṅge aṅge lomni lomni yas te parvaṇi parvaṇi yakṣmaṃ tvacasyaṃ te vayaṃ kaśyapasya vībarheṇa viṣvañcaṃ vi vṛhāmasi ya īśe paśupatiḥ paśūnām catuṣpadām uta yo dvipadām niṣkrītaḥ sa yajñiyaṃ bhāgam etu rāyas poṣā yajamānaṃ sacantām pramuñcanto bhuvanasya reto gātuṃ dhatta yajamānāya devāḥ upākṛtaṃ śaśamānaṃ yad asthāt priyam devānām apy etu pāthaḥ ye badhyamānam anu dīdhyānā anvaikṣanta manasā cakṣuṣā ca agniṣ ṭān agre pra mumoktu devo viśvakarmā prajayā saṃrarāṇaḥ ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpā virūpāḥ santo bahudhaikarūpāḥ vāyuṣ ṭān agre pra mumoktu devaḥ prajāpatiḥ prajayā saṃrarāṇaḥ prajānantaḥ prati gṛhṇantu pūrve prāṇam aṅgebhyaḥ pary ācarantam divaṃ gacha prati tiṣṭhā śarīraiḥ svargaṃ yāhi pathibhir devayānaiḥ ye bhakṣayanto na vasūny ānṛdhur yān agnayo anvatapyanta dhiṣṇyāḥ yā teṣām avayā duriṣṭiḥ sviṣṭiṃ nas tāṃ kṛṇavad viśvakarmā yajñapatim ṛṣayaḥ enasāhur nirbhaktaṃ prajā anutapyamānam mathavyānt stokān apa yān rarādha saṃ naṣ ṭebhiḥ sṛjatu viśvakarmā adānyānt somapān manyamāno yajñasya vidvānt samaye na dhīraḥ yad enaś cakṛvān baddha eṣa taṃ viśvakarman pra muñcā svastaye ghorā ṛṣayo namo astv ebhyaś cakṣur yad eṣāṃ manasaś ca satyam bṛhaspataye mahiṣa dyuman namo viśvakarman namas te pāhy asmān yajñasya cakṣuḥ prabhṛtir mukhaṃ ca vācā śrotreṇa manasā juhomi imaṃ yajñaṃ vitataṃ viśvakarmaṇā devā yantu sumanasyamānāḥ ā no agne sumatiṃ saṃbhalo gamed imāṃ kumārīṃ saha no bhagena juṣṭā vareṣu samaneṣu valgur oṣaṃ patyā saubhagam astu asyai somajuṣṭaṃ brahmajuṣṭam aryamnā saṃbhṛtaṃ bhagam dhātur devasya satyena kṛṇomi pativedanam iyam agne nārī patim videṣṭa somo hi rājā subhagāṃ kṛṇoti suvānā putrān mahiṣī bhavāti gatvā patiṃ subhagā vi rājatu yathākharo maghavaṃś cārur eṣa priyo mṛgāṇāṃ suṣadā babhūva evā bhagasya juṣṭeyam astu nārī saṃpriyā patyāvirādhayantī bhagasya nāvam ā roha pūrṇām anupadasvatīm tayopapratāraya yo varaḥ pratikāmyaḥ ā krandaya dhanapate varam āmanasaṃ kṛṇu sarvaṃ pradakṣiṇaṃ kṛṇu yo varaḥ pratikāmyaḥ idaṃ hiraṇyaṃ gulgulv ayam aukṣo atho bhagaḥ ete patibhyas tvām aduḥ pratikāmāya vettave ā te nayatu savitā nayatu patir yaḥ pratikāmyaḥ agniḥ naḥ śatrūn prati etu vidvān pratidahan abhiśastim arātim sa senām mohayatu pareṣām nirhastān ca kṛṇavat jātavedāḥ yūyam ugrāḥ marutaḥ īdṛśe stha abhi preta mṛṇata sahadhvam amīmṛṇan vasavaḥ nāthitāḥ ime agniḥ hi eṣām dūtaḥ pratyetu vidvān amitra senām maghavan asmān śatrūyatīm abhi yuvam tām indra vṛtrahan agniḥ ca dahatam prati prasūtaḥ indra pravatā haribhyām pra te vajraḥ pramṛṇan etu śatrūn jahi pratīcaḥ anūcaḥ parācaḥ viṣvak satyam kṛṇuhi cittam eṣām indra senām mohaya amitrāṇām agneḥ vātasya dhrājyā tān viṣūcaḥ vi nāśaya indraḥ senām mohayatu marutaḥ ghnantu ojasā cakṣūṃsi agniḥ ā dattām punar etu parājitā agnir no dūtaḥ pratyetu vidvān pratidahann abhiśastim arātim sa cittāni mohayatu pareṣāṃ nirhastāṃś ca kṛṇavaj jātavedāḥ ayam agnir amūmuhad yāni cittāni vo hṛdi vi vo dhamatv okasaḥ pra vo dhamatu sarvataḥ indra cittāni mohayann arvāṅ ākūtyā cara agner vātasya dhrājyā tān viṣūco vi nāśaya vy ākūtaya eṣām itātho cittāni muhyata atha u yat adya eṣām hṛdi tat eṣām pari niḥ jahi amīṣām cittāni pratimohayantī gṛhāṇa aṅgāni apve parehi abhi prehi niḥ daha hṛtsu śokaiḥ asau yā senā marutaḥ pareṣām asmān aity abhy ojasā spardhamānā tām vidhyata tamasāpavratena yathaiṣām anyo anyaṃ na jānāt acikradat svapā iha bhuvad agne vy acasva rodasī urūcī yuñjantu tvā maruto viśvavedasa āmuṃ naya namasā rātahavyam dūre cit santam aruṣāsa indram ā cyāvayantu sakhyāya vipram yad gāyatrīṃ bṛhatīm arkam asmai sautrāmaṇyā dadhṛṣanta devāḥ adbhyas tvā rājā varuṇo hvayatu somas tvā hvayatu parvatebhyaḥ indras tvā hvayatu viḍbhya ābhyaḥ śyeno bhūtvā viśa ā patemāḥ śyeno havyaṃ nayatv ā parasmād anyakṣetre aparuddhaṃ carantam aśvinā panthāṃ kṛṇutāṃ sugaṃ ta imaṃ sajātā abhisaṃviśadhvam hvayantu tvā pratijanāḥ prati mitrā avṛṣata indrāgnī viśve devās te viśi kṣemam adīdharan yas te havaṃ vivadat sajāto yaś ca niṣṭyaḥ apāñcam indra taṃ kṛtvāthemam ihāva gamaya ā tvā gan rāṣṭram saha varcasā ud ihi prāṅ viśām patiḥ eka rāj tvam vi rāja sarvāḥ tvā rājan pradiśaḥ hvayantu upasadyaḥ namasyaḥ bhava iha tvām viśaḥ vṛṇatām rājyāya tvām imāḥ pradiśaḥ pañca devīḥ varṣman rāṣṭrasya kakudi śrayasva tatas naḥ ugraḥ vi bhaja vasūni accha tvā yantu havinaḥ sajātāḥ agniḥ dūtaḥ ajiraḥ sam carātai jāyāḥ putrāḥ sumanasaḥ bhavantu bahum balim prati paśyāsai ugraḥ aśvinā tvā agre mitrāvaruṇā ubhā viśve devāḥ marutaḥ tvā hvayantu adhā mano vasudeyāya kṛṇuṣva tato na ugro vi bhajā vasūni ā pra drava paramasyāḥ parāvataḥ śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām tad ayaṃ rājā varuṇas tathāha sa tvāyam ahvat sa upedam ehi indrendra manuṣyāḥ parehi saṃ hy ajñāsthā varuṇaiḥ saṃvidānaḥ sa tvāyam ahvat sve sadhasthe sa devān yakṣat sa u kalpayad viśaḥ pathyā revatīr bahudhā virūpāḥ sarvāḥ saṃgatya varīyas te akran tās tvā sarvāḥ saṃvidānā hvayantu daśamīm ugraḥ sumanā vaśeha ā ayam agan parṇa maṇiḥ balī balena pramṛṇan sapatnān ojaḥ devānām payaḥ oṣadhīnām varcasā mā jinvantu mayi kṣatram parṇa maṇe mayi dhārayatāt rayim aham rāṣṭrasya abhīvarge nijaḥ bhūyāsam uttamaḥ yam nidadhuḥ vanaspatau guhyam devāḥ priyam maṇim tam asmabhyam saha āyuṣā devāḥ dadatu bhartave somasya parṇaḥ sahaḥ ugram āgan indreṇa dattaḥ varuṇena śiṣṭaḥ tam bhriyāsām bahu rocamānaḥ dīrgha āyu tvāya śata śāradāya ā mā ārukṣat parṇa maṇiḥ mahyai ariṣṭatātaye yathā aham uttaraḥ asāni aryamṇaḥ uta saṃvidaḥ ye dhīvānaḥ rathakārāḥ karmārāḥ ye manīṣiṇaḥ upastīn parṇa mahyam tvam sarvān kṛṇu abhitas janān ye rājānaḥ rāja kṛtaḥ sūtāḥ grāmaṇyaḥ ca ye upastīn parṇa mahyam tvam sarvān kṛṇu abhitas janān parṇaḥ asi tanūpānaḥ sa yoniḥ vīraḥ vīreṇa mayā saṃvatsarasya tejasā tena badhnāmi tvā maṇe pumān puṃsaḥ parijāto 'śvatthaḥ khadirād adhi sa hantu śatrūn māmakān yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām tān aśvattha niḥ śṛṇīhi śatrūn vaibādhadodhataḥ indreṇa vṛtraghnā medī mitreṇa varuṇena ca yathāśvattha nirabhano 'ntar mahaty arṇave evā tānt sarvān nir bhaṅgdhi yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām yaḥ sahamānaś carasi sāsahāna iva ṛṣabhaḥ tenāśvattha tvayā vayaṃ sapatnānt sahiṣīmahi sinātv enān nirṛtir mṛtyoḥ pāśair amokyaiḥ aśvattha śatrūn māmakān yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām yathāśvattha vānaspatyān ārohan kṛṇuṣe 'dharān evā me śatror mūrdhānaṃ viṣvag bhinddhi sahasva ca te 'dharāñcaḥ pra plavantāṃ chinnā naur iva bandhanāt na vaibādhapraṇuttānāṃ punar asti nivartanam praiṇān nude manasā pra cittenota brahmaṇā praiṇān vṛkṣasya śākhayāśvatthasya nudāmahe hariṇasya raghuṣyado 'dhi śīrṣaṇi bheṣajam sa kṣetriyaṃ viṣāṇayā viṣūcīnam anīnaśat anu tvā hariṇo vṛṣā padbhiś caturbhir akramīt viṣāṇe vi ṣya guṣpitaṃ yad asya kṣetriyaṃ hṛdi ado yad avarocate catuṣpakṣam iva chadiḥ tenā te sarvaṃ kṣetriyam aṅgebhyo nāśayāmasi amū ye divi subhage vicṛtau nāma tārake vi kṣetriyasya muñcatām adhamaṃ pāśam uttamam āpa id vā u bheṣajīr āpo amīvacātanīḥ āpo viśvasya bheṣajīs tās tvā muñcantu kṣetriyāt yad āsuteḥ kriyamānāyāḥ kṣetriyaṃ tvā vyānaśe vedāhaṃ tasya bheṣajaṃ kṣetriyaṃ nāśayāmi tvat apavāse nakṣatrāṇām apavāsa uṣasām uta apāsmat sarvaṃ durbhūtam apa kṣetriyam ucchatu ā yātu mitraḥ ṛtubhiḥ kalpamānaḥ saṃveśayan pṛthivīm usriyābhiḥ athā asmabhyam varuṇaḥ vāyuḥ agniḥ bṛhat rāṣṭram saṃveśyam dadhātu dhātā rātiḥ savitā idam juṣantām indraḥ tvaṣṭā prati haryantu me vacaḥ huve devīm aditim śūra putrām sajātānām madhyameṣṭhāḥ yathā asāni huve somam savitāram namobhiḥ viśvān ādityāṁ aham uttara tve ayam agniḥ dīdāyat dīrgham eva sajātaiḥ iddhaḥ a pratibruvadbhiḥ iha id asātha na paras gamātha iryaḥ gopāḥ puṣṭa patiḥ vaḥ ājat asmai kāmāya upa kāminīḥ viśve vaḥ devāḥ upasaṃyantu sam vaḥ manāṃsi sam vratā sam ākūtīḥ namāmasi amī ye vivratāḥ sthana tān vaḥ sam namayāmasi aham gṛbhṇāmi manasā manāṃsi mama cittam anu cittebhiḥ eta mama vaśeṣu hṛdayāni vaḥ kṛṇomi mama yātam anuvartmānaḥ eta karśaphasya viśaphasya dyauḥ pitā pṛthivī mātā yathābhicakra devās tathāpa kṛṇutā punaḥ aśreṣmāṇo adhārayan tathā tan manunā kṛtam kṛṇomi vadhri viṣkandhaṃ muṣkābarho gavām iva piśaṅge sūtre khṛgalaṃ tad ā badhnanti vedhasaḥ śravasyuṃ śuṣmaṃ kābavaṃ vadhriṃ kṛṇvantu bandhuraḥ yenā śravasyavaś caratha devā ivāsuramāyayā śunāṃ kapir iva dūṣaṇo bandhurā kābavasya ca duṣṭyai hi tvā bhatsyāmi dūṣayiṣyāmi kābavam ud āśavo rathā iva śapathebhiḥ sariṣyatha eka śatam viṣkandhāni viṣṭhitā pṛthivīm anu teṣām tvām agre ud jaharuḥ maṇim viṣkandha dūṣaṇam prathamā ha vy uvāsa sā dhenur abhavad yame sā naḥ payasvatī duhām uttarāmuttarām samām yāṃ devāḥ pratinandanti rātrim dhenum upāyatīm saṃvatsarasya yā patnī sā no astu sumaṅgalī saṃvatsarasya pratimāṃ yāṃ tvā rātry upāsmahe sā na āyuṣmatīṃ prajāṃ rāyas poṣeṇa saṃ sṛja iyam eva sā yā prathamā vyaucchad āsv itarāsu carati praviṣṭā mahānto asyāṃ mahimāno antar vadhūr jigāya navagaj janitrī vānaspatyā grāvāṇo ghoṣam akrata haviṣ kṛṇvantaḥ parivatsarīṇam ekāṣṭake suprajasaḥ suvīrā vayaṃ syāma patayo rayīṇām iḍāyās padaṃ ghṛtavat sarīsṛpaṃ jātavedaḥ prati havyā gṛbhāya ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpās teṣāṃ saptānāṃ mayi rantir astu ā mā puṣṭe ca poṣe ca rātri devānāṃ sumatau syāma pūrṇā darve parā pata supūrṇā punar ā pata sarvān yajñānt saṃbhuñjatīṣam ūrjaṃ na ā bhara āyam agant saṃvatsaraḥ patir ekāṣṭake tava sā na āyuṣmatīṃ prajāṃ rāyas poṣeṇa saṃ sṛja ṛtūn yaja ṛtupatīn ārtavān uta hāyanān samāḥ saṃvatsarān māsān bhūtasya pataye yaje ṛtubhyaṣ ṭvārtavebhyo mādbhyaḥ saṃvatsarebhyaḥ dhātre vidhātre samṛdhe bhūtasya pataye yaje iḍayā juhvato vayaṃ devān ghṛtavatā yaje gṛhān alubhyato vayaṃ saṃ viśemopa gomataḥ ekāṣṭakā tapasā tapyamānā jajāna garbhaṃ mahimānam indram tena devā vy asahanta śatrūn hantā dasyūnām abhavacchacīpatiḥ indraputre somaputre duhitāsi prajāpateḥ kāmān asmākam pūraya prati gṛhṇāhi naḥ haviḥ muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kam ajñātayakṣmād uta rājayakṣmāt grāhir jagrāha yady etad enaṃ tasyā indrāgnī pra mumuktam enam yadi kṣitāyur yadi vā pareto yadi mṛtyor antikaṃ eva tam ā harāmi nirṛteḥ upasthāt aspārṣam enam śata śāradāya sahasrākṣeṇa śatavīryeṇa śatāyuṣā haviṣāhārṣam enam indro yathainaṃ śarado nayāty ati viśvasya duritasya pāram śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantān chatam u vasantān śataṃ te indro agniḥ savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣā haviṣāhārṣam enam pra viśataṃ prāṇāpānāv anaḍvāhāv iva vrajam vy anye yantu mṛtyavo yān āhur itarān chatam ihaiva staṃ prāṇāpānau māpa gātam ito yuvam śarīram asyāṅgāni jarase vahataṃ punaḥ jarāyai tvā pari dadāmi jarāyai ni dhuvāmi tvā jarā tvā bhadrā neṣṭa vy anye yantu mṛtyavo yān āhur itarān chatam abhi tvā jarimāhita gām ukṣaṇam iva rajjvā yas tvā mṛtyur abhyadhatta jāyamānaṃ supāśayā taṃ te satyasya hastābhyām ud amuñcad bṛhaspatiḥ iha eva dhruvām ni minomi śālām kṣeme tiṣṭhāti ghṛtam ukṣamāṇā tām tvā śāle sarva vīrāḥ su vīrāḥ ariṣṭa vīrāḥ upa sam carema iha eva dhruvā prati tiṣṭha śāle aśvāvatī gomatī sūnṛtāvatī ūrjasvatī ghṛtavatī payasvatī ud śrayasva mahate saubhagāya dharuṇī asi śāle bṛhat chandāḥ pūti dhānyā ā tvā vatsaḥ gamet ā kumāraḥ ā dhenavaḥ sāyam āspandamānāḥ imām śālām savitā vāyuḥ indraḥ bṛhaspatiḥ ni minotu prajānan ukṣantu udnā marutaḥ ghṛtena bhagaḥ naḥ rājā ni kṛṣim tanotu mānasya patni śaraṇā syonā devī devebhiḥ nimitā asi agre tṛṇam vasānā sumanāḥ asaḥ tvam athā asmabhyam saha vīram rayim dāḥ ṛtena sthūṇām adhi roha vaṃśogro virājann apa vṛṅkṣva śatrūn mā te riṣann upasattāro gṛhāṇāṃ śāle śataṃ jīvema śaradaḥ sarvavīrāḥ emāṃ kumāras taruṇa ā vatso jagatā saha emām parisrutaḥ kumbha ā dadhnaḥ kalaśair aguḥ pūrṇaṃ nāri pra bhara kumbham etaṃ ghṛtasya dhārām amṛtena saṃbhṛtām imāṃ pātṝn amṛtena sam aṅgdhīṣṭāpūrtam abhi rakṣāty enām imā āpaḥ pra bharāmy ayakṣmā yakṣmanāśanīḥ gṛhān upa pra sīdāmy amṛtena sahāgninā yad adaḥ saṃprayatīr ahāv anadatā hate tasmād ā nadyo nāma stha tā vo nāmāni sindhavaḥ yat preṣitā varuṇenācchībham samavalgata tad āpnod indro vo yatīs tasmād āpo anu ṣṭhana apakāmaṃ syandamānā avīvarata vo hi kam indro vaḥ śaktibhir devīs tasmād vār nāma vo hitam ekaḥ vo devo 'py atiṣṭhat syandamānā yathāvaśam ud āniṣur mahīr iti tasmād udakam ucyate āpo bhadrā ghṛtam id āpa āsann agnīṣomau bibhraty āpa it tāḥ tīvro raso madhupṛcām araṃgama ā mā prāṇena saha varcasā gamet ād it paśyāmy uta vā śṛṇomy ā mā ghoṣo gacchati vāṅ māsām manye bhejāno amṛtasya tarhi hiraṇyavarṇā atṛpaṃ yadā vaḥ idaṃ va āpo hṛdayam ayaṃ vatsa ṛtāvarīḥ ihettham eta śakvarīr yatredaṃ veśayāmi vaḥ saṃ vo goṣṭhena suṣadā saṃ rayyā saṃ subhūtyā aharjātasya yan nāma tenā vaḥ saṃ sṛjāmasi saṃ vaḥ sṛjatv aryamā saṃ pūṣā saṃ bṛhaspatiḥ sam indro yo dhanaṃjayo mayi puṣyata yad vasu saṃjagmānā abibhyuṣīr asmin goṣṭhe karīṣiṇīḥ bibhratīḥ somyaṃ madhv anamīvā upetana ihaiva gāva etaneho śakeva puṣyata ihaivota pra jāyadhvaṃ mayi saṃjñānam astu vaḥ śivo vo goṣṭho bhavatu śāriśākeva puṣyata ihaivota pra jāyadhvaṃ mayā vaḥ saṃ sṛjāmasi mayā gāvo gopatinā sacadhvam ayaṃ vo goṣṭha iha poṣayiṣṇuḥ rāyas poṣeṇa bahulā bhavantīr jīvā jīvantīr upa vaḥ sadema indram ahaṃ vaṇijaṃ codayāmi sa na aitu puraetā no astu nudann arātiṃ paripanthinaṃ mṛgaṃ sa īśāno dhanadā astu mahyam ye panthāno bahavo devayānā antarā dyāvāpṛthivī saṃcaranti te mā juṣantāṃ payasā ghṛtena yathā krītvā dhanam āharāṇi idhmenāgna icchamāno ghṛtena juhomi havyaṃ tarase balāya yāvad īśe brahmaṇā vandamāna imāṃ dhiyaṃ śataseyāya devīm imām agne śaraṇiṃ mīmṛṣo no yam adhvānam agāma dūram śunaṃ no astu prapaṇo vikrayaś ca pratipaṇaḥ phalinaṃ mā kṛṇotu idaṃ havyaṃ saṃvidānau juṣethāṃ śunaṃ no astu caritam utthitaṃ ca yena dhanena prapaṇaṃ carāmi dhanena devā dhanam icchamānaḥ tan me bhūyo bhavatu mā kanīyo 'gne sātaghno devān haviṣā ni ṣedha yena dhanena prapaṇaṃ carāmi dhanena devā dhanam icchamānaḥ tasmin ma indro rucim ā dadhātu prajāpatiḥ savitā somo agniḥ upa tvā namasā vayaṃ hotar vaiśvānara stumaḥ sa naḥ prajāsv ātmasu goṣu prāṇeṣu jāgṛhi viśvāhā te sadam id bharemāśvāyeva tiṣṭhate jātavedaḥ rāyas poṣeṇa sam iṣā madanto mā te agne prativeśā riṣāma prātar agniṃ prātar indram havāmahe prātar mitrāvaruṇā prātar aśvinā prātar bhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somam uta rudraṃ havāmahe prātarjitaṃ bhagam ugram havāmahe vayaṃ putram aditer yo vidhartā ādhraś cid yaṃ manyamānas turaś cid rājā cid yaṃ bhagaṃ bhakṣīty āha bhaga praṇetar bhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyam ud avā dadan naḥ bhaga pra ṇo janaya gobhir aśvair bhaga pra nṛbhir nṛvantaḥ syāma utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām utoditau maghavant sūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma bhaga eva bhagavāṁ astu devas tenā vayaṃ bhagavantaḥ syāma taṃ tvā bhaga sarva ij johavīmi sa no bhaga puraetā bhaveha sam adhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ me ratham ivāśvā vājina ā vahantu aśvāvatīr gomatīr na uṣāso vīravatīḥ sadam ucchantu bhadrāḥ ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ sīrā yuñjanti kavayo yugā vi tanvate pṛthak dhīrā deveṣu sumnayau yunakta sīrā vi yugā tanota kṛte yonau vapateha bījam virājaḥ śnuṣṭiḥ sabharā asan no nedīya it sṛṇyaḥ pakvam ā yavan lāṅgalaṃ pavīravat suśīmaṃ somasatsaru ud id vapatu gām aviṃ prasthāvad rathavāhanaṃ pībarīṃ ca prapharvyam indraḥ sītāṃ ni gṛhṇātu tāṃ pūṣābhi rakṣatu sā naḥ payasvatī duhām uttarāmuttarāṃ samām śunaṃ suphālā vi tudantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśā anu yantu vāhān śunāsīrā haviṣā tośamānā supippalā oṣadhīḥ kartam asmai śunaṃ vāhāḥ śunaṃ naraḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅgalam śunaṃ varatrā badhyantāṃ śunam aṣṭrām ud iṅgaya śunāsīrā iha sma me juṣethām yat divi cakrathuḥ payaḥ tena imām upa siñcatam sīte vandāmahe tvārvācī subhage bhava yathā naḥ sumanā aso yathā naḥ suphalā bhuvaḥ ghṛtena sītā madhunā samaktā viśvair devair anumatā marudbhiḥ sā naḥ sīte payasābhyāvavṛtsvorjasvatī ghṛtavat pinvamānā imāṃ khanāmy oṣadhiṃ vīrudhāṃ balavattamām yayā sapatnīṃ bādhate yayā saṃvindate patim uttānaparṇe subhage devajūte sahasvati sapatnīṃ me parā ṇuda patiṃ me kevalaṃ kṛdhi nahi te nāma jagrāha no asmin ramase patau parām eva parāvataṃ sapatnīṃ gamayāmasi uttarāham uttara uttared uttarābhyaḥ adhaḥ sapatnī yā mamādharā sādharābhyaḥ aham asmi sahamānātho tvam asi sāsahiḥ ubhe sahasvatī bhūtvā sapatnīṃ me sahāvahai abhi te 'dhāṃ sahamānām upa te 'dhāṃ sahīyasīm mām anu pra te mano vatsaṃ gaur iva dhāvatu pathā vār iva dhāvatu saṃśitam me idam brahma saṃśitam vīryam balam saṃśitam kṣatram ajaram astu jiṣṇuḥ yeṣām asmi purohitaḥ sam aham eṣām rāṣṭram syāmi sam ojaḥ vīryam balam vṛścāmi śatrūṇām bāhūn anena haviṣā aham nīcais padyantām adhare bhavantu ye naḥ sūrim maghavānam pṛtanyān kṣiṇāmi brahmaṇā amitrān ud nayāmi svān aham tīkṣṇīyāṃsaḥ paraśoḥ agneḥ tīkṣṇatarāḥ uta indrasya vajrāt tīkṣṇīyāṃsaḥ yeṣām asmi purohitaḥ eṣām aham āyudhā sam syāmi eṣām rāṣṭram su vīram vardhayāmi eṣām kṣatram ajaram astu jiṣṇu eṣām cittam viśve avantu devāḥ ud harṣantām maghavan vājināni ud vīrāṇām jayatām etu ghoṣaḥ pṛthak ghoṣāḥ ululayaḥ ketumantaḥ ud īratām devāḥ indra jyeṣṭhāḥ marutaḥ yantu senayā preta jayata naraḥ ugrāḥ vaḥ santu bāhavaḥ tīkṣṇa iṣavaḥ abala dhanvanaḥ hata ugra āyudhāḥ abalān ugra bāhavaḥ avasṛṣṭā parā pata śaravye brahma saṃśite jaya amitrān pra padyasva jahi eṣām varam varam mā amīṣām moci kaścana ayaṃ te yonir ṛtviyo yato jāto arocathāḥ taṃ jānann agna ā rohādhā no vardhaya rayim agne acchā vadeha naḥ pratyaṅ naḥ sumanā bhava pra ṇo yaccha viśāṃ pate dhanadā asi nas tvam pra ṇo yacchatv aryamā pra bhagaḥ pra bṛhaspatiḥ pra devīḥ prota sūnṛtā rayiṃ devī dadhātu me somaṃ rājānam avase 'gniṃ gīrbhir havāmahe ādityam viṣṇum sūryaṃ brahmāṇaṃ ca bṛhaspatim tvaṃ no agne agnibhir brahma yajñaṃ vardhaya tvaṃ no deva dātave rayiṃ dānāya codaya indravāyū ubhāv iha suhaveha havāmahe yathā naḥ sarva ij janaḥ saṃgatyāṃ sumanā asad dānakāmaś ca no bhuvat aryamaṇaṃ bṛhaspatim indraṃ dānāya codaya vātaṃ viṣṇuṃ sarasvatīṃ savitāraṃ ca vājinam vājasya nu prasave saṃ babhūvimemā ca viśvā bhuvanāni antaḥ utāditsantaṃ dāpayatu prajānan rayiṃ ca naḥ sarvavīraṃ ni yaccha duhrām me pañca pradiśo duhrām urvīr yathābalam prāpeyaṃ sarvā ākūtīr manasā hṛdayena ca gosaniṃ vācam udeyaṃ varcasā mābhyudihi ā rundhāṃ sarvato vāyus tvaṣṭā poṣaṃ dadhātu me ye agnayo apsv antar ye vṛtre ye puruṣe ye aśmasu ya āviveśoṣadhīr yo vanaspatīṃs tebhyo agnibhyo hutam astv etat yaḥ some antar yo goṣv antar ya āviṣṭo vayaḥsu yo mṛgeṣu ya āviveśa dvipado yaś catuṣpadas tebhyo agnibhyo hutam astv etat ya indreṇa sarathaṃ yāti devo vaiśvānara uta viśvadāvyaḥ yaṃ johavīmi pṛtanāsu sāsahiṃ tebhyo agnibhyo hutam astv etat yo devo viśvād yam u kāmam āhur yaṃ dātāraṃ pratigṛhṇantam āhuḥ yo dhīraḥ śakraḥ paribhūr adābhyas tebhyo agnibhyo hutam astv etat yaṃ tvā hotāraṃ manasābhi saṃvidus trayodaśa bhauvanāḥ pañca mānavāḥ varcodhase yaśase sūnṛtāvate tebhyo agnibhyo hutam astv etat ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase vaiśvānarajyeṣṭhebhyas tebhyo agnibhyo hutam astv etat divaṃ pṛthivīm anv antarikṣam ye vidyutam anusaṃcaranti ye dikṣv antar ye vāte antas tebhyo agnibhyo hutam astv etat hiraṇyapāṇiṃ savitāram indraṃ bṛhaspatiṃ varuṇaṃ mitram agnim viśvān devān aṅgiraso havāmahe imaṃ kravyādaṃ śamayantv agnim śānto agniḥ kravyācchāntaḥ puruṣareṣaṇaḥ atho yo viśvadāvyas taṃ kravyādam aśīśamam ye parvatāḥ somapṛṣṭhā āpa uttānaśīvarīḥ vātaḥ parjanya ād agnis te kravyādam aśīśaman hastivarcasaṃ prathatāṃ bṛhad yaśo adityā yat tanvaḥ saṃbabhūva tat sarve sam adur mahyam etad viśve devā aditiḥ sajoṣāḥ mitraś ca varuṇaś cendro rudraś ca cetatu devāso viśvadhāyasas te māñjantu varcasā yena hastī varcasā saṃbabhūva yena rājā manuṣyeṣv apsv antaḥ yena devā devatām agra āyan tena mām adya varcasāgne varcasvinaṃ kṛṇu yat te varco jātavedo bṛhad bhavaty āhuteḥ yāvat sūryasya varca āsurasya ca hastinaḥ tāvan me aśvinā varca ā dhattāṃ puṣkarasrajā yāvac catasraḥ pradiśaś cakṣur yāvat samaśnute tāvat samaitv indriyaṃ mayi taddhastivarcasam hastī mṛgāṇāṃ suṣadām atiṣṭhāvān babhūva hi tasya bhagena varcasābhi ṣiñcāmi mām aham yena vehat babhūvitha nāśayāmasi tat tvat idam tat anyatra tvat apa dūre nidadhmasi ā te yonim garbhaḥ etu pumān bāṇaḥ iva iṣudhim ā vīraḥ atra jāyatām putraḥ te daśamāsyaḥ pumāṃsam putram janaya tam pumān anujāyatām bhavāsi putrāṇām mātā jātānām janayāḥ ca yān yāni bhadrāṇi bījāni ṛṣabhāḥ janayanti ca taiḥ tvam putram vindasva sā prasūḥ dhenukā bhava kṛṇomi te prājāpatyam ā yonim garbhaḥ etu te vindasva tvam putram nāri yaḥ tubhyam śam asat śam u tasmai tvam bhava yāsām dyauḥ pitā pṛthivī mātā samudraḥ mūlam vīrudhām babhūva tāḥ tvā putra vidyāya daivīḥ prāvantu oṣadhayaḥ payasvatīḥ oṣadhayaḥ payasvan māmakam vacaḥ atho payasvatīnām ā bhare aham sahasraśas veda aham payasvantam cakāra dhānyam bahu saṃbhṛtvā nāma yaḥ devaḥ tam vayam havāmahe yaḥ yaḥ ayajvanaḥ gṛhe imāḥ yāḥ pañca pradiśaḥ mānavīḥ pañca kṛṣṭayaḥ vṛṣṭe śāpam nadīḥ iva iha sphātim samāvahān ud utsam śata dhāram sahasra dhāram akṣitam evā asmākā idam dhānyam sahasra dhāram akṣitam śata hasta samāhara sahasra hasta sam kira kṛtasya kāryasya ca iha sphātim samāvaha tisraḥ mātrāḥ gandharvāṇām catasraḥ gṛha patnyāḥ tāsām yā sphātimattamā tayā tvā abhi mṛśāmasi upohaḥ ca samūhaḥ ca kṣattārau te prajāpate tau iha ā vahatām sphātim bahum bhūmānam akṣitam uttudaḥ tvā ud tudatu mā dhṛthāḥ śayane sve iṣuḥ kāmasya yā bhīmā tayā vidhyāmi tvā hṛdi ādhī parṇām kāma śalyām iṣum saṃkalpa kulmalām tām su saṃnatām kṛtvā kāmaḥ vidhyatu tvā hṛdi yā plīhānam śoṣayati kāmasya iṣuḥ su saṃnatā prācīna pakṣā vyoṣā tayā vidhyāmi tvā hṛdi śucā viddhā vyoṣayā śuṣka āsyā abhi sarpa mā mṛduḥ nimanyuḥ kevalī priya vādinī anuvratā ājāmi tvā ājanyā pari mātuḥ atha u pituḥ yathā mama kratau asaḥ mama cittam upāyasi vi asyai mitrāvaruṇau hṛdaḥ cittāni asyatam atha enām akratum kṛtvā mama eva kṛṇutam vaśe ye 'syāṃ stha prācyāṃ diśi hetayo nāma devās teṣāṃ vo agnir iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā ye 'syāṃ stha dakṣiṇāyāṃ diśy aviṣyavo nāma devās teṣāṃ vaḥ kāma iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā ye 'syāṃ stha pratīcyāṃ diśi vairājā nāma devās teṣāṃ va āpa iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā ye 'syāṃ sthodīcyāṃ diśi pravidhyanto nāma devās teṣāṃ vo vāta iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā ye 'syāṃ stha dhruvāyāṃ diśi nilimpā nāma devās teṣāṃ va oṣadhīr iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā ye 'syāṃ sthordhvāyāṃ diśy avasvanto nāma devās teṣāṃ vo bṛhaspatir iṣavaḥ te no mṛḍata te no 'dhi brūta tebhyo vo namas tebhyo vaḥ svāhā prācī dig agnir adhipatir asito rakṣitādityā iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ dakṣiṇā dig indro 'dhipatis tiraścirājī rakṣitā pitara iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ pratīcī dig varuṇo 'dhipatiḥ pṛdākū rakṣitānnam iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ udīcī dik somo 'dhipatiḥ svajo rakṣitāśanir iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ dhruvā dig viṣṇur adhipatiḥ kalmāṣagrīvo rakṣitā vīrudha iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayam dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ ūrdhvā dig bṛhaspatir adhipatiḥ śvitro rakṣitā varṣam iṣavaḥ tebhyo namo 'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ vo jambhe dadhmaḥ ekaikayaiṣā sṛṣṭyā saṃ babhūva yatra gā asṛjanta bhūtakṛto viśvarūpāḥ yatra vijāyate yaminy apartuḥ sā paśūn kṣiṇāti riphatī ruśatī eṣā paśūnt saṃ kṣiṇāti kravyād bhūtvā vyadvarī utaināṃ brahmaṇe dadyāt tathā syonā śivā syāt śivā bhava puruṣebhyo gobhyo aśvebhyaḥ śivā śivāsmai sarvasmai kṣetrāya śivā na ihaidhi iha puṣṭir iha rasa iha sahasrasātamā bhava paśūn yamini poṣaya yatrā suhārdaḥ sukṛto madanti vihāya rogaṃ tanvaḥ svāyāḥ taṃ lokaṃ yaminy abhisaṃbabhūva sā no mā hiṃsīt puruṣān paśūṃś ca yatrā suhārdāṃ sukṛtām agnihotrahutām yatra lokaḥ taṃ lokaṃ yaminy abhisaṃbabhūva sā no mā hiṃsīt puruṣān paśūṃś ca yad rājāno vibhajanta iṣṭāpūrtasya ṣoḍaśam yamasyāmī sabhāsadaḥ avis tasmāt pra muñcati dattaḥ śitipāt svadhā sarvān kāmān pūrayaty ābhavan prabhavan bhavan ākūtipro 'vir dattaḥ śitipānn nopa dasyati yo dadāti śitipādam aviṃ lokena saṃmitam sa nākam abhyārohati yatra śulko na kriyate abalena balīyase pañcāpūpaṃ śitipādam aviṃ lokena saṃmitam pradātopa jīvati pitṝṇāṃ loke 'kṣitam pañcāpūpaṃ śitipādam aviṃ lokena saṃmitam pradātopa jīvati sūryāmāsayor akṣitam ireva nopa dasyati samudra iva payo mahat devau savāsināv iva śitipān nopa dasyati ka idaṃ kasmā adāt kāmaḥ kāmāyādāt kāmo dātā kāmaḥ pratigrahītā kāmaḥ samudram ā viveśa kāmena tvā prati gṛhṇāmi kāmaitat te bhūmiṣ ṭvā prati gṛhṇātv antarikṣam idaṃ mahat māhaṃ prāṇena mātmanā mā prajayā pratigṛhya vi rādhiṣi sahṛdayaṃ sāṃmanasyam avidveṣaṃ kṛṇomi vaḥ anyo anyam abhi haryata vatsaṃ jātam ivāghnyā anuvrataḥ pituḥ putro mātrā bhavatu saṃmanāḥ jāyā patye madhumatīṃ vācaṃ vadatu śantivām mā bhrātā bhrātaraṃ dvikṣan mā svasāram uta svasā samyañcaḥ savratā bhūtvā vācaṃ vadata bhadrayā yena devā na viyanti no ca vidviṣate mithaḥ tat kṛṇmo brahma vo gṛhe saṃjñānaṃ puruṣebhyaḥ jyāyasvantaś cittino mā vi yauṣṭa saṃrādhayantaḥ sadhurāś carantaḥ anyo anyasmai valgu vadanta eta sadhrīcīnān vaḥ saṃmanasas kṛṇomi samānī prapā saha vo 'nnabhāgaḥ samāne yoktre saha vo yunajmi samyañco 'gniṃ saparyatārā nābhim ivābhitaḥ sadhrīcīnān vaḥ saṃmanasas kṛṇomy ekaśnuṣṭīnt saṃvananena sarvān devā ivāmṛtaṃ rakṣamāṇāḥ sāyaṃprātaḥ saumanaso vo astu vi devā jarasāvṛtan vi tvam agne arātyā vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā vy ārtyā pavamāno vi śakraḥ pāpakṛtyayā vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā vi grāmyāḥ paśava āraṇyair vy āpas tṛṣṇayāsaran vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā vī me dyāvāpṛthivī ito vi panthāno diśaṃ diśam vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā tvaṣṭā duhitre vahatum yunakti iti idam viśvam bhuvanam vi yāti vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā agniḥ prāṇān sam dadhāti candraḥ prāṇena saṃhitaḥ vi aham sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā prāṇena viśvatas vīryam devāḥ sūryam sam airayan vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā āyuṣmatām āyuṣkṛtām prāṇena jīva mā mṛthāḥ vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā prāṇena prāṇatāṃ prāṇehaiva bhava mā mṛthāḥ vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā ud āyuṣā sam āyuṣod oṣadhīnāṃ rasena vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā ā parjanyasya vṛṣṭyod asthāmāmṛtā vayam vy ahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa sam āyuṣā brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastād vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ sa budhnyā upamā asya viṣṭhāḥ sataś ca yonim asataś ca vi vaḥ iyaṃ pitryā rāṣṭry etv agre prathamāya januṣe bhuvaneṣṭhāḥ tasmā etaṃ surucaṃ hvāram ahyaṃ gharmaṃ śrīṇantu prathamāya dhāsyave pra yo jajñe vidvān asya bandhur viśvā devānāṃ janimā vivakti brahma brahmaṇa uj jabhāra madhyān nīcair uccaiḥ svadhā abhi pra tasthau sa hi vidaḥ sa pṛthivyā ṛtasthā mahī kṣemaṃ rodasī askabhāyat mahān mahī askabhāyad vi jāto dyāṃ sadma pārthivaṃ ca rajaḥ sa budhnyād āṣṭra januṣo 'bhy agram bṛhaspatir devatā tasya samrāṭ ahar yacchukraṃ jyotiṣo janiṣṭātha dyumanto vi vasantu viprāḥ nūnaṃ tad asya kāvyo hinoti maho devasya pūrvyasya dhāma eṣa jajñe bahubhiḥ sākam itthā pūrve ardhe viṣite sasan nu yo 'tharvāṇaṃ pitaraṃ devabandhuṃ bṛhaspatiṃ namasāva ca gacchāt tvaṃ viśveṣāṃ janitā yathāsaḥ kavir devo na dabhāyat svadhāvān ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ yo 'syeśe dvipado yaś catuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaiko rājā jagato babhūva yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema yaṃ krandasī avataś caskabhāne bhiyasāne rodasī ahvayethām yasyāsau panthā rajaso vimānaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema yasya dyaur urvī pṛthivī ca mahī yasyāda urv antarikṣam yasyāsau sūro vitato mahitvā kasmai devāya haviṣā vidhema yasya viśve himavanto mahitvā samudre yasya rasām id āhuḥ imāś ca pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣā vidhema āpo agre viśvam āvan garbhaṃ dadhānā amṛtā ṛtajñāḥ yāsu devīṣv adhi deva āsīt kasmai devāya haviṣā vidhema hiraṇyagarbhaḥ sam avartatāgre bhūtasya jātaḥ patir eka āsīt sa dādhāra pṛthivīm uta dyāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema āpo vatsaṃ janayantīr garbham agre sam airayan tasyota jāyamānasyolba āsīddhiraṇyayaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ud itas trayaḥ akraman vyāghraḥ puruṣaḥ vṛkaḥ hiruk hi yanti sindhavaḥ hiruk devaḥ vanaspatiḥ hiruk namantu śatravaḥ pareṇa etu pathā vṛkaḥ parameṇa uta taskaraḥ pareṇa datvatī rajjuḥ pareṇa aghāyuḥ arṣatu akṣyau ca te mukham ca te vyāghra jambhayāmasi āt sarvān viṃśatim nakhān vyāghram datvatām vayam prathamam jambhayāmasi āt u stenam atha u ahim yātudhānam atha u vṛkam yaḥ adya stenaḥ āyati sa sampiṣṭaḥ apāyati pathām apadhvaṃsena etu indraḥ vajreṇa hantu tam mūrṇāḥ mṛgasya dantāḥ apiśīrṇāḥ u pṛṣṭayaḥ nimruc te godhā bhavatu nīcā āyat śaśayuḥ mṛgaḥ yat saṃyamaḥ na vi yamaḥ vi yamaḥ yat na saṃyamaḥ indra jāḥ soma jāḥ ātharvaṇam asi vyāghra jambhanam yām tvā gandharvaḥ akhanat varuṇāya mṛta bhraje tām tvā vayam khanāmasi oṣadhim śepa harṣaṇīm ud uṣāḥ ud u sūryaḥ ud idam māmakam vacaḥ ud ejatu prajāpatiḥ vṛṣā śuṣmeṇa vājinā yathā sma te virohataḥ abhitaptam iva anati tatas te śuṣmavattaram iyam kṛṇotu oṣadhiḥ ucchuṣmauṣadhīnāṃ sārā ṛṣabhāṇām sam puṃsām indra vṛṣṇyam asmin dhehi tanū vaśin apām rasaḥ prathama jaḥ atha u vanaspatīnām uta somasya bhrātā asi uta ārśam asi vṛṣṇyam agne adya agne adya savitar adya devi sarasvati adya asya brahmaṇaspate dhanuḥ iva ā tānaya pasaḥ ā aham tanomi te pasaḥ adhi jyām iva dhanvani kramasva ṛśaḥ iva rohitam an avaglāyatā sadā aśvasya aśvatarasya ajasya petvasya ca atha ṛṣabhasya ye vājāḥ tān asmin dhehi tanū vaśin sahasra śṛṅgaḥ vṛṣabhaḥ yaḥ samudrāt udācarat tena sahasyena vayam ni janān svāpayāmasi na bhūmim vātaḥ ati vāti nā ati paśyati kaścana striyaḥ ca sarvāḥ svāpaya śunaḥ ca indra sakhā caran proṣṭheśayās talpeśayā nārīr yā vahyaśīvarīḥ striyo yāḥ puṇyagandhayas tāḥ sarvāḥ svāpayāmasi ejadejad ajagrabhaṃ cakṣuḥ prāṇam ajagrabham aṅgāny ajagrabhaṃ sarvā rātrīṇām atiśarvare ya āste yaś carati yaś ca tiṣṭhan vipaśyati teṣāṃ saṃ dadhmo akṣīṇi yathedaṃ harmyaṃ tathā svaptu mātā svaptu pitā svaptu śvā svaptu viśpatiḥ svapantv asyai jñātayaḥ svaptv ayam abhito janaḥ svapna svapnābhikaraṇena sarvaṃ ni svāpayā janam otsūryam anyānt svāpayāvyuṣaṃ jāgṛtād aham indra ivāriṣṭo akṣitaḥ brāhmaṇaḥ jajñe prathamaḥ daśa śīrṣaḥ daśa āsyaḥ sa somam prathamaḥ papau sa cakāra arasam viṣam yāvatī dyāvāpṛthivī varimṇā yāvat sapta sindhavaḥ vitaṣṭhire vācam viṣasya dūṣaṇīm tām itas niḥ avādiṣam suparṇaḥ tvā garutmān viṣa prathamam āvayat na amīmadaḥ nā arūrupaḥ uta asmai abhavaḥ pituḥ yaḥ te āsyat pañca aṅguriḥ vakrāt cit adhi dhanvanaḥ apaskambhasya śalyāt niḥ avocam aham viṣam śalyāt viṣam niḥ avocam prāñjanāt uta parṇadheḥ apāṣṭhāt śṛṅgāt kulmalāt niḥ avocam aham viṣam arasaḥ te iṣo śalyaḥ atha u te arasam viṣam uta arasasya vṛkṣasya dhanuḥ te arasa arasam ye apīṣan ye adihan ye āsyan ye avāsṛjan sarve te vadhrayaḥ kṛtāḥ vadhriḥ viṣa giriḥ kṛtaḥ vadhrayaḥ te khanitāraḥ vadhriḥ tvam asi oṣadhe vadhriḥ sa parvataḥ giriḥ yatas jātam idam viṣam vāḥ idam vārayātai varaṇāvatyām adhi tatra amṛtasya āsiktam tena te vāraye viṣam arasam prācyam viṣam arasam yat udīcyam athā idam adharācyam karambheṇa vi kalpate karambham kṛtvā tiryam pībaspākam udārathim kṣudhā kila tvā duṣṭano jakṣivān sa na rūrupaḥ vi te madam madāvati śaram iva pātayāmasi pra tvā carum iva yeṣantam vacasā sthāpayāmasi pari grāmam iva ācitam vacasā sthāpayāmasi tiṣṭha vṛkṣaḥ iva sthāmni abhri khāte na rūrupaḥ pavastaiḥ tvā pari akrīṇan dūrśebhiḥ ajinaiḥ uta prakrīḥ asi tvam oṣadhe abhri khāte na rūrupaḥ an āptāḥ ye vaḥ prathamāḥ yāni karmāṇi cakrire vīrān naḥ atra mā dabhan tat vaḥ etat puras dadhe bhūto bhūteṣu paya ā dadhāti sa bhūtānām adhipatir babhūva tasya mṛtyuś carati rājasūyaṃ sa rājā anu manyatām idaṃ abhi prehi māpa vena ugraś cettā sapatnahā ā tiṣṭha mitravardhana tubhyam devā adhi bruvan ātiṣṭhantaṃ pari viśve abhūṣañchriyaṃ vasānaś carati svarociḥ mahat tad vṛṣṇo asurasya nāmā viśvarūpo amṛtāni tasthau vyāghro adhi vaiyāghre vi kramasva diśo mahīḥ viśas tvā sarvā vāñchantv āpo divyāḥ payasvatīḥ yāḥ āpaḥ divyāḥ payasā madanti antarikṣe uta vā pṛthivyām tāsām tvā sarvāsām apām abhi siñcāmi varcasā abhi tvā varcasā asican āpaḥ divyāḥ payasvatīḥ yathā asaḥ mitra vardhanaḥ tathā tvā savitā karat enāḥ vyāghram pariṣasvajānāḥ siṃham hinvanti mahate saubhagāya samudram na su bhuvaḥ tasthivāṃsam marmṛjyante dvīpinam apsu antar ehi jīvaṃ trāyamāṇaṃ parvatasyāsy akṣyam viśvebhir devair dattaṃ paridhir jīvanāya kam paripāṇaṃ puruṣāṇāṃ paripāṇaṃ gavāṃ asi aśvānām arvatām paripāṇāya tasthiṣe utāsi paripāṇam yātujambhanam āñjana utāmṛtasya tvaṃ vetthātho asi jīvabhojanam atho haritabheṣajam yasyāñjana prasarpasy aṅgamaṅgam paruṣparuḥ tato yakṣmaṃ vi bādhasa ugro madhyamaśīr iva nainaṃ prāpnoti śapatho na kṛtyā nābhiśocanam nainaṃ viṣkandham aśnute yas tvā bibharty āñjana asanmantrād duṣvapnyād duṣkṛtācchamalād uta durhārdaś cakṣuṣo ghorāt tasmān naḥ pāhy āñjana idaṃ vidvān āñjana satyaṃ vakṣyāmi nānṛtam saneyam aśvaṃ gām aham ātmānaṃ tava pūruṣa trayo dāsā āñjanasya takmā balāsa ād ahiḥ varṣiṣṭhaḥ parvatānāṃ trikakun nāma te pitā yad āñjanaṃ traikakudam jātaṃ himavatas pari yātūṃś ca sarvāñ jambhayat sarvāś ca yātudhānyaḥ yadi vāsi traikakudaṃ yadi yāmunam ucyase ubhe te bhadre nāmnī tābhyāṃ naḥ pāhy āñjana vātāt jātaḥ antarikṣāt vidyutaḥ jyotiṣaḥ pari sa naḥ hiraṇya jāḥ śaṅkhaḥ kṛśanaḥ pātu aṃhasaḥ yaḥ agratas rocanānām samudrāt adhi jajñiṣe śaṅkhena hatvā rakṣāṃsi attriṇaḥ vi sahāmahe śaṅkhena amīvām amatim śaṅkhena uta sadānvāḥ śaṅkhaḥ naḥ viśva bheṣajaḥ kṛśanaḥ pātu aṃhasaḥ divi jātaḥ samudra jaḥ sindhutaḥ pari ābhṛtaḥ sa naḥ hiraṇya jāḥ śaṅkhaḥ āyuṣprataraṇaḥ maṇiḥ samudrāt jātaḥ maṇiḥ vṛtrāt jātaḥ divākaraḥ saḥ asmān sarvatas pātu hetyāḥ deva asurebhyaḥ hiraṇyānām ekaḥ asi somāt tvam adhi jajñiṣe rathe tvam asi darśataḥ iṣudhau rocanaḥ tvam pra naḥ āyūṃṣi tāriṣat devānām asthi kṛśanam babhūva tat ātmanvat carati apsu antar tat te badhnāmi āyuṣe varcase balāya dīrgha āyu tvāya śata śāradāya kārśanaḥ tvā abhi rakṣatu anaḍvān dādhāra pṛthivīm uta dyām anaḍvān dādhāra uru antarikṣam anaḍvān dādhāra pradiśaḥ ṣaḍ urvīḥ anaḍvān viśvam bhuvanam ā viveśa anaḍvān indraḥ sa paśubhyaḥ vi caṣṭe trayān śakraḥ vi mimīte adhvanaḥ bhūtam bhaviṣyat bhuvanā duhānaḥ sarvā devānām carati vratāni indraḥ jātaḥ manuṣyeṣu antar gharmaḥ taptaḥ carati śośucānaḥ suprajāḥ san saḥ udāre na sarṣat yaḥ na aśnīyāt anaḍuhaḥ vijānan anaḍvān duhe sukṛtasya loke ā enam pyāyayati pavamānaḥ purastāt parjanyaḥ dhārāḥ marutaḥ ūdhar asya yajñaḥ payaḥ dakṣiṇā dohaḥ asya yasya nā īśe yajña patiḥ na yajñaḥ na asya dātā īśe na pratigrahītā yaḥ viśva jit viśva bhṛt viśva karmā gharmam naḥ brūta yatamaḥ catuṣpād yena devāḥ svar āruruhuḥ hitvā śarīram amṛtasya nābhim tena geṣma sukṛtasya lokam gharmasya vratena tapasā yaśasyavaḥ indraḥ rūpeṇa rūpeṇa agniḥ vahena prajāpatiḥ parameṣṭhī virāj viśvānare akramata vaiśvānare akramata anaḍuhi akramata saḥ adṛṃhayata saḥ adhārayata madhyam etat anaḍuhaḥ yatrā eṣa vahaḥ āhitaḥ etāvat asya prācīnam yāvān pratyaṅ samāhitaḥ yaḥ veda anaḍuhaḥ dohān sapta anupadasvataḥ prajām ca lokam ca āpnoti tathā sapta ṛṣayaḥ viduḥ padbhiḥ sedim avakrāman irām jaṅghābhiḥ utkhidan śrameṇa anaḍvān kīlālam kīnāśaḥ ca abhi gacchataḥ dvādaśa vai etāḥ rātrīḥ vratyāḥ āhuḥ prajāpateḥ tatra upa brahma yaḥ veda tat vai anaḍuhaḥ vratam duhe sāyam duhe prātar duhe madhyaṃdinam pari dohāḥ ye asya saṃyanti tān vidma anupadasvataḥ rohaṇī asi rohaṇī asthnaḥ chinnasya rohaṇī asi rohaya idam arundhati yat te riṣṭam yat te dyuttam asti peṣṭram te ātmani dhātā tat bhadrayā punar sam dadhat paruṣā paruḥ sam te majjā majjñā bhavatu sam u te paruṣā paruḥ sam te māṃsasya visrastam sam asthi api rohatu majjā majjñā sam dhīyatām carmaṇā carma rohatu asṛk te asthi rohatu māṃsam māṃsena rohatu loma lomnā sam kalpaya tvacā sam kalpaya tvacam asṛk te asthi rohatu chinnam sam dhehi oṣadhe saḥ ud tiṣṭha pra drava rathaḥ su cakraḥ su paviḥ su nābhiḥ prati tiṣṭha ūrdhvaḥ yadi kartam patitvā saṃśaśre yadi vā aśmā prahṛtaḥ jaghāna ṛbhuḥ rathasya iva aṅgāni sam dadhat paruṣā paruḥ uta devā avahitaṃ devā un nayathā punaḥ utāgaś cakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ dvāv imau vātau vāta ā sindhor ā parāvataḥ dakṣaṃ te anya āvātu vy anyo vātu yad rapaḥ ā vāta vāhi bheṣajaṃ vi vāta vāhi yad rapaḥ tvaṃ hi viśvabheṣaja devānāṃ dūta īyase trāyantām imaṃ devās trāyantāṃ marutāṃ gaṇāḥ trāyantāṃ viśvā bhūtāni yathāyam arapā asat ā tvāgamaṃ śaṃtātibhir atho ariṣṭatātibhiḥ dakṣaṃ ta ugram ābhāriṣaṃ parā yakṣmaṃ suvāmi te ayaṃ me hasto bhagavān ayaṃ me bhagavattaraḥ ayaṃ me viśvabheṣajo 'yaṃ śivābhimarśanaḥ hastābhyāṃ daśaśākhābhyāṃ jihvā vācaḥ purogavī anāmayitnubhyāṃ hastābhyāṃ tābhyāṃ tvābhi mṛśāmasi ajo hy agner ajaniṣṭa śokāt so apaśyajjanitāram agre tena devā devatām agrā āyan tena rohān ruruhur medhyāsaḥ kramadhvam agninā nākam ukhyān hasteṣu bibhrataḥ divas pṛṣṭhaṃ svar gatvā miśrā devebhir ādhvam pṛṣṭhāt pṛthivyā aham antarikṣam āruham antarikṣād divam āruham divo nākasya pṛṣṭhāt svar jyotir agām aham svar yanto nāpekṣanta ā dyāṃ rohanti rodasī yajñaṃ ye viśvatodhāraṃ suvidvāṃso vitenire agne prehi prathamo devatānāṃ cakṣur devānām uta mānuṣānām iyakṣamāṇā bhṛgubhiḥ sajoṣāḥ svar yantu yajamānāḥ svasti ajam anajmi payasā ghṛtena divyaṃ suparṇaṃ payasaṃ bṛhantam tena geṣma sukṛtasya lokaṃ svar ārohanto abhi nākam uttamam pañcaudanaṃ pañcabhir aṅgulibhir darvyoddhara pañcadhaitam odanam prācyāṃ diśi śiro ajasya dhehi dakṣiṇāyāṃ diśi dakṣiṇaṃ dhehi pārśvam pratīcyāṃ diśi bhasadam asya dhehy uttarasyāṃ diśy uttaraṃ dhehi pārśvam ūrdhvāyāṃ diśy ajasyānūkaṃ dhehi diśi dhruvāyāṃ dhehi pājasyam antarikṣe madhyato madhyam asya śṛtam ajaṃ śṛtayā prorṇuhi tvacā sarvair aṅgaiḥ saṃbhṛtaṃ viśvarūpam sa ut tiṣṭheto abhi nākam uttamaṃ padbhiś caturbhiḥ prati tiṣṭha dikṣu samutpatantu pradiśo nabhasvatīḥ sam abhrāṇi vātajūtāni yantu maharṣabhasya nadato nabhasvato vāśrā āpaḥ pṛthivīṃ tarpayantu sam īkṣayantu taviṣāḥ sudānavo 'pāṃ rasā oṣadhībhiḥ sacantām varṣasya sargā mahayantu bhūmiṃ pṛthag jāyantām oṣadhayo viśvarūpāḥ sam īkṣayasva gāyato nabhāṃsy apām vegāsaḥ pṛthag ud vijantām varṣasya sargā mahayantu bhūmiṃ pṛthag jāyantām vīrudho viśvarūpāḥ gaṇās tvopa gāyantu mārutāḥ parjanya ghoṣiṇaḥ pṛthak sargā varṣasya varṣato varṣantu pṛthivīm anu ud īrayata marutaḥ samudratas tveṣo arko nabha ut pātayātha maharṣabhasya nadato nabhasvato vāśrā āpaḥ pṛthivīṃ tarpayantu abhi kranda ardaya udadhim bhūmim parjanya payasā sam aṅdhi tvayā sṛṣṭam bahulam aitu varṣam āśāra eṣī kṛśaguḥ etu astam saṃ vo 'vantu sudānava utsā ajagarā uta marudbhiḥ pracyutā meghā varṣantu pṛthivīm anu āśāmāśāṃ vi dyotatāṃ vātā vāntu diśodiśaḥ marudbhiḥ pracyutā meghāḥ saṃ yantu pṛthivīm anu āpo vidyud abhraṃ varṣaṃ saṃ vo 'vantu sudānava utsā ajagarā uta marudbhiḥ pracyutā meghāḥ prāvantu pṛthivīm anu apām agniḥ tanūbhiḥ saṃvidānaḥ yaḥ oṣadhīnām adhipāḥ babhūva sa naḥ varṣam vanutām jātavedāḥ prāṇam prajābhyaḥ amṛtam divaḥ pari prajāpatiḥ salilād ā samudrād āpa īrayann udadhim ardayāti pra pyāyatāṃ vṛṣṇo aśvasya reto 'rvān etena stanayitnunehi apaḥ niṣiñcan asuraḥ pitā naḥ śvasantu gargarāḥ apām varuṇa ava nīcīḥ apaḥ sṛja vadantu pṛśni bāhavaḥ maṇḍūkāḥ iriṇā anu saṃvatsaraṃ śaśayānā brāhmaṇā vratacāriṇaḥ vācam parjanyajinvitāṃ pra maṇḍūkā avādiṣuḥ upapravada maṇḍūki varṣaṃ ā vada tāduri madhye hradasya plavasva vigṛhya caturaḥ padaḥ khaṇvakhā khaimakhā madhye taduri varṣaṃ vanudhvaṃ pitaro marutāṃ mana icchata mahāntaṃ kośam ud acābhi ṣiñca savidyutaṃ bhavatu vātu vātaḥ tanvatāṃ yajñaṃ bahudhā visṛṣṭā ānandinīr oṣadhayo bhavantu bṛhan eṣām adhiṣṭhātā antikāt iva paśyati yaḥ stāyan manyate caran sarvam devāḥ idam viduḥ yaḥ tiṣṭhati carati yaḥ ca vañcati yaḥ nilāyam carati yaḥ prataṅkam dvau saṃniṣadya yat mantrayete rājā tat veda varuṇaḥ tṛtīyaḥ uta iyam bhūmiḥ varuṇasya rājñaḥ uta asau dyauḥ bṛhatī dūreantā uta u samudrau varuṇasya kukṣī uta asmin alpe udake nilīnaḥ uta yaḥ dyām atisarpāt parastāt na sa mucyātai varuṇasya rājñaḥ divaspaśaḥ pra caranti idam asya sahasra akṣāḥ ati paśyanti bhūmim sarvam tat rājā varuṇaḥ vi caṣṭe yat antarā rodasī yat parastāt saṃkhyātāḥ asya nimiṣaḥ janānām akṣān iva śvaghnī ni minoti tāni ye te pāśāḥ varuṇa sapta sapta tredhā tiṣṭhanti viṣitāḥ ruṣantaḥ sinantu sarve anṛtam vadantam yaḥ satya vādī ati tam sṛjantu śatena pāśaiḥ abhi dhehi varuṇa enam mā te moci anṛta vāc nṛ cakṣaḥ āstām jālmaḥ udaram sraṃsayitvā kośaḥ iva a bandhaḥ parikṛtyamānaḥ yaḥ samāmyaḥ varuṇaḥ yaḥ vyāmyaḥ yaḥ saṃdeśyaḥ varuṇaḥ yaḥ videśyaḥ yaḥ daivaḥ varuṇaḥ yaḥ ca mānuṣaḥ taiḥ tvā sarvaiḥ abhi syāmi pāśaiḥ asau āmuṣyāyaṇa amuṣyāḥ putra tān u te sarvān anusaṃdiśāmi īśāṇāṃ tvā bheṣajānām ujjeṣa ā rabhāmahe cakre sahasravīryam sarvasmā oṣadhe tvā satyajitaṃ śapathayāvanīṃ sahamānāṃ punaḥsarām sarvāḥ sam ahvy oṣadhīr ito naḥ pārayād iti yā śaśāpa śapanena yāghaṃ mūram ādadhe yā rasasya haraṇāya jātam ārebhe tokam attu sā yāṃ te cakrur āme pātre yāṃ cakrur nīlalohite āme māṃse kṛtyāṃ yāṃ cakrus tayā kṛtyākṛto jahi dauṣvapnyaṃ daurjīvityaṃ rakṣo abhvam arāyyaḥ durṇāmnīḥ sarvā durvācas tā asman nāśayāmasi kṣudhāmāraṃ tṛṣṇāmāram agotām anapatyatām apāmārga tvayā vayaṃ sarvaṃ tad apa mṛjmahe tṛṣṇāmāraṃ kṣudhāmāraṃ atho akṣaparājayam apāmārga tvayā vayaṃ sarvaṃ tad apa mṛjmahe apāmārga oṣadhīnāṃ sarvāsām eka id vaśī tena te mṛjma āsthitam atha tvam agadaś cara samaṃ jyotiḥ sūryeṇāhnā rātrī samāvatī kṛṇomi satyam ūtaye 'rasāḥ santu kṛtvarīḥ yo devāḥ kṛtyāṃ kṛtvā harād aviduṣo gṛham vatso dhārur iva mātaraṃ taṃ pratyag upa padyatām amā kṛtvā pāpmānaṃ yas tenānyaṃ jighāṃsati aśmānas tasyāṃ dagdhāyāṃ bahulāḥ phaṭ karikrati sahasradhāman viśikhān vigrīvāṁ chāyayā tvam prati sma cakruṣe kṛtyāṃ priyāṃ priyāvate hara anayāham oṣadhyā sarvāḥ kṛtyā adūduṣam yāṃ kṣetre cakrur yāṃ goṣu yāṃ vā te puruṣeṣu yaś cakāra na śaśāka kartuṃ śaśre pādam aṅgurim cakāra bhadram asmabhyam ātmane tapanam tu saḥ apāmārgo 'pa mārṣṭu kṣetriyaṃ śapathaś ca yaḥ apāha yātudhānīr apa sarvā arāyyaḥ apamṛjya yātudhānān apa sarvā arāyyaḥ apāmārga tvayā vayaṃ sarvaṃ tad apa mṛjmahe uto asy abandhukṛd uto asi nu jāmikṛt uto kṛtyākṛtaḥ prajāṃ nadam ivā chinddhi vārṣikam brāhmaṇena paryuktāsi kaṇvena nārṣadena senevaiṣi tviṣīmatī na tatra bhayam asti yatra prāpnoṣy oṣadhe agram eṣy oṣadhīnāṃ jyotiṣevābhidīpayan uta trātāsi pākasyātho hantāsi rakṣasaḥ yad ado devā asurāṃs tvayāgre nirakurvata tatas tvam adhy oṣadhe 'pāmārgo ajāyathāḥ vibhindatī śataśākhā vibhindan nāma te pitā pratyag vi bhinddhi tvaṃ taṃ yo asmāṁ abhidāsati asad bhūmyāḥ sam abhavat tad yām eti mahad vyacaḥ tad vai tato vidhūpāyat pratyak kartāram ṛcchatu pratyaṅ hi saṃbabhūvitha pratīcīnaphalas tvam sarvān macchapathāṃ adhi varīyo yāvayā vadham śatena mā pari pāhi sahasreṇābhi rakṣā mā indras te vīrudhāṃ pata ugra ojmānam ā dadhat ā paśyati prati paśyati parā paśyati divam antarikṣam āt bhūmim sarvam tat devi paśyati tisraḥ divaḥ tisraḥ pṛthivīḥ ṣaḍ ca imāḥ pradiśaḥ pṛthak tvayā aham sarvā bhūtāni paśyāni devi oṣadhe divyasya suparṇasya tasya ha asi kanīnikā sā bhūmim ā rurohitha vahyam śrāntā vadhūḥ iva tām me sahasra akṣaḥ devaḥ dakṣiṇe haste ā dadhat tayā aham sarvam paśyāmi yaḥ ca śūdraḥ uta āryaḥ āvis kṛṇuṣva rūpāni mā ātmānam apa gūhathāḥ atha u sahasra cakṣo prati paśyāḥ kimīdinaḥ darśaya mā yātudhānān darśaya yātudhānyaḥ piśācān sarvān darśaya iti tvā ā rabhe oṣadhe kaśyapasya cakṣuḥ asi śunyāḥ ca catur akṣyāḥ vīdhre sūryam iva sarpantam mā piśācam tiras karaḥ ud agrabham paripāṇāt yātudhānam kimīdinam tena aham sarvam paśyāmi uta śūdram uta āryam yaḥ antarikṣeṇa patati divam yaḥ ca atisarpati bhūmim yaḥ manyate nātham tam piśācam pra darśaya ā gāvo agmann uta bhadram akrant sīdantu goṣṭhe raṇayantv asme prajāvatīḥ pururūpā iha syur indrāya pūrvīr uṣaso duhānāḥ indro yajvane gṛṇate ca śikṣata uped dadāti na svaṃ muṣāyati bhūyobhūyo rayim id asya vardhayann abhinne khilye ni dadhāti devayum na tā naśanti na dabhāti taskaro nāsām āmitro vyathir ā dadharṣati devāṃś ca yābhir yajate dadāti ca jyog it tābhiḥ sacate gopatiḥ saha na tā arvā reṇukakāṭo 'śnute na saṃskṛtatram upa yanti tā abhi urugāyam abhayaṃ tasya tā anu gāvo martasya vi caranti yajvanaḥ gāvo bhago gāva indro ma icchād gāva somasya prathamasya bhakṣaḥ imā yā gāvaḥ sa janāsa indra icchāmi hṛdā manasā cid indram yūyaṃ gāvo medayatha kṛśaṃ cid aśrīraṃ cit kṛṇuthā supratīkam bhadraṃ gṛhaṃ kṛṇutha bhadravāco bṛhad vo vaya ucyate sabhāsu prajāvatīḥ sūyavase ruśantīḥ śuddhā apaḥ suprapāṇe pibantīḥ mā va stena īśata māghaśaṃsaḥ pari vo rudrasya hetir vṛṇaktu imam indra vardhaya kṣatriyam me imam viśām eka vṛṣam kṛṇu tvam niḥ amitrān akṣṇuhi asya sarvān tān randhaya asmai ahamuttareṣu ā imam bhaja grāme aśveṣu goṣu niḥ tam bhaja yaḥ amitraḥ asya varṣma kṣatrāṇām ayam astu rājā indra śatrum randhaya sarvam asmai ayam astu dhanapatiḥ dhanānām ayam viśām viśpatiḥ astu rājā asmin indra mahi varcāṃsi dhehi avarcasam kṛṇuhi śatrum asya asmai dyāvāpṛthivī bhūri vāmam duhāthām gharma dughe iva dhenū ayam rājā priyaḥ indrasya bhūyāt priyaḥ gavām oṣadhīnām paśūnām yunajmi te uttarāvantam indram yena jayanti na parājayante yaḥ tvā karat eka vṛṣam janānām uta rājñām uttamam mānavānām uttaraḥ tvam adhare te sapatnāḥ ye ke ca rājan pratiśatravaḥ te eka vṛṣaḥ indra sakhā jigīvān śatrūyatām ā bhara bhojanāni siṃha pratīkaḥ viśaḥ addhi sarvāḥ vyāghra pratīkaḥ ava bādhasva śatrūn eka vṛṣaḥ indra sakhā jigīvān śatrūyatām ā khida bhojanāni eka vṛṣaḥ indra sakhā jigīvān śatrūyatām ā khida bhojanāni agner manve prathamasya pracetasaḥ pāñcajanyasya bahudhā yam indhate viśoviśaḥ praviśivāṃsam īmahe sa no muñcatv aṃhasaḥ yathā havyaṃ vahasi jātavedo yathā yajñaṃ kalpayasi prajānan evā devebhyaḥ sumatiṃ na ā vaha sa no muñcatv aṃhasaḥ yāmanyāmann upayuktaṃ vahiṣṭhaṃ karmaṅkarmann ābhagam agnim īḍe rakṣohaṇaṃ yajñavṛdhaṃ ghṛtāhutaṃ sa no muñcatv aṃhasaḥ sujātaṃ jātavedasam agniṃ vaiśvānaraṃ vibhum havyavāhaṃ havāmahe sa no muñcatv aṃhasaḥ yena ṛṣayo balam adyotayan yujā yenāsurāṇām ayuvanta māyāḥ yena agninā paṇīn indraḥ jigāya sa naḥ muñcatu aṃhasaḥ yena devā amṛtam anvavindan yenauṣadhīr madhumatīr akṛṇvan yena devāḥ svar ābharant sa no muñcatv aṃhasaḥ yasyedaṃ pradiśi yad virocate yaj jātaṃ janitavyaṃ ca kevalam staumy agniṃ nāthito johavīmi sa no muñcatv aṃhasaḥ indrasya manmahe śaśvad id asya manmahe vṛtraghna stomā upa mema āguḥ yo dāśuṣaḥ sukṛto havam eti sa no muñcatv aṃhasaḥ ya ugrīṇām ugrabāhur yayur yo dānavānāṃ balam āruroja yena jitāḥ sindhavo yena gāvaḥ sa no muñcatv aṃhasaḥ yaś carṣaṇipro vṛṣabhaḥ svarvid yasmai grāvāṇaḥ pravadanti nṛmṇam yasyādhvaraḥ saptahotā madiṣṭhaḥ sa no muñcatv aṃhasaḥ yasya vaśāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo yasmai mīyante svaravaḥ svarvide yasmai śukraḥ pavate brahmaśumbhitaḥ sa no muñcatv aṃhasaḥ yasya juṣṭiṃ sominaḥ kāmayante yaṃ havanta iṣumantaṃ gaviṣṭau yasminn arkaḥ śiśriye yasminn ojaḥ sa no muñcatv aṃhasaḥ yaḥ prathamaḥ karmakṛtyāya jajñe yasya vīryam prathamasyānubuddham yenodyato vajro 'bhyāyatāhiṃ sa no muñcatv aṃhasaḥ yaḥ saṃgrāmān nayati saṃ yudhe vaśī yaḥ puṣṭāni saṃsṛjati dvayāni staumīndraṃ nāthito johavīmi sa no muñcatv aṃhasaḥ vāyoḥ savitur vidathāni manmahe yāv ātmanvad viśatho yau ca rakṣathaḥ yau viśvasya paribhū babhūvathus tau no muñcatam aṃhasaḥ yayoḥ saṃkhyātā varimā pārthivāni yābhyāṃ rajo yupitam antarikṣe yayoḥ prāyaṃ nānv ānaśe kaścana tau no muñcatam aṃhasaḥ tava vrate ni viśante janāsas tvayy udite prerate citrabhāno yuvaṃ vāyo savitā ca bhuvanāni rakṣathas tau no muñcatam aṃhasaḥ apeto vāyo savitā ca duṣkṛtam apa rakṣāṃsi śimidāṃ ca sedhatam saṃ hy ūrjayā sṛjathaḥ saṃ balena tau no muñcatam aṃhasaḥ rayiṃ me poṣaṃ savitota vāyus tanū dakṣam ā suvatāṃ suśevam ayakṣmatātiṃ maha iha dhattaṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ pra sumatiṃ savitar vāya ūtaye mahasvantaṃ matsaraṃ mādayāthaḥ arvāg vāmasya pravato ni yacchataṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ upa śreṣṭhā na āśiṣo devayor dhāmann asthiran staumi devaṃ savitāraṃ ca vāyuṃ tau no muñcantv aṃhasaḥ manve vāṃ dyāvāpṛthivī subhojasau sacetasau ye aprathethām amitā yojanāni pratiṣṭhe hy abhavataṃ vasūnāṃ te no muñcatam aṃhasaḥ pratiṣṭhe hy abhavataṃ vasūnāṃ pravṛddhe devī subhage urūcī dyāvāpṛthivī bhavataṃ me syone te no muñcatam aṃhasaḥ asaṃtāpe sutapasau huve 'ham urvī gambhīre kavibhir namasye dyāvāpṛthivī bhavataṃ me syone te no muñcatam aṃhasaḥ ye amṛtaṃ bibhṛtho ye havīṃṣi ye srotyā bibhṛtho ye manuṣyān dyāvāpṛthivī bhavataṃ me syone te no muñcatam aṃhasaḥ ye usriyā bibhṛtho ye vanaspatīn yayor vāṃ viśvā bhuvanāny antaḥ dyāvāpṛthivī bhavataṃ me syone te no muñcatam aṃhasaḥ ye kīlālena tarpayatho ye ghṛtena yābhyām ṛte na kiṃcana śaknuvanti dyāvāpṛthivī bhavataṃ me syone te no muñcatam aṃhasaḥ yan medam abhiśocati yenayena vā kṛtaṃ pauruṣeyān na daivāt staumi dyāvāpṛthivī nāthito johavīmi te no muñcatam aṃhasaḥ marutāṃ manve adhi me bruvantu premaṃ vājaṃ vājasāte avantu āśūn iva suyamān ahva ūtaye te no muñcantv aṃhasaḥ utsam akṣitaṃ vyacanti ye sadā ya āsiñcanti rasam oṣadhīṣu puro dadhe marutaḥ pṛśnimātṝṃs te no muñcantv aṃhasaḥ payo dhenūnāṃ rasam oṣadhīnāṃ javam arvatāṃ kavayo ya invatha śagmā bhavantu maruto naḥ syonās te no muñcantv aṃhasaḥ apaḥ samudrād divam ud vahanti divas pṛthivīm abhi ye sṛjanti ye adbhir īśānā marutaś caranti te no muñcantv aṃhasaḥ ye kīlālena tarpayanti ye ghṛtena ye vā vayo medasā saṃsṛjanti ye adbhir īśānā maruto varṣayanti te no muñcantv aṃhasaḥ yadīd idaṃ maruto mārutena yadi devā daivyenedṛg āra yūyam īśidhve vasavas tasya niṣkṛtes te no muñcantv aṃhasaḥ tigmam anīkam viditaṃ sahasvan mārutaṃ śardhaḥ pṛtanāsūgram staumi maruto nāthito johavīmi te no muñcantv aṃhasaḥ bhavāśarvau manve vāṃ tasya vittaṃ yayor vām idaṃ pradiśi yad virocate yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ yayor abhyabhva uta yad dūre cid yau viditāv iṣubhṛtām asiṣṭhau yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ sahasrākṣau vṛtrahanā huve 'haṃ dūregavyūtī stuvann emy ugrau yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ yāv ārebhāthe bahu sākam agre pra ced asrāṣṭram abhibhāṃ janeṣu yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ yayor vadhān nāpapadyate kaścanāntar deveṣūta mānuṣeṣu yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ yaḥ kṛtyākṛn mūlakṛd yātudhāno ni tasmin dhattaṃ vajram ugrau yāv asyeśāthe dvipado yau catuṣpadas tau no muñcatam aṃhasaḥ adhi no brūtaṃ pṛtanāsūgrau saṃ vajreṇa sṛjataṃ yaḥ kimīdī staumi bhavāśarvau nāthito johavīmi tau no muñcatam aṃhasaḥ manve vāṃ mitrāvaruṇāv ṛtāvṛdhau sacetasau druhvaṇo yau nudethe pra satyāvānam avatho bhareṣu tau no muñcatam aṃhasaḥ sacetasau druhvaṇo yau nudethe pra satyāvānam avatho bhareṣu yau gacchatho nṛcakṣasau babhruṇā sutaṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ yāv aṅgirasam avatho yāv agastiṃ mitrāvaruṇā jamadagnim atrim yau kaśyapam avatho yau vasiṣṭhaṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ yau śyāvāśvam avatho vādhryaśvaṃ mitrāvaruṇā purumīḍham atrim yau vimadam avatho saptavadhriṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ yau bharadvājam avatho yau gaviṣṭhiraṃ viśvāmitraṃ varuṇa mitra kutsam yau kakṣīvantam avatho prota kaṇvaṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ yau medhātithim avatho yau triśokaṃ mitrāvaruṇāv uśanām kāvyaṃ yau yau gotamam avatho prota mudgalaṃ tau no muñcatam aṃhasaḥ yayo rathaḥ satyavartma ṛjuraśmir mithuyā carantam abhiyāti dūṣayan staumi mitrāvaruṇau nāthito johavīmi tau no muñcatam aṃhasaḥ ahaṃ rudrebhir vasubhiś carāmy aham ādityair uta viśvadevaiḥ ahaṃ mitrāvaruṇobhā bibharmy aham indrāgnī aham aśvinobhā ahaṃ rāṣṭrī saṃgamanī vasūnāṃ cikituṣī prathamā yajñiyānām tāṃ mā devā vy adadhuḥ purutrā bhūristhātrāṃ bhūry āveśayantaḥ aham eva svayam idaṃ vadāmi juṣṭaṃ devānām uta mānuṣāṇām yaṃ kāmaye taṃ tam ugraṃ kṛṇomi taṃ brahmāṇaṃ tam ṛṣiṃ taṃ sumedhām mayā so 'nnam atti yo vipaśyati yaḥ prāṇati ya īm śṛṇoty uktam amantavo māṃ ta upa kṣiyanti śrudhi śruta śraddheyaṃ te vadāmi ahaṃ rudrāya dhanur ā tanomi brahmadviṣe śarave hantavā u ahaṃ janāya samadaṃ kṛṇomi aham dyāvāpṛthivī ā viveśa ahaṃ somam āhanasaṃ bibharmy ahaṃ tvaṣṭāram uta pūṣaṇaṃ bhagam ahaṃ dadhāmi draviṇā haviṣmate suprāvyā yajamānāya sunvate ahaṃ suve pitaram asya mūrdhan mama yonir apsv antaḥ samudre tato vi tiṣṭhe bhuvanāni viśvotāmūṃ dyāṃ varṣmaṇopa spṛśāmi aham eva vātaiva pra vāmy ārabhamāṇā bhuvanāni viśvā paro divā para enā pṛthivyaitāvatī mahimnā saṃ babhūva tvayā manyo sa ratham ārujantaḥ harṣamāṇāḥ hṛṣitāsaḥ marutvan tigma iṣavaḥ āyudhā saṃśiśānāḥ upa pra yantu naraḥ agni rūpāḥ agniḥ iva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīḥ naḥ sahure hūtaḥ edhi hatvāya śatrūn vi bhajasva vedaḥ ojaḥ mimānaḥ vi mṛdhaḥ nudasva sahasva manyo abhimātim asmai rujan mṛṇan pramṛṇan prehi śatrūn ugram te pājaḥ nanu ā rurudhre vaśī vaśam nayāsai eka ja tvam ekaḥ bahūnām asi manyo īḍitā viśam viśam yuddhāya sam śiśādhi a kṛtta ruc tvayā yujā vayam dyumantam ghoṣam vijayāya kṛṇmasi vijeṣa kṛt indraḥ iva anavabravaḥ asmākam manyo adhipāḥ bhava iha priyam te nāma sahure gṛṇīmasi vidma tam utsam yatas ābabhūtha ābhūtyā sahajāḥ vajra sāyaka sahaḥ bibharṣi saha bhūtaḥ uttaram kratvā naḥ manyo saha medī edhi mahā dhanasya puru hūta saṃsṛji saṃsṛṣṭam dhanam ubhayam samākṛtam asmabhyam dhattām varuṇaḥ ca manyuḥ bhiyaḥ dadhānāḥ hṛdayeṣu śatravaḥ parājitāsaḥ apa ni layantām yas te manyo 'vidhad vajra sāyaka saha ojaḥ puṣyati viśvam ānuṣak sāhyāma dāsam āryaṃ tvayā yujā vayaṃ sahaskṛtena sahasā sahasvatā manyur indro manyur evāsa devo manyur hotā varuṇo jātavedāḥ manyuṃ viśa īḍate mānuṣīr yāḥ pāhi no manyo tapasā sajoṣāḥ abhīhi manyo tavasas tavīyān tapasā yujā vi jahi śatrūn amitrahā vṛtrahā dasyuhā ca viśvā vasūny ā bharā tvaṃ naḥ tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayaṃbhūr bhāmo abhimātiṣāhaḥ viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahīyān asmāsv ojaḥ pṛtanāsu dhehi abhāgaḥ sann apa pareto asmi tava kratvā taviṣasya pracetaḥ taṃ tvā manyo akratur jihīḍāhaṃ svā tanūr baladāvā na ehi ayaṃ te asmy upa na ehy arvāṅ pratīcīnaḥ sahure viśvadāvan manyo vajrinn abhi na ā vavṛtsva hanāva dasyūṃr uta bodhy āpeḥ abhi prehi dakṣiṇato bhavā no 'dhā vṛtrāṇi jaṅghanāva bhūri juhomi te dharuṇaṃ madhvo agram ubhāv upāṃśu prathamā pibāva apa naḥ śośucad agham agne śuśugdhy ā rayim apa naḥ śośucad agham sukṣetriyā sugātuyā vasūyā ca yajāmahe apa naḥ śośucad agham pra yad bhandiṣṭha eṣāṃ prāsmākāsaś ca sūrayaḥ apa naḥ śośucad agham pra yat te agne sūrayo jāyemahi pra te vayam apa naḥ śośucad agham pra yad agneḥ sahasvato viśvato yanti bhānavaḥ apa naḥ śośucad agham tvaṃ hi viśvatomukha viśvataḥ paribhūr asi apa naḥ śośucad agham dviṣo no viśvatomukhāti nāveva pāraya apa naḥ śośucad agham sa naḥ sindhum iva nāvāti parṣa svastaye apa naḥ śośucad agham brahmā asya śīrṣam bṛhat asya pṛṣṭham vāmadevyam udaram odanasya chandāṃsi pakṣau mukham asya satyam viṣṭārī jātaḥ tapasaḥ adhi yajñaḥ anasthāḥ pūtāḥ pavanena śuddhāḥ śucayaḥ śucim api yanti lokam na eṣām śiśnam pra dahati jātavedāḥ svarge loke bahu straiṇam eṣām viṣṭāriṇam odanam ye pacanti na enān avartiḥ sacate kadācana āste yame upa yāti devān sam gandharvaiḥ madate somyebhiḥ viṣṭāriṇam odanam ye pacanti na enān yamaḥ pari muṣṇāti retaḥ rathī ha bhūtvā ratha yānaḥ īyate pakṣī ha bhūtvā ati divaḥ sam eti eṣa yajñānām vitataḥ vahiṣṭhaḥ viṣṭāriṇam paktvā divam ā viveśa āṇḍīkam kumudam sam tanoti bisam śālūkam śaphakaḥ mulālī etāḥ tvā dhārāḥ upa yantu sarvāḥ svarge loke madhumat pinvamānāḥ upa tvā tiṣṭhantu puṣkariṇīḥ samantāḥ ghṛtahradā madhukūlāḥ surodakāḥ kṣīreṇa pūrṇā udakena dadhnā etās tvā dhārā upa yantu sarvāḥ svarge loke madhumat pinvamānā upa tvā tiṣṭhantu puṣkariṇīḥ samantāḥ caturaḥ kumbhāṃś caturdhā dadāmi kṣīreṇa pūrṇāṃ udakena dadhnā etās tvā dhārā upa yantu sarvāḥ svarge loke madhumat pinvamānā upa tvā tiṣṭhantu puṣkariṇīḥ samantāḥ imam odanaṃ ni dadhe brāhmaṇeṣu viṣṭāriṇaṃ lokajitaṃ svargam sa me mā kṣeṣṭa svadhayā pinvamāno viśvarūpā dhenuḥ kāmadughā me astu yam odanaṃ prathamajā ṛtasya prajāpatis tapasā brahmaṇe 'pacat yo lokānāṃ vidhṛtir nābhireṣāt tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum yenātaran bhūtakṛto 'ti mṛtyuṃ yam anvavindan tapasā śrameṇa yaṃ papāca brahmaṇe brahma pūrvaṃ tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum yo dādhāra pṛthivīṃ viśvabhojasaṃ yo antarikṣam āpṛṇād rasena yo astabhnād divam ūrdhvo mahimnā tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum yasmān māsā nirmitās triṃśadarāḥ saṃvatsaro yasmān nirmito dvādaśāraḥ ahorātrā yaṃ pariyanto nāpus tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum yaḥ prāṇadaḥ prāṇadavān babhūva yasmai lokā ghṛtavantaḥ kṣaranti jyotiṣmatīḥ pradiśo yasya sarvās tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum yasmāt pakvād amṛtaṃ saṃbabhūva yo gāyatryā adhipatir babhūva yasmin vedā nihitā viśvarūpās tenaudanenāti tarāṇi mṛtyum ava bādhe dviṣantaṃ devapīyuṃ sapatnā ye me 'pa te bhavantu brahmaudanaṃ viśvajitaṃ pacāmi śṛṇvantu me śraddadhānasya devāḥ tān satya ojāḥ pra dahatu agniḥ vaiśvānaraḥ vṛṣā yaḥ naḥ durasyāt dipsāt yaḥ naḥ arātiyāt yaḥ naḥ dipsāt a dipsataḥ dipsataḥ yaḥ ca dipsati vaiśvānarasya daṃṣṭrayoḥ agneḥ api dadhāmi tam ye āgare mṛgayante pratikrośe amāvāsye ye āgare mṛgayante pratikrośe amāvāsye kravyādaḥ anyān dipsataḥ sarvān tān sahasā sahe sahe piśācān sahasā eṣām draviṇam dade sarvān durasyataḥ hanmi sam me ākūtiḥ ṛdhyatām ye devāḥ tena hāsante sūryeṇa mimate javam nadīṣu parvateṣu ye sam taiḥ paśubhiḥ vide tapanaḥ asmi piśācānām vyāghraḥ gomatām iva śvānaḥ siṃham iva dṛṣṭvā te na vindante nyañcanam na piśācaiḥ sam śaknomi na stenaiḥ na vanargubhiḥ piśācāḥ tasmāt naśyanti yam aham grāmam āviśe yam grāmam āviśate idam ugram sahaḥ mama piśācāḥ tasmāt naśyanti na pāpam upa jānate ye mā krodhayanti lapitāḥ hastinam maśakāḥ iva tān aham manye durhitān jane alpaśayūn iva abhi tam nirṛtiḥ dhattām aśvam iva aśva abhidhānyā malvaḥ yaḥ mahyam krudhyati saḥ u pāśāt na mucyate tvayā pūrvam atharvāṇaḥ jaghnuḥ rakṣāṃsi oṣadhe tvayā jaghāna kaśyapaḥ tvayā kaṇvaḥ agastyaḥ tvayā vayam apsarasaḥ gandharvān cātayāmahe ajaśṛṅgi aja rakṣaḥ sarvān gandhena nāśaya nadīm yantu apsarasaḥ apām tāram avaśvasam guggulūḥ pīlā naladī aukṣagandhiḥ pramandanī tat pareta apsarasaḥ pratibuddhāḥ abhūtana yatra aśvatthāḥ nyagrodhāḥ mahā vṛkṣāḥ śikhaṇḍinaḥ tat pareta apsarasaḥ pratibuddhāḥ abhūtana yatra vaḥ preṅkhāḥ haritāḥ arjunāḥ uta yatra āghātāḥ karkaryaḥ saṃvadanti tat pareta apsarasaḥ pratibuddhāḥ abhūtana ā iyam agan oṣadhīnām vīrudhām vīryāvatī ajaśṛṅgī arāṭakī tīkṣṇa śṛṅgī vyṛṣatu ānṛtyataḥ śikhaṇḍinaḥ gandharvasya apsarā pateḥ bhinadmi muṣkau api yāmi śepaḥ bhīmāḥ indrasya hetayaḥ śatam ṛṣṭīḥ ayasmayīḥ tābhiḥ haviradān gandharvān avakā ādān vyṛṣatu bhīmāḥ indrasya hetayaḥ śatam ṛṣṭīḥ hiraṇyayīḥ tābhiḥ haviradān gandharvān avakā ādān vyṛṣatu avakā ādān abhiśocān apsu jyotaya māmakān piśācān sarvān oṣadhe pra mṛṇīhi sahasva ca śvā iva ekaḥ kapiḥ iva ekaḥ kumāraḥ sarva keśakaḥ priyaḥ dṛśe iva bhūtvā gandharvaḥ sacate striyaḥ tam itas nāśayāmasi brahmaṇā vīryāvatā jāyāḥ id vaḥ apsarasaḥ gandharvāḥ patayaḥ yūyam apa dhāvata amartyāḥ martyān mā sacadhvam udbhindatīm saṃjayantīm apsarām sādhu devinīm glahe kṛtāni kṛṇvānām apsarām tām iha huve vicinvatīm ākirantīm apsarām sādhu devinīm glahe kṛtāni gṛhṇānām apsarām tām iha huve yā āyaiḥ parinṛtyati ādadānā kṛtam glahāt sā naḥ kṛtāni sīṣatī prahām āpnotu māyayā sā naḥ payasvatī aitu mā naḥ jaiṣuḥ idam dhanam yāḥ akṣeṣu pramodante śucam krodham ca bibhratī ānandinīm pramodinīm apsarām tām iha huve sūryasya raśmīn anu yāḥ saṃcaranti marīcīḥ vā yāḥ anusaṃcaranti yāsām ṛṣabhaḥ dūratas vājinīvān sadyas sarvān lokān paryeti rakṣan sa naḥ aitu homam imam juṣāṇaḥ antarikṣeṇa saha vājinīvān antarikṣena saha vājinīvan karkīm vatsām iha rakṣa vājin te ime te stokāḥ bahulāḥ ehi arvāṅ iyam te karkī iha te manaḥ astu antarikṣeṇa saha vājinīvan karkīm vatsām iha rakṣa vājin ayam ghāsaḥ ayam vrajaḥ iha vatsām ni badhnīmaḥ yathā nāma vaḥ īśmahe svāhā pṛthivyām agnaye sam anamant sa ārdhnot yathā pṛthivyām agnaye samanamann evā mahyaṃ saṃnamaḥ saṃ namantu pṛthivī dhenus tasyā agnir vatsaḥ sā me 'gninā vatseneṣam ūrjaṃ kāmaṃ duhām āyuḥ prathamaṃ prajāṃ poṣaṃ rayiṃ svāhā antarikṣe vāyave sam anamant sa ārdhnot yathāntarikṣe vāyave samanamann evā mahyaṃ saṃnamaḥ saṃ namantu antarikṣaṃ dhenus tasyā vatsaḥ sā me vāyunā vatseneṣam ūrjaṃ kāmaṃ duhām āyuḥ prathamaṃ prajāṃ poṣaṃ rayiṃ svāhā divyādityāya sam anamant sa ārdhnot yathā divyādityāya samanamann evā mahyaṃ saṃnamaḥ saṃ namantu dyaur dhenus tasyā ādityo vatsaḥ sā ma ādityena vatseneṣam ūrjaṃ kāmaṃ duhām āyuḥ prathamaṃ prajāṃ poṣaṃ rayiṃ svāhā dikṣu candrāya sam anamant sa ārdhnot yathā dikṣu candrāya samanamann evā mahyaṃ saṃnamaḥ saṃ namantu diśo dhenavas tāsāṃ candro vatsaḥ tā me candreṇa vatseneṣam ūrjaṃ kāmaṃ duhām āyuḥ prathamaṃ prajāṃ poṣaṃ rayiṃ svāhā agnāv agniś carati praviṣṭa ṛṣīṇām putro abhiśastipā u namaskāreṇa namasā te juhomi mā devānāṃ mithuyā karma bhāgam hṛdā pūtam manasā jātavedo viśvāni deva vayunāni vidvān saptāsyāni tava jātavedas tebhyo juhomi sa juṣasva havyam ye purastājjuhvati jātavedaḥ prācyā diśo 'bhidāsanty asmān agnim ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ye dakṣiṇato juhvati jātavedo dakṣiṇāyā diśo 'bhidāsanty asmān yamaṃ ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ye paścājjuhvati jātavedaḥ pratīcyā diśo 'bhidāsanty asmān varuṇam ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ya uttarato juhvati jātaveda udīcyā diśo 'bhidāsanty asmān somam ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ye 'dhastājjuhvati jātaveda udīcyā diśo 'bhidāsanty asmān bhūmim ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ye 'ntarikṣājjuhvati jātavedo vyadhvāyā diśo 'bhidāsanty asmān vāyum ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ya upariṣṭājjuhvati jātaveda ūrdhvāyā diśo 'bhidāsanty asmān sūryam ṛtvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ye diśām antardeśebhyo juhvati jātavedaḥ sarvābhyo digbhyo 'bhidāsanti asmān brahmartvā te parāñco vyathantāṃ pratyag enān pratisareṇa hanmi ṛdhaṅmantro yoniṃ ya ābabhūvāmṛtāsur vardhamānaḥ sujanmā adabdhāsur bhrājamāno 'heva trito dhartā dādhāra trīṇi ā yo dharmāṇi prathamaḥ sasāda tato vapūṃṣi kṛṇuṣe purūṇi dhāsyur yoniṃ prathama ā viveśā yo vācam anuditāṃ ciketa yas te śokāya tanvaṃ rireca kṣaraddhiraṇyaṃ śucayo 'nu svāḥ atrā dadhete amṛtāni nāmāsme vastrāṇi viśa erayantām pra yad ete prataraṃ pūrvyaṃ guḥ sadaḥsada ātiṣṭhanto ajuryam kaviḥ śuṣasya mātarā rihāṇe jāmyai dhuryaṃ patim erayethām tad ū ṣu te mahat pṛthujman namaḥ kaviḥ kāvyenā kṛṇomi yat samyañcāv abhiyantāv abhi kṣām atrā mahī rodhacakre vāvṛdhete sapta maryādāḥ kavayas tatakṣus tāsām id ekām abhy aṃhuro gāt āyor ha skambha upamasya nīḍe pathāṃ visarge dharuṇeṣu tasthau utāmṛtāsur vrata emi kṛṇvann asur ātmā tanvas tat sumadguḥ uta vā śakro ratnaṃ dadhāty ūrjayā vā yat sacate havirdāḥ uta putraḥ pitaraṃ kṣatram īḍe jyeṣṭhaṃ maryādam ahvayant svastaye darśan nu tā varuṇa yās te viṣṭhā āvarvratataḥ kṛṇavo vapūṃṣi ardham ardhena payasā pṛṇakṣy ardhena śuṣma vardhase amura aviṃ vṛdhāma śagmiyaṃ sakhāyaṃ varuṇaṃ putram adityā iṣiram kaviśastāny asmai vapūṃṣy avocāma rodasī satyavācā tad id āsa bhuvaneṣu jyeṣṭham yato yajña ugras tveṣanṛmṇaḥ sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūn anu yad enaṃ madanti viśva ūmāḥ vavṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrur dāsāya bhiyasaṃ dadhāti avyanac ca vyanac ca sasni saṃ te navanta prabhṛtā madeṣu tve kratum api pṛñcanti bhūri dvir yad ete trir bhavanty ūmāḥ svādoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā sam adaḥ su madhu madhunābhi yodhīḥ yadi cin nu tvā dhanā jayantaṃ raṇe raṇe anumadanti viprāḥ ojīyaḥ śuṣmint sthiram ā tanuṣva mā tvā dabhan durevāsaḥ kaśokāḥ tvayā vayaṃ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyāni bhūri codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṃ te śiśāmi brahmaṇā vayāṃsi ni tad dadhiṣe 'vare pare ca yasminn āvithāvasā duroṇe ā sthāpayata mātaraṃ jigatnum ata invata karvarāṇi bhūri stuṣva varṣman puruvartmānaṃ sam ṛbhvāṇam inatamam āptam āptyānām ā darśati śavasā bhūryojāḥ pra sakṣati pratimānaṃ pṛthivyāḥ imā brahma bṛhaddivaḥ kṛṇavad indrāya śūṣam agriyaḥ svarṣāḥ maho gotrasya kṣayati svarājā turaś cid viśvam arṇavat tapasvān evā mahān bṛhaddivo atharvāvocat svāṃ tanvam indram eva svasārau mātaribhvarī aripre hinvanti caine śavasā vardhayanti ca mamāgne varco vihaveṣv astu vayaṃ tvendhānās tanvam puṣema mahyaṃ namantāṃ pradiśaś catasras tvayādhyakṣeṇa pṛtanā jayema agne manyuṃ pratinudan pareṣāṃ tvaṃ no gopāḥ pari pāhi viśvataḥ apāñco yantu nivatā durasyavo 'maiṣāṃ cittaṃ prabudhāṃ vi neśat mama devā vihave santu sarva indravanto maruto viṣṇur agniḥ mamāntarikṣam urulokam astu mahyaṃ vātaḥ pavatāṃ kāmāyāsmai mahyaṃ yajantāṃ mama yānīṣṭākūtiḥ satyā manaso me astu eno mā ni gāṃ katamac canāhaṃ viśve devā abhi rakṣantu meha mayi devā draviṇam ā yajantāṃ mayi āśīr astu mayi devahūtiḥ daivāḥ hotāraḥ saniṣan na etad ariṣṭāḥ syāma tanvā suvīrāḥ daivīḥ ṣaḍ urvīr uru naḥ kṛṇota viśve devāsa iha mādayadhvam mā no vidad abhibhā mo aśastir mā no vidad vṛjinā dveṣyā yā tisro devīr mahi naḥ śarma yacchata prajāyai nas tanve yac ca puṣṭam mā hāsmahi prajayā mā tanūbhir mā radhāma dviṣate soma rājan uruvyacā no mahiṣaḥ śarma yacchatv asmin have puruhūtaḥ purukṣu sa naḥ prajāyai haryaśva mṛḍendra mā no rīriṣo mā parā dāḥ dhātā vidhātā bhuvanasya yas patir devaḥ savitābhimātiṣāhaḥ ādityā rudrā aśvinobhā devāḥ pāntu yajamānaṃ nirṛthāt ye naḥ sapatnā apa te bhavantv indrāgnibhyām ava bādhāmaha enān ādityā rudrā uparispṛśo no ugraṃ cettāram adhirājam akrata arvāñcam indram amuto havāmahe yo gojid dhanajid aśvajid yaḥ imaṃ no yajñaṃ vihave śṛṇotv asmākam abhūr haryaśva medī yaḥ giriṣu ajāyathāḥ vīrudhām balavattamaḥ kuṣṭha ihi takma nāśana takmānam nāśayan itas suparṇa suvane girau jātam himavataḥ pari dhanaiḥ abhi śrutvā yanti viduḥ hi takma nāśanam aśvatthaḥ deva sadanaḥ tṛtīyasyām itas divi tatra amṛtasya cakṣaṇam devāḥ kuṣṭham avanvata hiraṇyayī nauḥ acarat hiraṇya bandhanā divi tatra amṛtasya puṣpam devāḥ kuṣṭham avanvata hiraṇyayāḥ panthānaḥ āsan aritrāṇi hiraṇyayā nāvaḥ hiraṇyayīḥ āsan yābhiḥ kuṣṭham nirāvahan imam me kuṣṭha pūruṣam tam ā vaha tam niḥ kuru tam u me agadam kṛdhi devebhyaḥ adhi jātaḥ asi somasya asi sakhā hitaḥ sa prāṇāya vyānāya cakṣuṣe me asmai mṛḍa udaṅ jātaḥ himavataḥ sa prācyām nīyase janam tatra kuṣṭhasya nāmāni uttamāni vi bhejire uttamaḥ nāma kuṣṭha asi uttamaḥ nāma te pitā yakṣmam ca sarvam nāśaya takmānam ca arasam kṛdhi śīrṣa āmayam upahatyām akṣyoḥ tanvaḥ rapaḥ kuṣṭhaḥ tat sarvam niḥ karat daivam samaha vṛṣṇyam rātrī mātā nabhaḥ pitā aryamā te pitāmahaḥ silācī nāma vai asi sā devānām asi svasā yaḥ tvā pibati jīvati trāyase puruṣam tvam bhartrī hi śaśvatām asi janānām ca nyañcanī vṛkṣam vṛkṣam ā rohasi vṛṣaṇyantī iva kanyalā jayantī pratyātiṣṭhantī sparaṇī nāma vai asi yat daṇḍena yat iṣvā yat vā aruḥ harasā kṛtam tasya tvam asi niṣkṛtiḥ sā imam niḥ kṛdhi pūruṣam bhadrāt plakṣāt niḥ tiṣṭhasi aśvatthāt khadirāt dhavāt bhadrāt nyagrodhāt parṇāt sā naḥ ehi arundhati hiraṇya varṇe subhage sūrya varṇe vapuṣṭame rutam gacchāsi niṣkṛte niṣkṛtiḥ nāma vai asi hiraṇya varṇe subhage śuṣme lomaśa vakṣaṇe apām asi svasā lākṣe vātaḥ ha ātmā babhūva te silācī nāma kānīnaḥ aja babhru pitā tava aśvaḥ yamasya yaḥ śyāvaḥ tasya ha āsnā asi ukṣitā aśvasya āsnaḥ saṃpatitā sā vṛkṣāṁ abhi siṣyade sarā patatriṇī bhūtvā sā naḥ ehi arundhati brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastād vi sīmataḥ suruco vena āvaḥ sa budhnyā upamā asya viṣṭhāḥ sataś ca yonim asataś ca vi vaḥ anāptā ye vaḥ prathamā yāni karmāṇi cakrire vīrān no atra mā dabhan tad va etat puro dadhe sahasradhāra eva te sam asvaran divo nāke madhujihvā asaścataḥ tasya spaśo na ni miṣanti bhūrṇayaḥ pade pade pāśinaḥ santi setave pary ū ṣu pra dhanvā vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ dviṣas tad adhy arṇaveneyase sanisraso nāmāsi trayodaśo māsa indrasya gṛhaḥ nv etenārātsīr asau svāhā tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāv iha su mṛḍataṃ naḥ avaitenārātsīr asau svāhā tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāv iha su mṛḍataṃ naḥ apaitenārātsīr asau svāhā tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāv iha su mṛḍataṃ naḥ mumuktam asmān duritād avadyāj juṣethām yajñam amṛtam asmāsu dhattam cakṣuṣo hete manaso hete brahmaṇo hete tapasaś ca hete menyā menir asy amenayas te santu ye 'smāṁ abhyaghāyanti yo 'smāṃś cakṣuṣā manasā cittyākūtyā ca yo aghāyur abhidāsāt tvaṃ tān agne menyāmenīn kṛṇu svāhā indrasya gṛho 'si taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me 'sti tena indrasya śarmāsi taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me 'sti tena indrasya varmāsi taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me 'sti tena indrasya varūtham asi taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me 'sti tena ā no bhara mā pari ṣṭhā arāte mā no rakṣīr dakṣiṇāṃ nīyamānām namo vīrtsāyā asamṛddhaye namo astv arātaye yam arāte purodhatse puruṣaṃ parirāpiṇam namas te tasmai kṛṇmo mā vaniṃ vyathayīr mama pra ṇo vanir devakṛtā divā naktaṃ ca kalpatām arātim anupremo vayaṃ namo astv arātaye sarasvatīm anumatiṃ bhagaṃ yanto havāmahe vācam juṣṭāṃ madhumatīm avādiṣaṃ devānāṃ devahūtiṣu yaṃ yācāmy ahaṃ vācā sarasvatyā manoyujā śraddhā tam adya vindatu dattā somena babhruṇā mā vaniṃ mā vācaṃ no vīrtsīr ubhāv indrāgnī ā bharatāṃ no vasūni sarve no adya ditsanto 'rātiṃ prati haryata paro 'pehy asamṛddhe vi te hetiṃ nayāmasi veda tvāhaṃ nimīvantīṃ nitudantīm arāte uta nagnā bobhuvatī svapnayā sacase janam arāte cittaṃ vīrtsanty ākūtiṃ puruṣasya ca yā mahatī mahonmānā viśvā āśā vyānaśe tasyai hiraṇyakeśyai nirṛtyā akaraṃ namaḥ hiraṇyavarṇā subhagā hiraṇyakaśipur mahī tasyai hiraṇyadrāpaye 'rātyā akaraṃ namaḥ vaikaṅkatena idhmena devebhyaḥ ājyam vaha agne tāṁ iha mādaya sarve ā yantu me havam indra ā yāhi me havam idam kariṣyāmi tat śṛṇu ime aindrāḥ atisarāḥ ākūtim sam namantu me tebhiḥ śakema vīryam jātavedaḥ tanū vaśin yat asau amutas devāḥ adevaḥ saṃścikīrṣati mā tasya agniḥ havyam vākṣīt havam devāḥ asya mā upa guḥ mama eva havam etana ati dhāvata atisarāḥ indrasya vacasā hata avim vṛkaḥ iva mathnīta sa vaḥ jīvan mā moci prāṇam asya api nahyata yam amī purodadhire brahmāṇam apabhūtaye indra sa te adhaspadam tam prati asyāmi mṛtyave yadi preyuḥ deva purā brahma varmāṇi cakrire tanū pānam paripāṇam kṛṇvānāḥ yat upocire sarvam tat arasam kṛdhi yān asau atisarān cakāra kṛṇavat ca yān tvam tān indra vṛtrahan pratīcaḥ punar ā kṛdhi yathā amum tṛṇahān janam yathā indraḥ udvācanam labdhvā cakre adhaspadam kṛṇve aham adharān tathā amūn śaśvatībhyaḥ samābhyaḥ atrā enān indra vṛtrahan ugraḥ marmaṇi vidhya atra eva enān abhi tiṣṭha indra medī aham tava anu tvā indrāḥ rabhāmahe syāma sumatau tava dive svāhā pṛthivyai svāhā antarikṣāya svāhā antarikṣāya svāhā dive svāhā pṛthivyai svāhā sūryaḥ me cakṣuḥ vātaḥ prāṇaḥ antarikṣam ātmā pṛthivī śarīram astṛtaḥ nāma aham ayam asmi saḥ ātmānam ni dadhe dyāvāpṛthivībhyām gopīthāya ud āyur ud balam ut kṛtam ut kṛtyām un manīṣām ud indriyam āyuṣkṛd āyuṣpatnī svadhāvantau gopā me staṃ gopāyataṃ mā ātmasadau me staṃ mā mā hiṃsiṣṭam aśmavarma me 'si yo mā prācyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo mā dakṣiṇāyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo mā pratīcyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo modīcyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo mā dhruvāyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo mordhvāyā diśo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt aśmavarma me 'si yo mā diśām antardeśebhyo 'ghāyur abhidāsāt etat sa ṛchāt bṛhatā mana upa hvaye mātariśvanā prāṇāpānau sūryāc cakṣur antarikṣācchrotraṃ pṛthivyāḥ śarīram sarasvatyā vācam upa hvayāmahe manoyujā kathaṃ mahe asurāyābravīr iha kathaṃ pitre haraye tveṣanṛmṇaḥ pṛśniṃ varuṇa dakṣiṇāṃ dadāvān punarmagha tvaṃ manasācikitsīḥ na kāmena punarmagho bhavāmi saṃ cakṣe kaṃ pṛśnim etām upāje kena nu tvam atharvan kāvyena kena jātenāsi jātavedāḥ satyam ahaṃ gabhīraḥ kāvyena satyaṃ jātenāsmi jātavedāḥ na me dāso nāryo mahitvā vrataṃ mīmāya yad ahaṃ dhariṣye na tvad anyaḥ kavitaro na medhayā dhīrataro varuṇa svadhāvan tvaṃ tā viśvā bhuvanāni vettha sa cin nu tvaj jano māyī bibhāya tvaṃ hy aṅga varuṇa svadhāvan viśvā vettha janima supraṇīte kiṃ rajasa enā paro anyad asty enā kiṃ pareṇāvaram amura ekaṃ rajasa enā paro anyad asty enā para ekena durṇaśaṃ cid arvāk tat te vidvān varuṇa pra bravīmy adhovacasaḥ paṇayo bhavantu nīcair dāsā upa sarpantu bhūmim tvaṃ hy aṅga varuṇa bravīṣi punarmagheṣv avadyāni bhūri mo ṣu paṇīṃr abhy etāvato bhūn mā tvā vocann arādhasaṃ janāsaḥ mā mā vocann arādhasaṃ janāsaḥ punas te pṛśniṃ jaritar dadāmi stotraṃ me viśvam ā yāhi śacībhir antar viśvāsu mānuṣīṣu dikṣu ā te stotrāṇy udyatāni yantv antar viśvāsu mānuṣīṣu dikṣu dehi nu me yan me adatto asi yujyo me saptapadaḥ sakhāsi samā nau bandhur varuṇa samā jā vedāhaṃ tad yan nāv eṣā samā jā dadāmi tad yat te adatto asmi yujyas te saptapadaḥ sakhāsmi devo devāya gṛṇate vayodhā vipro viprāya stuvate sumedhāḥ ajījano hi varuṇa svadhāvann atharvāṇaṃ pitaraṃ devabandhum tasmā u rādhaḥ kṛṇuhi supraśastaṃ sakhā no asi paramaṃ ca bandhuḥ samiddho adya manuṣo duroṇe devo devān yajasi jātavedaḥ ā ca vaha mitramahaś cikitvān tvaṃ dūtaḥ kavir asi pracetāḥ tanūnapāt patha ṛtasya yānān madhvā samañjant svadayā sujihva manmāni dhībhir uta yajñam ṛndhan devatrā ca kṛṇuhy adhvaram naḥ ājuhvāna īḍyo vandyaś cā yāhy agne vasubhiḥ sajoṣāḥ tvaṃ devānām asi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastor asyā vṛjyate agre ahnām vy u prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditaye syonam vyacasvatīr urviyā vi śrayantāṃ patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ devīr dvāro bṛhatīr viśvaminvā devebhyo bhavata suprāyaṇāḥ ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃ śukrapiśaṃ dadhāne daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣo yajadhyai pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā ā no yajñaṃ bhāratī tūyam etv iḍā manuṣvad iha cetayantī tisro devīr barhir edaṃ syonaṃ sarasvatīḥ svapasaḥ sadantām ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpair apiṃśad bhuvanāni viśvā tam adya hotar iṣito yajīyān devaṃ tvaṣṭāram iha yakṣi vidvān upāvasṛja tmanyā samañjan devānāṃ pātha ṛtuthā havīṃṣi vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ svadantu havyaṃ madhunā ghṛtena sadyo jāto vy amimīta yajñam agnir devānām abhavat purogāḥ asya hotuḥ praśiṣy ṛtasya vāci svāhākṛtaṃ havir adantu devāḥ dadiḥ hi mahyam varuṇaḥ divaḥ kaviḥ vacobhiḥ ugraiḥ ni riṇāmi te viṣam khātam a khātam uta saktam agrabham irā iva dhanvan ni jajāsa te viṣam yat te apodakam viṣam tat te etāsu agrabham gṛhṇāmi te madhyamam uttamam rasam uta avamam bhiyasā neśat āt u te vṛṣā me ravaḥ nabhasā na tanyatuḥ ugreṇa te vacasā bādhe āt u te aham tam asya nṛbhiḥ agrabham rasam tamasaḥ iva jyotiḥ ud etu sūryaḥ cakṣuṣā te cakṣuḥ hanmi viṣeṇa hanmi te viṣam ahe mriyasva mā jīvīḥ pratyak abhī etu tvā viṣam kairāta pṛśne upatṛṇya babhro ā me śṛṇuta asitāḥ alīkāḥ mā me sakhyuḥ stāmānam api sthāta āśrāvayantaḥ ni viṣe ramadhvam asitasya taimātasya babhroḥ apodakasya ca sātrāsāhasya aham manyoḥ ava jyām iva dhanvanaḥ vi muñcāmi rathāṁ iva āligī ca viligī ca pitā ca mātā ca vidma vaḥ sarvatas bandhū arasāḥ kim kariṣyatha urugūlāyāḥ duhitā jātā dāsī asiknyā prataṅkam dadruṣīṇām sarvāsām arasam viṣam karṇā śvāvidh tat abravīt gireḥ avacarantikā yāḥ kāḥ ca imāḥ khanitrimāḥ tāsām arasatamam viṣam tābuvam na tābuvam na ghā id tvam asi tābuvam tābuvena arasam viṣam tastuvam na tastuvam na ghā id tvam asi tastuvam tastuvena arasam viṣam suparṇaḥ tvā anu avindat sūkaraḥ tvā akhanat nasā dipsa auṣadhe tvam dipsantam ava kṛtyā kṛtam jahi ava jahi yātudhānān ava kṛtyā kṛtam jahi atho yaḥ asmān dipsati tam u tvam jahi oṣadhe riśyasya iva parīśāsam parikṛtya pari tvacaḥ kṛtyām kṛtyā kṛte devāḥ niṣkam iva prati muñcata punar kṛtyām kṛtyā kṛte hasta gṛhya parā naya samakṣam asmai ā dhehi yathā kṛtyā kṛtam hanat kṛtyāḥ santu kṛtyā kṛte śapathaḥ śapathīyate sukhaḥ rathaḥ iva vartatām kṛtyā kṛtyā kṛtam punar yadi strī yadi vā pumān kṛtyām cakāra pāpmane tām u tasmai nayāmasi aśvam iva aśva abhidhānyā yadi vā asi deva kṛtā yadi vā puruṣaiḥ kṛtā tām tvā punar nayāmasi indreṇa sayujā vayam agne pṛtanāṣāh pṛtanāḥ sahasva punar kṛtyām kṛtyā kṛte pratiharaṇena harāmasi kṛtavyadhani vidhya tam yaḥ cakāra tam id jahi na tvām a cakruṣe vayam vadhāya sam śiśīmahi putraḥ iva pitaram gaccha svajaḥ iva abhiṣṭhitaḥ daśa bandham iva avakrāmī gaccha kṛtye kṛtyā kṛtam punar ud eṇī iva vāraṇī abhiskandam mṛgī iva kṛtyā kartāram ṛcchatu iṣvāḥ ṛjīyaḥ patatu dyāvāpṛthivī tam prati sā tam mṛgam iva gṛhṇātu kṛtyā kṛtyā kṛtam punar agniḥ iva etu pratikūlam anukūlam iva udakam sukhaḥ rathaḥ iva vartatām kṛtyā kṛtyā kṛtam punar ekā ca me daśa ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ dve ca me viṃśatiś ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ tisraś ca me triṃśac ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ catasraś ca me catvāriṃśac ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ pañca ca me pañcāśac ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ ṣaṭ ca me ṣaṣṭiś ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ sapta ca me saptatiś ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ aṣṭa ca me 'śītiś ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ nava ca me navatiś ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ daśa ca me śataṃ ca me 'pavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ śataṃ ca me sahasraṃ cāpavaktāra oṣadhe ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ yady ekavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi dvivṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi trivṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi caturvṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi pañcavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi ṣaḍvṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi saptavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yady aṣṭavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi navavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yadi daśavṛṣo 'si sṛjāraso 'si yady ekādaśo 'si so 'podako 'si te 'vadan prathamā brahmakilbiṣe 'kūpāraḥ salilo mātariśvā vīḍuharās tapa ugraṃ mayobhūr āpo devīḥ prathamajā ṛtasya somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyacchad ahṛṇīyamānaḥ anvartitā varuṇo mitra āsīd agnir hotā hastagṛhyā nināya hastenaiva grāhya ādhir asyā brahmajāyeti ced avocat na dūtāya praheyā tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ gupitaṃ kṣatriyasya yām āhus tārakaiṣā vikeśīti ducchunāṃ grāmam avapadyamānām sā brahmajāyā vi dunoti rāṣṭraṃ yatra prāpādi śaśa ulkuṣīmān brahmacārī carati veviṣad viṣaḥ sa devānāṃ bhavaty ekam aṅgam tena jāyām anv avindad bṛhaspatiḥ somena nītāṃ juhvaṃ na devāḥ devā vā etasyām avadanta pūrve saptaṛṣayas tapasā ye niṣeduḥ bhīmā jāyā brāhmaṇasyāpanītā durdhāṃ dadhāti parame vyoman ye garbhā avapadyante jagad yac cāpalupyate vīrā ye tṛhyante mitho brahmajāyā hinasti tān uta yat patayo daśa striyāḥ pūrve abrāhmaṇāḥ brahmā ceddhastam agrahīt sa eva patir ekadhā brāhmaṇa eva patir na rājanyo na vaiśyaḥ tat sūryaḥ prabruvann eti pañcabhyo mānavebhyaḥ punar vai devā adaduḥ punar manuṣyā adaduḥ rājānaḥ satyaṃ gṛhṇānā brahmajāyāṃ punar daduḥ punardāya brahmajāyāṃ kṛtvā devair nikilbiṣam ūrjaṃ pṛthivyā bhaktvorugāyam upāsate nāsya jāyā śatavāhī kalyāṇī talpam ā śaye yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā na vikarṇaḥ pṛthuśirās tasmin veśmani jāyate yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā nāsya kṣattā niṣkagrīvaḥ sūnānām ety agrataḥ yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā nāsya śvetaḥ kṛṣṇakarṇo dhuri yukto mahīyate yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā nāsya kṣetre puṣkariṇī nāṇḍīkaṃ jāyate bisam yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā nāsmai pṛśniṃ vi duhanti ye 'syā doham upāsate yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā nāsya dhenuḥ kalyāṇī nānaḍvānt sahate dhuram vijānir yatra brāhmaṇo rātriṃ vasati pāpayā naitāṃ te devā adadus tubhyaṃ nṛpate attave mā brāhmaṇasya rājanya gāṃ jighatso anādyām akṣadrugdho rājanyaḥ pāpa ātmaparājitaḥ sa brāhmaṇasya gām adyād adya jīvāni mā śvaḥ āviṣṭitāghaviṣā pṛdākūr iva carmaṇā sā brāhmaṇasya rājanya tṛṣṭaiṣā gaur anādyā nir vai kṣatraṃ nayati hanti varco 'gnir ivārabdho vi dunoti sarvam yo brāhmaṇaṃ manyate annam eva sa viṣasya pibati taimātasya yaḥ enam hanti mṛdum manyamānaḥ deva pīyuḥ dhana kāmaḥ na cittāt sam tasya indraḥ hṛdaye agnim indhe ubhe enam dviṣṭaḥ nabhasī carantam na brāhmaṇaḥ hiṃsitavyaḥ agniḥ priya tanoḥ iva somaḥ hi asya dāyādaḥ indraḥ asya abhiśasti pāḥ śata apāṣṭhām ni girati tām na śaknoti niḥkhidam annam yaḥ brahmaṇām malvaḥ svādū admi iti manyate jihvā jyā bhavati kulmalam vāc nāḍīkāḥ dantāḥ tapasā abhidigdhāḥ tebhiḥ brahmā vidhyati deva pīyūn hṛd balaiḥ dhanurbhiḥ deva jūtaiḥ tīkṣṇa iṣavaḥ brāhmaṇāḥ hetimantaḥ yām asyanti śaravyām na sā mṛṣā anuhāya tapasā manyunā cota dūrād ava bhindanty enam ye sahasram arājann āsan daśaśatā uta te brāhmaṇasya gāṃ jagdhvā vaitahavyāḥ parābhavan gaur eva tān hanyamānā vaitahavyāṁ avātirat ye kesaraprābandhāyāś caramājām apeciran ekaśataṃ tā janatā yā bhūmir vyadhūnuta prajāṃ hiṃsitvā brāhmaṇīm asaṃbhavyaṃ parābhavan devapīyuś carati martyeṣu garagīrṇo bhavaty asthibhūyān yaḥ brāhmaṇam deva bandhum hinasti na sa pitṛyāṇam api eti lokam agnir vai naḥ padavāyaḥ somo dāyāda ucyate hantābhiśastendras tathā tad vedhaso viduḥ iṣur iva digdhā nṛpate pṛdākūr iva gopate sā brāhmaṇasyeṣur ghorā tayā vidhyati pīyataḥ atimātram avardhanta nod iva divam aspṛśan bhṛguṃ hiṃsitvā sṛñjayā vaitahavyāḥ parābhavan ye bṛhatsāmānam āṅgirasam ārpayan brāhmaṇaṃ janāḥ petvas teṣām ubhayādam avis tokāny āvayat ye brāhmaṇaṃ pratyaṣṭhīvan ye vāsmiñchulkam īṣire asnas te madhye kulyāyāḥ keśān khādanta āsate brahmagavī pacyamānā yāvat sābhi vijaṅgahe tejo rāṣṭrasya nir hanti na vīro jāyate vṛṣā krūram asyā āśasanaṃ tṛṣṭaṃ piśitam asyate kṣīraṃ yad asyāḥ pīyate tad vai pitṛṣu kilbiṣam ugro rājā manyamāno brāhmaṇaṃ yo jighatsati parā tat sicyate rāṣṭraṃ brāhmaṇo yatra jīyate aṣṭāpadī caturakṣī catuḥśrotrā caturhanuḥ dvyāsyā dvijihvā bhūtvā sā rāṣṭram ava dhūnute brahmajyasya tad vai rāṣṭram ā sravati nāvaṃ bhinnām ivodakam brahmāṇaṃ yatra hiṃsanti tad rāṣṭraṃ hanti ducchunā taṃ vṛkṣā apa sedhanti chāyāṃ no mopa gā iti yo brāhmaṇasya sad dhanam abhi nārada manyate viṣam etad devakṛtaṃ rājā varuṇo 'bravīt na brāhmaṇasya gāṃ jagdhvā rāṣṭre jāgāra kaścana navaiva tā navatayo yā bhūmir vyadhūnuta prajāṃ hiṃsitvā brāhmaṇīm asaṃbhavyaṃ parābhavan yām mṛtāyānubadhnanti kūdyaṃ padayopanīm tad vai brahmajya te devā upastaraṇam abruvan aśrūṇi kṛpamānasya yāni jītasya vāvṛtuḥ taṃ vai brahmajya te devā apāṃ bhāgam adhārayan yena mṛtaṃ snapayanti śmaśrūṇi yenondate taṃ vai brahmajya te devā apāṃ bhāgam adhārayan na varṣaṃ maitrāvaruṇaṃ brahmajyam abhi varṣati nāsmai samitiḥ kalpate na mitraṃ nayate vaśam uccairghoṣo dundubhiḥ satvanāyan vānaspatyaḥ saṃbhṛta usriyābhiḥ vācaṃ kṣuṇuvāno damayant sapatnānt siṃha iva jeṣyann abhi taṃstanīhi siṃha ivāstānīd druvayo vibaddho 'bhikrandann ṛṣabho vāsitām iva vṛṣā tvaṃ vadhrayas te sapatnā aindras te śuṣmo abhimātiṣāhaḥ vṛṣeva yūthe sahasā vidāno gavyann abhi ruva saṃdhanājit śucā vidhya hṛdayaṃ pareṣāṃ hitvā grāmān pracyutā yantu śatravaḥ saṃjayan pṛtanā ūrdhvamāyur gṛhyā gṛhṇāno bahudhā vi cakṣva daivīṃ vācaṃ dundubha ā gurasva vedhāḥ śatrūṇām upa bharasva vedaḥ dundubher vācaṃ prayatāṃ vadantīm āśṛṇvatī nāthitā ghoṣabuddhā nārī putraṃ dhāvatu hastagṛhyāmitrī bhītā samare vadhānām pūrvo dundubhe pra vadāsi vācaṃ bhūmyāḥ pṛṣṭhe vada rocamānaḥ amitrasenām abhijañjabhāno dyumad vada dundubhe sūnṛtāvat antareme nabhasī ghoṣo astu pṛthak te dhvanayo yantu śībham abhi kranda stanayotpipānaḥ ślokakṛn mitratūryāya svardhī dhībhiḥ kṛtaḥ pra vadāti vācam ud dharṣaya satvanām āyudhāni indramedī satvano ni hvayasva mitrair amitrāṁ ava jaṅghanīhi saṃkrandanaḥ pravado dhṛṣṇuṣeṇaḥ pravedakṛd bahudhā grāmaghoṣī śriyo vanvano vayunāni vidvān kīrtim bahubhyo vi hara dvirāje śreyaḥketo vasujit sahīyānt saṃgrāmajit saṃśito brahmaṇāsi aṃśūn iva grāvādhiṣavaṇe adrir gavyan dundubhe'dhi nṛtya vedaḥ śatrūṣāṇ nīṣād abhimātiṣāho gaveṣaṇaḥ sahamāna udbhit vāgvīva mantraṃ pra bharasva vācam sāṃgrāmajityāyeṣam ud vadeha acyutacyut samado gamiṣṭho mṛdho jetā puraetāyodhyaḥ indreṇa gupto vidathā nicikyaddhṛddyotano dviṣatāṃ yāhi śībham vihṛdayaṃ vaimanasyaṃ vadāmitreṣu dundubhe vidveṣaṃ kaśmaśaṃ bhayam amitreṣu ni dadhmasy ava enān dundubhe jahi udvepamānā manasā cakṣuṣā hṛdayena ca dhāvantu bibhyato 'mitrāḥ pratrāsenājye hute vānaspatyaḥ saṃbhṛta usriyābhir viśvagotryaḥ pratrāsam amitrebhyo vadājyenābhighāritaḥ yathā mṛgāḥ saṃvijanta āraṇyāḥ puruṣād adhi eva tvaṃ dundubhe 'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya yathā vṛkād ajāvayo dhāvanti bahu bibhyatīḥ eva tvaṃ dundubhe 'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya yathā śyenāt patatriṇaḥ saṃvijante ahardivi siṃhasya stanathor yathā eva tvaṃ dundubhe 'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya parāmitrān dundubhinā hariṇasyājinena ca sarve devā atitrasan ye saṃgrāmasyeṣate yair indraḥ prakrīḍate padghoṣaiś chāyayā saha tair amitrās trasantu no 'mī ye yanty anīkaśaḥ jyā ghoṣāḥ dundubhayaḥ abhi krośantu yāḥ diśaḥ senāḥ parājitāḥ yatīḥ amitrāṇām anīkaśas āditya cakṣuḥ ā datsva marīcayaḥ anu dhāvata pad saṅginīḥ ā sajantu vigate bāhu vīrye yūyam ugrā marutaḥ pṛśnimātara indreṇa yujā pra mṛṇīta śatrūn somo rājā varuṇo rājā mahādeva uta mṛtyur indraḥ etā devasenāḥ sūryaketavaḥ sacetasaḥ amitrān no jayantu svāhā agnis takmānam apa bādhatām itaḥ somo grāvā varuṇaḥ pūtadakṣāḥ vedir barhiḥ samidhaḥ śośucānā apa dveṣāṃsy amuyā bhavantu ayaṃ yo viśvān haritān kṛṇoṣy ucchocayann agnir ivābhidunvan adhā hi takmann araso hi bhūyā adhā nyaṅṅ adharān vā parehi yaḥ paruṣaḥ pāruṣeyo 'vadhvaṃsa ivāruṇaḥ takmānaṃ viśvadhāvīryādharāñcaṃ parā suvā adharāñcam pra hiṇomi namaḥ kṛtvā takmane śakambharasya muṣṭihā punar etu mahāvṛṣān oko asya mūjavanta oko asya mahāvṛṣāḥ yāvaj jātas takmaṃs tāvān asi balhikeṣu nyocaraḥ takman vyāla vi gada vyaṅga bhūri yāvaya dāsīṃ niṣṭakvarīm iccha tām vajreṇa sam arpaya takman mūjavato gaccha balhikān vā parastarām śūdrām iccha prapharvyaṃ tāṃ takman vīva dhūnuhi mahāvṛṣān mūjavato bandhv addhi paretya praitāni takmane brūmo anyakṣetrāṇi vā imā anya kṣetre na ramase vaśī san mṛḍayāsi naḥ abhūt u prārthaḥ takmā sa gamiṣyati balhikān yat tvaṃ śīto 'tho rūraḥ saha kāsāvepayaḥ bhīmās te takman hetayas tābhiḥ sma pari vṛṅgdhi naḥ mā smaitānt sakhīn kuruthā balāsaṃ kāsam udyugam mā smāto'rvāṅ aiḥ punas tat tvā takmann upa bruve takman bhrātrā balāsena svasrā kāsikayā saha pāpmā bhrātṛvyeṇa saha gaccha amum araṇam janam tṛtīyakaṃ vitṛtīyaṃ sadandim uta śāradam takmānaṃ śītaṃ rūraṃ graiṣmaṃ nāśaya vārṣikam gandhāribhyo mūjavadbhyo 'ṅgebhyo magadhebhyaḥ praiṣyan janam iva śevadhiṃ takmānaṃ pari dadmasi ote me dyāvāpṛthivī otā devī sarasvatī otau ma indraś cāgniś ca krimiṃ jambhayatām iti asyendra kumārasya krimīn dhanapate jahi hatā viśvā arātaya ugreṇa vacasā mama yo akṣyau parisarpati yo nāse parisarpati datāṃ yo madhyaṃ gacchati taṃ krimiṃ jambhayāmasi sarūpau dvau virūpau dvau kṛṣṇau dvau rohitau dvau babhruś ca babhrukarṇaś ca gṛdhraḥ kokaś ca te hatāḥ ye krimayaḥ śitikakṣā ye kṛṣṇāḥ śitibāhavaḥ ye ke ca viśvarūpās tān krimīn jambhayāmasi ut purastāt sūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā dṛṣṭāṃś ca ghnann adṛṣṭāṃś ca sarvāṃś ca pramṛṇan krimīn yevāṣāsaḥ kaṣkaṣāsa ejatkāḥ śipavitnukāḥ dṛṣṭaś ca hanyatāṃ krimir utādṛṣṭaś ca hanyatām hato yevāṣaḥ krimīṇāṃ hato nadanimota sarvān ni maṣmaṣākaraṃ dṛṣadā khalvāṁ iva triśīrṣāṇaṃ trikakudaṃ krimiṃ sāraṅgam arjunam śṛṇāmy asya pṛṣṭīr api vṛścāmi yacchiraḥ atrivad vaḥ krimayo hanmi kaṇvavaj jamadagnivat agastyasya brahmaṇā saṃ pinaṣmy ahaṃ krimīn hato rājā krimīṇām utaiṣāṃ sthapatir hataḥ hato hatamātā krimir hatabhrātā hatasvasā hatāso asya veśaso hatāsaḥ pariveśasaḥ atho ye kṣullakā iva sarve te krimayo hatāḥ sarveṣāṃ ca krimīṇāṃ sarvāsāṃ ca krimīnām bhinadmy aśmanā śiro dahāmy agninā mukham savitā prasavānām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyām pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā agnir vanaspatīnām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā dyāvāpṛthivī dātṝṇām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā varuṇo 'pām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā mitrāvaruṇau vṛṣṭyādhipatī tau māvatām asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā marutaḥ parvatānām adhipatayas te māvantu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā somo vīrudhām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā vāyur antarikṣasyādhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā sūryaś cakṣuṣām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā candramā nakṣatrāṇām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā indro divo 'dhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā marutāṃ pitā paśūnām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyām purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā mṛtyuḥ prajānām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyām purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā yamaḥ pitṝṇām adhipatiḥ sa māvatu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā pitaraḥ pare te māvantu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā tatā avare te māvantu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā tatas tatāmahās te māvantu asmin brahmaṇy asmin karmaṇy asyāṃ purodhāyām asyāṃ pratiṣṭhāyām asyāṃ cittyām asyām ākūtyām asyām āśiṣy asyāṃ devahūtyāṃ svāhā parvatād divo yoner aṅgādaṅgāt samābhṛtam śepo garbhasya retodhāḥ sarau parṇam ivā dadhat yatheyaṃ pṛthivī mahī bhūtānāṃ garbham ādadhe evā dadhāmi te garbhaṃ tasmai tvām avase huve garbhaṃ dhehi sinīvāli garbhaṃ dhehi sarasvati garbhaṃ te aśvinobhā dhattāṃ puṣkarasrajā garbhaṃ te mitrāvaruṇau garbham devo bṛhaspatiḥ garbhaṃ ta indraś cāgniś ca garbhaṃ dhātā dadhātu te viṣṇur yoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi piṃśatu ā siñcatu prajāpatir dhātā garbhaṃ dadhātu te yad veda rājā varuṇo yad vā devī sarasvatī yad indro vṛtrahā veda tad garbhakaraṇaṃ piba garbho asy oṣadhīnāṃ garbho vanaspatīnām garbho viśvasya bhūtasya so agne garbham eha dhāḥ adhi skanda vīrayasva garbham ā dhehi yonyām vṛṣāsi vṛṣṇyāvan prajāyai tvā nayāmasi vi jihīṣva bārhatsāme garbhas te yonim ā śayām aduṣ ṭe devāḥ putraṃ somapā ubhayāvinam dhātaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ pumāṃsaṃ putram ā dhehi daśame māsi sūtave tvaṣṭaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ pumāṃsaṃ putram ā dhehi daśame māsi sūtave savitaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ pumāṃsaṃ putram ā dhehi daśame māsi sūtave prajāpate śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ pumāṃsaṃ putram ā dhehi daśame māsi sūtave yajūṃṣi yajñe samidhaḥ svāhā agniḥ pravidvān iha vaḥ yunaktu yunaktu devaḥ savitā prajānan asmin yajñe mahiṣaḥ svāhā indraḥ ukthāmadāni asmin yajñe pravidvān yunaktu su yujaḥ svāhā praiṣā yajñe nividaḥ svāhā śiṣṭāḥ patnībhir vahateha yuktāḥ chandāṃsi yajñe marutaḥ svāhā māteva putraṃ pipṛteha yuktāḥ eyam agan barhiṣā prokṣaṇībhir yajñaṃ tanvānāditiḥ svāhā viṣṇur yunaktu bahudhā tapāṃsy asmin yajñe suyujaḥ svāhā tvaṣṭā yunaktu bahudhā nu rūpā asmin yajñe yunaktu suyujaḥ svāhā bhago yunaktvāśiṣo nv asmā asmin yajñe pravidvān yunaktu suyujaḥ svāhā somo yunaktu bahudhā payāṃsy asmin yajñe suyujaḥ svāhā indro yunaktu bahudhā vīryāṇy asmin yajñe suyujaḥ svāhā aśvinā brahmaṇā yātam arvāñcau vaṣaṭkāreṇa yajñaṃ vardhayantau bṛhaspate brahmaṇā yāhy arvāṅ yajño ayaṃ svar idaṃ yajamānāya svāhā ūrdhvā asya samidho bhavanty ūrdhvā śukrā śocīṃṣy agneḥ dyumattamā supratīkaḥ sasūnus tanūnapād asuro bhūripāṇiḥ devo deveṣu devaḥ patho anakti madhvā ghṛtena madhvā yajñam nakṣati praiṇāno narāśaṃso agniḥ sukṛd devaḥ savitā viśvavāraḥ acchāyam eti śavasā ghṛtā cid īḍāno vahnir namasā agniḥ sruco adhvareṣu prayakṣu sa yakṣad asya mahimānam agneḥ tarī mandrāsu prayakṣu vasavaś cātiṣṭhan vasudhātaraś ca dvāro devīr anv asya viśve vrataṃ rakṣanti viśvahā uruvyacasāgner dhāmnā patyamāne ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktemaṃ yajñam avatām adhvaram naḥ daivā hotāra ūrdhvam adhvaraṃ no 'gner jihvayābhi gṛṇata gṛṇatā naḥ sviṣṭaye tisraḥ devīḥ barhiḥ ā idam sadantām iḍā sarasvatī mahī bhāratī gṛṇānā tan nas turīpam adbhutaṃ purukṣu deva tvaṣṭā rāyas poṣaṃ vi ṣya nābhim asya vanaspate 'va sṛjā rarāṇaḥ tmanā devebhyo agnir havyaṃ śamitā svadayatu agne svāhā kṛṇuhi jātavedaḥ indrāya yajñaṃ viśve devā havir idaṃ juṣantām nava prāṇān navabhiḥ saṃ mimīte dīrghāyutvāya śataśāradāya harite trīṇi rajate trīṇy ayasi trīṇi tapasāviṣṭitāni agniḥ sūryaś candramā bhūmir āpo dyaur antarikṣaṃ pradiśo diśaś ca ārtavā ṛtubhiḥ saṃvidānā anena mā trivṛtā pārayantu trayaḥ poṣās trivṛti śrayantām anaktu pūṣā payasā ghṛtena annasya bhūmā puruṣasya bhūmā bhūmā paśūnāṃ ta iha śrayantām imam ādityā vasunā sam ukṣatemam agne vardhaya vavṛdhānaḥ imam indra saṃ sṛja vīryeṇāsmin trivṛcchrayatāṃ poṣayiṣṇu bhūmiṣ ṭvā pātu haritena viśvabhṛd agniḥ pipartv ayasā sajoṣāḥ vīrudbhiṣ ṭe arjunaṃ saṃvidānaṃ dakṣaṃ dadhātu sumanasyamānam tredhā jātam janmanedaṃ hiraṇyam agner ekaṃ priyatamaṃ babhūva somasyaikaṃ hiṃsitasya parāpatat apām ekaṃ vedhasāṃ reta āhus tat te hiraṇyaṃ trivṛd astv āyuṣe tryāyuṣaṃ jamadagneḥ kaśyapasya tryāyuṣam tredhāmṛtasya cakṣaṇaṃ trīṇy āyūṃṣi te 'karam trayaḥ suparṇās trivṛtā yad āyann ekākṣaram abhisaṃbhūya śakrāḥ praty auhan mṛtyum amṛtena sākam antardadhānā duritāni viśvā divas tvā pātu haritaṃ madhyāt tvā pātv arjunam bhūmyā ayasmayaṃ pātu prāgād devapurā ayam imās tisro devapurās tās tvā rakṣantu sarvataḥ tās tvaṃ bibhrad varcasvy uttaro dviṣatāṃ bhava puraṃ devānām amṛtaṃ hiraṇyam ya ābedhe prathamo devo agre tasmai namo daśa prācīḥ kṛṇomy anu manyatāṃ trivṛd ābadhe me ā tvā cṛtatv aryamā pūṣā bṛhaspatiḥ aharjātasya yan nāma tena tvāti cṛtāmasi ṛtubhiṣ ṭvārtavair āyuṣe varcase tvā saṃvatsarasya tejasā tena saṃhanu kṛṇmasi ghṛtād ulluptam madhunā samaktaṃ bhūmidṛṃham acyutam pārayiṣṇu bhindat sapatnān adharāṃś ca kṛṇvad ā mā roha mahate saubhagāya purastād yukto vaha jātavedo 'gne viddhi kriyamāṇam yathedam tvaṃ bhiṣag bheṣajasyāsi kartā tvayā gām aśvaṃ puruṣaṃ sanema tathā tad agne kṛṇu jātavedo viśvebhir devaiḥ saha saṃvidānaḥ yo no dideva yatamo jaghāsa yathā so asya paridhiṣ patāti yathā so asya paridhiṣ patāti tathā tad agne kṛṇu jātavedaḥ viśvebhir devair saha saṃvidānaḥ akṣyau ni vidhya hṛdayaṃ ni vidhya jihvāṃ ni tṛnddhi pra dato mṛṇīhi piśāco asya yatamo jaghāsāgne yaviṣṭha prati śṛṇīhi yad asya hṛtaṃ vihṛtaṃ yat parābhṛtam ātmano jagdhaṃ yatamat piśācaiḥ tad agne vidvān punar ā bhara tvaṃ śarīre māṃsam asum erayāmaḥ āme supakve śabale vipakve yo mā piśāco aśane dadambha tad ātmanā prajayā piśācā vi yātayantām agado 'yam astu kṣīre mā manthe yatamo dadambhākṛṣṭapacye aśane dhānye yaḥ tad ātmanā prajayā piśācā vi yātayantām agado 'yam astu apāṃ mā pāne yatamo dadambha kravyād yātūnām śayane śayānam tad ātmanā prajayā piśācā vi yātayantām agado 'yam astu divā mā naktaṃ yatamo dadambha kravyād yātūnām śayane śayānam tad ātmanā prajayā piśācā vi yātayantām agado 'yam astu kravyādam agne rudhiram piśācam manaḥ hanam jahi jātavedaḥ tam indraḥ vājī vajreṇa hantu chinattu somaḥ śiraḥ asya dhṛṣṇuḥ sanād agne mṛṇasi yātudhānān na tvā rakṣāṃsi pṛtanāsu jigyuḥ sahamūrān anu daha kravyādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ samāhara jātavedo yaddhṛtaṃ yat parābhṛtam gātrāṇi asya vardhantām aṃśuḥ iva ā pyāyatām ayam somasya iva jātavedaḥ aṃśuḥ ā pyāyatām ayam agne virapśinam medhyam ayakṣmam kṛṇu etāḥ te agne samidhaḥ piśāca jambhanīḥ tāḥ tvam juṣasva prati ca enāḥ gṛhāṇa jātavedaḥ tārṣṭāghīḥ agne samidhaḥ prati gṛhṇāhi arciṣā jahātu kravyād rūpaṃ yo asya māṃsaṃ jihīrṣati āvatas ta āvataḥ parāvatas ta āvataḥ ihaiva bhava mā nu gā mā pūrvān anu gāḥ pitṝn asuṃ badhnāmi te dṛḍham yat tvābhiceruḥ puruṣaḥ svo yad araṇo janaḥ unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te yad dudrohitha śepiṣe striyai puṃse acittyā unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te yat enaso mātṛkṛtāccheṣe pitṛkṛtāc ca yat unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te yat te mātā yat te pitā jāmir bhrātā ca sarjataḥ pratyak sevasva bheṣajaṃ jaradaṣṭiṃ kṛṇomi tvā ihaidhi puruṣa sarveṇa manasā saha dūtau yamasya mānu gā adhi jīvapurā ihi anuhūtaḥ punar ehi vidvān udayanaṃ pathaḥ ārohaṇam ākramaṇaṃ jīvato jīvato 'yanam mā bibher na mariṣyasi jaradaṣṭiṃ kṛṇomi tvā nir avocam ahaṃ yakṣmam aṅgebhyo aṅgajvaraṃ tava aṅgabhedo aṅgajvaro yaś ca te hṛdayāmayaḥ yakṣmaḥ śyena iva prāpaptad vacā sāḍhaḥ parastarām ṛṣī bodhapratībodhāv asvapno yaś ca jāgṛviḥ tau te prāṇasya goptārau divā naktaṃ ca jāgṛtām ayam agnir upasadya iha sūrya ud etu te udehi mṛtyor gambhīrāt kṛṣṇāc cit tamasas pari namo yamāya namo astu mṛtyave namaḥ pitṛbhya uta ye nayanti utpāraṇasya yo veda tam agniṃ puro dadhe 'smā ariṣṭatātaye aitu prāṇa aitu mana aitu cakṣur atho balam śarīram asya sam vidāṃ tat padbhyāṃ prati tiṣṭhatu prāṇenāgne cakṣuṣā saṃ sṛjemaṃ sam īraya tanvā saṃ balena vetthāmṛtasya mā nu gān mā nu bhūmigṛho bhuvat mā te prāṇa upa dasan mo apāno 'pi dhāyi te sūryas tvādhipatir mṛtyor udāyacchatu raśmibhiḥ iyam antar vadati jihvā baddhā paniṣpadā tvayā yakṣmam nir avocaṃ śataṃ ropīś ca takmanaḥ ayaṃ lokaḥ priyatamo devānām aparājitaḥ yasmai tvam iha mṛtyave diṣṭaḥ puruṣa jajñiṣe sa ca tvānu hvayāmasi mā purā jaraso mṛthāḥ yāṃ te cakrur āme pātre yāṃ cakrur miśradhānye āme māṃse kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakruḥ kṛkavākāv aje vā yāṃ kurīriṇi avyāṃ te kṛtyāṃ yām cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakrur ekaśaphe paśūnām ubhayādati gardabhe kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakrur amūlāyāṃ valagaṃ vā narācyām kṣetre te kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakrur gārhapatye pūrvāgnāv uta duścitaḥ śālāyāṃ kṛtyāṃ yām cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakruḥ sabhāyāṃ yām cakrur adhidevane akṣeṣu kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yām te cakruḥ senāyām yām cakruḥ iṣu āyudhe dundubhau kṛtyām yām cakruḥ punar prati harāmi tām yāṃ te kṛtyām kūpe 'vadadhuḥ śmaśāne vā nicakhnuḥ sadmani kṛtyām yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām yāṃ te cakruḥ puruṣāsthe agnau saṃkasuke ca yām mrokaṃ nirdāhaṃ kravyādaṃ punaḥ prati harāmi tām apathenā jabhāraināṃ tāṃ pathetaḥ pra hiṇmasi adhīro maryādhīrebhyaḥ saṃ jabhārācittyā yaś cakāra na śaśāka kartuṃ śaśre pādam aṅgurim cakāra bhadram asmabhyam abhago bhagavadbhyaḥ kṛtyākṛtaṃ valaginaṃ mūlinaṃ śapatheyyam indras taṃ hantu mahatā vadhenāgnir vidhyatv astayā doṣaḥ gāya bṛhat gāya dyumat dhehi ātharvaṇa stuhi devam savitāram tam u stuhi yaḥ antar sindhau sūnuḥ satyasya yuvānam a drogha vācam su śevam sa gha naḥ devaḥ savitā sāviṣat amṛtāni bhūri ubhe suṣṭutī sugātave indrāya somam ṛtvijaḥ sunota ā ca dhāvata stotuḥ yaḥ vacaḥ śṛṇavat havam ca me ā yam viśanti indavaḥ vayaḥ na vṛkṣam andhasaḥ virapśin vi mṛdhaḥ jahi rakṣasvinīḥ sunota soma pāvne somam indrāya vajriṇe yuvā jetā īśānaḥ sa puruṣṭutaḥ pātam naḥ indrāpūṣaṇā aditiḥ pāntu marutaḥ apām napāt sindhavaḥ sapta pātana pātu naḥ viṣṇuḥ uta dyauḥ pātām naḥ dyāvāpṛthivī abhiṣṭaye pātu grāvā pātu somaḥ naḥ aṃhasaḥ pātu naḥ devī subhagā sarasvatī pātu agniḥ śivāḥ ye asya pāyavaḥ pātām naḥ devā aśvinā śubhaḥ patī uṣāsānaktā uta naḥ uruṣyatām apām napāt abhihrutī gayasya cit deva tvaṣṭar vardhaya sarvatātaye tvaṣṭā me daivyaṃ vacaḥ parjanyo brahmaṇas patiḥ putrair bhrātṛbhir aditir nu pātu no duṣṭaraṃ trāyamāṇaṃ sahaḥ aṃśo bhago varuṇo mitro aryamāditiḥ pāntu marutaḥ apa tasya dveṣo gamed abhihruto yāvayacchatrum antitam dhiye sam aśvinā prāvataṃ na uruṣyā ṇa urujmann aprayucchan dyauṣ pitar yāvaya ducchunā yā ud enam uttaraṃ nayāgne ghṛtenāhuta sam enaṃ varcasā sṛja prajayā ca bahuṃ kṛdhi indremaṃ prataraṃ kṛdhi sajātānām asad vaśī rāyas poṣeṇa saṃ sṛja jīvātave jarase naya yasya kṛṇmo havir gṛhe tam agne vardhayā tvam tasmai somo adhi bravad ayaṃ ca brahmaṇaspatiḥ yo 'smān brahmaṇaspate 'devo abhimanyate sarvaṃ tam randhayāsi me yajamānāya sunvate yo naḥ soma suśaṃsino duḥśaṃsa ādideśati vajreṇāsya mukhe jahi sa sampiṣṭo apāyati yo naḥ somābhidāsati sanābhir yaś ca niṣṭyaḥ apa tasya balaṃ tira mahīva dyaur vadhatmanā yena somāditiḥ pathā mitrā vā yanty adruhaḥ tenā no 'vasā gahi yena soma sāhantyāsurān randhayāsi naḥ tenā no adhi vocata yena devā asurāṇām ojāṃsy avṛṇīdhvam tenā naḥ śarma yacchata yathā vṛkṣam libujā samantam pariṣasvaje eva pari svajasva mām yathā mām kāminī asaḥ yathā mat na apagā asaḥ yathā suparṇaḥ prapatan pakṣau nihanti bhūmyām eva ni hanmi te manaḥ yathā mām kāminī asaḥ yathā mat na apagā asaḥ yathā ime dyāvāpṛthivī sadyas paryeti sūryaḥ eva pari emi te manaḥ yathā mām kāminī asaḥ yathā mat na apagā asaḥ vāñcha me tanvaṃ pādau vāñchākṣyau vāñcha sakthyau akṣyau vṛṣaṇyantyāḥ keśā māṃ te kāmena śuṣyantu mama tvā doṣaṇiśriṣaṃ kṛṇomi hṛdayaśriṣam yathā mama kratāv aso mama cittam upāyasi yāsāṃ nābhir ārehaṇaṃ hṛdi saṃvananaṃ kṛtam gāvo ghṛtasya mātaro 'mūṃ saṃ vānayantu me pṛthivyai śrotrāya vanaspatibhyo 'gnaye 'dhipataye svāhā prāṇāyāntarikṣāya vayobhyo vāyave 'dhipataye svāhā dive cakṣuṣe nakṣatrebhyaḥ sūryāyādhipataye svāhā śamīm aśvatthaḥ ārūḍhaḥ tatra puṃsuvanam kṛtam tat vai putrasya vedanam tat strīṣu ā bharāmasi puṃsi vai retaḥ bhavati tat striyām anu sicyate tat vai putrasya vedanam tat prajāpatiḥ abravīt prajāpatiḥ anumatiḥ sinīvālī acīkﾱpat straiṣūyam anyatra dadhat pumāṃsam u dadhat iha pari dyām iva sūryaḥ ahīnām janima agamam rātrī jagat iva anyat haṃsāt tena te vāraye viṣam yat brahmabhiḥ yat ṛṣibhiḥ yat devaiḥ viditam purā yat bhūtam bhavyam āsanvat tena te vāraye viṣam madhvā pṛñce nadyaḥ parvatā girayo madhu madhu paruṣṇī śīpālā śam āsne astu śaṃ hṛde namo devavadhebhyo namo rājavadhebhyaḥ atho ye viśyānāṃ vadhās tebhyo mṛtyo namo 'stu te namas te adhivākāya parāvākāya te namaḥ sumatyai mṛtyo te namo durmatyai te idaṃ namaḥ namas te yātudhānebhyo namas te bheṣajebhyaḥ namas te mṛtyo mūlebhyo brāhmaṇebhya idaṃ namaḥ asthisraṃsaṃ parusraṃsam āsthitam hṛdayāmayam balāsaṃ sarvaṃ nāśayāṅgeṣṭhā yaś ca parvasu nir balāsaṃ balāsinaḥ kṣiṇomi muṣkaraṃ yathā chinadmy asya bandhanaṃ mūlam urvārvā iva nir balāsetaḥ pra patāśuṅgaḥ śiśuko yathā atho ita iva hāyano 'pa drāhy avīrahā uttamo asy oṣadhīnāṃ tava vṛkṣā upastayaḥ upastir astu so 'smākaṃ yo asmāṁ abhidāsati sabandhuś cāsabandhuś ca yo asmāṁ abhidāsati teṣāṃ sā vṛkṣāṇām ivāhaṃ bhūyāsam uttamaḥ yathā soma oṣadhīnām uttamo haviṣāṃ kṛtaḥ talāśā vṛkṣāṇām ivāhaṃ bhūyāsam uttamaḥ ābayo anābayo rasas ta ugra ābayo ā te karambham admasi vihahlo nāma te pitā madāvatī nāma te mātā sa hina tvam asi yas tvam ātmānam āvayaḥ tauvilike 'velayāvāyam ailaba ailayīt babhruś ca babhrukarṇaś cāpehi nirāla alasālāsi pūrva silāñjālāsy uttarā yathā iyam pṛthivī mahī bhūtānām garbham ādadhe eva te dhriyatām garbhaḥ anu sūtum savitave yathā iyam pṛthivī mahī dādhāra imān vanaspatīn eva te dhriyatām garbhaḥ anu sūtum savitave yathā iyam pṛthivī mahī dādhāra parvatān girīn eva te dhriyatām garbhaḥ anu sūtum savitave yathā iyam pṛthivī mahī dādhāra viṣṭhitam jagat eva te dhriyatām garbhaḥ anu sūtum savitave īrṣyāyāḥ dhrājim prathamām prathamasyāḥ uta aparām agnim hṛdayyam śokam tam te niḥ vāpayāmasi yathā bhūmiḥ mṛta manāḥ mṛtāt mṛtamanastarā yathā uta mamruṣaḥ manaḥ eva īrṣyoḥ mṛtam manaḥ adaḥ yat te hṛdi śritam manaskam patayiṣṇukam tatas te īrṣyām muñcāmi niḥ ūṣmāṇam dṛteḥ iva punantu mā devajanāḥ punantu manavo dhiyā punantu viśvā bhūtāni pavamānaḥ punātu mā pavamānaḥ punātu mā kratve dakṣāya jīvase atho ariṣṭatātaye ubhābhyāṃ deva savitaḥ pavitreṇa savena ca asmān punīhi cakṣase agner ivāsya dahata eti śuṣmiṇa uteva matto vilapann apāyati anyam asmad icchatu kaṃcid avratas tapurvadhāya namo astu takmane namo rudrāya namo astu takmane namo rājñe varuṇāya tviṣīmate namo dive namaḥ pṛthivyai nama oṣadhībhyaḥ ayaṃ yo abhiśocayiṣṇur viśvā rūpāṇi haritā kṛṇoṣi tasmai te 'ruṇāya babhrave namaḥ kṛṇomi vanyāya takmane imāḥ yāḥ tisraḥ pṛthivīḥ tāsām ha bhūmiḥ uttamā tāsām adhi tvacaḥ aham bheṣajam sam u jagrabham śreṣṭham asi bheṣajānām vasiṣṭham vīrudhānām somaḥ bhagaḥ iva yāmeṣu deveṣu varuṇaḥ yathā revatīḥ anādhṛṣaḥ siṣāsavaḥ siṣāsatha uta stha keśa dṛṃhaṇīḥ atha u ha keśa vardhanīḥ kṛṣṇaṃ niyānaṃ harayaḥ suparṇā apo vasānā divam ut patanti ta āvavṛtrant sadanād ṛtasyād id ghṛtena pṛthivīṃ vy ūduḥ payasvatīḥ kṛṇuthāpa oṣadhīḥ śivā yad ejathā maruto rukmavakṣasaḥ ūrjaṃ ca tatra sumatiṃ ca pinvata yatrā naro marutaḥ siñcathā madhu udapruto marutas tāṃ iyarta vṛṣṭir yā viśvā nivatas pṛṇāti ejāti glahā kanyeva tunnairuṃ tundānā patyeva jāyā sasruṣīs tad apaso divā naktaṃ ca sasruṣīḥ vareṇyakratur aham apo devīr upa hvaye otā āpaḥ karmaṇyā muñcantv itaḥ praṇītaye sadyaḥ kṛṇvantv etave devasya savituḥ save karma kṛṇvantu mānuṣāḥ śaṃ no bhavantv apa oṣadhīḥ śivāḥ himavataḥ pra sravanti sindhau samaha saṅgamaḥ āpo ha mahyaṃ tad devīr dadan hṛddyotabheṣajam yan me akṣyor ādidyota pārṣṇyoḥ prapadoś ca yat āpas tat sarvaṃ niṣ karan bhiṣajāṃ subhiṣaktamāḥ sindhupatnīḥ sindhurājñīḥ sarvā yā nadya sthana datta nas tasya bheṣajaṃ tenā vo bhunajāmahai pañca ca yāḥ pañcāśac ca saṃyanti manyā abhi itas tāḥ sarvā naśyantu vākā apacitām iva sapta ca yāḥ saptatiś ca saṃyanti graivyā abhi itas tāḥ sarvā naśyantu vākā apacitām iva nava ca yā navatiś ca saṃyanti skandhyā abhi itas tāḥ sarvā naśyantu vākā apacitām iva ava mā pāpman sṛja vaśī san mṛḍayāsi naḥ ā mā bhadrasya loke pāpman dhehi a vihrutam yaḥ naḥ pāpman na jahāsi tam u tvā jahimaḥ vayam pathām anu vyāvartane anyam pāpmā anu padyatām anyatra asmat ni ucyatu sahasra akṣaḥ amartyaḥ yam dveṣāma tam ṛcchatu yam u dviṣmaḥ tam id jahi devāḥ kapota iṣito yad icchan dūto nirṛtyā idam ājagāma tasmā arcāma kṛṇavāma niṣkṛtiṃ śaṃ no astu dvipade śaṃ catuṣpade śivaḥ kapota iṣito no astv anāgā devāḥ śakuno gṛhaṃ naḥ agnir hi vipro juṣatām havir naḥ pari hetiḥ pakṣiṇī no vṛṇaktu hetiḥ pakṣiṇī na dabhāty asmān āṣṭrī padaṃ kṛṇute agnidhāne śivo gobhya uta puruṣebhyo no astu mā no devā iha hiṃsīt kapota